• Aucun résultat trouvé

الرسم كطريقة تعبيرية عند الطفل 4-5 سنوات

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Partager "الرسم كطريقة تعبيرية عند الطفل 4-5 سنوات"

Copied!
134
0
0

Texte intégral

(1)

رو

ا

ـ

ــ

ر از ا

ــ

ـ

طار د ا

ــ

ا

ــ

ا ةرازو

ــ

ا م

ـ

او

ـ

ا ث

ـ

م

س د ن د

ا د !

"

!

#ا مو ا

س$ ا م ! م %

ر

ةد

ل جر( ةر"ذ

يد ا س$ ا م ! ص,(

ا , او

اد ارد

س (

ل $طأ

ب ط( اد ن رد

اد #ا

ن

ط ا داد إ

:

فار إ ت

ةذ

ا

:

-/ 0 ن

-ب ز 1

% ا

ء 3!أ

ب د ةذ 4ا

% ةر ھز

/ر ب ز 1 ةذ 4ا

ا

رو %ر ةذ 4

ر

ا

ا

:

2013

2014

ا

ا

(2)

ر" ا ل ز مد أ نأ /ر ، م س$ ا م ! م % ص(4ا 7 !و ، هذھ 7 ! /ر ا 7 إ ن /ر او ر" مّد أ " ةذ 4ا ارد ا " ب ز 1 " ، و ر" ا ص ( مد أو 7 إ ر د ا ! د! و ير 3 ا م % $ ر ا د! 7 ! ب ط( اد ن اد #ا رد ا ن ل أ ن ارد ا هذھ م إ . ر" أ " د او ا ارد ا يراو لاوط ; د وز اذ"و !د 7 ! ي . ط ا / 0 ن -ب

(3)

ر

ت ــــ و

ا س

ارد ا ص( ... ... ... ... أ ر د و ر" " ... .. ... ب ت و ا سر / ... . ... ج -لواد ا سر / ... .. ه -ل " 4ا سر / ... ... ... ... و -د ... 01 لو ا ل!" ا : ارد ا # إ ل$د -ث ا " إ ... ... ... ... . 05 -ث ا ت 3ر/ ... ... .. ... 05 -عو3و ا ر (ا !اود ... ... ... 05 -ث ا فادھأ ... ... ... ... 06 -ث ا ھأ ... ... ... ... 06 -ار ?ا م ھ $ ا ... ... ... ... 07 -ا ت -ارد -ا ... ... ... ... 07 -ا ت و , ث ... ... ... ... 11 يرظ ا ب ا ( ) ا ل!" ا : م ر ا -د ... ... ... ... 13 1 ف ر م ر ا ... ... ... 14 1 -1 -يو ا ف ر ا ... ... ... ... ... 14 1 -2 -0ط,?ا ف ر ا ... ... ... . .... 13 2 -م ر ا ھأ ... ... ... ... 15 3 -ل$ط ا د ! $ ا ر ا ھأ ... ... ... . .... 16

(4)

5 -ل $ط4ا مو ر ص ,( ... ... ... ... 17 6 -ل,$ ا ,0( ... ... ... 23 ث ) ا ل!" ا : و"ط ا -د ... ... ... ... 25 1 و$ط ا ر ف ر .. ... ... ... ... ... ... .. . 26 1 -1 يو ا ف ر ا ... ... ... ... ... 26 1 -2 -0ط,#ا ف ر ا ... ... ... ... 26 5 ن ل $ط4ا ص ,( 4 – 5 تاو ... ... ... 26 6 -ل$ط ا ت 4ا .. ... .. ... ... ... ... 30 7 -$ ا ل-$ط ا ت # ةر $ ا ت رظ ا ... ... 32 8 -ل,$ ا ,0( ... ... ... ... ... 37 (, ط ا ب ا - ار ا ل!" ا : ارد. ا تاءار 0ا د ... ... ... .. ... 39 1 -ارد ا ةد و ن " ... ... ... .. ... .. .... 39 2 -ا ص ,( ... ... ... ... ... . .... 39 3 -ث ا A ... ... ... ... . . ... 39 4 -ث ا تاودأ ... ... ... ... ... ... ... 41 4 -1 -د ا ا ... ... ... ... ... .. ... . 41

(5)

4 -3 ر (ا ر ا م ر ا ... ... .. ... ... .. .... 41 4 -4 ءادو ا مد ا وذ فور( ا ر (ا ... ... ... ... ... .. .. ... 42 س $ ا ل!" ا : 12 ا ضر و ت4 ا ارد 1 ضر! 7 و4ا ا ... ... ... ... ... ... ... 52 1 -1 ضر! ص( و ت0 ا ... ... .. ... ... ... ... .. 53 1 -2 -ل ر ا م ر ا ر (ا ... ... ... .. . ... ... ... 54 1 -3 ر (ا A ل و ضر! PN ... 56 2 ضر! C ا ا ... ... ... .. ... 67 2 -1 ضر! ص( و ت0 ا ... ... . ... .. ... 68 2 -2 -ر ا م -ر ا -ر (ا ل ... ... . ... ... ... ... 69 2 -3 ر (ا A ل و ضر! PN ... 71 3 ضر! C C ا ا ... .... ... .. . ... 82 3 -1 ضر! ص( و ت0 ا ... ... ... . ... 83 3 -2 ر ا م ر ا ر (ا ل ... ... ... 84 3 -3 ر (ا A ل و ضر! PN ... 86 4 ضر! ار ا ا ... ... .. ... ... 97 4 -1 ضر! ص( و ت0 ا ... ... ... .. ... 98 4 -2 ر ا م ر ا ر (ا ل ... . ... ... 99 4 -3 ر (ا A ل و ضر! PN ... 99 5 ضر! ( ا ا ... ... ... .... ... 109 5 -1 ضر! ص( و ت0 ا ... ... ... ... ... 110 5 -2 ر ا م ر ا ر (ا ل ... .. ... ... ... ... 111 5 -3 ر (ا A ضر! PN ... ... ... 113 سد ا ل!" ا : ت 5ر" ا 6 و 12 ا ر " 1 -ا 3ر$ -ا % ... ... . ... ... 116

(6)

3 -ت ار %او -ت ,و ... ... .. ... ... 118 4 -( ا ... ... .. ... ... 119 5 -D ار ا % ... ... .. ... ... 120 6 -ق 0 ا ... ... . ... . ... 123

(7)

لواد ا سر لود ا م6ر ناو لود ا ا "! 7 01 لود 7 و4ا ا ت0 ر 49 02 C ا ا ت0 ر لود 58 03 C C ا ا ت0 ر لود 67 04 ار ا ا ت0 ر لود 76 05 ( ا ا ت0 ر لود 86

(8)

ل8 ا م6ر ناو ل8 ا "! ا 01 ط ط( ا او ا 17 02 و ا ط ط( ا 17 03 ير اد ا ; ط ط( ا 18 04 عو ا ط ط( ا 18 05 ا 19 و

(9)
(10)
(11)
(12)
(13)
(14)
(15)
(16)
(17)
(18)
(19)

