LEXICON
(saec. V ex. - saec. XI in.)
CONDITUM A FRANCISCO ARNALDI
MODERANTE
PASCHALI SMIRAGLIA
CURA ET STUDIO
ANTONII DE PRISCO
HUIC FASCICULO CONFICIENDO PRAEFUIT
IOHANNES POLARA
ADDENDA - SERIES ALTERA
FASCICULUS X
largio — longaneum
Pasquale Smiraglia e curata da Adele Simonetti.
Roma, settembre 2012
L
largio (-r) - ind. pf. 1a pers. sing. -ibit inf.
— Concedere, seq. inf. : Steph. v 787 A 1 quo igitur pacto a Deo -tus es (subaud. imperator) nobis terrenis rebus praeesse, ita etiam nos per principem Petrum spiritualibus rebus Deus prae-fecit ; seq. acc. cum infin. : Mon. Neap. Arch. II, a. 996, 152, 18 insuper et -ibit te facere et fecistis unum parium de grade marmoree tue at (= ad) coste de parietem. — Pendere : Rath. Prael. 151 C 8 quasi te modo Deus conveniat, « Quis tibi », inquiens, « dedit, quam -tus es, mercedem ? Nonne ego ? ».
largitas - -ie- inf. — Licentia : Mon. Neap.
Arch. IV, a. 1016, 84, 12 promittimus vobis … ut vos iam totis nominatibis et omminibus de casis vestris abeatis -ietatem (subaud. eundi) cum peculias vestras maioris et minoris in illa silba nostra que abemus in monte Besubeo. — Sensu concr., -es, dona : Cass. Var. 46, 14 dignus plane -ibus nostris, qui in ipso pueritiae flore maturis moribus lubricam frenavit aetatem.
largiter - liberaliter : Rath. Prael. 218 C 6
quam -r prorogatur misericordia in praesenti, tam severe ingratis intentatur iudicium in futuro.
largo - largum reddere, ampliare : Cass. Var.
69, 7 (aegri) vaporis illius delectatione recreati et lassa viscera reficiunt et humores noxia infu-sione -tos vitali ariditate constringunt.
largus - longus : Cass. Var. 161, 34 ille
omnia … reddere se posse constituit, si ei -ae praeberentur induciae : quibus frequenter emen-sis, immemor promissionis suae ad constituta semper imparatus occurrit. — Latus, amplus : Paul. diac. Hist. Lang. 142, 6 aliquantos tamen ex eis secum habitaturos retinuit, -issimas eis (scil. hominibus) tribuens possessiones.
laridus - aridus : Gl. Philox. 225, 1, 20 -us :
ξερός.
larnax - gr. λάρναξ, urna, capsa : Pass.
Martinae 17, 51, 4 adduxerunt sanctum corpus eius (scil. Martinae) cum canticis et hymnis spi-ritalibus … et posuerunt in onychinum -em.
larvatus - Paul. diac. Fest. 106, 5 -i :
furiosi et mente moti, quasi larvis exterriti.
las - v. A2 lar.
lasciviosus - ornatu vel copia luxurians :
Gl. Ber. 357, 7 panigiricum est licentiosum et -um genus dicendi in laudibus regum ; hoc genus dicendi a Grecis exortum est.
lascivius - v. A2 lascivus.
lascivus - -vius inf. — Gl. Philox. 225, 1,
23 -vius : ὡραῖος. — Dissolutus : Cass. Var. 17, 13 praesenti iussione censemus, ut, quidquid a Neoterio prodiga voluntate -o te non tam com-parasse quam subripuisse cognoscis, … sine ali-qua dilatione restituas.
lassesco - -ere ab aliqua re, ab ea re
las-sum desistere : Dion. Gr. Nyss. hom. 385 C 16 non esse nostrum, ait Scriptura, nosse tempora vel momenta neque cogitationes aliquas exqui-rere, quibus a spe resurrectionis anima debilitata -at : Greg. M. Mor. 808 C 10 cum opus crescit, praemii fiducia proficit ; cum vero opus torpue-rit, spes a remuneratione -it.
lasta - v. A1 et A2 lastra.
lastra - -stis inf. — Tabula lapidea (ital.
lastra) : Chron. Alt. 11, 39 supra corpora sanc-torum multitudo marmoreis -stis (= multas -as marmoreas) invenerunt.
latebrosus - transl. : Resurr. 349 si quis
humano suas maculabat sanguine palmas, / atque -a miscebat morte venena, /… / altus ardor eos igni torquebit amaro.
latenter - nota locut. furtim et -r : Vita
Apian. 323, 1, 15 cives Papienses … nocturnis horis furtim et -r intraverunt in eamdem capel-lam, rapientes B. Apiani corpus.
laterculus - figura geometrica : Boeth. Inst.
ar. 1119 C 7 nunc autem nobis … sermo futurus est … de solidis etiam, id est cubis et sphaericis vel pyramidis, -is etiam vel tignulis et cuneis, quae omnia quidem geometricae propriae consi-derationis sunt. — Gl. Philox. 225, 1, 27 -um : βήσαλον (?) καὶ στρατιά.
latex - Paul. diac. Fest. 105, 23 -x a lapsu,
profluens aqua dicitur. Utimur tamen hoc voca-bulo et in vino.
latibulosus - latebrosus, transl., mysticus :
Conc. Tic. 153, 56 nullus -a missarum in suis domibus officia celebrare praesumat sine sui rationabili licentia episcopi.
latine - -ae Gl. Philox. 225, 1, 32. — Paul.
diac. Fest. 105, 25 -e loqui a Latio dictum est : quae locutio adeo est versa, ut vix ulla eius pars maneat in notitia.
latinitas - sensu concr., qui latino sermone
utuntur : Bert. Barth. Lip. 39 B 21 qui (scil. sermo) ad -is notitiam fideliter translatus, ut … ignorantiam instruat insciorum : Anast. Vita Bas. 295 C 2 si hoc esset, eamdem sacram
Scripturam -s ex ipso Hebraico fonte per beatum Hieronymum, … hactenus non hausisset.
latio - Gl. Philox. 282, 1, 22 transmarina
-o : διαπόντιος διωρία. — Motus (gr. φορά ; cf. Thes. s.v.) : BOETH. Top. Arist. 945 A 14 in iis quae involuntarie locum ex loco permutant, dicitur -o, quemadmodum inanimatis accidit : 974 C 11 qui die utitur, sole utitur, et par est ad deprehendenda talia sumere pro nomine ora-tionem, ut quod dies est, solis -o super terram : nam tunc manifestum quod qui solis -em super terram dixit, solem dixit ; quare utitur sole, qui die utitur.
latito - Paul. diac. Fest. 108, 20 -erunt Cato
posuit pro saepe tulerunt.
latitudo - nota locut. adv. de -e pro in -em :
Mon. Neap. Arch. I 2, a. 959, 76, 12 integra portione mea de fundum … extenditur ibidem de -e passi tres at (= ad) passum ferreum sancte neapolitane ecclesie.
lator - portator : Paul. diac. Fest. 201, 20
opitulus Iuppiter et opitulator dictus est, quasi opis -r.
latrabilis - latrans : BOETH. Diff. top.
11193 D 11 canis vel -is animalis, vel mari-nae belluae, vel coelestis sideris nomen est : BOETH. Div. 877 D 11 cum dico canis quod est nomen, et hunc quadrupedem -emque designat et coelestem qui ad Orionis pedem morbidum micat.
latro - Paul. diac. Fest. 105, 27 -es antiqui
eos dicebant, qui conducti militabant ἀπὸ τῆς λατρείας. At nunc viarum obsessores dicuntur, quod a latere adoriuntur vel quod latenter insi-diantur : 37, 29 Cimbri lingua Gallica -es dicun-tur. — De evangelico latrone : Paulin. Carm. 137, 7, 35 vidit … alta paradisi gaudia data -i.
latrocinanter - latronis modo : Ioh. viii
123, 5 equi nostri nocturno silentio… a concivi-bus praedictae civitatis -r furati sunt.
latrocinium - nota locut. circa -a vacare, ad
-a incumbere : Ios. Fl. Apion. 15, 16 neque circa -a, sicut quidam alii, vacaverunt... patres nostri. — Transl., de diaboli incursionibus : Anast. Barth. 735 C 13 ave, o beate … Bartholomaee, … qui es divina virtute vulnerator diaboli, mun-dum suo -o vulnerantis.
latrocinor - transl. : Rath. Prael. 218 A 1
non desunt enim et tibi quaedam introrsus caver-nae, ubi aliquae -antis inimici adsint insidiae.
1 latus - comp. -terioribus An. ex div. 137, 15. — -ior pro superl. : Ios. Fl. Apion. 38, 5
haec enim inter omnes palus in Syria -ior atque maior est.
2 latus - le- vit. typoth. Mon. Neap. Arch. IV, a. 1016, 100, 34. — Abl. sing. -em Mon. Neap. Arch. I 2, a. 957, 50, 13, -tu I 2, a. 977, 248, 11, acc. pl. -e I 2, a. 960, 83, 13. — Nota locut. ex uno -e … ex alio, hinc … hinc : Rath. Prael. 219 A 4 ex uno -e superni spectatoris, ex alio sali huius immodice ferventis veremur procellam. — In imag. : Paul. diac. Exp. 15, 1, 13 filii tui de longe venient et filiae tuae de -e consurgent. Per hos vero quos dicit de longe venire, intelleguntur illi, qui de magnis et pluri-mis peccatis convertuntur. Per illos autem quos dixit de -e surgere, indicavit illos, qui non de multis et magnis peccatis convertuntur : Rath. Prael. 198 D 11 sicut de costa viri fabricata est Eva, ita de Christi -e redempta crevit Ecclesia.
laudabilis - gen. sing. -i Clus. inscr. 2546,
3. — Paul. diac. Hist. Lang. 81, 13 Eneti enim, licet apud Latinos una littera addatur, Grece -es dicuntur.
laudacia, laudacio - v. A2 laudatio. laudatio - -acia inf., -acio Chron. Alt.
