TIEN JAAReTWINNING

De eTwinning-generatie

TIEN JAAR _eTWINNING

TIEN JAAR _eTWINNING

Uitgever

Centrale Ondersteuningsdiensten eTwinning www.etwinning.net

European Schoolnet (EUN Partnership AISBL) Rue de Trèves 61 – 1040 Brussel – België www.europeanschoolnet.org

Redactie

Dorothy Cassells, Anne Gilleran, Claire Morvan, Santi Scimeca Coördinatie ontwerp

Claire Morvan Coördinatie talen Danosh Nasrollahi Oorspronkelijk ontwerp Luke Stephenson DTP en drukwerk Hofi Studio ISBN9789492414144

Gepubliceerd in december 2015. De opvattingen verwoord in deze publicatie zijn die van de auteurs en niet noodzake- lijkerwijs die van European Schoolnet of van de Centrale Ondersteuningsdienst van eTwinning. Dit boek wordt uitgegeven onder de algemene voorwaarden van de Attribution-Non Commercial-Share Alike 3.0 Unported Creatieve Commons licence (CC BY-NC-SA 3.0) (https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/deed.nl). Deze uitgave is gecreëerd met de financiële steun van het Erasmus+ programma van de Europese Unie. Deze uitgave geeft uitsluitend de opvattingen van de auteurs weer en de Europese Commissie kan niet verantwoordelijk gehouden worden voor enig

Voorwoord

Tibor Navracsics

Europees Commissaris voor Onderwijs, Cultuur, Jongerenzaken en Sport

Het is mij een waar genoegen u dit inspirerende boek met getuigenissen van leerlingen en leerkrachten die het voorbije decennium aan een eTwinning-project hebben deelgenomen, te mogen voorstellen. Het onlineplatform dat leerkrachten, leerlingen en scholen uit heel Europa samen brengt, had zich voor zijn 10e verjaardag geen mooier cadeau kunnen wensen. Uit de verhalen blijkt immers dat eTwinning in die korte tijd is uitgegroeid tot een waar succes en een onmiskenbare impact heeft gehad op het leven van talloze deelnemers.

Heel wat van de geïnterviewde jongeren beschrijven eTwinning als de leukste en meest stimu- lerende manier om te leren. Dankzij hun ervaringen met eTwinning hebben ze hun taal- en ICT-vaardigheden bijgespijkerd en hebben ze een beter inzicht gekregen in vreemde culturen.

Dat waren ook precies de doelstellingen die bij de lancering van het platform in 2005 werden vooropgesteld. Maar er is nog veel meer.

De echte kracht van eTwinning blijkt uit de beschrijving die de jongeren geven over de veran- deringen die het project in hun leven heeft teweeggebracht. Ze leggen uit hoe ze zelfverze- kerder zijn geworden en veranderingen nu positiever tegemoet treden, hoe ze een nieuwe visie op de wereld hebben ontwikkeld en een beter idee hebben gekregen van wat Europa betekent, en hoe eTwinning hun kritisch denkvermogen, hun creativiteit en hun verantwoor- delijkheidszin heeft gestimuleerd en hun geest heeft verruimd.

Wat ze beschrijven is de ontwikkeling van een open en unieke soort persoonlijkheid die we de “eTwinning-generatie” kunnen noemen. Belangrijk is dat deze personen al deze ervaringen opdoen wanneer ze nog jong zijn. eTwinning vormt hen dus voor het leven.

Maar zoals de herhaalde terroristische aanslagen in onze steden duidelijk maken, hebben projecten zoals eTwinning niet enkel op individuele personen een impact. Ze vormen de kern van onze inspanningen om de onderliggende oorzaken van radicalisering tegen te gaan. Door mensen met verschillende achtergronden samen te brengen en hen het gevoel te geven dat iedereen erbij hoort, dragen ze bij tot een meer open maatschappij. Ze zorgen er bovendien voor dat alle jongeren een plaats vinden in onze samenleving en dat niemand in de kou blijft staan.

Deze uitdagingen moeten in de eerste plaats in de klas worden aangepakt. We hebben daarom nood aan een inclusief onderwijssysteem dat elk individueel kind de kans biedt om uit te groeien tot een zelfverzekerd, open en tolerant persoon. Een persoon die op een positieve manier omgaat met mensen met een andere achtergrond, die een kritische blik heeft en die optimaal is voorbereid om in de echte wereld aan de slag te gaan.

Zoiets kan niet van de ene op de andere dag worden gerealiseerd. We moeten allemaal de krachten bundelen om deze doelstelling op lange termijn te bereiken. Dat is ook het idee achter de Verklaring van Parijs die de Europese Ministers voor Onderwijs en ikzelf in maart 2015 hebben aangenomen, en waarin Europa zich ertoe verbindt om fundamentele waarden, burgerschap en non-discriminatie, inclusief onderwijs, kritisch denken, mediageletterdheid en interculturele dialoog te stimuleren.

De verhalen in dit boek bevestigen dat eTwinning een fantastisch instrument is waarmee we

Inhoud

05 Inleiding

08 Hoofdstuk 1: De diversiteit van de Europese cultuur – een meerwaarde 18 Hoofdstuk 2: De kracht van een andere leerervaring

26 Hoofdstuk 3: Groeien als mens

34 Hoofdstuk 4: Nieuwe vaardigheden ontwikkelen 42 Hoofdstuk 5: Bepalend voor de toekomst 48 Conclusie

49 Over eTwinning

50 Infografiek: Hoe erg we zijn gegroeid 52 Infografiek: Waar staat eTwinning nu?

54 NSS contactgegevens

Enkele jaren geleden woedde er een actief debat over de ‘Erasmus-generatie’. Heel wat lezers van dit boek, waaronder ikzelf, konden deelnemen aan het Erasmus-pro- gramma dat elk jaar weer duizenden studenten aanmoedigde om een of meerdere semesters aan een universiteit in het buitenland te gaan studeren. Voor mij was dit de eerste echte Europese ervaring van mijn leven en ik ben ervan overtuigd dat dit ook geldt voor de meesten die het geluk hebben gehad via dit programma op uitwis- seling te kunnen gaan. Het was in 1992 en ik bracht een heel semester lang door in Uppsala, aan de oudste en waarschijnlijk meest befaamde universiteit van heel Scandinavië. Niet alleen maakte ik er kennis met die vreemde nieuwigheid die ‘het internet’ werd genoemd, had ik mijn eerste e-mailadres en breidde ik mijn kennis in de menswetenschappen uit tussen de rekken van Carolina Rediviva, de bibliotheek waar de bekende filosoof Michel Foucault het grootste deel van zijn tijd doorbracht.

Niet alleen studeerde ik communicatie en sociale wetenschappen bij uitstekende docenten, ik ontmoette er ook jongeren uit heel Europa. Tijdens die maanden in Uppsala leerde ik wat het verschil is tussen een Deen en een Zweed, en werd ik mij bewust van de tegenstellingen in België, waar Vlamingen en Walen in een derde taal met elkaar praten en uit verschillende landen lijken te komen. Erasmus veranderde het leven van duizenden mensen en, om de woorden van Umberto Eco te gebruiken,

“verwerkte de eerste generatie jonge Europeanen”.

Toen eTwinning in 2005 werd gelanceerd, hadden niet veel mensen durven wedden dat we ooit onze tiende verjaardag zouden vieren. Toen tijdens de eTwinning-confe- rentie in 2005 het eerste “scholenpartnerschap” het levenslicht zag, voelde dat aan als een revolutie. Nu, meer dan 44.000 geregistreerde projecten later, kunnen we zeggen dat dit het begin is geweest van een succesverhaal waarvan, dankzij honderddui- zenden gedreven leerkrachten, al meer dan 2 miljoen leerlingen de vruchten hebben kunnen plukken. In de loop der jaren is eTwinning uitgegroeid tot het grootste netwerk van leerkrachten in de wereld.

Maar cijfers vertellen niet het hele verhaal. De flexibiliteit en het aanpassingsvermogen van eTwinning, het feit dat er geen papierwerk en bureaucratie is, het vermogen zichzelf opnieuw uit te vinden zonder aan de geest van de actie te raken, hebben er stuk voor stuk voor gezorgd dat enthousiaste leerkrachten wilden deelnemen en netwerken uitbouwen. Sterker nog, heel wat van die leerkrachten zijn nooit meer weggegaan en zijn nog steeds begeesterde eTwinners. Sommige leerkrachten stellen dat eTwinning ondertussen een levensstijl is geworden, iets wat niet in statistieken en cijfers kan worden uitgedrukt maar wat eerder te maken heeft met nieuwe culturele normen die meer openstaan voor verandering, innovatie en diversiteit.

Dit boek weerspiegelt de uiteenlopende impact die eTwinning op het leven van vele

Inleiding

T I E N J A A R e T W I N N I N G

gebruiken om op een dagelijkse basis met elkaar in contact te blijven. We konden de verhalen van deze leerkrachten al in eerdere eTwinning-publicaties lezen en velen onder u zullen ongetwijfeld beamen dat eTwinning vaak een verschil heeft gemaakt.