-ا لﺼﻔﻝ-ا ﻊﺒارﻝ ﺔﻴﻨادﻴﻤﻝا ﺔﺴاردﻠﻝ ﺔﻴﺠﻬﻨﻤﻝا تاءارﺠﻹا ـ ــ د : يو يذ ا ط ا ب ضر اذھ ، يرظ ا ب ا و نأ د ط ا تار " ا ق ط $ّ د$ ا د ا $ ا اد $ إ ت ا ارد '( ا مھأ ضر و ت *ر+ ا ,- $و ، . 1 ن ةّد و ارد ا : د رد$ ارد ا ءار إ ّم " (اد ا ب ط" اد ن " م اد د ، م / $ ير * ا ت$اد ةر + 1$ 2 ار3, ر3, ن$ ءاد إ ل ر5أ . 2 -ث ا ت او : ن$ نو2 ارد ا ت ر أ ت س$" ) ل +طأ ( : -ا و7ا : هر$ ، ر2ذ 5 تاو . -9 ا ا : هر$ ، ر2ذ 5 تاو . 9 9 ا ا : هر$ ، 9 أ 5 تاو . ار ا ا : هر$ ، ر2ذ 4 تاو . $ " ا ا : هر$ ، 9 أ 4 تاو . 3 ث ا : ارد أ مو يذ ا ، يد ا '3 $ ا د $ :ا ارد 5 ّم د-و و $و ب 7ا د د و ; $ يذ ا بارط* ا عو 5ر $ ا 3 1 و 3= ", . ) ، ار ر 1984 ص ، 15 ( ف ر! يد ! ا ا : ا = ", ا 'ھ $ ا ن$ يد ا '3 $ ا ر يد ا س+ ا م 3$د" نو + ا نو ( ="7ا 3 ّ ط و 3 $ ا ت ارط* ا ص ", و ارد 5 ? =أ ل *ر$ ا كو ا ارد ار= $ '3 $ ا اذھ د م و ، *ر$ ا

(20)

5 ن ا A*و مو '3 $ وھو ، كو ا عاو أ A $ ارد 5 مد" ; أ نّ $ ف-و$ ل$او ا ن$ د د + ا ; رّ / و ر ّوط در5 $ او + ا . د$ ا ث رط ا د ا ت1 $ ا ت $ ,ا او ا ارد ارد ا ةد $ ا ت $و $ ا A$ فد3 ( 7ا ن$ و$ $ ت $* . -ا -ارد : ا ارد ّنإ ھ ت $و $ ا ّقدأ + ا ( ="7ا ط يذ ا ء *+ ا 3 ل$ , او ق -د ا ص ", او ا و م2 ا راد=إ ن$ ن2$ 3 $,أو . ت-و ا دود 5 ت $و $ ا ن$ رد- ر 2أ A $ 2 2 ا و و2 ا مو ذإ ةر, $ ت $و $ ا ض D $2 ، ت ا رد =$و ح $ ا A$ ,- $ ا ، 3 و, ا فورظ او ، م3 12,$ ط مھرو= ل$, ھو ت ا ك ذ و م35ادھأو م3 Fرو ، م3 ھ او مھر ,$و . لو= ا ن 7ا ن$ ر 92 5 لو و و2 ا ّنG5 ك ذ إ 5 *إ ر$ ا ء -د=أو ء ط7او ء H 2 ىر"أ رد =$ ن$ ت $و $ ل= $2 ، ض لو= ا ك ذ ; 2$أ نإ لو و ، ه *ر$ تار "ا ءار G ت ا م3+ ض ر$ يروط ا J ر ا ثاد 7ا ارد فد3 ذإ ، ; 5 $ 3 ا فو-و او ت $ ا ت $و $ ا ل و ، م ا ف-و$ ا ل إ ا ا ; ّس و ; $ بر- ن ، ت ظ 1$ او ت1 $ ا ل1" ن$ ك ذو ، ا ن ( 3 ر ر إ لو=و ا د=- 3 ط ا فورظ ا , $و "اد ا ا ت 2و ;ّ و ا . ) ، ن د ناوط 1981 ص ، 250 ( 4 ث ا تاودأ : 4 -1 د ! ا % & ا :

(21)

ا لﺼﻔﻝا ﻊﺒارﻝ ﺔﻴﻨادﻴﻤﻝا ﺔﺴاردﻠﻝ ﺔﻴﺠﻬﻨﻤﻝا تاءارﺠﻹا د ا $ ا ر ص ", ا ل $ 5 $ ا ث ا تاودأ مھأو زر أ ن$ A$ و 5ر $ ا لو= ا فد3 مد" و + ا ج1 او ، 5د 3 ا ت ا 3ّ أ ث صو +$ او ص + ا ن ; و 3 و 3$و $ ا 2 $ د -1 2,$ ا ّل ت $و $ ا A$ فد3 ن 5رط ا ن 9 ا هدو ن $أ ّو 5 ت1 ) ، ن د ناوط 1981 ص ، 250 ( ; ار= ن$ صو +$ ا ر ر ز2 ر 1 = ", فادھأ 3 و فّ 2 ا صو +$ ا ةرد- ف , 2ا ن2$ $ ا ق رط ن و ، ا هر ,$و ّ$$ ، صو +$ او ص + ا ن د $ ا 9 ا ء 3 1" ن$ ّم $2 ن ر"Hا A$ 2,$ ا ارد 5 قّ$ ا =ر5 ( ="M ? . 5 د$ ا د-و ب Fأ ارد $ ا $ ا إ دار+ ا ن$ ن2$ ا مد 3 ل9$ 5 = " . 4 -2 د ! ا ظ ( ا : ھو " ، $ لّ$2$و م ھ بو أ 3 5 طر , و $ ,و $ 2 $ نو2 نأ ب و*و$ ا 2 فّ = و بّ ر و ةر, $ ل نأ م ظ او -د او ھاز ا ، ء ط"7ا وأ ط " ا بّ " ) ص ، نود ، م % ن 299 ( . 4 -3 ّر ا م ر ا ر *ا : 5 $ $ او ( , ا تار " ا ن$ ر ا م ر ار ن$ ر 92 ا ىد ص ", ا ن+ ا ط او ج1 ا 5 ن ==" $ ا A$ رط ا هذھ ماد" ا ن2$ و 2, ا A$ لو= ىر"ا قرط + ا ض ر$ ا ص ", 5 د ت $و $ ، ت - د-و " جر $و " NAUMBURG ا ا ن ط ا تار " ا ن$ ر ا م ر دو - ر F ن$ ت ار= ا ن$ ; "اد 5 رود $ ر =ر+ ا ض ر$ . د-و 3 " و " نو د WEDSON " ت - ث ه ا اذھ 5 : أ ن ر ا م ر ا 5 رط" ا =", ا ب او ا ن$ ر 92 ا فر =ر+ ا ط .