24, 6. — Gl. Philox. 225, 2, 9 -acia : ἔπαινος, ἐγκώμιον. — Assensus : Chron. Alt. 11, 15 constituit autem illuc Aurii tribuni … cum -e toti isti … ecclesia beati Iohannis apostoli fieri esset cenobium puelarum.
laudo - -ancium Lib. Sacr. 185, 2, 12. —
-ate, officii divini pars : Lib. Sacr. 13, 2, 56 in -ate : Deus oramus supplices pietatem tuam, ut … populum tuum pervigili protectione custo-dias.
launechild - -gild inf. — Remuneratio :
Mon. Neap. Arch. IV, a. 1022, 15, 28 per eadem suorum donatione confirmandam iustam legem nostram Langobardorum -gild receperat ipsis qui supra Aloara et Landenolfus Dei gratia principibus.
launegild - v. A2 launechild.
laurea - in imag. : Cass. Var. 207, 23 securus
somnus te vigilante carpitur, et molestia nulla sentitur. In pace positus sumis de nocturno fure victorias. Tuis -is mane civitas defensa laetatur, quae dum captos respicit, tunc se occulto hoste caruisse cognoscit.
laurus - in imag. : Cass. Var. 47, 29 rediit
per te Transalpinae familiae consulatus, et arentes -us viridi germine renovasti.
laus - lans vit. typoth. Gl. Philox. 225,
1, 8. — Nom. pl. -ibus inf., acc. pl. -ibus Ioh. Archic. 212, 37, -is inf. — Sensu eccl. : Lib.
Sacr. 91, 2, 4 incipit -s missae : Ioh. Archic. 208, 2, 37 matutinis vero -ibus diebus dominicis preter quadragisima omni tempore cum alleluia sunt canende : Mon. Neap. Arch. I 1, a. 927, 42, 1 promitto et in eadem ecclesia vestra die noc-tuque officium sacerdotalem facere … hoc est vesperos et matutinos et missarum sollemnia et horis -is ; -is hostia, sacrificium, de missa : Sacr. Gel. 4, 28 30 tui -is hostiam iugiter immolantes, cuius figuram Abel iustus instituit : Sacr. Greg. 2, 19 memento, domine, famulorum … qui tibi offerunt hoc sacrificium -is pro se suisque omni-bus. — Oratio in alcis laudem : Anast. Theod. Stud. 730 B 3 Theodorus … sermonem hunc de B. Bartholomaeo … Graeco edidit famine, qui Graeco vocabulo ἐγκώμιον dicitur, quod Latine praeconium, sive -s exprimitur. — Nota constr. : Chron. Alt. 12, 20 predicti supra isti quinque episcoporum … de nullorum episcoporum, quod supra dicitur, -e fuerunt illis habere (= a nullis episcopis -em habuerunt) ; set Romane sedis apostolicis pontifices illis transmitebant cum palliis benedictione.
lauticius - Paul. diac. Fest. 105, 10 -a
farina appellabatur ex tritico aqua consperso.
lautitia - Paul. diac. Fest. 104, 9 -a :
epu-larum magnificentia. Alii a lavatione dictam putant, quia apud antiquos hae elegantiae, quae nunc sunt, non erant, et raro aliquis lavabat.
lautumia - Paul. diac. Fest. 104, 20 -as ex
Graeco et maxime a Syracusanis, qui λατομίας et appellant et habent ad instar carceris ; ex qui-bus locis excisi sunt lapides ad exstruendam urbem.
lavachrum - v. A2 lavacrum.
lavacrum - -chr- Sacr. Greg. 46, 25. —
Lavatio, actio lavandi : Cass. Inst. 73, 20 balnea quoque congruenter aegris praeparata corpori-bus iussimus aedificari, ubi fontium perspicui-tas decenter illabitur, quae et potui gratissima cognoscitur et -is : Rath. Prael. 232 A 11 puteus etiam limpidissimam tam potui quam -o exhibet aquam. — Sensu spirit. : Sacr. Gel. 71, 9 quae-sumus, Domine, … ne renatum -o salutari mors secunda possideat : Pass. Urb. I 14, 1, 32 misit se ad pedes eorum simul cum filia sua … postu-lantes ut -o Christi regenerarentur : Gump. Venc. 222, 20 gentilis quidam, baptismi gratia nondum mundatus, … salubri -o purgatur.
lavandaria - -ve- inf. — -as cosire, textilia
sarcire : Lex Rom. Raet. 442, 14 de opera vero, quae abstinere decrevimus, iste sunt : … lave-as cosire, cerbisa facere, falce batere.
lavatrix - purgatrix, sensu spirit. : Rath.
Opusc. 595 A 7 qualiter igitur, miserrimi, qua-liter ab illa immunditia lavari, quaqua-liter his valemus maculis ablui, qui post -em criminum poenitentiam nedum sacerdotio fungi, in cleri-catu saltem non permittitur (v. l. permittamur) linqui ?
lavatio - Paul. diac. Fest. 22, 4
aequila-vium significat ex toto dimidium, dictum a -e lanae, quae dicitur aequilavio redire, cum dimi-dium decidit sordibus : 104, 9 lautitia : epularum magnificentia. Alii a -e dictam putant, quia apud antiquos hae elegantiae, quae nunc sunt, non erant, et raro aliquis lavabat.
lavendaria - v. A2 lavandaria.
lavernio - Paul. diac. Fest. 104, 28 -es fures
antiqui dicebant, quod sub tutela deae Lavernae essent, in cuius luco obscuro abditoque solitos furta praedamque inter se luere ; hinc et Laver-nalis porta vocata est.
lavina - labes terrae, ital. lavina : Paul.
diac. Hist. Lang. 104, 13 eo tempore fuit aquae diluvium in finibus Venetiarum et Liguriae … Factae sunt -ae possessionum seu villarum, hominumque pariter et animantium magnus interitus.
lavinatum - ex lābor, f. labina (ital.
sla-vina) : Mon. Neap. Arch. IV, a. 1015, 75, 22 da inde quomodo (finis) salit per illum -um et da ipsum -um quomodo badit et revolbit per terra de illi de tribunum Marinum. V. et A2 labina-rium.
lavium - v. A2 labium.
lavo (labo) - ind., praes. pass. 3a pers. sing.
-ator Gl. Philox. 224, 1, 36, fut. pf. labaris Paul. diac. Exp. 169, 2, 40, part. praes. gen. pl. -antum Cass. Var. 273, 11, gerundiv. acc. pl. masc. -ando Cod. For. 214, 33. — Cum sibi coniung. : Ioh. Archic. 212, 11 accepta bene-dictione vadunt, sibi ad … vestiendum atque -bare : Paul. diac. Exp. 146, 2, 45 de sapone ita faciendum est. Debet enim in uno loco consti-tuto esse ; sapones et pectines iuxta multitudi-nem, ut cum fratres facies sibi -bant, tergant se et pectinent. — Transl., purificare : Sacr. Gel. 69, 17 -ant aquę, -ant lacrimę : Rath. Prael. 218 A 14 non utique, ut et hoc dicam, inter istos cataclysmi montes, illos quibus Ecclesia potetur, -etur, mundetur … suos Dominus emittit fontes ; de baptismate : Sacr. Gel. 75, 15 cum … Iesus Christus dominus noster -ari a Iohanne undis Iordanicis exegisset : Lib. Sacr. 51, 1, 1 peti-mus … ut sacrosancti lavacri ablutione -ti …
ad aeterna gaudia perveniamus inlaesi : Paulin. Hymn. 140, 28, 139 in patris atque filii et spiri-tus sancti -ate nomine : Nic. i 273, 5 ecclesia … non solum quos ex aqua regeneravit … verum etiam quos sacri necdum -it unda baptismatis … gremio gratulatur fovere salubri.
lavoro - v. A2 laboro.
lax - Paul. diac. Fest. 103, 25 lacit
deci-piendo inducit. -x etenim fraus est.
laxatio - mollitia, remissio animi, sensu
mor. : Anast. Vita Ioh. El. 505, 2, 23 in tali -e conversans, … audies utique quod et dives ille audivit : Recepisti bona in vita tua, pauperes vero mala : nunc ergo illi consolantur, tu vero cruciaris.
laxitas - de citharae chorda laxata : Cass.
Var. 72, 10 hinc diversae veniunt sine lingua voces ; hinc variis sonis efficitur quidam sua-vissimus chorus, illa acuta nimia tensione, ista gravis aliqua -e, haec media tergo blandissime temperato.
laxo - concedere : Cass. Var. 60, 13 quamvis
sit querula vox doloris, nec se contineant immi-nuti, et laesus animus vociferatione pascatur, tamen liberior sermo promitur, qui nostra auc-toritate -atur ; permittere : Rath. Prael. 282 B 11 sed tradidit dicit, id est tradi permisit, sicut dicit Ego induravi cor Pharaonis (Exod. IV, 21), id est indurari permisi ; et David si Deus, inquit, concitat te, id est concitari -at. — Relinquere, deserere : Cartm. 596, 2, 33 poenam mittite inter vos, si vos ante prefatum tempus volueritis ei tollere (subaud. petiam de terra), aut ipsi -are voluerint.
lea - lae- Gl. Philox. 225, 2, 16. lebata - v. A2 levata.
lebeta - lebes : Gl. Plac. 27, 1, 29 -a, olla,
generis feminini. lebo - v. A2 levo. leccio - v. Lx et A2 lectio. lechitus - v. A2 lecythus. leco - v. A2 lego. lectarius - v. A2 lactarius.
lectio (-cci-) - laec- Paul. diac. Exp. 38, 2,
6. — Gen. sing. -cciones Quaest. mon. 592, 51, pl., nom. -is Ioh. Archic. 203, 10, acc. -is 210, 2, 22. — Meton., quod legitur : Ioh. Archic. 208, 2, 34 diebus dominicis legitur -ccio sancti evangelii secundum tempus quo fuerit : Ios. Fl. Apion. 40, 9 haec ait Aristoteles … conti-nentiam Iudei viri in cibis et castitatem narrans. Licet autem volentibus haec ex ipsius -e cogno-scere, ego … refugio … inserere. — Abs.,
divina -o, de Sacra Scriptura : Ps. Ambr. Gerv. 746 A 5 Gervasius et Protasius … per decem annos -i et orationi vacantes, … ad palmam mar-tyrii pervenerunt.
lectionarius (-um) - liber continens
lec-tiones in ecclesia recitandas : Rath. Opusc. 559 B 4 Missalem plenarium, -um et Antiphonarium unaquaeque ecclesia habeat.