Na tien jaar meenden we dat het tijd was om de balans op te maken en besloten we om het concept “eTwinning-generatie” te lanceren, een soort “Erasmus-gene- ratie 2.0” voor wie mobiliteit is vervangen door “virtuele mobiliteit”. Dit geldt niet enkel voor de duizenden leerkrachten die bij het programma betrokken zijn, maar ook voor de miljoenen leerlingen die hebben kennis gemaakt met Europa zonder de klas te verlaten. Een generatie jongeren die dezelfde gemeenschappelijke doelen nastreven: het onderwijs verbeteren, tot een community behoren en deel uitmaken van hetzelfde, verenigde Europa. Ze herinneren hun leerkrachten eraan dat het tegen- woordig mogelijk is om de beperkte horizon van de schoolmuren te overstijgen, en dat dit een kans is om echt te groeien.

In dit boek leest u het verhaal van een aantal leerlingen en leerkrachten die de voorbije jaren bij eTwinning betrokken waren. We wilden het rechtstreeks van henzelf horen, dus deden we een oproep aan de hele eTwinning-community (toevallig iets wat in de meeste onderwijsprogramma’s niet mogelijk is) en vroegen leerkrachten of ze hun vroegere leerlingen konden contacteren en vragen of ze hun eTwinning-ervaringen met ons wilden delen. Zo horen we nu voor het eerst van voormalige leerlingen die ondertussen in de echte wereld actief zijn, welke impact eTwinning op hen heeft gehad.

We waren verrast door de respons en deze publicatie kan dan ook maar een klein deeltje tonen van alle reacties die we kregen: 44 leerlingen uit 11 landen die via hun projecten hebben samengewerkt met leerlingen uit meer dan 34 landen. Het is duidelijk: de eTwinning-generatie bestaat en het is onze taak om daar aan de hand van de talloze herinneringen een duidelijk beeld van te schetsen zodat we ook iedereen die (nog) niet bij eTwinning betrokken is, kunnen inspireren.

Daarom hebben we dit boek opgedeeld in vijf hoofdstukken, gebaseerd op de gemeenschappelijke thema’s die uit de verschillende getuigenissen naar voren komen.

Elk hoofdstuk spitst zich toe op één thema, enerzijds via specifieke commentaren van leerlingen en hun leerkrachten, anderzijds via enkele beperkte casestudies waar we in meer detail op het betrokken thema ingaan. De hoofdstukken zijn:

1 De diversiteit van de Europese cultuur – een meerwaarde 2 De kracht van een andere leerervaring

3 Groeien als mens

4 Nieuwe vaardigheden ontwikkelen

Ze zijn allemaal even belangrijk maar elk vertelt eTwinning-verhalen vanuit een speci- fieke invalshoek. Of het nu gaat om individuele groei of de leerervaring binnen de context van hun school, iedereen die we hebben geïnterviewd was het erover eens dat eTwinning een impact heeft gehad op hun leven. Meer nog, ze beschreven het als een systemische verandering die hen als deel van een grotere gemeenschap heeft beïnvloed.

De eTwinning-generatie koestert waarden zoals cultureel bewustzijn en tolerantie, die essentieel zijn voor het uitbouwen van een multi-etnische en multiculturele samen- leving. Leerlingen die aan eTwinning deelnamen, leerden spreken in een andere taal dan hun moedertaal maar leerden vooral dat het belangrijk is om te luisteren en het standpunt van anderen te begrijpen. Ze zien zichzelf als drijvende krachten achter verandering en hun rol als pioniers op het vlak van innovatie vloeit wellicht voort uit het werk dat ze in het kader van hun eTwinning-projecten hebben geleverd. Leer- krachten gaven op hun beurt aan dat naast hun manier van lesgeven ook hun relatie tot de leerlingen is veranderd. Ze zien zichzelf nu meer als mentor en facilitator dan als iemand die gewoon kennis overbrengt, een rol die overigens aan terrein verliest in de 21e-eeuwse pedagogie. eTwinning-leerkrachten beschouwen ICT niet als een doel maar als een middel om uitdagende lessen met meer diepgang te creëren die de beperkingen van de klas en het curriculum overstijgen.

De verhalen die in dit boek worden verteld, zijn jouw verhalen: verhalen over je huidige ervaring als je al een eTwinner bent of over je toekomstige ervaring als je dat nog niet bent maar als je door deze verhalen toch overtuigd wordt om ook deel te gaan uitmaken van de eTwinning-generatie.

Veel leesplezier, Santi Scimeca

Project Manager, Central Support Service eTwinning

HOOFDSTUK

DE DIVERSITEIT VAN DE

EUROPESE CULTUUR –

HOOFDSTUK

In dit eerste hoofdstuk vertellen leerlingen hoe ze de diver- siteit en rijkdom van de Europese cultuur hebben leren waarderen door ervaringen te delen tijdens eTwinning-pro- jecten. Ze zijn van mening dat ze hierdoor ruimdenkender zijn geworden en zich eenvoudiger aan uiteenlopende omgevingen kunnen aanpassen. Bovendien ontwikkelden ze nieuwe interesses en beleefden ze meer plezier aan het leren, iets waarover we in de volgende hoofdstukken meer zullen lezen. Na de leerlingen komen de leerkrachten aan het woord. Zij zijn dezelfde mening toegedaan, namelijk dat eTwinning ‘een brug slaat’ naar Europa en leerlingen beter voorbereidt op de uitdagingen van het echte leven.

Als eerste blikt Mantvydas uit Litouwen terug. Hij nam voor het eerst aan een eTwinning-project deel in 2005 toen hij nog in de peuterklas zat. Ondertussen zit hij op de middel- bare school. Die ervaring heeft zijn interesse in de verschil- lende keukens van Europa gewekt, een interesse die hij ook in zijn verdere studies hoopt te gebruiken.

Mantvydas Riskus

Leerling: Kuršėnų Pavenčių mokykla, Groep 9.

eTwinning-project: Our Living Environment (2005).

Leerkracht: Rima Klenauskiene & Stasele Riskiene.

School: Kuršėnų Pavenčių Mokykla, Litouwen.

Landen: Letland, Litouwen, Italië, Duitsland, Slowakije, Frankrijk en Spanje.

“Ik heb al aan heel wat eTwinning-projecten deelgenomen. Het eerste was in 2005, toen ik pas 5 jaar oud was... Dankzij de eTwinning-projecten heb ik heel wat geleerd over verschillende Europese landen en hun culturen. Door deze

Laat je “proeven van Europa”

H O O F D S T U K 1

Pola Orłowska

eTwinning-project: Tolerance (2007).

Leerkracht: Anna Tobiacelli.

School: Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 1 Społeczne- go Towarzystwa Naukowego, Polen.

Landen: Spanje en Polen.

Arzu Nizam

eTwinning-project: Intercultural dialogue through fairy tales, drama and art (2011-12).

Leerkracht: K.Belgin Saka Üstünel.

School: Yeni Turan Primary School, Turkije Landen: verschillende uit heel Europa.

“Toen ik begon, was ik pas 11 of 12 en toch kon ik mijn ervaringen gelijk met leerlingen van over de hele wereld delen. Ik leerde al snel dat de onderwijssystemen in de verschillende landen anders zijn, en bovendien verbeterde ook mijn geschreven Engels.

Sinds mijn ervaring met eTwinning heb ik meegewerkt aan vele andere projecten waar communicatie met leerlingen uit andere landen heel belangrijk is. Ik heb aan heel wat uitwisselingen met andere scholen deelgenomen (Hongarije, Italië, Spanje, Australië en Duitsland), maar ook aan debatten en Model United Nations conferenties.”

“We hebben een toneelstuk gemaakt. Via Skype-meetings, gezamenlijke lessen en kunst- werken spraken we met onze Europese vrienden en leerden we veel over hen. Dankzij het project leerde ik dat mensen eenzelfde doel kunnen bereiken door samen te werken.

Ons project won een kwaliteitslabel, wat een mooie opsteker was voor mijn zelfver- trouwen. Dat maakte me erg blij. Ik werkte ook aan mijn kennis van vreemde talen. Ik leerde hoe ik een Europese burger kon zijn.”

Scherpt al vroeg je culturele bewustzijn aan

Helpt je om een Europese burger te worden

Justina Banytė

Master-student: Universiteit van Vilnius; en bankbediende, SEB Bank.

eTwinning-project: Talking Images (2007-2008).

Leerkracht: Staselė Riškienė.

School: Kuršėnai Pavenčiai school, Litouwen.

Landen: Litouwen, Italië en Egypte.

Viola Barbisotti en Linda Bruschi

eTwinning-project: Sharing Culture (2008).

Leerkracht: Rossana Maglia.

School: Liceo delle Scienze Umane ed Economico sociale “S.

Anguissola”, Italië.

Landen: Spanje, Slowakije en Italië.

“Ik heb interculturele vaardigheden ontwikkeld waardoor ik ruimdenkender ben geworden en makkelijker het hoofd kan bieden aan veranderende omgevingen. En niet te vergeten...

ik voel me een stuk zekerder wanneer ik mezelf in het Engels moet uitdrukken. Tot slot ben ik een teamspeler geworden en begrijp ik dat samenwerking tussen mensen belang- rijk is omdat daar gewoonlijk positieve synergieën uit voortvloeien.

Dankzij de interculturele vaardigheden die ik vroeger heb verworven, kan ik me makke- lijker aanpassen aan mijn veelzijdige omgeving, kan ik vriendschap sluiten met mensen overal ter wereld en ten volle genieten van mijn verblijf. Het feit dat ik al vroeg leerde om met anderen samen te werken, zorgt er bovendien voor dat ik het zo goed doe op mijn huidige werkplek. Dit heeft me niet enkel geholpen om globale doelstellingen van de organisatie te realiseren, maar ook om individuele doelen te bereiken.”