(22)

رود $ ر / صو +$ =ر5 ط ر ا م ر ا ّنأ $2 د ا نود ، ; "اد $ 5ر $ ص + =ر5 ط $2 ن $ N , م ر إ ةر , ا وأ ت $و $ ظ + 7 3 ر ا A ط ر 25أو ر ,$ ن$ صو +$ ا ل " 5 رود . " ا ة او + ا ت ار= او $ ا هذھ ل9$ ارد ّنG5 و 3 أ ث 1 او ب = اود عزاو ن أ س + صو +$ ?$ 3 ر ا . 4 -4 ءادو ا , & ا وذ فور* ا ر *ا : ز,ار ا / ر : ن $رو2 س و رو 2د ا فرط ن$ ز(ار ا اذھ A*و Louis Corman A$ ق ود لو م ر ا paul dauce ير= ير و= ط إ ر "إ وھو ظ+ و د$ A ; ر ز " تار$ /$ لو 3 2 رود ا ت و ا ن$ و$ $ ءادو une tache noire نو2 5د= ن $رو2 س و هر "ا د-و ; ر ز(ار ا اذھ 5 1ط مو ر م3 $ د ل +طM ; ظ 1$ ل1" ن$ ك ذو 2ر $ ا Wolt Disney ل +ط7 5 ا ل3 $$ ر ز " ا و3 نو+ D ; ھ $ تار$ /$ ا هذ3 لط 2 . ارظ و $1 :ا د ا 5 ر ز " ا 3 ا ( ا 2$ ، نG5 اذھ ق ط $ ; , $ ا هذھ نو2 $ ر اد ب = $1 :ا لود ا 5 ر ":ا اذ3 و $2 ت *و ا كر A$ 1 $ ا $ فرط ن$ ر /= فور" ر ز " ا لاد ا م ھ 5 =7ا ر " ا . و $ ا ; 2$ ناو ا ن$ عو ا اذھ ر "أ د و د 5و D$ او ل +ط7ا . -ز,ار ا ضر : نو2 ن$ ز(ار ا 17 اذھ أد ءادو مد- ; ر /= فور" لو 3 2 رود و و ز(ار ا مو و ةدد $ تاور و ةد $ و ھو د 3$ 9$$ ا ت =", ا يD 3 5 ت و ا $أ ،ىر"7ا رو= ر $ ط , وأ 2ر

(23)

ا لﺼﻔﻝا ﻊﺒارﻝ ﺔﻴﻨادﻴﻤﻝا ﺔﺴاردﻠﻝ ﺔﻴﺠﻬﻨﻤﻝا تاءارﺠﻹا ةر 2 $ھأ ط 3 G5 ىر"7ا يذ ا ءادو ا مد ا وذ فور" ا ، ( ا لط ن2 م و ; إ ; نأ ل+ط ا ضر + اذ (او, ل2, رو= ا هذھ ر "إ ر ا إ صو +$ ا A5د +2 ةرو= نG5 $ ا ف "$ ا A *او ، *ر ا ،ةر 3 ا ، ز ا ل ر 2 ل+ط ا 3 $ ا .... ز(ار ا ت و ل2و ،J إ هر2ذ و هر ,$ ل+ط كر ( ف-او$ ل9$ ; -1 اذ2و ; 2,إ ف "$ ن ر رھو ةر25 و ل2 ن $رو2 A*و د-و ; ر D ن عار= ا $2 ، 7ا ت 5د ن و تاوز ا 3 = " $-رو ء $ أ و ل2 ط أ ل$, 3$35 . - ت و% ا ن و 1 و : $-رو ء $ أ و ل2 نأ ل - ن$ ر2ذ نو$*$و / 2 3 ص " ;( ط إ ل+ط *$ ت و ا $( - هذھو ،; إ شو, $ 3 5 3 $ + ا ل ا : 01 -ف $ وأ ضو نو$*$ يد ا و . 02 -ا دوأ نو$*$ . 03 -2ر $ 5 $ $5 يد و"7ا . 04 -ر ا ب إ $ود عو ر ا A$ يد تاذ ا . 05 -ةز ا وأ $ ا م7ا د ا . 06 -ل ر ا نو$*$ ل ر ا . 07 -ددر ا وأ و"7ا 5 $ ا وأ بذ ا ء =":ا . 08 -ةزو ا A$ يد وأ تاذ ب عو ر ء =" ا . 09 -ب 7ا " و ا ر, يد 10 -ل ا . ةد و ا ن د او ا 5رF ؤر A$ ب دو7ا . 11 -A*و ا وأ ذ"7ا . و"7ا 5 $ ا . 12 -م7ا م . ب وأ 7ا و"7ا س ا وأ ن ق $ F و*و$ ا ر /$ ا .

(24)

13 -ب7ا م . دوأ عار= 14 -*ر ا 1 . $5 نو$*$ . 15 -*ر ا 2 . و"أ 5 $ $5 . 16 -ةر+ ا . ب او ء =":ا ةد و ا ب = F:ا . 17 -ةر ا وأ ا . 5 مد و ا هذھ ن$ ب ط ن أ ر ":ا 3 ھراودأ ب $أ رD ن32 ا صو +$ ا . مد& ا ر *ا 2 3 ا ن 1 ا ءادو ا : 1 -ف $ ا auge : ر 2 ا ف $ ا 5 1 لو ءادو ا مد ا فور" ا ; و أ و - ل1" ; و"إو . 2 -ا baiser: $3* ن1 م7او ب7ا ن$ ر /= فور"و ض ا 3 إ رظ ط( ا ءارو 5ور $ ر F وھ . 3 -كار ا bataille: ض 7ا فور" او ءادو ا مد ا فور" ا نار , ن $د - $ھو ; د او ه ا 5 بھذ ر /= ا فور" او ار, . 4 -ر ا charrette: ن 5ر" ر 5 A*و 1 ر ن م مد ا ر /= ? = و مو فور" ا اذھ ن2 ر ا إ ر"7ا فور" A5د وھو . مد ا اد و ن ر+ ; و"إو ءادو ا . 5 -ن 7ا Ane: فور" ا مد ا وذ رظ ةر "7ا هذھو ةز ا ن$ A*ر ءادو ا ; إ . 6 -ر+ ا départ: وھ ن$ فور" ،ل ا إ لوز $ ا ق رط لو3 $ . $ ;3 و تاء $ إ ىر نأ A ط و ف " ا ن$ هار أ 7 -ددر ا Hésitation: ب7ا ر /= ا ن 5ر" ا د ا A*ر م7ا ف $ ا 5 بر, ر $3 $ د أ و ءارو 5 ف يذ ا ءادو ا مد ا وذ ;ھ ا ; + د و يذ او اد و . ب7ا و ; أرو م إ و ; و$ هد .