lectisternium - -a fort. sing. fem. inf. —
Paul. diac. Exp. 99, 2, 11 -a domus est ubi lecti sternuntur. Dicitur etiam -a locus ubi unus lec-tus stralec-tus est. — Lecti apparalec-tus : Paul. diac. Hist. Lang. 66, 30 qui (scil. Unulfus) statim ad domum suam puerum misit, ut sibi -a defer-ret, lectumque sibi iuxta stratum Perctarit fieri praecepit : Rath. Opusc. 525 A 13 vestibus non comitur, calceamentis turpatur, scamnalia non quaerit, mensalibus indiget ; -is mediocribus, caeteraque supellectile delectatur, pretiosa non ambit.
lector - lic- Romae inscr. I, 31, 1, 3, -tur
Ioh. Archic. 213, 25, lictur Crem. inscr. 4118, 2. — Gen. sing. -e Mart. Hier. 20, 4, 28. — Apud paganos : Cass. Hist. 1048 D 10 Iulianus imperator … paganorum dogmatibus atque monitionibus -es suae superstitionis instituit, adinstar clericorum, ut horas certas et dies et orationes solemniter observarent,
lectorium - mensula, in qua lector librum
ponere potest : Paul. diac. Exp. 135, 2, 20 si correctus fuerit liber et postquam ierit ad -um frater et male legerit, si, postquam unum versum legerit, recuperaverit, non debet pro hoc veniam petere.
lectulum - v. A2 lectulus.
lectulus - neutr. -um Ioh. Archic. 212, 23. lectur - v. A2 lector.
lectus - Paul. diac. Fest. 102, 9 -us dictus
vel a collectis foliis ad cubitandum vel quod fati-gatos ad se alliciat vel a graeco λέκτρον. V. et Lx et A1 lectum.
lecvita - v. A2 levita.
lecythus - -chit- Lib. Sacr. 39, 2, 20. legalis - legitimus : Cartm. 596, 1, 45
comes ex subgestione -i iudicum mittat missum suum ad domum eius.
legaliter - modo legali, secundum legem :
Cass. Var. 53, 7 praedictum Venantium … in praesenti negotio decernimus conveniri, ut -r convictus ea, quae promisisse suggeritur, sine aliqua mora tergiversationis adimpleat : Cass. Hist. 1002 C 2 firmum nobis visum est, ut quae dudum decreta sunt, -r immutabiliterque
serven-tur : Ioh. viii 3, 9 pactum quod petisti, … iuste ac -r affuturum statuere sumus parati : Steph. v 814 D 1 religiositas tua nostro suggessit apo-stolatui, quatenus idem praedictum venerabile monasterium cum omnibus canonice et -r sibi pertinentibus et adiacentibus apostolica auc-toritate muniremus : Mon. Neap. Arch. II, a. 988, 83, 16 confirmamus. ut homines ipsius casali sint liberi ab omni data vel collecta … et alia quoque servitia que quomodocumque -r vel iniuste partibus reipublice nostre vel super ponere voluerit aut potuerit.
legatarius - legatus, missus : Cass. Hist.
1197 D 11 qui (scil. imperator) … misit pro pace petenda -um quemdam Maximum, virum eloquentissimum : Gump. Venc. 219, 13 nec mora … missis Ratesponae sedi regiae -is, Teu-tonem episcopum … supplici rogatu, quo idem opus Deo sacrandum eius licentia et assensu fie-ret, implorat.
legatio - li- Ioh. viii 239, 13. — Legatum :
Mon. Neap. Arch. I 2, a. 952, 27, 28 nobis ex eis (scil. servis et ancillis) pertinet quintam par-tem pro -e testamenti domini Iohanni dudum loci servatori : II, a. 997, 178, 16 me quesistis dicendo pars tua ut non potuisset illos (scil. fundos) comparare pro -e dispositum que fecit memorato Iohanni ferrario genitori vestro.
legatus - li- Ioh. viii 239, 13 : Leo ab. Hug.
688, 48. — Acc. pl. -us Gl. Philox. 225, 2, 19.
legenda - lectio : Cap. Neap. 430, 35 -a pro
defunctis : Pass. Fel. Tubz. sec. 271, 16 ne -ae prolixitas … quemquam oneraret, illam … col-legi sub compendio.
legicrepa - qui leges crepat, dictitat
(cf. Thes. s.v.) : Gl. Philox. 225, 2, 22 -a : νομοδίφας.
legitimus - acc. sing. fem. -a Lex Rom.
Raet. 342, 24, nom. pl. fem. -as 343, 2. — Aptus, idoneus : Concord. 283, 38 puella … in duodecimo anno -a sit ad maritandum, … non intrante duodecimo anno, sed expleto ; n. locutt. -a aetas, pubes aetas : Concord. 283, 37 de puero qui intra aetatem est, decrevit clemen-tia nostra … sicut in alio homine de rebus suis donare non potest, ita nec regi dare possit, ante-quam ad -am aetatem perveniat ; -us partus : Lex Rom. Raet. 436, 10 infans, qui in septimo aut in decimo mense natus fuerit, pro -o partu reputabi-tur. — Qui est secundum legem Dei : Lib. Sacr. 57, 2, 19 da nobis observantiam Domine -am, devotionem perfectam, ut … sancta tibi conver-satione placeamus. — Abs., -um, subst., ius :
Cass. Var. 186, 28 facilius est laudatum iudicem reperire quam militem iniuncta sine offensione complere. Aliud est enim tantum dicere -a, aliud ad terminum deduxisse iustitiam.
lego - -cuntur Ioh. Archic. 213, 26. —
Paul. diac. Fest. 102, 25 -imus aut scriptum aut oleam glandemve et alia quaedam ; et addita praepositione dicimus colligimus deligimus : 65, 1 dilectus militum et is, qui significatur amatus, a -endo dicti sunt. — Abund. : Paul. diac. Exp. 132, 1, 32 abba … non dixit usque dum videre potest -ere legat, sed quantum hora permittit. — Seq. quod cum coni. : Rath. Prael. 244 A 11 -itur … quod quidam, in pastu occupatus peco-rum cum occidisset quemdam et fugisset pavore actus in eremum, … fuisset eremita perfectus. — In imag. : Cass. Var. 91, 20 -urus a nobis gra-tiae uberrimum fructum, si civile ibi potueris plantare propositum.
lembunculus - Gl. Philox. 225, 2, 28 -us :
πίτυλος (?), σκαφίδιον.
lemuralis - ad lemures pertinens : Paul.
diac. Fest. 77, 25 (faba) et -bus iacitur larvis et parentalibus adhibetur sacrificiis.
lemures - lae- inf. — Gl. Philox. 224, 2,
33 lae-es : νυκτερινοὶ δαίμονες.
lemuria - -rilia inf. — Gl. Philox. 224, 2,
34 -rilia : ἑορταὶ τῆς αστιας (?).
lemurilia - v. A2 lemuria.
lenarius - officina seu taberna, in qua linum
carminatur seu venditur (cf. Forc. s.v. linaria) : Mon. Neap. Arch. II, a. 983, 42, 1 licentiam habeatis iuxta eodem balneum facere et habere expoliatorium et -um nec non et pro quantum meruerit pro havitationes.
leneus - v. A2 lineus.
lenio - li- An. ex div. 139, 12 : Gl. Philox.
226, 2, 38.
lenitas - lae- Lib. Sacr. 82, 2, 39. — Nota
locut. adv. sub -e, leniter : Cass. Var. 81, 13 pau-latim provehi mediocris probatur esse virtutis, dum morosius agnoscitur quod sub -e praepara-tur. — Lascivia : Rath. Opusc. 395 B 9 -i, iocis ac scurrilitati vacare.
leniter - lente : Ioh. Archic. 196, 1, 20
sub-diaconi … procedunt -r, paulatim cum tremore et reverentia procedentes.
leno - Paul. diac. Fest. 102, 18 -es ab
alli-ciendo adolescentulos appellati.
lenocinor - spe decipi : Rath. Prael. 213 B
5 ne -eris tibi, quod, si excisus fueris, rursus eri-garis, ut illa (scil. arbor) superius, post septen-nium : alia fuit illa arbor, alia tu.
lentesco - transl., languescere : Cass. Var.
148, 29 necessitas publica multorum debet devotione compleri, quia non decet paucos suscipere quod constat plurimis expedire, ne regia iussa tepefacta -ant.
lenteum - v. Lx et A2 linteum.
lenticula - Ps. Greg. In. I Reg. 278 C 3 -a
Saul ungitur, non pro praesignanda doctrina, sed ad exprimenda futura. -a quidem parvum est vas : quid ergo est, quod -a olei Saul ungitur, nisi quia in fine reprobatur ?
lento - deminuere : Cass. Var. 234, 1 nescio
quo pacto, cum successor amplius laudari niti-tur, praecedentis fama -atur : 291, 8 lumen te immisimus rebus celatis, quando nec prudentiae tuae quisquam poterit illudere, nec fidem aliqua oblatione -are.
leo - transl., de diabolo : Lib. Sacr. 151, 1,
15 aeterne Deus, tuam plorantes clementiam, ut salvare nos digneris ex ore -is, qui circuiens quaerit de unitate ecclesiae tuae quem devoret ; de Marco evangelista : Paulin. Hymn. 143, 4, 19 Quantum quod olim viderat Ezechiel / propheta sanctus, animal laetissimum / vidit Joannes, seu Christi recubitor, / -is hoc et typice sub specie / clamore multo per deserta frendere.
lepardalis - leopardus : Paul. diac. Fest. 30,
23 bigenera dicuntur animalia ex diverso genere nata, ut -is ex leone et panthera.
lepidus - Gl. Plac. 26, 2, 6 -us mollis,
dicitur a lepore, quod animal mollissimum est : 26, 2, 18 lepos : urbanitas elegans et mol-lis ac faceta ; unde homines tales -i vocantur : Gl. Ber. 388, 8 ‘-os’ i. e. iucundos ; tractum est hoc nomen a suavitate leporine carnis.
lepista - stra inf. — Gl. Philox. 226, 1, 7
-stra : εἶδος χύτρας : Paul. diac. Fest. 102, 14 -a genus vasis aquarii.
lepistra - v. A2 lepista.
leporinus - ad leporem pertinens : Gl. Ber.