“In 2008 vroeg onze leerkracht of we wilden deelnemen aan een intercultureel project.

Er zouden ook leerlingen van dezelfde leeftijd uit Catalonië en Slowakije meedoen. We begonnen e-mails te schrijven over onszelf, ons leven, onze steden en onze tradities.

We ontdekten nieuwe dingen over de andere landen en leerden andere tradities en standpunten accepteren. We scherpten ook ons Engels en onze communicatievaar-

Helpt je om je aan diverse omgevingen aan te passen

Fijn om over verschillende landen en culturen te leren

H O O F D S T U K 1

João Cardoso

eTwinning: 2005/06.

Leerkracht: Miguela Fernandes.

School: Agrupamento de Escola da Batalha, Portugal.

Landen: Portugal en Italië.

João Silva

eTwinning: 2005/06.

Leerkracht: Miguela Fernandes.

School: Agrupamento de Escola da Batalha, Portugal.

Landen: Portugal en Italië.

“eTwinning was mijn eerste ervaring met het buitenland. Voor de allereerste keer kon ik communiceren met mensen buiten mijn eigen land en leerde ik taalbarrières overbruggen en Engels gebruiken. Dankzij dit project kon ik inzichten uitwisselen met leerlingen uit andere landen en dat was geweldig: we deelden informatie en maakten kennis met een realiteit die verschilt van de onze, met andere gebruiken.

Als ik na 10 jaar terugblik, is het duidelijk dat eTwinning niet enkel draait om communi- catie, het is veel meer... en beter. eTwinning is een levenservaring die ervoor zorgt dat je meer beleeft en meer van de wereld ziet, dat je jezelf als persoon meer gaat ontwikkelen en leert om je aan verschillende culturen aan te passen.”

“Van alle projecten die we op school hebben gedaan, is eTwinning het project dat me het meeste wist te motiveren en mijn interesse het meeste wist te wekken. De mogelijkheid om met leerlingen van verschillende scholen met een uiteenlopende achtergrond te communi- ceren, is geweldig.

In mijn geval ging het om leerlingen van een Italiaanse school. We wisselden ideeën en standpunten uit waardoor we heel geregeld contact bleven houden met onze leeftijds- genoten in het buitenland, zelfs na afloop van het project.

In onze huidige globale wereld is het belangrijk dat je met elkaar in contact blijft, omdat je nooit weet wanneer je hulp van iemand uit het buitenland nodig hebt. Ik weet dat iemand me zal helpen als ik naar Italië ga, en die persoon weet ook dat hij altijd op mij kan rekenen.

Overbrugt barrières en creëert levenslange vriendschappen

Overbrugt barrières en creëert levenslange vriendschappen

“Het voornaamste doel van het project was om onze eigen cultuur over te brengen en informatie over andere culturen te verzamelen. We maakten stemop- names en luisterden naar het accent van andere landen in het Engels. Dat was heel interessant en verrassend! Het was nuttig voor iedereen die aan het project deelnam. Ik heb heel wat nieuwe vrienden uit andere landen gemaakt en nu wil ik ook in mijn verdere leven aan zoveel mogelijk projecten deelnemen.”

“We hebben zoveel geleerd van het eTwinning-project. We leerden over de cultuur in andere landen en werkten aan ons Engels. Dankzij dit project kreeg ik meer zelfvertrouwen en heb ik geleerd om meer verantwoordelijkheid te nemen.

Anderen stimuleren om aan eTwinning deel te nemen zodat ze zich realiseren hoeveel geweldige culturen er zijn

Gülüç Ibrahım Izmırlı Anatolıan Hıgh School, Turkije.

eTwinning-project: “What’s up in Europe?” (2013-2014).

Leerkracht: Elif Büyükuysal.

Landen: Italië, België, Roemenië, Turkije, Griekenland, Polen en Zweden.

H O O F D S T U K 1

Elisa Paolicelli

Doctorandus: Université Paris 7 Diderot en

Université de Valenciennes et du Hainaut-Cambrésis, Frankrijk eTwinning-project: Europe, Éducation, École, Fête de l’Europe (2005-2008).

Leerkracht: Professor Raffaella Lodi.

School: Liceo Classico Statale L.A. Muratori, Modena, Italië.

Landen: Duitsland, Griekenland, Italië, Roemenië, Tsjechische Republiek, Slovenië en Frankrijk.

eTwinning: mijn interculturele ervaring

Inleiding: Ik werkte aan dit eTwinning-project mee als spreker en produceerde teksten in het Italiaans en het Frans. Het doel was om een interculturele dialoog tussen 7 Europese landen tot stand te brengen via thema’s zoals Europese filosofie en literatuur.

Voordelen van deelname aan eTwinning: Dankzij deze ervaring ontwikkelde ik mijn kritisch denkvermogen, verbeterde ik mijn sociale en interculturele vaardigheden en leerde ik communiceren en samenwerken in een interdisciplinaire en internationale omgeving.

Hoe heb je je eTwinning-ervaring gebruikt: Dankzij eTwinning, en in het bijzonder dankzij mijn deelname aan het Fête de l’Europe in Rimini in 2007, ontdekte ik hoe interessant en uitdagend teamwerk en interculturele ervaringen zijn.

Ik vond het vooral nuttig dat ik dankzij het project via videoconferenties aan live-debatten kon deelnemen en de thema’s die aan bod kwamen zelf kon voorbereiden, verder ontwikkelen en bespreken. Dit heeft zeker bepaald dat mijn latere keuze is geweest om aan de universiteit mee te werken aan projecten van theatergezelschappen en om na mijn bacheloropleiding verder te gaan studeren in het buitenland.

Reden waarom ook anderen zouden moeten deelnemen: Door mijn deelname aan eTwinning leerde ik de waarde en de rijkdom van de Europese cultuur kennen. Ik ben blij dat ik dit heb mogen meemaken en ben van mening dat leerlingen en scholen moeten worden aangemoedigd om deel te nemen en alle interculturele kansen die eTwinning biedt, aan te grijpen.

eTwinning in een notendop: Deelnemen aan eTwinning is geweldig omdat het je geest verruimt.

Verruimt je blik

En de leerkrachten beamen wat de leerlingen vertellen: dat eTwinning bruggen bouwt tussen scholen in heel Europa, debat tussen leerlingen stimuleert, hen voorbereidt op hun latere leven en – zeker niet minder belangrijk – langdurige vriendschappen smeedt.

Silvia Malegová

Leerkracht Duits, Biologie en Gymnastiek.

School: Základná škola, Ulica P. Dobšinského 746/5, 97101 Prievidza, Slowakije.

“Deze activiteit opende voor mijn leerlingen de deuren naar Europa, het bood hen de kans om in een vreemde taal te communiceren, leerde hen allerlei inte- ressante zaken over wetenschappen, cultuur enz.

Mijn leerlingen keken uit naar het virtuele contact met partners. Ze verbeterden hun kennis van vreemde talen en ontwikkelden ICT-vaardigheden. Ze maakten nieuwe vrienden en leerden op die manier veel bij over de partnerlanden. Ze keken vooral uit naar de Skype-conferenties, omdat ze elkaar dan echt leerden kennen. In de loop der tijd hebben we nieuwe manieren ontdekt om samen te werken en hebben we geleerd om met externe tools aan de slag te gaan.

Ons werk bereikte zijn hoogtepunt toen we een financiering ontvingen via het Comenius-project. Hierdoor konden onze leerlingen proeven van het echte leven in partnergezinnen die ze dankzij eTwinning hadden leren kennen.”

eTwinning-lid sinds 2006, betrokken bij 11 projecten met meer dan 150 leerlingen.

Een ‘brug naar Europa’ voor leerlingen

H O O F D S T U K 1

Teresa Lacerda

Leerkracht Biologie en Geologie.

School: Escola Secundário da Póvoa de Lanhoso, Portugal.

Anna Tobiacelli

Bibliothecaris.

School: Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 1 Społecznego Towarzystwa Naukowego, Polen.

“Dankzij eTwinning heb ik leerkrachten en leerlingen uit heel Europa ontmoet met wie ik kon samenwerken. Om Europees burgerschap te stimuleren, probeerde ik mijn leerlingen diverse culturele en sociale aspecten te tonen en hen het belang van interdisciplinair werk bij te brengen. Ik denk dat mijn leerlingen hebben geleerd hoe belangrijk ICT- en mediageletterdheid zijn. Daarnaast hebben ze ook heel wat communicatievaardigheden ontwikkeld. Als we willen, kunnen we in verschillende talen leren en communiceren. Op die manier worden de leerlingen goed voorbereid op hun latere leven en loopbaan.

eTwinning heeft mijn leerlingen ruimdenkender gemaakt en ik ben ervan overtuigd dat ze nu beter op het leven zijn voorbereid omdat ze met mensen in heel Europa kunnen communiceren, vrienden kunnen maken en over andere visies op de wereld kunnen reflecteren.”

“Je kunt samenwerken met vrienden uit heel Europa. Bovendien vinden de leerlingen het leuk en verruimt het hun blik.”

