• Aucun résultat trouvé

Juin 2008

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Partager "Juin 2008"

Copied!
4
0
0

Texte intégral

(1)

PanaMaths

[1 - 4]

Juin 2008

Calculer :

0 0

( )

n n

i j

i j

= =

+

∑∑ , ( )

0 0

min ,

n n

i j

i j

∑∑

= =

et ( )

0 0

max ,

n n

i j

i j

∑∑

= =

Analyse

Dans les trois cas, on se ramène à des sommes classiques en fixant l’indice i. La deuxième et la troisième somme peuvent faire l’objet de traitements similaires mais on peut aussi réfléchir à ce que vaut… leur somme !

Résolution

On a :

( )

( ) ( )

( ) ( )

( ) ( ) ( )

( )

0 0 0 0 0

0

0

0 0

2

1 1

2

1 2

1 2

1 1 1

2 2

1

n n n n n

i j i j j

n

i

n

i

n n

i i

i j i j

n i n n

n i n

n i n

n n n

n n

n n

= = = = =

=

=

= =

⎛ ⎞

+ = ⎜ + ⎟

⎝ ⎠

⎛ + ⎞

= ⎜ + + ⎟

⎝ ⎠

⎛ ⎞

= + ⎜⎝ + ⎟⎠

⎛ ⎞

= + ⎜⎝ + ⎟⎠

⎛ + ⎞

= + ⎜ + + ⎟

⎝ ⎠

= +

∑∑ ∑ ∑ ∑

∑ ∑

( ) ( )

2

0 0

1

n n

i j

i j n n

= =

+ = +

∑∑

Pour i fixé, on a :

( )

si

min ,

si i j i

i j j j i

⎧ >

= ⎨⎩ ≤

(2)

PanaMaths

[2 - 4]

Juin 2008

On peut donc écrire :

( )

0 0 1

min ,

n i n

j j j i

i j j i

= = = +

= +

∑ ∑ ∑

(remarque : la deuxième somme n’est pas définie pour i=n).

On a :

( )

( ) ( )

( )

( )

( )

0 0 1

2 2

2

min ,

1 2

1 2 2

2

1 2 1

2

n i n

j j j i

i j j i

i i i n i

i i ni i

i n i

= = = +

= +

= + + × −

= + + −

= − + +

∑ ∑ ∑

Lorsque i=n, la deuxième ligne du calcul ci-dessus donne :

(

1

) ( ) (

1

)

2 2

i i n n

i n i

+ +

+ × − = .

Or, dans ce cas,

( ) ( ) ( )

0 0 0

min , min , 1

2

n n n

j j j

i j n j j n n

= = =

= = = +

∑ ∑ ∑

. La formule que nous venons

d’obtenir est donc valable pour toutes les valeurs de i.

Il vient alors :

( ) ( ( ) )

( )( ) ( )

( )( )

( )( )

2

0 0 0

2

0 0

min , 1 2 1

2

1 2 1

2 2

1 2 1 1

1 2 1

2 6 2 2

1 1 1

1 2 1

2 2 6

1 2 1

6

n n n

i j i

n n

i i

i j i n i

i n i

n n n n n n

n n n

n n n

= = =

= =

= − + +

= − + +

+ + + +

= − +

⎛ ⎞

= + + ⎜⎝ − ⎟⎠

+ +

=

∑∑ ∑

∑ ∑

( ) ( )( )

0 0

1 2 1

min ,

6

n n

i j

n n n

i j

= =

+ +

∑∑

=

Pour calculer

( )

0 0

max ,

n n

i j

i j

= =

∑∑

, nous pouvons remarquer que l’on a :

( ) {

i j, 0,1, 2,...,n

}

2, min ,

( )

i j max ,

( )

i j i j

∀ ∈ + = +

(3)

PanaMaths

[3 - 4]

Juin 2008

On en tire donc immédiatement :

( ) ( ) ( )

0 0 0 0 0 0

min , max ,

n n n n n n

i j i j i j

i j i j i j

= = = = = =

+ = +

∑∑ ∑∑ ∑∑

D’où :