388, 8 Gl. Ber. 388, 8 ‘lepidos’ i. e. iucundos ; tractum est hoc nomen a suavitate -e carnis.
lepos - Gl. Plac. 26, 2, 18 -s : urbanitas
elegans et mollis ac faceta ; unde homines tales lepidi vocantur.
leria - Paul. diac. Fest. 102, 23 -a
orna-menta tunicarum aurea.
lesbium - Paul. diac. Fest. 102, 24 -um
genus vasis caelati a Lesbis inventum.
lesimentum - laesio, damnum : Mon. Neap.
Arch. II, a. 996, 153, 7 licentiam abeamus atlar-gare illum cancellum meum qui est in parietem
nostrum directum cum facie de ballatorium ex ipse grade tue absque -um de ipsum solareum.
lesio (lae-) - de incommodis patrimonio
illatis : Cass. Var. 50, 30 significamus nos per Montanarium sanctitati vestrae mille quingentos solidos destinasse, quos provincialibus, prout quemque praesenti anno, exercitu nostro tran-seunte, dispendium pertulisse cognoveris, habita -is aestimatione, distribuas ; de aedificio, dam-num : Mon. Neap. Arch. II, a. 996, 153, 11 si illargias (pro illas regias?) de illum cellareum meum excotere voluerimus in fore cum facie de illum ballatorium que ego tibi dedi … licentiam abeamus absque -e de ipsum ballatorium.
leteus - v. A2 lethaeus.
lethaeus - -te- inf. — In imag. : Nic. i 219,
18 cum vos torporis desidia audimus langue-scere, praecepta caelestia tamquam -teis quibus-dam papaveribus perceptis oblivioni mandare, … contristamur.
lethalis - transl., sensu spirit. : Rath. Prael.
153 A 3 quiddam vero infandum, hic nec com-memorandum … nullum confert remedium, quia est maleficium, sed animae -e nimium affert periculum.
lethaliter - transl., sensu spirit. : Ps. Greg.
Exp. 559 A 2 nonne si celare vulnus coeperit latius extensum introrsum putrescit ? Sic et pec-catum, nisi per confessionem detegatur, -r in intimis dilatatur.
lethargicus - lita- An. ex div. 143, 31. lethargus - transl., sensu spirit., in locut.
redund. torporis -us : Rath. Prael. 215 C 1 audi Apostolum salubri te ab hoc torporis -o exci-tantem voce : Hora est, inquit, iam nos de somno surgere.
leticia - v. A2 laetitia. letifico - v. A2 laetifico. letigiosus - v. A2 litigiosus. letor - lae- Quaest. mon. 592, 46.
letum - Paul. diac. Fest. 102, 19 -um ab
oblivione, quam Graeci λήθην vocant, dictum.
levata - leba- inf. — Nom. sing. -as inf. —
Agger (cf. DUC. 3 levata) : Mon. Neap. Arch. II, a. 993, 128, 19 secunda petia coheret sivi ab uno latere terra Stephani de Petro de Cesa-rio sicuti inter se -as exfinat : a. 994, 134, 27 ab uno latere terra sancte neapolitane ecclesie sicuti inter se sepis et fossatus exfinat et de alio latere coheret terra monasterii sancte Patricie sicut inter se -bata exfinat.
levefacio - v. A2 levifacio. levellus - v. A2 libellus.
levifacio - leve- inf. — Gl. Philox. 226, 1,
12 leve-it : ἐξουθένησεν.
levigatio - deminutio : Ps. Greg. In. I Reg.
393 A 10 cum ergo magni viri cadunt, communi iudicio tradendi non sunt, quia priora opera promerentur, ut posteriorum gravitas levigetur. Ipsa autem culpae -o non acceptione perso-nae decernenda est, sed respectu prioris vitae : Rath. Opusc. 617 A 3 quid, inquam, misericor-dissimi Dei evidens magnitudo, et iustae retribu-tionis maxima -o ? : 618 B 1 quaedam et perne-cessaria doloris fore -o, si … absit … malorum ipsorum recordatio, dum auctores eorumdem quantulacumque obnubit oblivio.
levigo - remittere : Cass. Var. 355, 19 ut
tuos quoque gemitus consolemur, illos tibi tan-tummodo vindica, quos lex pietatis gratia non relaxat, ne, cum truculentis parceret, asperrima facinora -aret. — Deminuere, parvi aestimare : Rath. Prael. 277 A 9 nec hoc me ideo autumes dicere, quod velim in aliquo nomine opera -e, quasi astruens meriti nullius esse pro peccatis eleemosynam facere. — Lenire, temperare : Rath. Prael. 280 B 8 Deum timete, regem hono-rificate (I Petr. II, 17). Ac si dicatur : Dominum timete, ministrum honorate. Sed cur mutando verbum -o dictum ? Deum timete, regem honori-ficate dixit, nec perfunctorie quidem, ut autumo ; honorus enim aliorum redderis obsequiis, qui ex te eiusdem es conditionis.
levir - lae- inf. — Gl. Philox. 224, 2, 13
lae-r : ἀνδράδελφος : Paul. diac. Fest. 102, 22 -r est uxori meae frater meus.
levis - acc. sing. fem. -e Lex Rom. Raet.
399, 8, comp., nom. neutr. sing. -ior An. ex div. 135, 11. — De sonitu, demissus : Paul. diac. Fest. 50, 3 ante -es admodum et parvi sonitus fiebant — In imag. : Cass. Var. 48, 18 sciens imperitiam magis inflari aura superbiae, quae -ibus flabris exponitur, quia virtutum radici-bus non tenetur. — Transl., sensu mor. : Rath. Prael. 164 A 9 in comparatione mali -ius est … penuriae necessitate quaevis latrocinia exercere, quam cupiditatis ardore fraudem … inferre.
levita - lecv- Clus. inscr. 2546, 3. levitas - transl., sensu mor. : Cass. Var. 31,
6 refugite tales familiares, qui … amori vestro nitantur ascribere quod delinquunt et dum -es suas exerere cupiunt, vestram reverentiam implicare contendunt.
levo - leb- inf. — Surgere, se levare : Ioh.
Archic. 210, 1 iterum admonentur a diacono dicente : ‘-ate’ : Paul. diac. Exp. 158, 1, 37
sicut ille iunior servat illi honorem in loquendo et -ando, ita et ille senior debet recompensare iunioris sui laborem surgendi. — Cum tollere abund. : Mon. Neap. Arch. I 2, a. 958, 66, 165 debeamus ipsas camporas … dividere inter nobis … per equaliter tu et heredibus tuis tollere et -bare debeatis exinde medietatem pro partibus vestre militie et ego et heredibus meis similiter medietate pro partibus nostre langubardorum. — Ab alqa de sacro fonte -ari, eam matrinam habere : Paul. diac. Hist. Lang. 137, 8 ab impe-ratore honorifice suscepta, … ut desiderabat bap-tismum consecuta et ab augusta de sacro fonte -ta est. — Contra alqm manum -are, ei manus inicere : Hist. Lang. 156, 20 qua de causa elatus, etiam contra regem suum Perctarit manum -avit atque se intra Tredentinum castellum rebellans communivit. — Evehere : Hist. Lang. 114, 8 Agilulf, … congregatis in unum Langobardis, … ab omnibus in regnum aput Mediolanum -tus est : Pass. Gall. 38, 2, 34 rogatus autem ut ibi -aretur Episcopus, non consensit, sed ex sua voluntate ipse qui ordinaretur elegit. — Seq. in et abl. : Ps. Ambr. Gerv. 745 A 10 tunc Paulinus iussit eum -ari in equuleo, ut per tormenta eius consensum ad sacrificandum compelleret.
lex - sing., nom. -em inf., acc. -e Lex Rom.
Raet. 305, 20, abl. -em Paul. diac. Exp. 134, 2, 41 : Lex Rom. Raet. 371, 2. — Cass. ps. 29 D 9 -x enim dicitur ex eo quod animos nostros liget, suisque teneat obnoxios constitutis. — Mos : Bert. Barth. Lip. 41 F 6 viri mulieri-bus, et rursum mulieres viris, competentem -em conservent. — Ratio, conditio : Rath. Prael. 174 A 5 -x vero amicitiae, Lelio teste, est ut ab ami-cis honesta petamus, amicorum causa honesta faciamus. — Nota locutt., annaria -x : Paul. diac. Fest. 25, 5 annaria -x dicebatur ab antiquis ea, qua finiuntur anni magistratus capiendi ; pro-mulgare -es : Paul. diac. Fest. 251, 1 promul-gari -es dicuntur, cum primum in vulgus edun-tur, quasi provulgari ; alqam legem vivere, de vivendi ratione quam quis instituit : Concord. 288, 29 filii aut filiae, qui ante eius conversione nati fuerint, ipsam -em vivant, qua ille vive-bat, quando genuit. — Apud Christ., de lege divina : Romae inscr. VI, 17192, 2 -em quam benerasti ipsa tibi rependat honorem : Resurr. 70 sed quoniam primo transgressus crimine -em / iamiam primus homo Domini mandata muta-bat ; de antiquo testamento : Anast. Vita Ioh. El. 503, 1, 43 de -e veteri hoc dicit Apostolus ; de novo testamento : Cass. Inst. 13, 22 de novo
quoque testamento fecit alterum librum, ubi quaestiones ad eandem -em pertinentes diligen-tissimus doctor (scil. Hieronymus) enodavit ; de decalogo : Rath. Prael. 161 A 5 tibi super his consule, sciens veracissime patrem mendacii diabolum esse, ipso Domino testante, qui et per -em cognoscitur clamasse : Non periurabis in nomine Domini Dei tui ; divina -x, de Sacris Scripturis : Conc. Rom. 826, 554, 8 si placet, fratres, ea, quae ad ordinationum tenorem per-tinent, iuxta divine -is praecepta … in omne aevum mansura solidemus.
liaculum - instrumentum ad levigandum
aptum (cf. Thes. s.v.) : Gl. Philox. 226, 1, 15 -um : λειαντήρ.
liba - Gl. Philox. 226, 1, 16 -a : αβeρτης
(?).
libacio - v. A2 libatio. libaero - v. A2 libero.
libamen - de eucharistia : Sacr. Greg. 82,
2 post communionem. Corporis sacri et pretiosi sanguinis repleti -e, quaesumus Domine Deus noster ut, quod pia devotione gerimus, certa redemptione capiamus : Gump. Venc. 217, 2 salutiferam dominici corporis et sanguinis col-lationem tanto … dilexit obsequio, ut -is cultui coelestis … fidei militasset constantia.
libatio - -aci- Lib. Sacr. 179, 1, 33 : inf. —
De eucharistia : Sacr. Gel. 35, 10 post commu-nionem. Sacre nobis quaesumus Domine mense -cio … tuę propiciationis continuum prestet auxilium : 190, 10 cęlestis mensę quaesumus Domine sacrosancta -o corda nostra pascat sem-per et purget.
libella - Paul. diac. Fest. 69, 3 deliberare a
-a, qua quid perpenditur, dictum.
libellarius - adi., emphyteuticus : Cass. Var.