‘Verruimt geesten’ en bereidt leerlingen beter voor op het leven

Een echte VRIENDSCHAP VOOR HET LEVEN tussen leer- krachten en leerlingen uit heel Europa

eTwinning-lid sinds 2006, samen met haar leerlingen betrokken bij vele projecten.

eTwinning-lid sinds 2006, betrokken bij 40 projecten met meer dan 200 leerlingen.

Czeslaw Michalewski

Hoofddocent Filosofie.

School: Lycée Jean-Pierre Vernant, Sèvres, Frankrijk.

“Sinds het begin werden leerlingen van middelbare scholen in Frankrijk en andere Europese landen (Litouwen, Hongarije, Italië, Slowakije, Tsjechische Republiek, Polen, Duitsland, Griekenland, Roemenië, Bulgarije, enz.) gestimuleerd om aan dit project deel te nemen.

Project Europe, Education, School, dat in 2006 van de Europese Commissie de 1e prijs voor Educatieve Innovatie kreeg, is altijd trouw gebleven aan de oorspronke- lijke geest van de eTwinning-beweging. Om in Europa en de rest van de wereld digitale partnerschappen te sluiten zodat leerkrachten en leerlingen via videocon- ferenties hun standpunten publiekelijk konden maken en konden confronteren met die van mensen met een andere onderwijs achtergrond. Zodat ze op deze manier op de hoogte konden blijven van de meest wijdverspreide manieren van werken in het hoger onderwijs en professionele opleidingen.

Project Europe, Education, School, dat geïnspireerd werd door de eTwinning-bewe- ging, is als het ware een prototype van een gediversifieerde educatieve gemeen- schap met een internationaal bereik dat op Nationale en Europese schaal inzichten in filosofie en algemene kennis stimuleert bij jongeren op de middelbare school en het hoger onderwijs.”

eTwinning-lid sinds 2005. Leidt wekelijkse debatten via het project Europe, Éducation, École.

Stimuleert debatten tussen leerlingen over problemen in de wereld

Het laatste woord in dit hoofdstuk geven we graag aan Czeslaw, die al sinds het prille begin bij eTwinning betrokken is. Zo stond hij in 2005, samen met zijn collega Jean-Luc Gaffard, aan de wieg van ‘Project Europe, Éducation, École’. Het project, dat in 2006 de 1e prijs voor Educatieve Innovatie in de wacht wist te slepen, loopt nog altijd. Elk jaar krijgen leerlingen de unieke gelegenheid om met elkaar in debat te gaan over problemen die de wereld bezighouden. In 10 jaar tijd hebben naar schatting 12.000 tot 15.000 leerlingen aan deze debatten deelgenomen. Verderop in dit boek kun je het verhaal lezen van enkele leerlingen die bij dit project betrokken waren en die hierdoor gestimuleerd werden om filosofie te gaan studeren en om ook nadat ze de schoolbanken hadden verlaten, bij het project betrokken te blijven om op de hoogte te blijven van het debat en de verschillende visies die in heel Europa leven.

HOOFDSTUK

DE KRACHT VAN EEN

ANDERE LEERERVARING

HOOFDSTUK

In dit hoofdstuk lezen we hoe leerlingen werden geïnspireerd en gemotiveerd door hun ervaring met een eTwin- ning-project. Zowel leerlingen als leerkrachten zijn van mening dat iedereen baat kan hebben bij eTwinning.

Michele en Yulia vonden in hun project de inspiratie om nog meer te gaan leren. Michele leerde om andere en oudere mensen te begrijpen en met hen samen te werken. Yulia kreeg bij haar deelname aan het project nieuwe verant- woordelijkheden die haar motiveerden om nieuwe doelen te stellen en verder te gaan studeren.

Ook leren we welke impact de andere leerervaring op de leerkrachten zelf heeft gehad. Hoe de nauwere samen- werking met hun leerlingen tijdens projecten hen motiveerde om hun eigen onderwijsmethodes aan te passen en meer collega’s uit hun school bij de projecten te betrekken.

Michele Larini

Student, Universita Cattolica del Sacro Cuore di Milano.

eTwinning-project: ‘Learning through generations’ (2012).

Leerkracht: Liliana Rossetti.

School: Istituto E. Fermi, Italië.

Betrokken landen: Polen, Italië, Duitsland, Spanje en Turkije.

“Ik denk dat deze andere manier van leren leerlingen extra motiveert om te stude- ren en hen zo op een erg praktische manier beïnvloedt. Tijdens het project ontwikkelden we sociale en interculturele vaardigheden. In plaats van infor- matie passief op te nemen zoals in traditionele lessen, werden de leerlingen aangemoedigd om de activiteiten proactief uit te voeren en deel te nemen aan de discussies en debatten.

Vooral de praktische aspecten van het project zijn erg motiverend

H O O F D S T U K 2

Yulia Lyulchuk

eTwinning-project: “Midas” (2011-12).

Leerkracht: Alison Allen.

School: Gloucestershire College, GB.

Betrokken landen: Turkije, Spanje, Estland, Italië en Polen.

Roneta Chaliulina

Doctorandus (chemie), University of Aberdeen, Scotland, VK.

eTwinning-project: “ Our Cities’ legends” (2005-2007).

Leerkracht: Nomeda Vykertiene.

School: Tarailiai Progymnasium, (vroeger Tarailiai Lower Sec- ondary School), Litouwen.

Betrokken landen: Litouwen en Polen.

“Dankzij het project breidde ik mijn kennis over andere landen in Europa uit, maakte ik vrienden en leerde ik over mensenrechten. Dat vond ik bijzonder interessant omdat mijn familie uit Oekraïne afkomstig is en ik de moeilijkheden en sociale problemen in Oost-Eu- ropa volg.

De lessen werden leuker, we kregen tijdens het project opdrachten waarvoor we naar buiten moesten. Ik werd de eTwinning Ambassadeur van de leerlingen, waardoor ik nieuwe verantwoordelijkheden kreeg. Ik maakte veel nieuwe vrienden. Met sommige van hen heb ik overigens nog steeds contact.

Ik kreeg zin om meer te gaan leren en studeren. Ik werd van school gestuurd en bracht een tijdje door in een bijzondere eenheid voor leerlingen. Nu streef ik mijn dromen na en op een dag zal ik voor BMW werken!”

“eTwinning is een leuke, meeslepende manier om te leren en je vaardigheden en kennis van de Engelse taal verder te ontwikkelen. Ook kun je samenwerken met andere leer- lingen van jouw leeftijd die uit een ander land komen.

Ik leerde in een team werken en spijkerde mijn vertaal- en computervaardigheden bij.

Daarnaast stimuleerde het project ook mijn verbeelding. Ik breidde mijn Engelse woor- denschat uit en ook mijn algemene kennis en begrip van het Engels werden aanzienlijk

Iedereen heeft er baat bij, ongeacht je schoolresultaten

Het is meeslepend, motiverend en inspirerend voor kinderen van alle leeftijden

Asier Soria Fernandez

Gabriel Perez

Oscar Perez

Javier Marco

“Mijn klasgenoten en ik namen drie jaar lang deel aan eTwinning-projecten. We deden een project over onze dorpen en gingen dieper in op de relatie tussen mensen uit verschillende landen. De meest waardevolle vaardigheid die je tijdens zo’n project ontwikkelt, is leren opschieten met anderen.”

Javier Marco, Journalist, Spanje

Een leukere manier om te werken en leren

CPEIP “San Babil” – Ablitas, Spanje.

eTwinning-project: verschillende vanaf 2007 Leerkracht: Juan F.Penas Viso.

Betrokken landen: Engeland, Polen, Spanje en Portugal.

H O O F D S T U K 2

Miguela Fernandes

Leerkracht IT.

School: Agrupamento de Escola da Batalha, Portugal.

“Met eTwinning kan ik mijn lessen meer zin geven, kan ik de verschillende onder- werpen voor de leerlingen in een duidelijke, concrete context plaatsen. Het is veel eenvoudiger voor hen om hun kennis te delen. We leren allemaal samen met elkaar.

eTwinning is er voor alle leerlingen, niet enkel voor leerlingen die de beste resul- taten halen of die goed zijn in vreemde talen. Bij deze projecten zijn alle leerlingen gelijk; er zijn veel verschillende vaardigheden nodig en dat is iets wat moeilijk in andere projecten kan worden gerealiseerd. Met eTwinning hebben alle leerlingen de kans om op dezelfde manier te “reizen”. Dat maakt het zo geweldig!

Ik geef voornamelijk les aan leerlingen uit beroepsopleidingen en ik ben er vast van overtuigd dat eTwinning hen meer zelfvertrouwen geeft en ervoor zorgt dat meer van hen hun opleiding helemaal afmaken. Stap voor stap werd eTwinning een geïntegreerd project in onze school. Nu zijn meer leerlingen, leerkrachten en ouders dan ooit betrokken. eTwinning heeft duidelijk de deur naar Europa geopend voor onze school.”

“klassen + eTwinning = blije leerlingen”

Irina Vasilescu

Leerkracht Wiskunde.

School: nr. 195, Boekarest, Roemenië.

“De relatie met mijn leerlingen is veranderd, omdat ze mijn vak nu leuker vinden.

Zo zijn we in feite “partners” geworden. De leerlingen zijn nieuwsgieriger en verantwoordelijker geworden. Ze begrijpen nu het nut en de culturele aspecten

eTwinning-lid sinds: 2007. Aantal eTwinning-pro- jecten: 12 (ca. 250 leerlingen).

eTwinning-lid sinds 2005, betrokken bij vele projecten met meer dan 400 leerlingen.