(25)

ا لﺼﻔﻝا ﻊﺒارﻝ ﺔﻴﻨادﻴﻤﻝا ﺔﺴاردﻠﻝ ﺔﻴﺠﻬﻨﻤﻝا تاءارﺠﻹا 8 -ط ا ر2ذ jars: ن$ ر /= فور" م 3 ; ط ر 2 ا زو:ا د- ل ذ ا 5ور $ ر F ر وھو ض 7ا فور" ا وأ ءادو ا مد ا نو2 . لو فور" او 2 وھو بر3 ا ف " D "$ ; , وھو د3,$ ا ب-ار ر /= فور" ; $ بر و ط( ا 9 -ةرذ ا ب 7ا Jeux sales: $و2 ن$ بر ت1*+ ا fumier ن 5ور" د ا ; و 5 ء $ ا فذ $ھد ا ،ل از$ ا ء $ ن ر5 ناو3 فور" ا ن3 و أ ن$ ءادو ا مد- وھ ن$ قر+ و رظ جر " ا 5 ث 9 ا ر /= ا هذھ ن 5ور" 919 ا . 10 -ل ا nuit: ،ر$- ر ل ط :ا ن$ ل= 5 ط او ن أز إ م $ وھو ن ر 2 ن 5ور" ىر و7ا 3 ا 5 ،حاو 7ا ر"7ا ل $ $ھد أ . 3 ا 5و م $أ ف-او ث 9و ن $( ن ر /= ن 5ور" ىر 9 ا رظ ل= + ا ھ A ط و ،ن ر 2 ا ن 5ور" ا ءادو ا مد ا وھ ن$ دد نأ . 11 - A*و ا Portée : ھو د او$ ث19 ت *و م7ا ت-و ا س+ 5و م3 *ر 3 ا 5و 3 ن ،ن راز$ او ف $ ا ىو $ 5 ف ةرو= ىر"7ا مھو ل= 5 وأ ز ط او 3$أ ن ت =5 د-و ةر /= ن 5ر" 919 د و بار/ 3 إ نورظ . و ءادو ا مد ا فر نأ 2$ . 12 - م7ا م Rêve mère : نأ م و م( ءادو ا مد ا فور" ا م م7ا . 13 - ب7ا م Rêve père : مد ا فور" ا ب7ا نD م وھو م( ءادو ا ; إ رظ . 14 - *ر ا Tétée 1: لوز $ ن 2$ 5 ;$أ ن$ A*ر ءادو ا مد ا فور" ا . 15 - *ر ا 2 Tétée : و ;$أ ن$ A*ر ءادو ا مد ا فور" ا ن 5ور" ا ; إ ن ر . 16 - ةر+ ا trou: ل ا 5 ءادو ا مد ا وذ فور" ىر ر$ ا ءو* ت و

(26)

وھو ء $ ةر+ 5 += صو/ يد . 17 - ةر ا fée: و ا هذھ 5 مو فو ا ت $7ا 5ر $ دو ا مد ا ل ا ن$ 3 $ 3 ط ءا 3 . - ءار4إ ت & ر *6ا : نأ د و ار او + 7او 9 ا ن$ و ق " نأ د ل+ط مد ر "1 ل+ط ا N 3 د 3$ ا و أد و ت و ا . فور" ا إ ر , و يذ ا اذھ ; لو و =D ىر لھ ر /= ا فور" ا وھو لط ا وھ ناو ا ت ب 2 اذ $ ; $ ب ط ؟ ھ ; D م9 ك ذ ; أر Aط م نإو ،A+ ر$ تو= ةءار ا : ; $ اذ $ مد ا مد ا تار$ /$ و 2$ =- د و و ا هذھ 5 نأ ; لو و ؟ءادو ا مد ا ك ذ ل -و ،رو= ا هذھ ب =- اور ك $ ب ط نHاو ءادو ا ن$ ءادو ا م2و ؟نو2 ار/ ا ن$ عو ىد أ نFو ؟ 9 أ وأ ر2ذ وھ لھو ؟هر$ لو ( 7ا هذھ ن$ م9 ،ء , ل2 نأ لو- ك 2$ و = ك إ ل2و 3 إ $ھ ن$ لو نأ ; $ ب ط م2و $ھ $ھ $و ؟نار /= ا ن 5ور" ا ءادو ا مد فور" ناو"إ $ھ لھو $ھر$ ; D ك ذ د و ؟ مأ ن ; =D ر , نأ ; $ ب ط و ؟ $ھ ن$ نار 2 ا ن 5ور" ا م 2 يذ ا ناو ا ن$ ءادو ا ا ب =و نو2 ن$ ض 7ا ر 2 ا فور" ا يأ ; ؟نو2 ن 5ور" ا إ نور , ن 7ا ب F 5 ل +ط7ا نأ إ ھ ةر ,:ا رد و ن $رو2 ب ن د او ا $3 أ ن ر 2 ا . أ وأ د 9 د ز $ نأ / * ىر"أ 3 ن$و 3 ن$ ? $ يأ نود و يD2 3 - إ ل2 ل+ط ا ر2, نأ ن2$ م ،ت أ ،ب ط ; لو ... J إ نأو ةرار 9 د ز $ نأ د ; ا إ ر , و نإو ت :ا ل2 ل 3 D + 15 ةرظ $ ر F ت 2 . و ن $أ ت ار نأ نود ت و ا ل+ط ا ن ا م $أ A* 5 ن $ *$ ا ب ر 5 يأ ط $ ا ل ا 3 *+ ا رو= ا ذ"D اذھو (او, . م9 وذ فور" ا تار$ /$ رو= ا هذھ ; لو در نأ ; $ ب ط و ءادو ا مد ا

(27)

ا لﺼﻔﻝا ﻊﺒارﻝ ﺔﻴﻨادﻴﻤﻝا ﺔﺴاردﻠﻝ ﺔﻴﺠﻬﻨﻤﻝا تاءارﺠﻹا ةرو= يأ 5 ر ت أ ; لو ث و ل2 ن =-و ر92أ ك$3 نأ د ر 3 * ك$3 ا رو= ا ر "او $ 3 إ رظ أ =- 3 و 2 ب ط 3* ن$ 3 ز ن$ 3 $د و ر"7ا ب ا 5 ك$3 ا رو= او ; $ 3 أد نأ د ر و ل2 ن =- يور نأ ; $ ب ط م9 ;$ $أ 3 نأ كر A$ دو ت و ا لو 5 ر ا ; ب 2ر 3 $ ما نو2 ةد او ءا ء , او اور ا ناو ا إ لاو 7ا ل2 5 ر , نأ وھ ; $ ; ط يذ ا د و ا وأ ; م 2 يذ ا ر92أ ل =+ او حر, ا ن$ د ز$ ا ; $ ب ط أو ;$ ا ر2ذ ىر لھ 19$ لو نD2 ثد اذ $ ىر"أ ء ,أ ... J إ G ل+ط ا ; -إ / $2 *و5ر$ ا رو= ا ء ةر$ 3 $ ا د=- ; $ ر-A5اد و ن 7ا ض 5 ن7 ك ذ 5 ن رو= ا نإ ىر"أ ; و $و ; Fر رد و ك ذ 5 ر ا كر ب و 3 أ ةدو ا 5 بFر نأ إ ةر ,:ا ; = ن $ *و5ر$ ا رو= اور A = 5 ل+ط ا بFر ن 7ا ض 5 و ك ذ ب ا ن ر + ا ن2$ ن2 ;$ Fرإ ب 5 س2 ا ل= نF ض5ر ا . - ص & ا %12أ : د $ ل+ط ا ن$ ب ط م9 ت و ا ل2 A$ مو اور ا در ن$ ء 3 ا : د-و نHا م9 د د ن$ 3 إ رظ أ ، *+$ ا ةرو= ا ب رو= ت5ر ن و$ $ 5 3 * و$ $ ا 5 و$ $ ا 5و *+$ ا رو= ا A* و7ا *+$ ا ر / ا رو= ا 9 ا ر927ا ةرو= ا ; $ ب ط ; $ ن$ 3 $ د و ن$ ر92أ 3 *+ اذ $ و ; د 1 *+ نإو ؟نو2 نأ ل*+ ن$و ىر"7ا رو= ا لو ا / 5ور" نو2 نأ ض5رو ل+ط ا ددر ط 5 ب إ . د- نو2 نأ د و ا ; $ ب ط ن9 3 * و7ا ةرو= ا ن$ 3 1 *+ ر927ا رو= ا ر " نأ هر + ا A$ رو= ا 3 اذ2ھو $ ا رو= ا ن$ اذ $ ةرو= ا ل2 ن *+$ ا و$ $ ا ن$ ء 3 ا د و نو2 نأ د ر ن$و ھر "ا إ ه إو ل نأ ; $ ب ط و *+$ ا ر / ا و$ $ ارو+ ل-7ا رو= ا ن م9 ل2 ن$ هد