148, 2 comperimus … patrimonii nostri praedia in Apulia provincia constituta … honesto viro Thomati -o titulo commisisse : Cartm. 596, 2, 12 domne abbas, trade per hanc pergamenam -o nomine unam petiam de terra ; nota locut. -o vel emphyteuticario iure : Conc. Tic. 154, 24 res ecclesiasticas, tam mobiles quam et immobiles, … quae a Rectoribus Ecclesiae... -o vel enphy-teoticario iure dolose et cum damni detrimento Ecclesiae amisisse videntur, ad pristinum ius revertantur. — Nom. sing. -a, subst., praedium in emphyteusim datum : Rath. Opusc. 602 A 7 -ae, commutationes vel precariae dolosae … volumus atque praecipimus ut rescindantur omnino et, secundum quod Deo placitum est, emendentur.
libellulus - parvus libellus : Gump. Venc.
218, 1 precum divinarumque orationum seriem, quam parvo inscriptam -o diligentius … retinuit.
libellus - leve- Lex Rom. Raet. 357, 12. libens - -ens animo, libenti animo : Cass.
Var. 30, 2 sancimus, ut, si quis cuiuslibet generis saxa in agris suis iacentia muris habuerit profu-tura, -ens animo sine aliqua dilatione concedat.
1 liber - -ve- Mon. Neap. Arch. I 2, a. 961, 94, 5 : inf., loebesum inf. — Sing., nom. masc. -um Lex Rom. Raet. 436, 20, acc. fem. -a 365, 18 : inf., pl. nom. masc. -is inf. — Paul. diac. Fest. 108, 5 loebesum et loebertatem antiqui dicebant -um et libertatem ; ita Graeci λοιβήν et λείβειν. — Subst., ingenuus : Cass. Var. 181, 34 utitur nunc dignitas -orum causis, et legitimus praesul veraciter habetur, quando de ingenuo-rum fortunis disceptare posse sentitur : 369, 2 munera ista Quiritium sunt. Non subripiat locum -i fortuna servilis. — In form. iuris, cum abso-lutus coniung. : Mon. Neap. Arch. I 1, a. 928, 45, 9 post tuum transitum illis et heredes eorum -is et absolutis permaneant cum omnia quantum ad eis relinquere spopondistis (pro -isti) sine omni mea heredumque meorum querellam : IV, a. 1016, 102, 5 ipsa tertia nostra sic abeamus -vera et absoluta da die presentis absque omni responsaticum seum (sic) censum. — Transl., sensu spirit., immunis : Paulin. Carm. 145, 6, 29 quicunque tuum sanctum nomen supplici / plenoque corde deprecatus fuerit, / … / te lar-giente sit -r a crimine.
2 liber - -biris Romae inscr. VII, 17768, 6, -eris inf., -ver Mon. Neap. Arch. II, a. 985, 51, 43. — Sing., nom. -um Ioh. Archic. 213, 9, acc. -r inf., pl. acc. -eris inf. — Cass. Inst. 91, 5 -r … dictus est a libro, id est arboris cortice dempto atque liberato, ubi ante inventionem cartarum antiqui carmina describebant : Cass. Var. 352, 7 priscorum opuscula -os appellavit antiqui-tas ; nam hodie quoque -um virentis ligni voci-tamus exuvias. — Codex : Quaest. mon. 590, 54 sic praecipit lex Romana in -o qui vocatur Novella, quae egit Iustinianus imperator. — -i divini, sacri, Sacrae Scripturae : Quaest. mon. 592, 60 secundum -eris divini (pro -os divinos) infancia et puericia pro una reputabitur : Ios. Fl. Apion. 3, 8 quinque milia annorum nume-rum historiam continentem ex nostris sacris -is Graeco sermone conscripsi : Anast. Vita Bas. 310 A 13 archidiaconus renuntiavit haec magno Basilio sacros -os recitanti. — -r missarum, ital. messale : Paul. diac. Exp. 91, 1, 23 multe erunt
ille festivitates sanctorum sicut in -o missarum continetur, quia in illo -o multorum sanctorum misse scripte videntur ; -r comes, lectionarium ad liturgiam totius anni sacras lectiones conti-nens : Mon. Neap. Arch. II, a. 991, 152, 9 verumtamen atsignastitis mihi a die presentis … unum -r comitem plenarium manu francisca scripta.
liberarius - v. A2 librarius.
liberator - transl. : Cass. Var. 64, 30 -i suo
reddita terra proficiat nec quisquam inde aliquid praesumat attingere, quod tam diu invadentibus aquis non potuit vindicare.
liberatus - mundatus, expolitus : Cass. Inst.
91, 5 liber … dictus est a libro, id est arboris cor-tice dempto atque -o, ubi ante inventionem car-tarum antiqui carmina describebant. — Immu-nis : Cass. Var. 58, 11 hoc nos, quibus cordi est in melius cuncta mutare, supra memoratis tali condicione concessimus, ut, si eorum opera vel labore turpis desiccaretur illuvies, ipsis -a rura proficerent.
libero - -bae- Lib. Sacr. 92, 2, 22. — -ĭ-
Resurr. 405. — Seq. de et abl. : Ios. Fl. Apion. 93, 16 refert eum dixisse paucos iam dies de vita sibimet superesse … ut de malis eum circums-tantibus -aret.
libertas - loeb- inf., -ve- Cap. Regin. 263,
124. — Paul. diac. Fest. 108, 5 loebesum et loeb-em antiqui dicebant liberum et -em ; ita Graeci λοιβήν et λείβειν. — Ad alqm -em facere, alqm liberum reddere : Lex Rom. Raet. 431, 5 qui ad servum alienum -em fecerit, ipsa libertas stabilis esse non potest. — In form. manumissionis : Cartm. 596, 2, 43 Martine, trade per hanc pergamenam cartam -is et abso-lutionis ad Marcoardum, qui est servus tui iuris, ut … sit liber et absolutus ab omni vinculo ser-vitutis.— Nota locut. -s est, seq. infin. : Cass. Inst. 73, 16 fecimus … grata receptacula, ubi … vagetur piscium multitudo ; ita … ut nullatenus se sentiat captum, cui -s est escas sumere : Dion. Coll. 231 D 7 pro officii nostri consideratione non est nobis dissimulare, non est tacere -s.
liberto - manumittere : Lex Rom. Raet.
407, 18 plures servos habet homo, C ex ipsis per testamentum -are potest : Quaest. mon. 593, 27 si quis commendaverit aliquas res cuilibet servo, nesciente suo domino, et eum dominus -erit postea, … dominus nihil ei respondeat.
libertus - -ve- inf. — Acc. pl. -vertus Lex
Rom. Raet. 435, 1. — Rath. Prael. 175 C 8 servus es ? Noli tristari ; si fideliter Domino tuo
servieris, -us eris omnium Domini : omnes enim in Christo fratres sumus.
libido - -vi- Paul. diac. Exp. 62, 2, 31. libitus - libido : Vita Apian. 326, 2, 18
(dia-bolus) cordibus humanis infundit toxica fraudis, / gaudia promittit -u succrescere carnis. — Nota locut. adv. ad -um : Cass. Var. 88, 22 gentilitas enim vivit ad -um : ubi magis mortem reperit propriam, qui potest habere quod placeat.
libo - legendo decerpere : Cass. Inst. 6, 15 in
secundo vero libro de artibus ac disciplinis libe-ralium litterarum pauca -anda sunt ; commemo-rare, attingere : 130, 2 considerandum est autem quod iam, quia locus se attulit in rhetorica parte, -avimus quid intersit inter artem et disciplinam, ne se diversitas nominum permixta confundat. — De potu, exiguis haustibus bibere : Paul. diac. Hist. Lang. 143, 25 ille in honorem regis se totam (scil. fialam) bibere promittens, parum aquae -abat de argenteo calice.
libra - acc. sing. -a Conc. inscr. 8761,
8 : Mon. Neap. Arch. I 1, a. 927, 42, 31. — Transl. : Cass. Var. 17, 26 sic enim aequitatis -a servabitur, si auxilium largiamur imparibus et metum nostri pro parvulis insolentibus oppona-mus. — Deportare ad -am, trutinae imponere, trutina examinare : Anast. Vita Ioh. El. 506, 1, 48 omnia vero quae a iuventute sua com-miserat... videbat congregare et deportare ad libram. — Alqd in -a ponere, id libratum facere : Resurr. 44 qui (scil. Deus) totum in -a posuit sub limine mundum, / aeternumque manens semperque futurus in aevum.
libralis - -e, abs., subst. : Gl. Philox. 226,
1, 37 -e : χοινικίς.
libramen - in imag., nota locutt. aequitatis
-n : Nic. i 268, 33 reverentiae sacerdotali tunc debitus honor impenditur, cum eos in omnibus, quae ab illis sub aequitatis -e geri debentur, trutinam misericordiae cum lance rectitudinis tenere conspicimus ; pietatis -n : Rath. Opusc. 449 A 6 tuae, Omnipotens, -n pietatis imploro, cuius ultionis diem accusante conscientia perti-mesco, ut non indignum, quaeso, misericordia tua iudices, quem a tempore poenitentiae non excludis.
librarius - -ber- Gl. Philox. 226, 1, 24.
— Cass. Inst. 76, 7 multa quidem sunt quae de tam insigni arte referantur ; sed sufficit eos (scil. antiquarios) dici -os qui librae Domini iusti-tiaeque deserviunt.
libratim - de apium volatu : Sacr. Gel. 83,
pinnibus cruoribus suspensis insidunt … ore legere flosculos.
libratus - aequatus : Resurr. 201 est locus
Eois Domino dilectus in oris / lux ubi clara nitet spiratque salubrior aura /… / florea -is conflagrat purpura pratis.
librilis - -e, abs., subst. : Paul. diac.