Alle leerkrachten zijn het erover eens... de relatie met hun leerlingen is veranderd en beter geworden... wat ook voor hen fijner is.

eTwinning-lid sinds 2005. Aantal eTwinning-pro- jecten: 26 (ca. 500 leerlingen).

“De relatie tussen mezelf als leerkracht en mijn leerlingen die bij de eTwin- ning-projecten betrokken zijn, is beter geworden. De leerlingen zijn enthousiaster en meer gedreven om het werk te doen, nieuwe dingen te leren en informatie te vragen van hun partners. Ze stellen zich meer open in hun communicatie naar mij toe, waardoor het traditionele rollenpatroon van leerkracht en leerling verd- wijnt. eTwinning-lessen zijn leuker en meer ontspannen dan andere lessen; er is communicatie in twee richtingen en we hebben echte groepsdiscussies.”

Zuzana Mészárosová

Leerkracht Engels en Maatschappijleer.

School: Obchodná akadémia, Levice, Slowakije.

eTwinning-lid sinds 2007. Aantal eTwinning-pro- jecten: 15 (ca. 150 leerlingen).

“Toen ik zag met hoeveel enthousiasme de kinderen met hun vrienden in Enge- land samenwerkten en hoe ze tijdens hun schoolactiviteiten voortdurend

Paola Arduini

Leerkracht Moderne Vreemde Talen.

School: IC via Ferraironi , Italië.

H O O F D S T U K 2

eTwinning-lid sinds 2005. Aantal eTwinning-projecten: 20 (ca. 600 leerlingen).

“In de loop der jaren zijn steeds meer leerkrachten aan de projecten gaan deel- nemen en zo realiseren ze zich dat ze hun lessen interessanter en waardevoller kunnen maken. Leerkrachten zien in dat ze ook nieuwe dingen kunnen leren van hun partners.”

Anna Szczepaniak

Leerkracht Engels.

School: Szkoła Podstawowa, Polen.

Het heeft geleid tot meer betrokkenheid in de scholen zelf

Alessandra Pallavicini

Leerkracht Engels als Vreemde Taal.

School: I.S.I.S. Galileo Galilei School, Italië.

“Werken met eTwinning betekent werken met veel grotere groepen dan anders.

Je gaat namelijk niet enkel met je eigen leerlingen aan de slag, maar ook met de leerlingen uit alle andere landen die bij het project betrokken zijn, en dat is echt geweldig. Werken met eTwinning betekent dat je moet leren delen en dat je op een projectgebaseerde manier moet leren werken. Dat motiveert en stimuleert de leerlingen enorm. Voor de leerlingen betekent werken met eTwinning dat ze in groepen leren werken en leren hoe ze hun werk moeten organiseren. Daar- door krijgen de CLIL-lessen meer zin en betekenis. In mijn school lijken steeds eTwinning-lid sinds 2005, betrokken bij vele projecten met meer dan 400 leerlingen.

eTwinning-lid sinds 2005. Aantal eTwinning-projecten: 14 (ca. 500 leerlingen).

“Dankzij eTwinning zagen in onze school meerdere Comenius- en later ook Eras- mus-projecten het levenslicht. Steeds meer leerkrachten gaan deelnemen aan internationale activiteiten nu ze inzien dat die niet enkel leuk zijn, maar dat ze ook onmiskenbare voordelen hebben voor de school. Hierdoor neemt ook bij leerkrachten de interesse toe om vreemde talen te leren. In de voorbije jaren- hebben 26 van de 48 leerkrachten op onze school zich ingeschreven voor een cursus Engels. Uiteraard zou dit allemaal niet mogelijk zijn zonder de steun van onze directie! Alle eTwinning-initiatieven en internationale activiteiten worden met veel enthousiasme verwelkomd, niet enkel door het managementteam maar ook door andere leerkrachten, leerlingen en ouders. Het belangrijkste voordeel van de toenemende internationale samenwerking is dat de relaties tussen de leerkrachten in onze eigen school hechter worden, dat ze van elkaar willen leren en samen nieuwe initiatieven willen opzetten en die met anderen willen delen.

Dit wordt ook doorgegeven aan de leerlingen, dus op het einde wint iedereen bij eTwinning!”

Stasele Riskiene

Leerkracht Engels.

School: Kuršėnų Pavenčių mokykla, Litouwen.

HOOFDSTUK

GROEIEN ALS MENS

HOOFDSTUK

Deelnemen aan eTwinning-projecten heeft heel wat voordelen. In dit hoofdstuk vertellen enkele leerlingen hoe hun deelname aan projecten hun zelfvertrouwen heeft vergroot en ertoe heeft bijgedragen dat ze nu beter met verschillende situaties en mensen kunnen omgaan.

Zo kunt u lezen hoe Olivia en Louis dankzij hun eTwinning- ervaringen een stuk zelfverzekerder zijn geworden. Sofia is flexibeler geworden en voor Marion is eTwinning een avontuur dat je maar één keer meemaakt in je leven.

Beginnen doen we met Martyna die, net zoals Mantvydas die in het eerste hoofdstuk al aan het woord was, voor het eerst deelnam aan eTwinning in 2005-2006, toen ze nog in de kleuterklas zat.

Martyna Flieger

eTwinning-project: “Playing and Learning” (2005-06).

Leerkracht: Ewa Matuszczak.

School: Gimnazjum nr 4 im. Polskich Odkrywców w Głogowie, Polen.

Betrokken landen: Spanje en Polen.

“Ik nam deel aan een eTwinning-project toen ik in de kleuterklas zat. Ik vond het fantastisch omdat ik veel leerde over computers en we ook op die computers mochten spelen.

Door mijn betrokkenheid bij eTwinning heb ik heel wat ervaringen gehad die nu nog steeds nuttig zijn. Het helpt bijvoorbeeld op school en om nieuwe vrienden

Geeft je heel wat zelfvertrouwen en mogelijkheden om jezelf te ontwikkelen

H O O F D S T U K 3

Lois Pape

Student: University of Cambridge, GB.

eTwinning-project: Europe, Éducation, École (2009-11).

Leerkracht: Czeslaw Michalewski.

School: Lycée de Sèvres/Jean-Pierre Vernant, Frankrijk.

“Tijdens mijn laatste twee jaren op de middelbare school nam ik deel aan filosofieconfe- renties die online werden uitgezonden. Gewoonlijk luisterde ik naar een presentatie en trachtte ik om voor een publiek mijn eigen mening over een open filosofische vraag te formuleren. Zo nam ik ooit deel aan een sessie in het Centre des Nouvelles Industries et Technologies in La Défense en werd me gevraagd wat de educatieve voordelen zijn van

het debatteren over filosofie met leerlingen uit andere landen.

Ik ben van nature eerder timide en deze ervaring gaf me de kans om te leren hoe ik snel kan denken en voldoende vertrouwen kan krijgen om mijn eigen mening te vormen en die voor een publiek te formuleren.

Leren communiceren voor een publiek en/of online is een vaardigheid die je moeilijk elders kunt ontwikkelen, maar die uiteindelijk overal noodzakelijk is. Het biedt je de kans te leren denken zonder dat je echt gedwongen wordt.”

Je leert om snel te denken en krijgt vertrouwen om voor een publiek te spreken

Tomasz Stasiński

Student: Technologische Universiteit Wroclaw.

eTwinning-project: “Enjoy your meals and festivals”

(2006-2008).

Leerkracht: Anna Szczepaniak.

School: Szkoła Podstawowa nr 9 im. Mikołaja Kopernika, Dzierżoniów, Polen.

Betrokken landen: Polen, Portugal, Italië en Engeland.

“Met dit project zette ik de eerste stappen om me vlot te leren uitdrukken in het Engels. Bovendien kreeg ik hiermee de eerste echte kans om mensen uit andere landen te ontmoeten die even oud zijn als ik en die vergelijkbare ideeën hebben.

Dankzij eTwinning ben ik zelfverzekerder geworden, omdat ik begreep dat vreemde talen leren erg nuttig is. Door dit zelfvertrouwen kreeg ik nog meer zin om mijn talen- kennis verder uit te breiden, dus nu stel ik mezelf verschillende doelen. Zo behaalde

Geeft je meer zelfvertrouwen en zin om talen te leren

Sofia Daniela Gonçalves da Silva

eTwinning-project: “Dagli autoritarismi alla Democrazia europea” (2006).

Leerkracht: Maria da Luz Sampaio (hoofdcoördinator), Teresa Lacerda (coördinator).

School: Escola Secundário da Póvoa de Lanhoso, Portugal.

“Het is al bijna tien jaar geleden, maar ik herinner het me nog alsof het gisteren was.

Door deel te nemen aan het eTwinning-project heb ik leren communiceren en informatie te delen om me aan alle mogelijke omstandigheden aan te passen. We deelden infor- matie online waarbij ik leerde om tijdens verschillende situaties kritisch na te denken.

Bovendien ontwikkelde ik op die manier mijn computervaardigheden.

Er zijn minstens twee Italiaanse studenten met wie ik online nog steeds contact heb. We delen ideeën en vergelijken hoe ons leven er na al die jaren uitziet.”