(28)

اذ $ ; D ةرو= ل2 و 3 ا اذ2ھو - ا ن$ إ ل-7ا ص$ ن$و 3*5ر م ر ا دارأ و ; لو فر أ ل - وأ :ا ض5ر ن و 3 5 ةرو= ا 5 ر / ا $ نو2 ذ( ؟ك د و $ ? = هر / نأ $ اذ $5 $2 ;*5ر ب ؟ءادو ا مد ا ص$ اذ $ ; D نأ ن2$ - 4و ا %, 7ا : ل*5أ لو ھ ( 7ا ز2ر ن$ ير ل+ط ا ز2ر $ ; 9$5 ت =$ ا ؟ر"أ ( , ىر لھ ; لو ةد ةرو= ا ; D نأ ن2$ د د يأ ط م نإو $2 ر " ا 3 د : اذھ إ رظ ا ا ؟ز $$ ھ ( , ىر أ ءز دوز 2 ل+ط ( 7ا ل2 ?*و نأ د 15 ر ا ل2 ت $و $ . - %, 7ا و ا : ن ل $ ا ع ط ا 5ر $ إ ( 7ا هذھ ل1" ن$ ت =", ف "$ ; و اذھو ر " ا : مد ا تار$ /$ د ل2, ت ور د- ھ ھ $5 ءادو ا ل$ 2 ;( ط إ A$ ؟اذ $ ; لو :ا د و ؟ 3 5 ةد ا =", ا 5 ر ا $2 ; 3 رط ا ( 7ا $ ن$و ; : ةد ر927ا وھ ن$ 5 ن$و ؟اذ $ و ؟ +ط ر927ا وھ ن$و ؟اذ $ و ؟ةد ل-7ا وھ ن$و اذ $ ؟ = ا هذھ ؟اذ $ و ؟ +ط ل-7ا وھ . $2 ءادو ا مد ا فور" ا ( ن 9د نأ ; $ ب ط لو ن 2 وھ ن$ ; د ل*+$ ا وھ ن$و ؟م7ا د ل*+$ ا وھ ن$و ؟ب7ا د ل*+$ ا مد ا 3 نأ د ر ف 2 يأ ؟ = ا ر =$ رو= نأ ; $ ب ط $2 ؟ءادو ا ؟ = ا م-ر ةرو= ا مد ء 97ا هذھ 5و 17 و و ةر ا و يأ هذھ ; ل ةر نأ رو= و ؟ 3 $ ب ط نأ A-و اذ $5 ت $أ ث19 ; ق 3 2$G و ط مد ا د- نو2 اذ2ھو ؟نو2 نأ $ اذ $5 ر /= فور" نو2 نأ بFر ءادو ا ر " ا ق ط ن$ 3 أ . - جار* ا , ا : ھو ز(ار ا '( = " -رو 5 ل+ط ا و 7ا ل2 نود هر$ و ل+ط ا م ا

(29)

ا لﺼﻔﻝا ﻊﺒارﻝ ﺔﻴﻨادﻴﻤﻝا ﺔﺴاردﻠﻝ ﺔﻴﺠﻬﻨﻤﻝا تاءارﺠﻹا ر " ا ; و*" J ر و ; و فد3 او ر 7ا ; ن ت $و $ نود $2 وأ ل9 $ ك ھ ن 2 نإ 5ر $ وھ اذھ ن$ ةر 7او ل+ط ا ةر 7ا ن ; , ر " ا 5 "$ ا م9، ب ر و *+$ ا ت و ا ، *+$ ا ر / ا ّم9 ; 5 ل يأ ن $ *$ ا 3$د- ا ت ا ل+ط ا ; اؤ م9 نو2 نأ د ر ن$ ن 2$ اذ $ ، ; أ ت 2 ناو ت =", ا ر F ل+ط ا ل*+ ن$ ىر"أ ت ا 3 = ا 5 ةدو و$ ا . فور* ا ز,ار ط & 9ا & ا , & ا وذ ءادو ا : وھو ط :ا تار " ا ن ن$ ز(ار ا اذھ ر ا بر ن$ ( ا م ر ر " -1 5ر $ وھو فد3 ا ث ل+ط ا *5 د-و ; ر D ; 7 ر " ا اذھ ل $ ا ل ار$ ز $ ا ل+ط ا ت ا 5ر $ 5 3 ن$ د + $2 + "$ ا هو$ ن$ ف,2 A$ بو ا ; رد- ىر"أ 3 أ A$و ة ا ثاد ف-او$ ا ( ا .

(30)

ث و ، ل ط ا د ر رط ھأو م ر ا ارد ارد ا عو!و ر" #ا $ ا $ %&ا حرط م ، عو!و ا اذھ : -ل ط ا ش$ ا م ر ا س لھ ؟ ,$ - ت/ؤ$ ا $ أ : -% $ ط$ إ و م ر $ ن نأ ل ط ن لھ ؟ -34 &#-34; ا در 5 ا $ ھ$! م ر ا $ لھ ؟ " م ر ا ر$ 6إ 78$ ن ر$ ءادو ا 8$ ا وذ فور6 ار$ 6إور ا 4 $ ا تر 6ا ، $ %&ا هذھ ص و $ ا $ =ا !ر ا : -ل ط ا ش$ ا س نأ م ر ن . $- عر 8ز? ا ت$ !ر ا $ ا : -% $ ط$ إ و م ر $ ن نأ ل ط ن . -34 &#-34; ا در 5 ا $ ھ$! م ر ا $ . ، 8ز? ا ت$ !ر ا اذ و ّ $ ا !ر ا ص و 7- ا ك ذ 4 $ ا تد إ ير$ 6إو يد$ ا ) ءادو ا 8$ ا وذ فور6 ا ، ر ا م ر ا ( ك ذ د6 ّ ن ن ّو س 6 ن مھر$ أ حوار ل$ طأ 4 و 5 تاو . !ر ا د C إ لّ"و ا ّم ت$ و ا ت? و $ د و ّ أ ج$ او $ =ا " ن ل ط ا ش$ ا س نأ م ر " ن ر$ 6&ا ن ذ$ھ ن ر$ ا ت $ ، تد?وو ر ا م ر ا ن ا %$ و هر $% $ط$ إو ار ر4 أ " ل ط ا در ّنأ .