Fest. 103, 8 -e : scapus librae. — -ia, subst. : 103, 9 -ia appellabantur instrumenta bellica, saxa scilicet ad brachii crassitudinem in modum flagellorum loris revincta.
libripens - abs., subst. : Gl. Philox. 226, 1,
30 -s : ζυγοστάτης.
librum - v. A2 2 liber.
libum - nom. sing -us Gl. Philox. 226, 1,
38, acc. pl. -as Gump. Venc. 216, 32.
licencia - v. A1 et A2 licentia.
licenter - libere : Cass. Hist. 890 B 7 cum
persecutiones … Ecclesiae in alio terrarum orbe paterentur, solus Constantius, Constantini pater, -r Christianis in sua consistere religione conces-sit : Vita Apian. 323, 1, 17 cives Papienses … ad propria secure et -r remeabant ; licite : Paul. diac. Exp. 48, 1, 35 de ipsis infirmis dicit … quando possint fratres - r visitare infirmos.
licentia (-cia) - nom. sing. -am Lex Rom.
Raet. 315, 11 : Paul. diac. Exp. 173, 1, 32. — Nota locut. -am habere cum infin. : Lex Rom. Raet. 337, 20 mulier … post biennium alium maritum prendere -ciam habeat : Concord. 252, 31 defuncta … muliere pater -am habeat facere, sicut supra legitur. V. et Lx licencia.
liceor - Gl. Philox. 226, 2, 4 -entur :
ὑπερθεματίσωσιν.
licet - ind., praes. 3a pers. sing. -it inf., coni.
praes. 3a pers. sing. -eas Mon. Neap. Arch. I
2, a. 953, 34, 44, -ead Quaest. mon. 591, 59 : Mon. Neap. Arch. I 2, a. 963, 110, 34, infin. -erem inf. — -tum est pro -et : Ioh. Archic. 198, 1, 2 in monasterio ubi … -tum est introire. — -erem, infin. subst., licentia : Mon. Neap. Arch. II, a. 994, 133, 9 ista portio secunda quando pergit ad memorata piscina non habead -erem ibidem nec in ipso atrio refigere set tantum aqua exinde sivi inpendi et atquandi : IV, a. 1008, 36, 22 petia de terra … per chartula comparationis scripta langobardisca … atpreensit … una cum -erem et absolutione domini Laidolfi principi. — Cum gen. personae : Lex Rom. Raet. 328, 1 de sua facultate … nec ipsorum -it dare, nec de alios recipere. — Nota constr. : Lex Rom. Raet. 369, 10 maritus ex suspicionem uxorem suam acusare -it. — Vim coniunc. habet : Petr. Pis.
Gramm. 169, 7 expletivae coniunctiones unde-cim sunt : quidem, equidem, … -et, tamen : 169, 10 causales coniunctiones XXXVI sunt : si, etsi, …. -et … praeterea. — Seq., ind. : Cass. Inst. 19, 14 Danihel qui, -et apud Hebreos nequa-quam prophetico choro recipitur, sed inter eos annumeratur qui Agiographa conscripserunt ; infin. : Paul. diac. Exp. 26, 1, 33 -et superius dedisse consilium, ut postquam quisque bene edoctus et instructus est in monasterio, … eat in haeremum.
licitor - intr., transl. : Paul. diac. Fest. 104, 2 -ati in mercando sive pugnando contendentes ; trans. : Gl. Philox. 226, 2, 7 -tus : διακηρυχθείς.
licium - nota locut. lance et -o, in form.
iuris : Paul. diac. Fest. 104, 5 lance et -o dicebatur apud antiquos, quia qui furtum ibat quaerere in domo aliena, -o cinctus intrabat lancemque ante oculos tenebat propter matrum familiae aut virginum praesentiam.
1 lictor - v. A2 lector.
2 lictor - Paul. diac. Fest. 103, 1 -es dicun-tur, quod fasces virgarum ligatos ferunt. Hi parentes magistratibus delinquentibus plagas ingerunt. — De carnifice : Cass. Var. 354, 7 abs-tine noxiam, -r, securim, cui licet impune facere quod in aliis cognosceris vindicare ; ama paulis-per ferrum splendidum, non cruentum.
lictur - v. A2 lector. ligacio - v. A2 2 ligatio.
ligamen - vinculum, transl. : Cass. Var. 227,
10 si aliter solvi nequeunt contracta -a, praedii sui … habeat licentiam distrahendi, ita ut reddat debitum quod probatur esse contractum.
ligamentorium - de apparatu quo
molendi-num firmabatur (v. A1 ligatura) : Ioh. xii 1033 C 5 confirmamus vobis … aquimolum molentem unum in integrum cum -o et introitu suo et cum omni conzatura sua et omnibus ad eum perti-nente.
1 ligatio - v. A2 legatio. 2 ligatio - -cio- Ioh. viii 294, 25.
ligatura - acc. sing. -a Mir. Anast. 236, 14.
— Fascis, involucrum : Anast. Vita Ioh. El. 505, 2, 68 quidam, albis indutus vestibus, dat mihi -am centum numismatum, dicens : Accipe haec, frater, et dispensa ut vis.
ligatus - v. A2 legatus.
lignamen - lignum : Concord. 272, 25 si
quis de -n adunatum in curte aut in platea ad casam faciendum furaverit, conponat solidos 6 : Mon. Neap. Arch. II, a. 999, 194, 12 ego et
heredes meis … licentiam abeamus et de memo-ratum fundum exire … cum casa et -n nostras preter sepis de giro in giro ipsum fundum.
lignarium - nom. sing. -us inf. — Locus, ubi
ligna reponuntur : Concord. 272, 23 si quis de -o alterius ligna furaverit, componat illi cuius -us fuerit solidos 6.
lignarius - v. A2 lignarium.
ligneus - -is pro -eis Chron. Alt. 6, 23. ligno - v. A2 liquo.
lignum - acc. pl. -as inf. — Nota locut. -as
da focum, ital. legna da fuoco : Mon. Neap. Arch. IV, a. 1016, 84, 15 vos … abeatis largie-tatem cum peculias vestras maioris et minoris in illa silba nostra … et inde -as da focum taliare sine omni nostra contrarietate. — Meton., ecu-leus : Pass. Apoll. 281 B 30 Caesar …iussit eam (scil. Apolloniam) in eculeo suspendi … Angelus Domini venit et liberavit eam, et fre-git -um in quo pendebat. — -um vitae, de cruce Christi : Ioh. Archic. 217, 22 oremus misericor-dem Dominum … ut -um vite in perpetuum cum sanctis Dei perfruere et iucundare mereamur.
ligo - transl., de oratione : Petr. Pis. Gramm.
161, 12 orationis genera quot sunt ? Quinque. Est enim copulata et -ta in metris, absoluta in prosa, allocutiva in epistolis, disputativa in dia-logis, relativa in historiis. — Nota locut. manus et pedes -tos habere a bono opere, bona opera non conficere : Rath. Prael. 261 C 10 et quia hic manus et pedes sponte -tos habuerunt a bono opere, merito invitae illic ligatae in eterna erunt damnatione. — Apud Christ., damnare, sensu spirit. : Lib. Sacr. 116, 2, 30 Deus, qui … Petro, collatis clavibus regni caelestis, animas -andi atque solvendi pontificium tradidisti : Anast. Vita Ioh. El. 505, 2, 23 tu (scil. Romanus Pon-tifex) … quod -as, nemo solvit ; quod solvis, nemo -at : Rath. Prael. 225 A 5 non enim dixit aliquacunque, -antibus vobis, erunt -ta … sed quaecunque, id est, omnia.
ligurrio - Gl. Philox. 226, 2, 17 -o : δίχνος
(λίχνος), λίμβος.
ligurritor - Paul. diac. Fest. 80, 3 fiscellus
casei mollis appetitor, ut catillones catillorum -es.
liliatus - liliis exornatus vel potius lilii
colorem habens : Vita Apian. 324, 2, 18 ibi (scil. in Paradiso) Martyrum candidatus exultat exercitus : illic -orum tripudiat Confessorum coetus, ibi etiam candidum internitet agmen monachorum.
lima - in imag., sensu transl. : Rath. Prael.
259 A 11 in eius afflictione vindicatur, ut … fer-rum eius mentis ad subtilitatem perveniat acu-minis, alienae erasum -a pravitatis, quo et ipse resecare in aliis male pullulantia vitia valeat cordis.
limata - lacus, aquarum congregatio (cf.
DUC s.v.) : Mon. Neap. Arch. II, a. 982, 13, 20 iamdicta triginta modia de terra que vobis in predicta -a minore dedistis est coniuntum de unu latu et unu capu supradicte bie et de alia capu iamdicto riale.
limax - Paul. diac. Fest. 103, 14 -es cocleae
a limo appellatae.
limbus - Gl. Plac. 26, 2, 30 -o : purpura. limen - Paul. diac. Fest. 103, 5 limis
obliquus, id est transversus ; unde et -a. — Meton., sedes, pontif. : Rad. Pard. 372, 6 cives sui ad -a Apostolorum venientes, indagare stu-duerunt si suus Pastor illic advenisset ; de eccl. : Paul. diac. Hist. Lang. 102, 7 cui … honora-bile sepulchrum ante -a beati Vitalis martyris tribuentes, tali eius laudes epitaphio extullerunt. — De caelo : Resurr. 44 qui (scil. Deus) totum in libra posuit sub -e mundum, / aeternumque manens semperque futurus in aevum.
limes - cum limen confund. : Resurr. 247
iraeque insidiaeque absunt et dira cupido, / exclususque metus, pulsaeque a -e curae.
limfaticus - v. A2 lymphaticus.
limis - Paul. diac. Fest. 103, 5 -is obliquus,
id est transversus ; unde et limina.
limito - nota locut. -tus ager : Paul. diac.
Fest. 103, 7 -tus ager est in centurias dimensus.
limosus - de faecum massa in alvo : Dion.