Vormt je als individueel persoon

Gil Fernandes de Sousa

eTwinning-project: “ClimaSOS” (2007 to 2009).

Leerkracht: Teresa Lacerda.

School: Escola Secundário da Póvoa de Lanhoso, Portugal.

Landen:Cyprus, Hongarije, Italië, Portugal, Spanje en Zweden

“Ik ontwikkelde vaardigheden door in een multicultureel team te werken. Ik begreep dat wat ik zie in het leven sterk afhangt van hoe je leeft, waar je leeft en met wie je samenleeft.

Ik ontwikkelde vaardigheden die je nodig hebt om te communiceren en over ideeën te discussiëren. Maar belangrijker dan de vaardigheden, was het moment waarop ik de kans kreeg om dit te doen. Het is anders wanneer je 15, 16 of 17 bent, dan wanneer je 30 bent.

H O O F D S T U K 3

Jessie Lenton

Student, University of Birmingham. eTwinning-project: project 2010.

Leerkracht: Liz Willey. School: Hawley Place School, GB. Landen: Engeland en Frankrijk.

“Een van de belangrijkste voordelen die ik uit mijn eTwinning-ervaring heb meegenomen, is dat ik beter ben geworden in talen. Ik behaalde betere resultaten en ik ben er zeker van dat het zelfvertrouwen dat ik opbouwde in onverwachte situaties, me enorm heeft geholpen.

Een snelle conversatie tussen tieners volgen, kan best moeilijk zijn – maar als je dan plots de essentie begrijpt, schenkt dat heel wat voldoening.

Deze ervaring heeft me laten inzien dat er verschillende soorten mensen en culturen zijn, en heeft me leren omgaan met mensen met een andere achtergrond; hierdoor heb ik hechte vriendschapsbanden kunnen aanknopen met mensen uit heel de wereld, van Hong Kong en Singapore tot Polen en Rusland! De taalvaardigheid die ik in de loop der jaren heb opge- bouwd, heeft me zeker geholpen bij het vinden van een baan toen ik aan de universiteit studeerde en daarna. Het is een troef die werkgevers ten zeerste waarderen.

Ik vind het een voorrecht dat ik mezelf heb kunnen onderdompelen in verschillende culturen en andere talen heb kunnen leren; daar ben ik eTwinning nog elke dag dankbaar voor. Je wordt opener van geest en je toekomstmogelijkheden nemen toe. Ik raad iedereen voor honderd procent aan om aan eTwinning deel te nemen. Koester de vriendschappen die je sluit en leer ervan!”

Verruimend, boeiend en slaat belangrijke bruggen tussen leefgemeen- schappen. Creëert vriendschappen en ervaringen voor de toekomst

Nisan Bal

eTwinning-project: “Intercultural dialogue through fairy- tales, drama and art” (2011-2012).

Leerkracht: K.Belgin Saka Üstünel.

School: Yeni Turan İlkokulu, Turkije.

Landen: verschillende uit heel Europa.

“In het project communiceerde ik met vrienden uit heel Europa. Dat heeft me een stuk zelfver- zekerder gemaakt. Voor ik aan eTwinning deelnam, kende ik wel de grammatica, maar had ik nog moeite met praten. Dankzij de eTwinning-projecten heb ik dat probleem overwonnen.

Zo’n project zit boordevol leuke ervaringen. Onze Skype-afspraken vonden steeds op een vast tijdstip plaats en dan konden we niet wachten tot onze les begon.

Geeft je vertrouwen om in een andere taal te spreken

“Eenmaal per week hadden we samen met leerlingen uit andere landen van Europa les.

Daarnaast waren er ook regelmatig chats of videoconferenties waar we debatteerden over filosofische teksten of ideeën die we hadden geleerd.

Over filosofische ideeën discussiëren met leeftijdsgenoten uit andere landen en met een andere achtergrond, was een enorme verrijking. Het stimuleerde me om moeilijke vraag- stukken vanuit een ander perspectief en via een andere aanpak te benaderen. Tijdens die debatten werden ook mijn eigen opvattingen tegen het licht gehouden. Dit betekende niet alleen dat ik ze zo helder mogelijk moest formuleren, maar vaak ook dat ik ze moest bijstellen omdat mijn klasgenoten en ik soms elementen en veronderstellingen hadden aangedragen die we niet voldoende in vraag hadden gesteld.

Mijn ervaring in het Europe, Éducation, École-project heeft een rechtstreekse invloed op de manier waarop ik mijn werk als onderzoeker en docent filosofie benader. Ze herinnert me er voortdurend aan dat er verschillende manieren zijn om aan filosofie te doen en dat elk onderwerp kan worden benaderd vanuit verschillende invalshoeken die allemaal op hun eigen manier waardevol kunnen zijn.

eTwinning biedt leerlingen van elke leeftijd een unieke kans om zich open te stellen voor verschillende vormen van leren en voor mensen uit andere gemeenschappen die sterk van hun eigen gemeenschap kunnen verschillen.

Tracht deze waardevolle uitwisselingen en relaties ten volle te benutten. Ze zijn tegelijk een uitdaging, een leerervaring en een menselijk avontuur.”

Marion Durand

Doctorandus, University of Toronto, Canada.

eTwinning-project: Europe, Éducation, École (2009-2010).

Leerkracht: Czeslaw Michalewski.

School: Lycée Jean-Pierre Vernant, Sèvres, Frankrijk.

Een uitdaging, een leerervaring en een menselijk avontuur!

H O O F D S T U K 3

Olimpia Copăcenaru

Masterstudent: (Master in Geografische Informatiesyste- men) Universiteit van Boekarest – Faculteit Geografie eTwinning-project: “The Place We Live In” (2006-08).

Datum van deelname aan het project: november 2006 – oktober 2008

Leerkracht: Irina Vasilescu.

School: Lagere Secundaire School nr. 92, Roemenië.

Landen: Spanje, Polen, Frankrijk, Italië en Roemenië.

Verantwoordelijkheid nemen voor je huidige en toekomstige leven

vandaag eTwinning – morgen open deuren

Inleiding:

Ons project had hoofdzakelijk het doel om het natuurlijke en culturele erfgoed van de steden en provincies waaruit we afkomstig zijn te verkennen en bekender te maken via elektronische en traditionele toeristische gidsen, foto’s, reclamespots, een meertalig woordenboek van essentiële zinnen en een online magazine. Daarnaast onderzochten we de gelijkenissen en verschillen tussen de tradities van de deelnemende landen. Onze school was een van de eerste in Boekarest die deze manier van informeel leren heeft getest. Ik maakte deel uit van de eerste groep leerlingen van mijn school die op uitwisseling ging en ik was bovendien de jongste. Ik wist dus niet wat ik mocht verwachten en voordat ik naar Spanje vertrok, wist ik voornamelijk theoretische dingen over eTwinning.

Dat veranderde echter snel naarmate ik meer en meer betrokken raakte.

Voordelen van deelname aan eTwinning:

Als ik nu op de dingen terugblik, besef ik dat eTwinning ervoor heeft gezorgd dat ik mijn persoonlijkheid heb kunnen ontwikkelen: ik ben zelfverzekerder en verantwoordelijker geworden, en kan me ook makkelijker aan nieuwe omstandigheden aanpassen. Elke ervaring was anders en ieder bezoek was een nieuwe uitdaging voor mij, maar elke keer kwam ik als een meer onafhankelijk en positief persoon weer thuis. Vroeger was ik erg schuchter, maar door samen te werken met mensen uit verschillende delen van Europa zijn mijn sociale vaardigheden sterk verbeterd en begrijp ik nu welke invloed interculturele

“Deelnemen aan eTwinning heeft een impact op zowel je huidige als je toekomstige leven, omdat je een nieuwe visie op de wereld ontwikkelt. Er zijn geen nadelen en je zult je de tijd die je aan die projecten hebt besteed voor de rest van je leven herinneren.”

Hoe heb je je ervaring gebruikt:

Deelnemen aan eTwinning heeft een enorme impact gehad voor mij. Eerst en vooral brengt eTwinning ingrijpende veranderingen in bestaande leer- en onderwijsmethodes tot stand omdat het leerkrachten en leerlingen verandert in Europese burgers met een duidelijke macht en verantwoordelijkheid. Sinds het project ben ik betrokken bij heel wat NGO’s die zich inzetten voor het milieu of die toeristische attracties en cultureel erfgoed promoten. Zo ben ik dus betrokken bij de besluitvorming op lokaal vlak. En dan zijn er de talen. Niet alleen is mijn Engels, en dan in het bijzonder mijn mondelinge taalvaardigheid, er sterk op vooruitgegaan waardoor ik meer zelfvertrouwen heb gekregen. Mijn bezoek aan Spanje en het feit dat ik contact ben blijven houden met mijn uitwisselingspartner, heeft zeker meegespeeld in mijn besluit om Spaans te gaan studeren. Nu besef ik wat een geluksvogel ik ben: in 2016 ga ik namelijk via de Erasmus+ mobiliteit een half jaar studeren aan de Universiteit van Cordoba, waar alle colleges in het Spaans worden gedoceerd. Bovendien heb ik door de verschillende artikelen die ik voor het project heb geschreven, mijn IT- en journalistieke vaardigheden kunnen verbeteren, wat me bij mijn projecten aan de universiteit al goed van pas is gekomen.