(31)
(32)

ل أ ن ل و وط ا ا ن ل د وھو ل ط ا مو ر م ر ا د ! ا مو ر ا ل" ث ! ، % &ا س ا ظو ك ذ و ، %ظ ا ل+او ا ل او ا م, ةز و مو ر ا ت م" ن و ، ن ر01او م, أ و! مھر ا ل ا كو ا ءارو . مو يذ ا ر! ا م ر ا ل 0 ن 4 ط أ ل ط5 ! ا ا ت ارد ا ت "أ د و ر 6 رو & رو أ 7 إ وأ هر و و ن مو, ا ر 6 ءز: ا 7 إ ل+ نأ ل ط ا ش % ا < ا % و , 7 % و ، ةرھ ظ ءاو ن ر01 و ، , ر ا ء د+=ا وأ ةر =ا % . د! 7 ص 0 =ا ل 4 ل+او ا ق ! و راو! ا @ ةادأ م ر ا نو اذھ 7 و 4 م ر ا ماد0 س ا ء ض %+و اذ ، م ر ا نود : & ن ذ ا ك< وأ 7 ! ءاو ن ذ او ارد ن ر0B ا ل ط=ا م, د ن و % &او % :&ا ق او ا ءو ن نو ن % ا ر ر أ : ! % مھ ن ذ ا + 0 ا ت : !&ا يوذ Cإ و ت ةادأ م ر ا نو نأ ن م" ن و ، و م, د ن + 0 ، ن ا ر 6 ل ط=ا م, & ! م, . ا ث! ا ق ط ن و ف 0 حرطو ارد ا إ ّمC و لوأ ل+ ت أ د % ! ، ث! ا ھأو 4 اود ر ذو <ار:@ا , ر 4 =ا م ھ ا د د! 4 Cر G< ا ر % د د % ا ا ت ارد ا 7 إ Cإ ،هءارو ف % ا فادھ=ا . ط يذ او % " ا ل+ ا ّ أ صّ+0 د يرظ ا ب : ا ق ھأ ت و د و ، م ر و ط ا مو ر ص< +0و !ار ، ل ط ا د % ا ر ا ھأ، م ر ا .

(33)

ل+ ا ّ أ صّ+0 د ث " ا و ط مو, 7 فر ا ن ط ا ، ، و ط ا ل!ار ا ت : ! ،ت : !،I!!! !ر ا هذھ % ل ط=ا ص< +0 ، =ا ل ط= ت رظ ا ا ل ط ا ت : !& ةر ا . ، 4ّ ا G, ا 7 فر اءد اءار:إو ث! ا :, 4 ار ا ل+ ا % Cر ارد ا تاود=ا ، ث! ا ف+و . 4 ث! ا G< ر و ل ! و ضر ّم د س 0 ا ل+ ا ّ أ أ ھد ، , 0و ت +و عوCو ا ارد ا هذھ ق! 7 إ ةر @ا 4 4:ار ا سر, 7 إ Cإ .

(34)

ث ا

إ

:

د م ر ا راو ا ً د ً و أ ر ا ظو ا و و تاذ ا ن أو،ت! إ و ر # ن $اد ن ر$%او تاذ ا ن ل'او ةادأ أ، ل ط* ر و ر م ر ةرو' + س ا م ل ط.ا $ ن ن نو / ث ،م أ ن نور و،م اذ ه 2 نور # م و ر ر وأ ًار / م و ن ن ر$% و م 3 م 4 ن ً 5 أ $ - ًءاو ًار ' 7 إ ر /-.ا لوّ نأ 7 ةرد9 ا ن :ا ىد نأ ذإ،عر # ا وأ رد ا وأ ةر .ا ا ل و - ن/ يذ ا رد9 رو' ا د ّم+ ن و،ت / و ر /-أ 7 إ رو' مو ر حر 7 إ ةدو ا ت و / ا ? ط ث ، ا ت ار' ا ف#/ ةد 2 و 3 '$.ا ن/ ث ، ز ر 9 رط رو # ا ل ط ا م نأ ا ل ' ت!!د 7 فرّ او و ر ن /# صّ$# و ا ا ت و5و ا / /، - نو ا ت اد$ إو ھروظ و و و ر ر ا م ر ا ماد$ إ رو # ا 7 إ ًةر# لو'و ط 9 إ و/ . و ت /# ن ل ط ا س/ نأ / م ر ا نD- ق ب 2 7 إو م /# ص $# - د ّم+ ن و، ت ارط5إ . نأ إ ةادأ م ر ا 7 و.ا هو ل ار - ، ل ط ا د ر ط 9 ) 4 – 5 تاو ( و وھو :او ر / ا ت و/ ن ف#/ ذإ، $اد ا س لؤ و ق 4و تار و ناز أ ن - م ر ا ل $ ن ل ط ا ر H# ن ا ت!!د ا 7 فر / و ، ةد د أو ر # س/ نأ ، 2 ا ت و ر ا ل $ ن إو ل ط ا ث ا /#إ I ' ّم / : ا ا :

(35)

لّو ا ــ ا

ــ ارّ ـــ ا ـــ إ ــ ـــ -ل ط ا ش ا م ر ا س/ لھ ؟ ت ؤ ا : 1 لھ # ط 9 إ و/ م ر ن نأ ل ط ن/ ؟ 2 لھ - ھ 5 م ر ا -+ '9 ا در / ا ؟ L3 ن ر 9 ءادو ا 3 9 ا وذ فور$ ا ر $إو ر ا م ر ا ر $إ .

ارد ا ت

ر

:

ءو5 7 ق ا ت 5ر ا ء ن/ أ ، : ا ر ا : -ل ط ا ش ا س/ نأ م ر ن/ . ز ا ت ر ا : -ن نأ ل ط ن/ # ط 9 إ و/ م ر . -+ '9 ا در / ا - ھ 5 م ر ا -.

عو و ا ر

ا !اود

:

7 اء عو5و ا اذھ ر $ا ّم : ل ط ا ش م ر ا س/ / إ ىد ص -. -ل ط ا -ل$اد - رود ط 9 إ ن م ر ا ىد ص -. -وذ فور$ ا ر $D/ / ر$آ ر $D يو ر ا م ر ا - ر 9 3 9 ا ءادو ا .

-فادھأ

ث ا

:

- ث ا اذھ فادھأ ّمھأ ص $ ن/ :

(36)

-ل ط ا ش ا ط 9 إ - م ر ا ھأ ىد ح 5 إ . ن 5 ر $ ر 9 ل ط ا # ط 9 إ و/ م ر ا - ح 5 إ '9 ا در ءادو ا 3 9 ا وذ فور$ ا ر $ / .