Gr. Nyss. hom. 404 C 8 (venter) tenuiorem... substantiam... ad iecoris deducit ingressus, -am vero faeculentiam ad latiores intestinorum aditus tradit. — Transl. : Cass. Var. 315, 32 -ae podagrae subita inundatione completus, aquas Bormias potius siccativas, salutares huic specia-liter passioni, velle te expetere postulasti.
limpidus - transl., sensu mor. : Anast.
Synod. Theod. Papae 579 B 1 quoniam fide hominum corda purgantur, lecti apices dilectio-nis vestrae -a fidei fluenta vos de fontibus Salva-toris hausisse … manifestarunt.
linatarius - qui linum vendit (cf. Thes.
s.v.) : Pan. inscr. 7330, 3 hic requiescit in pace Petrus Alexandrinus negotias (= negotians) -us, qui vixit an(nos) pl(us) m(inus) LX.
linea - -ni- Lex Rom. Raet. 355, 5. — Acc.
Blaise 2) : Ordo Rom. 124, 23 subdiaconi … accipiunt ad induendum pontificem ipsa vesti-menta, alius -eum, alius cingulum, alius anago-laium, id est amictum. — Paul. diac. Fest. 263, 4 postica -a in agris dividendis ab oriente ad occasum spectat. — De via, transl. : Paul. diac. Hist. Lang. 134, 10 fuit … viribus fortis et iusti-tiae tramitem sequens, sed tamen fidei christia-nae non rectam -am tenens, Arriachristia-nae hereseos perfidia maculatus est.
linealis - -aris inf. — In arith., unam
dimen-sionem indicans, de numeris : Boeth. Inst. ar. 1119 C 3 nunc autem nobis de his numeris sermo futurus est, qui circa figuras geometricas et earum spatia dimensionesque versantur, id est de -ibus numeris : Cass. Inst. 139, 9 -is numerus est, qui inchoans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum, unde alpha ponitur pro desi-gnatione linearum, quoniam haec littera unum significat apud Graecos.
linealiter - lineae modo : Cass. Inst. 139, 9
linealis numerus est, qui inchoans a monade -r scribitur usque ad infinitum, unde alpha ponitur pro designatione linearum, quoniam haec littera unum significat apud Graecos.
lineamentum - -nia- inf. — Gl. Plac. 27,
1, 2 linia-a : extremitates corporum, ut puta ubi finitur tendens deorsum auricula ; unde pictores linia-a appellant designationes singulorum loco-rum in imagine vel impressiones, quas postea coloribus manifestant. — Gl. Philox. 226, 2, 32 linia-a causae : ἡ ὑφὴ τοῦ πράγματος.
linearis - v. A2 linealis.
lineus - le- Ioh. Archic. 200, 2, 15. lingua - nom. sing. -am Lex Rom. Raet.
442, 19, nom. pl. -as 380, 21. — In imag. : Cass. Inst. 75, 11 laudanda sedulitas (subaud. librariorum) manu hominibus praedicare, digitis -as aperire, salutem mortalibus tacitum dare et contra diaboli subreptiones illicitas calamo atra-mentoque pugnare. — -am relaxare, linguam non moderari : Rath. Prael. 178 B 14 plerique, dum sine moderatione -am incautius docendo relaxant, inconsideranter emittunt, quod … revocare non possunt.
lingula - Gl. Philox. 226, 2, 31 -a :
μύστρος καὶ γλωσσίς : Paul. diac. Fest. 103, 21 -a per deminutionem linguae dicta ; alias a similitudine exsertae, ut in calceis ; alias inser-tae, id est intra dentes coerciinser-tae, ut in tibiis.
linguositas - loquacitas : Paul. diac. Exp.
78, 2, 40 linguosus intellegitur etiam si bona quis locutus fuit superflua. Et quia multa sunt
et superflua, idest plus quam oportet … -s dici-tur. — F. obtrectatio : Anast. Vita Bas. 297 D 1 unam (scil. tabulam) … ferentem … in sinistra parte seductionem. Porro hinc et inde intem-perantiam, profanationem, -em, suasionem, et huiuscemodi examen malorum.
linguosus - Cass. ps. 998 A 2 quamvis -i
possint dici et illi qui linguae ubertate facundi sunt, tamen illis hoc specialiter nomen constat impositum, qui inconsiderata locutione verbosi sunt ; Paul. diac. Exp. 78, 2, 26 secundum sensum scripturae divinae, -us est ille qui mala verba loquitur. — Transl., de digitis pantomimi : Cass. Var. 138, 34 orchestarum loquacissimae manus, -i digiti, silentium clamosum, expositio tacita.
linia - v. A2 linea.
liniamentum - v. A2 lineamentum. linio - v. A2 lenio.
linostemus - -ti- Petr. subd. Chron. 168, 4. linostimus - v. A2 linostemus.
linquo - delinquere : Verc. inscr. 6728, 8
(episcopus) fibris cunctis in se -entibus facinus funditus parcens.
lintearius - qui lintea vendit : Gl. Philox.
226, 2, 37 -us : ὀθονιοπώλης.
linteatus - -a legio : Paul. diac. Fest. 102,
15 legio Samnitum -a appellata est, quod Sam-nites intrantes singuli ad aram velis linteis cir-cumdatam non cessuros se Romano militi iura-verant.
linteo - nom. sing. -tes : Gl. Philox. 226, 2,
39 -tes : λίνυφος.
linteum - le- Cap. Aquil. 46, 7 : Ioh.
Archic. 212, 19, -th- Pass. Vig. 167, 1, 59. — Acc. sing. -us Gl. Plac. 18, 1, 5. — Subucula : Anast. Vita Ioh. El. 507, 2, 69 patriarcha … rogavit monachum praecinctum -o, ut sine vere-cundia despoliaret se, quatenus videret dorsum eius.
lintes - v. A2 linteo. lintheum - v. A2 linteum.
linum - plumbatum -um, de rete : Cass.
Var. 355, 3 pisceus lupus harenis se mollibus, ut plumbati -i insidias evadat, immergit. — In imag. : Paul. diac. Exp. 161, 2, 32 Hieremias propheta de …Christo dixit : … -um fumigans non extinguet. Per -um vero fumigans (subaud. intelligitur) homo qui non per omnia malus est, quia, iam quando fumus exit de illo, tunc focum aliquid habet.
lipsana - neutr. pl., reliquiae : Vita Leuc.
medietatem et … devote attulerunt sacratissima -a B. Leucii Confessoris in urbem Tranensium.
liquaminarius - Gl. Plac. 18, 1, 24 -i, qui
ex corporibus piscium humorem liquant.
liquatarius - fort. perper. pro siliquatarius,
exactor siliquatici : Cass. Var. 374, 23 Iohanni -o ravennati Athalaricus rex.
liquo - lign- perper. Gl. Philox. 226, 2, 16. liquor - in imag. : Resurr. 39 nunc age
securam vivamque adtingite nympham /et celeres vitae facilem haurite -em, / si qui vellit (sic) poenas aeternae evadere flammae : Cass. Inst. 27, 18 Ambrosius … maximam partem (subaud. libri Maccabaeorum) … eloquentiae suae dulcissimo -e patefecit.
lira - v. A2 lyra.
lis - stl- inf., stlipes Gl. Philox. 273, 1, 37.
— Gen. sing. -es Lex Rom. Raet. 348, 18. — Paul. diac. Fest. 411, 14 (antiqui) stlocum pro locum et stl-em pro -em dicebant.
litania - laeti- Cap. Regin. 263, 40. — Acc.
sing. -a Ioh. Archic. 202, 2, 10.
litargicus - v. A2 lethargicus.
litatus - Paul. diac. Fest. 103, 13 -um alii
solutum, deditum deo, quasi luitatum. Alii ex Graeco, a precibus, quas illi λιτάς dicunt.
litigiosus - le- Lex Rom. Raet. 343, 10. litoralis - -ia, abs., subst. — Paul. diac.
Hist. Lang. 146, 17 Constantinus Augustus … Constantinopolim egressus per -ia iter habens Athenas venit.
littera - dignitas -arum, de
quaestura pala-tii : Cass. Var. 20, 22 te litterati dogmatis studia laudabiliter exsequentem pridem ad quaesturae culmen elegimus, ut honesti laboris tui fieret praemium dignitas -arum. — -ae, privilegium : Serg. i 36 A 4 sicut Gregorius … sancivit unum quo sanctus iacet concorditer coemeterium, ita nostrae auctoritatis -ae censuerunt corrobo-randum. — Secundum, iuxta -am, ad verbum : Paul. diac. Exp. 41, 1, 26 iste enim sensus aliquando saecundum -am debet intellegi, ali-quando secundum spiritalem intellegentiam : Rath. Prael. 151 A 14 medicus es ? Audi etiam iuxta -am tibi praecipientem Dominum : Medice, cura te ipsum (Luc. IV, 23) ; nota locut. textus -a : Petr. Pis. Gramm. 159, 15 lector … pacificus servet quae textus -a monstrat. — Apud Christ., -a, abs., de Sacra Scriptura : Bert. Barth. Lip. 40 A 22 Constitues enim eos principes super omnem terram (psalmus 44, 17), pronuntiavit -a ; nostrae -ae, ead. signif. : Petr. subd. Iul. 879, 35 Iuliana … sic ait : Ad hoc usque tuam
prudentiam oravi, quo tuo ex ore audirem veri-dicas esse nostras -as et ab omnibus venerandas.
litteralis - ad litteras pertinens : Gump. Venc.
218, 10 cum ego -i studio iam quondam paren-tum cura iniunctus doctrinas avidius hauserim. — Nota locut. voce -i, per litteras : Ioh. viii 97, 22 ad synodum … fraternitatem tuam … tam viva voce quam -i ammonere, ut venires omni postposita occasione …, studuimus.
litteratus - Paul. diac. Exp. 126, 1, 23
musitatio attinet ad inhonestum sibilum … Vox vero attinet ad verba. Que vox intelligitur articu-lata sive inarticuarticu-lata, idest -a seu inlitterata.
littus - v. A2 2 litus.
1 litus - servorum genus (Nierm. 1 litus) : Steph. v 787 A 1 decernimus … ut nulli potestati … fas sit quoquo modo … quidquam de famulis vel mansis necnon servis et ancillis, -is et liberis … memorati monasterii sibi vindi-care.