Reden waarom ook anderen zouden moeten deelnemen:

Deelnemen aan eTwinning heeft een impact op zowel je huidige als je toekomstige leven, omdat je een nieuwe visie op de wereld ontwikkelt. Er zijn geen nadelen en je zult je de tijd die je aan die projecten hebt besteed voor de rest van je leven herinneren.

eTwinning in een notendop:

HOOFDSTUK

NIEUWE VAARDIGHEDEN

HOOFDSTUK

eTwinning zorgt er niet enkel voor dat leerlingen en hun leerkrachten als persoon kunnen groeien, het biedt hen ook de kans om nieuwe vaardigheden en competenties te ontwikkelen en verbeteren. Meer informatie over hoe eTwinning de ontwikkeling van vaardigheden en competenties voor de 21e eeuw stimuleert, vindt u in het eTwinning-boek “Competenties van leerlingen ontwikkelen met eTwinning”, dat in 2014 is verschenen.

In de vorige hoofdstukken lieten de leerlingen al weten dat ze dankzij eTwinning allerlei nieuwe vaardigheden en competenties hebben ontwikkeld. In dit hoofdstuk krijgen we enkele specifieke voorbeelden van hoe nuttig die nieuwe vaardigheden zijn gebleken in het verdere leven van zowel de leerlingen als hun leerkrachten.

Margarida Gonçalves Fonseca

eTwinning-project: “ClimaSOS” (2007-2009).

Leerkracht: Teresa Lacerda.

School: Escola Secundário da Póvoa de Lanhoso, Portugal.

Landen: Cyprus, Hongarije, Italië, Portugal, Spanje en Zweden

“Tijdens het project ontwikkelden we heel wat belangrijke vaardigheden, waaronder communicatievaardigheden, samenwerking, leiderschap en verantwoordelijkheid.

Door de taken die we moesten uitvoeren, werden we geconfronteerd met een heel divers publiek in een formele setting, waardoor we formele taal moesten gebruiken en – in het geval van Zweden – zelfs een andere taal.

Omdat vier mensen naar hetzelfde doel toe werkten, moest iemand de leiding op zich nemen (wij waren met z’n tweeën) en beslissen wie welke taak op zich zou nemen. Leiding geven en verantwoordelijkheden delen, waren de vaardigheden die de grootste impact hebben gehad op mijn manier van werken.”

Leidinggevende vaardigheden onmisbaar voor werk

H O O F D S T U K 4

Federico Gallo

eTwinning-project: Pek, the Traveller Flea” (2011-12).

Leerkracht: Alessandra Pallavicini.

School: I.S.I.S. Galileo Galilei, Italië.

Landen: Spanje, Portugal, Frankrijk, Italië, Tsjechische Republiek, Bulgarije en Turkije.

“Door mijn deelname aan dit project ben ik creatiever en innovatiever geworden, en heb ik geleerd om problemen op te lossen en kritisch te denken. Vooral dit laatste is heel belangrijk tijdens mijn universitaire studies!

Tijdens het eTwinning-project is mijn Engels sterk verbeterd en heb ik ook leren samen- werken met anderen; deze vaardigheden gebruik ik nu nog steeds tijdens mijn huidige studies.

eTwinning is geweldig omdat je met jezelf geconfronteerd wordt – je ideeën en veronder- stellingen worden in vraag gesteld door mensen uit andere delen van de wereld.”

Kritisch denken is heel nuttig aan de universiteit

Szymon Czerniawski

Student: Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.

eTwinning-project: “Enjoy your Meals and Festivals” (06-08).

Leerkracht: Anna Szczepaniak.

School: Szkoła Podstawowa nr 9 im. Mikołaja Kopernika, Dzierżoniów, Polen.

Landen: Polen, Portugal, Italië en Engeland.

“Dankzij het project heb ik geleerd hoe ik op de juiste manier verschillende soorten multi- mediapresentaties kan maken. Ook heb ik kennis gemaakt met de cultuur en gebruiken van andere Europese landen en sta ik meer open voor ontmoetingen met mensen uit heel Europa.

Mijn deelname aan een eTwinning-project heeft er zeker toe bijgedragen dat ik mijn schroom heb overwonnen om met leerlingen en volwassenen in een andere taal te spreken. Toen ik deelnam aan een uitwisseling met Portugal, leerde ik sneller en was het makkelijker om nieuwe mensen te leren kennen. Het is dankzij eTwinning dat ik nu aan de universiteit geen enkel probleem heb wanneer ik geavanceerde multimediapresen- taties moet maken.

Technische-en presentatievaardigheden zijn nuttig aan de universiteit

Doğa KAMUTAY

eTwinning-project: “All equal, all different, all European taking eco-friendly actions” (2014-15).

Leerkracht: Ceren TEZEL KELEŞ.

School: Kaymakam Özgür Azer Kurak Ortaokulu, Turkije.

Landen: Portugal, België, Polen, Italië, Finland, Roemenië, Hongarije, Litouwen en Turkije

Creatieve vaardigheden zijn op zoveel vlakken nuttig

Samuel Pape

eTwinning-project: Europe, Éducation, École (2005 to present day).

Leerkracht: Czeslaw Michalewski.

School: Lycée Jean-Pierre Vernant, Sèvres, Frankrijk.

Landen:verschillende uit heel Europa.

“De voorbije 12 jaar was ik betrokken bij het EEE-project, eerst als leerling aan het Lycée de Sèvres en daarna als student aan Oxford University en in een juristenkantoor in Londen. Ik heb zowel persoonlijk als via videoconferenties deelgenomen aan vele congressen over diverse filosofische en Europese onder- werpen.

Het project heeft me heel wat waardevolle kansen geboden om in het openbaar voor een groot interna- tionaal publiek te spreken over onderwerpen die me na aan het hart liggen. Zo werd ik in 2005 uitgeno- digd om kort mijn opvattingen uiteen te zetten over het idee van een Europees bewustzijn. Recenter, in 2013, gaf ik via een videoconferentie een lezing over recht en moraliteit aan een publiek uit heel Europa.

“Tijdens het project heb ik heel wat posters gecreëerd die in onze school aan het bord werden gehangen.

Ik telefoneerde met mijn vrienden uit de andere deelnemende landen. Met de Voki-tool heb ik een eigen avatar gecreëerd. Ik maakte ook een korte video waarin ik mijn stad voorstelde.

Dankzij dit project heb ik heel wat creatieve vaardigheden ontwikkeld. Voor mijn presentaties leerde ik werken met Animato, Glogster, Voki en Prezi. Ik maakte kennis met diverse web tools waarvan ik nog nooit had gehoord. Via Skype en Viber communiceerde ik live met mijn vrienden in het buitenland.

Op school stelde ik ons project voor en gaf ik informatie over eTwinning aan zowel de leerkrachten als de leerlingen. En nu werkt mijn leerkracht aan een interview met mij over mijn eTwinning-ervaring.

Als ik mijn universitaire studies heb afgemaakt, wil ik in het buitenland een doctorstitel behalen. Dankzij dit project is mijn Engels sterk verbeterd en heb ik heel veel vrienden gemaakt uit 9 verschillende landen.”

In het openbaar durven spreken is zo belangrijk voor studies en werk

H O O F D S T U K 4

Ria Bisba

Student Chemie, Universiteit van Ioannina.

eTwinning-project: “SOHO: Sunspots Online, Helios Observatory” (2010-11).

Leerkrachts: Eleni Kostopoulou, Miltiadis Leontakis.

School: 5^e Lyceum van Veria, Griekenland.

Landen: Frankrijk, Slovenië, Griekenland, Spanje, Polen en Turkije.

Natália Patrícia Ribeiro Vieira

Verpleegkundige, Santa Casa da Misericórdia da Póvoa de Lanhoso eTwinning-project: “ClimaSOS” (2007-09).

Leerkracht: Teresa Lacerda.

School: Escola Secundário da Póvoa de Lanhoso, Portugal.

Betrokken landen: Cyprus, Hongarije, Italië, Portugal, Spanje en Zweden.

Martina Karaková

Student, Faculteit Geneeskunde, Universiteit van Ostrava.

eTwinning-project: “Wir spielen Schauspieler“ (2008-09).

Leerkracht: Mgr. Silvia Malegová.

School: Základná škola, Ulica. P. Dobšinského, 746/5, Slowakije.

Betrokken landen: Slowakije, Polen en Griekenland.

Communicatie-, taal- en samenwerkingsvaardigheden

“Het was een geweldige ervaring om bij dit project betrokken te zijn. Niet alleen voor wat we als leer- lingen hebben bijgeleerd over de zon, zonnevlekken en astronomie in het algemeen, maar ook voor de gesprekken die we tijdens de uitvoering van het project hebben gehad. We groeiden dichter naar elkaar toe en ontdekten dat we door dezelfde dingen gefascineerd waren.

Het jaar na het project ben ik aan de universiteit gaan studeren. Dankzij mijn ervaring met eTwin- ning heb ik snel relaties kunnen aanknopen en kan ik makkelijk met studiegenoten samenwerken aan chemieprojecten. Ook heb ik allerlei ICT-vaardigheden ontwikkeld waardoor ik mijn projecten nu op een aangename manier kan voorstellen.

Wees niet bang om risico’s te nemen en dingen anders te doen, en om deel te nemen aan eTwinning.

Je haalt er namelijk heel wat voordelen uit die in je latere leven en loopbaan goed van pas komen.”