ھأ

ث ا

:

ا ط 9 ا - ث ا اذھ ھأ ن / : -ا ل ' !ا ناد - ' $ ل ط م ر ا ھأ ىد ف ر . -ا 7 فر م ر ا ل $ ن ل ط ا '$# . -9 ا تارد-9 ا س 4 م ر ا ل $ ن ل ط ا ء /ذ و . -ل ط ا اذھ ضر د4 ا /و ا تار ؤ ا . و ل ط ا كو P ' 2 لو/و ور ?5و 7 ا ةد . P5وأ م - 7 ت .او ء %ا ةد و م ط .

ار ا م ھ

ا

:

-م ر ا : '$# 7 فر - وذ، ا ش ط 9 إ 9 رط ل ط ا .

(37)

لّو ا ــ ا

ــ ارّ ـــ ا ـــ إ ــ ـــ -ل ط ا : ر ا ن Q ا در ا وھ 4 – 5 و ط ا ر - يأ، تاو ةر/ ا .

-(

ا ت ارد ا

:

1 ارد ر5$ ل / لد ) 1993 ( :ا ةد3 ا لو / / ماد$ ! م ر ا ماد$ ا -و ھأ P 5و ت-دھ د4و ، ا ج ا - م ر ا ة ةد او 7 ارد ا هذھ - د او ، ا ج ا ) 25 ( م ر ت 4 د4 ةر $.ا هذھ ، 5 ر 12 ل $ ن و ، و ? د و ة ا نأ ث ا د2و ت و ر أ $ د/ؤ ر ا ّنأ 23 م L او ض ر ا ن ل'او . ) ، ءاد ا ن + ن P ' 2008 ص ، 40 ( 2 ارد ت # ا و أ P ' ن د ت دو ا ) 2007 ( ث 7 إ ت-دھو - ا ر رد' / ل ط.ا ص'4 ماد$ ا ر / ا تار :ا ل ط ىد اد ن نو/ ت او ، رد ا ل 4 ) 32 ( ل ط ن 2 ا ن ) 5 7 إ 6 تاو ( ا L3 ا 7 ل' ، : -إ !د تاذ قور- د2و ن و 2 ا ل طأ ت 2رد ط و ن 3 ' 9 ا ق ط ا ط 5 د يد ا ق ط ا - ط 5 او ر2 ا م 9 س 9 ا تار :ا ر / ل 4 ل ط ىد م ر ا ر ا ل 2 - اد 4 ط ا رو د رد ا ) ، ن + ا رو+, كر 2013 ص ، 01 ( 3 تو4ز آ ارد ) نود ( ر $ا - تاذ ا مو د ط 9 إ لو ص$# ا م ر د ھ 7 فر ا 7 إ ارد ا ت-دھ ، ار ط 9 إ ن و/ ىد ص$# ا م ر ر $ا - تاذ ا مو د 6 ل طأ ) 3 ، رو/ذ 3 ث إ ( 4ور- ك ھ ّنأ 7 إ L3 ا تر #أو ، س و ن $ ظ- ، عو ا ر ىز تاذ ا مو ت 2رد ت ط و - 3 ' إ !د تاذ ) 7+ أ ، ر/ذ ( ت و ر ن 4 ك ھ ّنأ / ، تاذ ا مو د و ل ط.ا

(38)

ط 9 دو2و 7 إ L3 ا تر #أ / ، ص$# ا م ر ر $ا ل $ ن م د - تاذ ا مو د ط 9 إ - ز ر ت!!د تاذ ق ا ط 9 و ف $ا عو ا ر ىز ص$# ا م ر ر $ا ) 7+ أ ، ر/ذ ( 7 إ ارد ا تر #أو $# و م ر ا ر ا / إ ل 2 - ل ط.ا ت ار' ن ف#/ ھ ' ا ارد ) ا ا / ، 0 2011 ص ، 709 752 .( 4 ارد ر5$ ل / لد ) نود ( لو :ا ل/# ا م ر ب ر يو+ .او ير/ذ ا إ -:ا !!دو ص$# ا م ر ر $ م 4 ث ، / / مھدد و ن 9ھار او ل ط.ا ن 7 ارد ) 2819 ( حوار و ن مھر أ ) 7 – 8 ( ر $او ص$# ا م ر ر $ا د$ تاو ن 7 ظ ا ا ّنأ 7 إ ارد - ل'و د4و ، ل ط* '$# ا $! 7 وأ 2 / م 2 س م ر نو و9 ن 'و ا ، ص$# ا م ر ر ّنأ 5 أ P5 او ن ن !وأ س 2 ا س م ر ) 7 7 إ 18 ( م ر ل 5 5 أ P5 او ص$# ا م ر م 2 ا - ر / د 7 إ ر 9 ر أ - م 2 ) 7 ( و ) 12 و 14 ( اد د2و م و رو/ذ ا P ' إ ا ر .ا 4 - م أ م ر - 3 ' ن ھو ) 7 و 18 ( مد 7 إ ل'و / إ اد دو2و ق-او ا ر ل ط.ا ن 3 ' ق-او ا 5 $ و . ) ر ل لد ! ، 1996 ص ، 37 ( 5 ارد ر ن إو كر مظ / يد ھ ) نود ( لو ل ار ارد ا ت #/و ، ل ط.ا مو ر - ةأر ا ل/# روط ل/# روط ل ط.ا مو ر - ةأر ا ر يوذ ن ) 4 ، 11 ( ت د4و ث ا ) 74 ( ن 2 ا / ن و ط ) ن 8 7 إ 11 ( مھأ ت /و ، / ت 2 !ا : 9 ا م ارد4و ر ا م ار روط ل ط.ا مو ر روط .

(39)

لّو ا ــ ا

ــ ارّ ـــ ا ـــ إ ــ ـــ -.ا ير3اد ا ل/# سأر ا م ر نو/ ر ا ? 2 ا - / ) 4 ، 11 ( . ن مھد ا 2 ىر$أ ل ' و ل ط.ا م ل ' ك ھ ?4او ا . ) كر مظ يد ھ /! ص ، , نود ، 498 ( عو ا ر ) 7+ أ ، ر/ذ ( ل ط.ا ت و ر ن 4 ك ھ ّنأ / ، تاذ ا مو د و م د L3 ا تر #أ / ، ص$# ا م ر ر $ا ل $ ن مو د ط 9 إ - ز ر ت!!د تاذ ق ا ط 9 و ف $ا ط 9 دو2و 7 إ عو ا ر ىز ص$# ا م ر ر $ا - تاذ ا ) 7+ أ ، ر/ذ ( تر #أو ار' ن ف#/ ھ ' $# و م ر ا ر ا / إ 7 إ ارد ا ت ا ا ارد ل 2 - ل ط. ) ا ا / ، 0 2011 ص ، 709 752 ( 6 ارد جار- د د أ ف ) نود ( - L ر حار 4ا لو /# ص$ و ، رد ا ل 4 ل ط ىد ر / !ا ا ط# .ا نو/ رد ا ل 4 ن - ل ط ا نو/ - ارد ا ف' و ، ب -و # '$# و و 25 ط 2 H . 2 ا ? ط ا هزو ر / او 5 ا و9 ! / او :ا ت ' - ، ا ىد ر / . عد ا ل ط و ط ع ط !ا ب و #ھد ا 7 مو9 او ل ط ا ا -ر ا رھو2 و ن م . ل 4 ل ط ر / ا 7 إ ارد ا ت-دھو 5 – 6 داد D ك ذو تاو ن عو ا اذھ ر و $ ا ر / ا 7 م3 4 ا ط# .ا - L ر ? ? او ا $ ن ةد !ا 7 ل ط ا د و - ، م ط# .ا ت ط ا ل $ ن هر /-أ د او / و ن ر$%ا ءارآو ّد9 ا ) ص ، , نود ، جار ا د د أ ف ! 1 .(