( ) ( ) ( )

( ) ( )( )

( ) ( ) ( )

( )( )

0 0 0 0 0 0

2

max , min ,

1 2 1

1 6

1 6 1 2 1

6

1 4 5

6

n n n n n n

i j i j i j

i j i j i j

n n n

n n

n n n n

n n n

= = = = = =

= + −

+ +

= + −

+ ⎡ ⎤

= ⎣ + − + ⎦

+ +

=

∑∑ ∑∑ ∑∑

( ) ( )( )

0 0

1 4 5

max ,

6

n n

i j

n n n

i j

= =

+ +

∑∑

=

Nous allons cependant procéder comme pour le calcul de

( )

0 0

min ,

n n

i j

i j

= =

∑∑

.

Pour i fixé, on a :

( )

si

max ,

si j j i

i j i j i

⎧ >

= ⎨⎩ ≤

On peut donc écrire :

( )

0 0 1

max ,

n i n

j j j i

i j i j

= = = +

= +

∑ ∑ ∑

(remarque : ici encore, la deuxième somme n’est pas définie pour i=n).

On a :

( )

( ) ( ) ( )

( ) ( )

( )

0 0 1

0 0 0

2

max ,

1 1

1 2 2

1 1

2 2

1 1

2

n i n

j j j i

i n i

j j j

i j i j

i j j

n n i i

i i

n n i i

i i n n

= = = +

= = =

= +

= + −

+ +

= + + −

+ +

= +

⎡ ⎤

= ⎣ + + + ⎦

∑ ∑ ∑

∑ ∑ ∑

(4)

PanaMaths

[4 - 4]

Juin 2008

Lorsque i=n, la troisième ligne du calcul ci-dessus donne :

(

1

) (

1

) (

1

) (

1

)

2 2

n n i i

i i + + n n

+ + − = + .

Or, dans ce cas,

( ) ( ) ( )

0 0 0

max , max , 1

n n n

j j j

i j n j n n n

= = =

= = = +

∑ ∑ ∑

. La formule que nous venons

d’obtenir est donc valable pour toutes les valeurs de i.

Il vient alors :

( ) ( )

( )

( )( ) ( ) ( )

( ) ( ) ( )

( ) ( )

( )( )

2

0 0 0

2

0 1 0

2

max , 1 1

2

1 1

2

1 2 1 1

1 1

2 6 2

1 2 1 3 6 1

12

1 8 10

12

1 4 5

6

n n n

i j i

n n n

i i i

i j i i n n

i i n n

n n n n n

n n

n n n n

n n n

n n n

= = =

= = =

⎡ ⎤

= ⎣ + + + ⎦

⎛ ⎞

= ⎜ + + + ⎟

⎝ ⎠

⎛ + + + ⎞

= ⎜ + + + ⎟

⎝ ⎠

+ ⎡ ⎤

= ⎣ + + + + ⎦

= + +

+ +

=

∑∑ ∑

∑ ∑ ∑

On a ainsi retrouvé le résultat obtenu précédemment.

Résultat final

( ) ( )

2

0 0

1

n n

i j

i j n n

= =

+ = +

∑∑

( ) ( )( )

0 0

1 2 1

min ,

6

n n

i j

n n n

i j

= =

+ +

∑∑

=

( ) ( )( )

0 0

1 4 5

max ,

6

n n

i j

n n n

i j

= =

+ +

∑∑

=

Références

Documents relatifs

[r]

[r]

[r]

[r]

D´ emontrer que toutes les valeurs de la suite sont > 0.. D´ emontrer que f est born´ ee, continue et d´ erivable

Construire l’image A’B’ de AB à travers la lentille de distance focale en dessinant la marche de 3 rayons.. En utilisant le théorème de Thalès établir γ en fonction de OA ' et

Cela provient en fait des arrondis sur les calculs intermédiaires1. Le cycle est

Comme dans la nature plusieurs isotopes d’un même élément peuvent être retrouvés et que chacun possède une masse atomique différente, il est nécessaire de faire une moyenne