“Door deel te nemen aan eTwinning krijg je de kans om in een andere taal te communiceren; banden aan te knopen met mensen uit andere landen die allemaal een gezamenlijk doel hebben.

Dit project heeft me geholpen om heel wat creatieve en communicatieve vaardigheden te ontwik- kelen. Het opent ook deuren naar andere projecten en bereidt ons beter voor op het leven op de arbeidsmarkt.”

“Dankzij eTwinning heb ik mijn taalvaardigheid verbeterd en ben ik niet langer bang om met leer- lingen uit andere landen te praten. Ik heb geleerd om verschillende meningen te respecteren en op te schieten met vrienden die ik leerde kennen. Het belangrijkste was dat ik ontdekte dat taal, cultuur en afstand geen barrière hoeven te zijn om vrienden te maken en nieuwe dingen te leren.

Sinds ik heb deelgenomen aan eTwinning-projecten is mijn kennis van het Duits en het Engels verbeterd. Ik lees geregeld Duitse kranten en tijdschriften, of kijk Duitse televisieprogramma’s.

Daarom ben ik niet langer bang om met mensen uit andere landen te communiceren. Ik weet zeker dat ik niet zal twijfelen om aan de universiteit mee te werken aan interessante projecten of Erasmus+.

Zuzana Adámyová

eTwinning-project: “Human Rights” ( 2005).

Leerkracht: Zuzana Mészárosová.

School: Obchodná akademia Levice, Slowakije.

Landen: Slowakije en Oostenrijk.

“Niet alleen heb ik dankzij het programma nieuwe mensen ontmoet en mijn Engels verbeterd, ik heb ook geleerd hoe ik mijn ideeën kan over- brengen aan groepen mensen die ik helemaal niet ken. Ik heb geleerd om andere opinies te respecteren zonder over elk detail in discussie te gaan. Nu werk ik als projectmanager voor een Amerikaans bedrijf en gebruik ik mijn eTwinning-ervaring elke dag: een team van mensen leiden, taken toewijzen, medewerkers coachen, trainen, beslissingen nemen... dit zijn stuk voor stuk domeinen waarin ik de vaardigheden toepas die ik tijdens eTwinning heb geleerd.”

Wat kun je leren van eTwinning:

Inleiding: Ik nam deel aan het eTwinning-programma toen ik op de middelbare school zat. We organiseerden verschillende activiteiten rond mensenrechten en namen zelf aan vergelijkbare evenementen deel. Werken aan een project bood diverse voordelen: ik verwierf een grondige kennis over mensenrechten, maar ik kreeg ook de kans om leiding te geven aan mijn klasgenoten die bij het project betrokken waren en ik onderhield nauwe contacten met onze projectpartners uit Oostenrijk.

Voordelen van deelname aan eTwinning: Niet alleen heb ik dankzij het programma nieuwe mensen ontmoet en mijn Engels verbeterd, ik heb ook geleerd hoe ik mijn ideeën kan overbrengen aan groepen mensen die ik helemaal niet ken. Ik heb geleerd om andere opinies te respecteren zonder over elk detail in discussie te gaan.

Hoe heb je je ervaring gebruikt: nadat ik mijn eindexamen had afgelegd, besloot ik dat ik verder wou gaan en mijn horizon wou verruimen. Daarom volgde ik een masteropleiding Internationale Relaties en Diplomatie. Tegenwoordig werk ik als projectmanager voor een Amerikaans bedrijf en gebruik ik mijn eTwinning-ervaring elke dag: een team van mensen leiden, taken toewijzen, medewerkers coachen, trainen, beslissingen nemen... dit zijn stuk voor stuk domeinen waarin ik de vaardigheden toepas die ik tijdens eTwinning heb geleerd.

Nuttige vaardigheden voor het echte leven, zoals projectmanagement

H O O F D S T U K 4

Juan F. Peñas Viso

Leerkracht Lagere School – Spaans, Wiskunde en Kunst School: CPEIP “San Babil” – Ablitas.

eTwinning-lid sinds 2005. Aantal eTwinning-projecten sinds het begin: 12 (ca. 200 leerlingen).

Palmira Ronchi

Leerkracht Wiskunde en Computerwetenschappen School: IISS Vivante-Pitagora BARI - Italië.

eTwinning-lid sinds 2005. Aantal eTwinning-projecten sinds het begin: 14 (ca. 500 leerlingen).

Rossana Maglia

Leerkracht Moderne Vreemde Talen

School: Liceo delle Scienze Umane ed Economico Sociale “S. Anguissola.

eTwinning-lid sinds 2005. Aantal eTwinning-projecten sinds het begin: 12 (ca. 300 leerlingen).

“Ik heb mijn onderwijsstijl aangepast en geleerd om minder boeken te gebruiken en meer in te zetten op creativiteit en samenwerking via ICT en web 2.0 tools.”

“De mogelijkheid om didactische ideeën en onderwijstechnieken uit te wisselen met Europese collega’s van andere vakken, heeft mijn visie op het gebruik van ICT-tools veranderd.”

“eTwinning heeft een positieve invloed gehad op de studiehouding van mijn leerlingen omdat ze creatiever kunnen zijn, hun taal in een echte omgeving kunnen gebruiken en dingen leren zonder En de leerkrachten... eTwinning heeft ook hen geholpen hun technische kennis en vaardigheden op het vlak van samenwerking te ontwikkelen.

Eleni Kostopoulou

Leerkracht Engels.

School: 5^e Lyceum van Veria, Griekenland.

eTwinning-lid sinds 2005. Aantal eTwinning-projecten sinds het begin: meer dan 20 (ca. 150 leerlingen).

Marina Marino

Professeur lycée linguistique: Français.

School: Liceo F. Cecioni, Italië.

eTwinning-lid sinds 2006. Aantal eTwinning-projecten sinds het begin: 20 (ca. 1000 leerlingen).

“...je staat er niet alleen voor. Er is altijd wel een Europese collega die je steunt, naar je luistert en je ervaring wil delen.”

“eTwinning is een waar pedagogisch plezier!”

“Kort samengevat heb ik nu meer de rol van facilitator: ik deel ruimtes anders in, stel gemeen- schappelijke thema’s en onderwerpen voor waarbij leerlingen hun eigen weg kiezen, laat hen per twee of in grotere groepen werken en vraag hen dan hun werk te delen met hun klasgenoten en leerkrachten.

We gebruiken ICT nu ook om creatief te werken, op afstand (maar die afstand brengt ons dichter bij elkaar), en om een echte “virtuele klas” te creëren, een omgeving waarin we onze

“pedagogische droom” kunnen waarmaken.

Enthousiasme kan pedagogische wonderen doen! Door deze ervaring is het leven van heel wat leerlingen veranderd: sommigen studeren nu in het buitenland; anderen gaan op zoek naar een baan in de landen en de steden die ze via eTwinning-projecten hebben leren kennen.

Velen hebben nog steeds nauw contact met de “buitenlandse” leerlingen die eigenlijk een soort “klasgenoten” zijn met wie ze samen hebben geleerd en plezier hebben gemaakt.

eTwinning heeft hun leven veranderd en van hen ruimdenkende wereldburgers gemaakt.

eTwinning heeft ook mij veranderd, zowel op professioneel- als menselijk vlak: Ik kan nu geen les meer geven zoals ik dat vroeger deed; elk jaar zijn alle klassen waar ik doceer, betrokken bij een eTwinning-project. eTwinning staat centraal in mijn methodologie en de planning van

HOOFDSTUK

BEPALEND VOOR DE

TOEKOMST

HOOFDSTUK

In dit laatste hoofdstuk vertellen leerlingen hoe hun toekomstige studie- en loopbaankeuzes door hun eTwinning-ervaring werden beïnvloed. Net zoals in de vorige hoofdstukken blijkt uit hun getuigenissen dat het een erg verrijkende ervaring is geweest. We zetten specifieke voorbeelden in de kijker van leerlingen die in hun projecten inspiratie vonden voor de richting die ze in de toekomst uit wilden. Afsluiten doen we symbolisch met het verhaal van Morgane, die door haar ervaring werd geïnspireerd om zelf leerkracht te worden!

Riccardo Santini

Sales Advisor, H&M. Hennes and Mauritz SAS. Master in de Taalwetenschap (Didactiek Moderne Talen) aan de Ca’ Foscari Universiteit van Venetië.

eTwinning-project: “Planète @dos” (2005-2010).

Leerkracht: Marina Marino.

School: Liceo F. Cecioni, Italië.

Landen: Frankrijk, Oostenrijk, België en Duitsland.

“Ik ontdekte een heel nieuwe wereld met talloze culturen en meningen. Dankzij deze ervaring leerde ik de echte betekenis van relativiteit kennen en zag ik in dat diversiteit een grote troef is voor onze samenleving. Ik raakte ook gefascineerd door de Franse cultuur, literatuur en taal, door linguïstiek en vertaling.

Ik spijkerde mijn kennis van het Frans bij tot niveau C2. Hierdoor werd ik toege- laten tot de studie Moderne Talen voor Vertalers en Tolken aan de Universiteit van Triëste en besloot ik om tijdens het academiejaar 2011-2012 deel te nemen aan een Erasmus-uitwisseling in Parijs. Nadat ik mijn bachelordiploma behaalde,

Gestimuleerd worden om talen te studeren