2 litus (-tt-) - sing., nom. -tu Chron. Alt. 15, 24 -ttore 14, 30, acc. sing. -tum Mon. Neap. Arch. IV, a. 1017, 120, 11 ; pl., acc. -ttoras Chron. Alt. 7, 18, abl. -ttoris 10, 11. — Paul. diac. Fest. 203, 9 oblitteratum alii ab oblivione, alii a -e, quod ibi notata fluctibus aequari et tolli solent. — In imag. : Romae inscr. VII, 18324, 2 tuae navis iter ad -us paradisi derege : Ps. Greg. Exp. 563 C 6 quisquis enim haereticas … novi-tates susceperit, longe a veritate abducitur. Et eo ad -ttus misericordiae Dei non approximat.
lituus - Paul. diac. Fest. 103, 26 -us
appel-latus, quod litis sit testis ; est enim genus buci-nae incurvae, quo qui cecinerit dicitur liticen.
1 liver - v. A2 1 liber. 2 liver - v. A2 2 liber.
livertas - v. A2 libertas. livertus - v. A2 libertus. livido - v. A2 libido.
livio - impuritas, culpa : Paul. Diac. Hymn.
121, 12, 46 sancte Ioannes, … reflexos dirige calles, / ut pius mundi sator et redemptor, / men-tibus pulsa -e puris, / rite dignetur veniens sacra-tos /ponere gressus.
liviscor - obliviscor : Cass. orth. 206, 2
obli-viscor compositumne an simplex est ? Compo-situm, scilicet huius simplex latet in antiquis [nominibus et] monumentis : -i enim oblivisci est et -tus, quod nos hodie per elisionem oblitus. Quod cum manifestum fuerit, planissime quivis intelleget in scriptura verbi huius divisionem, ob et -or.
lixa - Gl. Philox. 227, 1, 25 -a : ἀγοραῖος.
— Paul. diac. Fest. 103, 17 -ae, qui exercitum secuntur quaestus gratia, dicti quod extra ordi-nem sint militiae, eisque liceat quod libuerit. Alii eos a Licha appellatos dicunt, quod et ille Herculem sit secutus ; quidam a ligurriendo quaestum.
localis - Boeth. Diff. top. 1173 B 13 altera
pars logicae, quae inveniendi facultatem submi-nistrat, a Graecis topice, a nobis -is dicitur.
localiter - modo locali vel in locis
quibus-dam : Cass. Var. 70, 22 miseratio quippe divina -r sparsit gratiam, dum omnia sua valde fecit esse laudanda : 137, 29 alibi cacumina magna terrarum -r videntur ardere : huius (scil. Vesu-vii) incendia paene mundo datum est posse cognoscere : Vita Leuc. 672, 17, 24 Sol et Luna … famulantur ei (scil. Deo) ; nec Deos oportet appellari, qui -r currunt, oriuntur et occidunt.
locatio - -ga- Lex Rom. Raet. 347, 6. locellus - feretrum : Paul. diac. Hist. Lang.
79, 7 cuius (scil. Narsetis) corpus positum in -o plumbeo … Constantinopolim est perlatum. — Praediolum : Lex Rom. Raet. 442, 3 quod si quis fecerit, ab scultaizio sive maiore, qui -o illo praefuerit, emendatus fiat.
lociservator - gen. sing. -i inf. — Vicarius :
Paul. diac. Hist. Lang. 165, 20 Foroiulano … ducatui post haec Ado, frater Rodoaldi, -is nomine per annum et menses septem guber-navit : Mon. Neap. Arch. I 1, a. 937, 103, 14 quantum et quomodo … monasterius habet et pertinet de substantia nominati Iohannis -i.
loclamentum - v. A2 loculamentum. locographus - v. A2 logographus.
locopositus - vicarius : Concord. 285, 52
si quis pro causa sua aliquid iudici vel qualem-cumque -o vel fideli regi dederit et vivente eum requisierit … faciat illi iusticiam.
locotheta - v. A2 logotheta.
loculamentum - -cla- inf. — Gl. Philox.
227, 1, 33 locla-a : διαφράγματα.
locuples - sensu spirit. : Sacr. Gel. 242, 5
aeterne deus, de abundantia misericordiarum tuarum famulos tuos et famulas tuas pręsta -tes, … ut … abundent in omni gratiarum actione.
locupleto - sensu spirit. : Sacr. Gel. 242, 9
Deus … vos … sanctorum caritate -et.
locus - stl- Paul. diac. Fest. 411, 14, loq-
Romae inscr. I, 24, 1, 5. — Fem. : Vita Syri 421, 1, 61 Syrus, ortus ex -o, quae nuncupatur Imiliana, non longe a civitate Ianuensi. — Sing., acc. -us Paul. diac. Exp. 52, 1, 3, abl. -a Lex
Rom. Raet. 310, 15, pl., acc. -us Romae inscr. II, 4416, 4, abl. -a Lex Rom. Raet. 315, 4. — Abund. : Chron. Alt. 6, 35 -um sive insula, quod illi a suorum habitatione apprehenderunt … habitabunt. — De regione : Ios. Fl. Apion. 5, 17 -is omnes inhabitant, quae nequaquam aereis corruptioni subiacent : Bert. Barth. Lip. 40 B 2 Armeniae -us, qui est ab Evilath usque Gabaoth ; nota locut. finalia -a, in extremis regni finibus posita : Cass. Var. 49, 32 decet enim cogitare de militis transactione, qui pro generali quiete finalibus -is noscitur insudare et quasi a qua-dam porta provinciae gentiles introitus proba-tur excludere. — De Paradiso : Petr. subd. Iul. 880, 35 Dominus ad suam imaginem hominem condidit, ut … -um unde angeli per superbiam ceciderunt, ex progenie hominum restauraret : Paul. diac. Exp. 71, 2, 1 monachus debet etiam expectare tempus, in quo exeat anima de corpore suo, exeat ad -a sua …, hoc est in paradisum, quod est -us noster. — De ecclesia : Cod. Car. 440, 41 sacramenta accepit beatissimus papa et sanctus Dacius episcopus vel omnes qui cum ipsis ad -a sancta confugerant, quia eis nemo ultra violentiam faceret : Lex Rom. Raet. 325, 4 de res ecclesiarum … qualescumque causa-tio pro reverentia de ipsa -a sanctorum … sine omnem dilationem debent esse definitas ; de monasterio : Cap. inscr. 4514, 4 fundatrix sancti -i huius ; sancta -a, ital. luoghi santi : Anast. Vita Ioh. Cal. 261, 2 22 Hierosolimam … pro-ficiscor … orare et adorare sancta -a : Petr. subd. Chron. 172, 24 Orosius ad -a sancta per-veniens … reliquias beati Stephani accepit. — Transl., dignitas : Cass. Var. 5, 7 -um te iubemus quondam Benedicti in Pedonensi civitate ex nostra auctoritate suscipere : 49, 32 cunctarum … dignitatum sexto et septimo libris formu-las comprehendi … ita quae dixi de praeteritis conveniunt et futuris, quia non de personis, sed de ipsis … -is quae apta videbantur explicui ; dignitatis gradus : Steph. v 798 A 10 -i nostri consideratio nos admonet … quae a praede-cessoribus nostris utiliter decisa fuerint robo-rare. — Dare -um irae, iram deponere : Petr. subd. Iul. 881, 10 sacrifica diis et da -um irae, quo et mundi valeas perfrui deliciis et non tam crudeliter per vana incendia crucieris : Anast. Vita Ioh. El. 510, 2, 44 rogo, des -um irae. Non enim ut percutiamus eos (scil. servos), dedit nobis hos Deus, sed ut serviant. — Nota locut. ut, ubicumque -us attulit, omnibus opportunis locis : Cass. Inst. 21, 7 quae nos, ut se -us attulit,
Domino iuvante, quantum valuimus … ostendi-mus : 59, 15 Hieronyostendi-mus … ubicumque se -us attulit, gentilium exempla dulcissima varietate permiscuit.
locusta - lu- inf. — In alleg., agilitas : Rath.
Prael. 218 A 11 si et adhuc -a, id est agilitas quondam gressuum, tumore pedum aut certe tibiarum iam est impinguata, … suspectus pavi-dusque horam illam expecta, qua ire ad domum aeternitatis boni aut mali debeas. — Gl. Phi-lox. 227, 2, 24 lu-a : σίφων ἐμπρησμοῦ.
locutio - Boeth. Herm. (pr., sec.) 5, 4 si
eum (scil. flatum) lingua ita percutiat, ut … cir-cumscripto sono vox exeat, -o fit, quae graece λέξις dicitur ; -o enim est articulata vox … ; cuius -is partes sunt litterae. — Lingua : Pass. Terent. 892, 2, 27 crisis si quidem Dorica -e aurum dicitur.
loebertas - v. A2 libertas. loebesus - v. A2 1 liber. logatio - v. A2 locatio.
logice - gr. λογικῶς : Boeth. Anal. post.
732 C 12 quid in illis, qui -e speculantur, sic manifestum est : 735 A 11 duorum terminorum infinita esse interius media … monstratum est -e prius, analytice vero nunc.
logicus - f. subst. : Cass. Var. 40, 13
transla-tionibus tuis … Plato theologus, Aristoteles -us Quirinali voce disceptant. — Fem. -a, subst. : Cass. Inst. 108, 14 nunc ad -am, quae et dialec-tica dicitur, sequenti ordine veniamus : Paul. diac. Exp. 17, 1, 21 tres sunt ecclesiasticae dis-ciplinae : prima phisica, idest naturalis ; secunda ethica, idest moralis ; tertia -a, idest rationalis.
logisticus - ad arithmeticam pertinens : Cass.
Var. 107, 19 geometriam … Chaldaei primum invenisse memorantur, qui … ad artem -am, vel quicquid potest formis generalibus contineri, aptam esse docuerunt.
logographus - -co- Lex Rom. Raet. 360, 2. logotheta - -co- inf. — Rath. Prael. 161 D 7
loco-a (quem nos comitem dicimus palatii) pre-fectus aut iudex es ?
lonce - v. A2 longe. loncus - v. A2 longus. longaevus - v. A2 longevus.
longaneum - porticus oblongior (cf. DUC.
s. v. longanea) : Mon. Neap. Arch. I 2, a. 970, 200, 14 venundedi tibi et portio de alium mem-brum meum qui est -um una cum portione de cellareum nostrum subtus se.