(40)

عو5و ت و ت ارد دو2و مد + ا تظ ! هر/ذ ق ءو5 -،ث ا ارد ا عو5و ةدد ا ر ا 3 ا ! و ) 4 -5 تاو .( ر5$ ل / لد ارد-) 1993 ( / /:ا ةد3 ا لو ت / ماد$ : ة ھو ةد او ارد ا ت /و، ا ج ا - م ر ا ) 25 .( ت # ا و أ P ' ن د ت دو ا ارد أ ) 2007 ( - لو ت /، رد' / ل ط.ا ص'4 ماد$ إ ر / ا تار - ا ر ن ا د د نود رد ا ل 4 ل ط ىد اد :ا . جار- د د أ ف ارد أ ) نود ( - ط # / م ر ا لو ت / رد ا ل 4 ، $ ا ر / ا 7 م3 4 ) 5 -6 تاو ( تو4ز آ ارد و ) نود ( مو د ط 9 إ عو5و ت و ًاد د ص$# ا م ر ر $إ - تاذ ا . ن إو كر مظ / يد ھ ارد ك ذ/ ر ) نود ( لو ت / ل ط.ا مو ر - ةأر ا ل/# روط ) 7 -8 او ت ( ن تاذ ا مو د و، ص$# ا م ر ل $ . ر $.ا -و ر5$ ل / لد ارد ) نود ( ل/# ا م ر ب ر ت و / /:ا !دو ص$# ا م ر ر $إ - يو+ .ا و ير/ذ ا :ا ) 7 -8 تاو ( .

و +

ث ا ت

:

- ت + ت و ' ا ن و 2 ث ا اذھ ت 2او د9 : -دو2و مد عو5و ا اذھ ت و 9 ت ارد . ص ر ا ةر - ء +أ ذ ا ت I ةر+/ .

(41)

لّو ا ــ ا

ــ ارّ ـــ ا ـــ إ ــ ـــ ن ا اذھ - ل ط ا ? ل ا و ' ) 4 – 5 ( تاو . ص $ ء 5- دو2و مد ت 9 ا ءار2: .

(42)

د

:

ةادأو ، ط ا ل او ا ن ل ل ط ا ر و م ر ا د طوط ت و ر !" اد # رو $ ط % إ وو ! '(ا س ' ناو *او ل *او . % ا تارد% ا س + , إ " -( اد # كو ا م " !' ' ن $ ن و 'و !% % ا ل ا , / فر 1 ھأ وذ م ر " اذ ، ل ط ء ذ ا #$/ ط -و , /و ص ا , / د/ و . ظ'و ، مو ا اذھ ب'او# !" ر8 أ ق +د و ! ا ھ: ار د'/ ل ط ا 8 ا ت و ، ل ا اذھ !" ! ا ر ' ا ض ل$ ن < و ' د#و ارد ا هذ ' ھأ تاذ .

(43)

ا ا ـــــــــ ا

1

ف ر

م ر ا

:

1 -1 يو ّ ا ف ر ا : ا ّن ا وھو ، قو" ةد # ء *ا لو تارو ا !' ، ر ذ م إ م ر م ر ا ت 'و سرد يذ ا . ) سو larousse و ا ت ط ، 1979 ص 119 ( 1 -2 -ط ا ف ر ا : ل + ن حر % ، ! % ا و ' ا #رد "ر ن '' س % ن/ ةر / م ر ا Florence Good_Nough و Fay ن ت و ر ا ن /و # ل ت وأ ، ل + Prudhommeau ) Henri , Pieron ، 1973 ، ص 116 ( ط وذ جو ' وھ ، < ّ وأ < د اوو ل ط ا ن ط و ن/ ةر / م ر ا ن/ < " م <' ءز# <ّ'C و " بوھو ةد / وھو ، ر : ، هو ' ، < ' ك < D ء و: ّ#و " ، ل ط*ا ت و رو ، <"و و < Eر ّل " ، !' ' ا فرط ن ' ا ك , Dو ، رد ا !" ّ#و ا رَدَ+ ن/ ةر / م ر . ) George Cognet ص ، ، 1 ( < # نو# ب و Jean Piaget م ر " ظو ا ل أ ن ل ر ظو ا ةذ ا س ' < د ، يز ر ا ب ا قرط ا قر !" < +و ، ا +او ا د % دو # ا % ا ةرو ا م % و " . ) Jean Piaget ، 2005 ، ص 63 ( '' ، هر ذ ق ّ و ع$ط(ا ن ''ّ ط % إ ةادأ <ّ'أ , / م ر ا ف ر ل $ و <ّ'أ ، ! % ا و ' ا #رد "ر اذ و ، ل ط ا !/وD , / / #Dا ت +$ ا ف , إ رد ا , إ ةر * اءد !#ر ا م ا ىر *ا .

2

م ر ا ھأ

:

(44)

<ّ'أ !" م ر ا ھأ ن و ن/ هزّ اذھو ، ن '(ا !/وD , إ لو د <8 د أ ، < ل$ ن < "ر '' " ، ل ط ا د'/ قرط ا !+ ّDإ ، ء +د *ا راود*ا ب ، , د ب ا ء '8أ /ر ا < + ، و ا , / 'د/ ، رھ ظ ر E !'ط وھ ل / ةآر م ر ا ّنأ < ط د د !#ر ا م ا ل ا و <ّ'أ , إ " -إ ، < ارد+و . " ت 8أ د% و D. Wildocher اذھ !" ر ، م ر ا , / ب ' يذ ا ل ط ا ّنأ !' ' ا لّ ا م أ J م ر ا ّنإ ، ا در# ن/ اد# د ر " ن/ ط ' ا !/و$ ا ل اد " ) د . ، داد ا ت #رو# 2001 ص ، 50 ( " ز#' ا ل ا #او , إ # ا ةر 8إو ھد C و د ا ر ر وط , إ " -إ ة ا رھ ظ ن ر ظ م ر " ، +او " %8 ا -ر*ا ف$ ف ، ش# ! ا هر/ و < أ ن/ ر در ا < ذ يذ ا د # او ز و < ' !" " ) د . و د ، ا د 1998 ص ، 27 ( " ّنأ م ر ا ل$ ن /اد (ا ت ا ء ذ سر نأ , / ل ط ا ب رد فد <ّ'أ , إ " -إ ، < و , / ھر 8آ س و ر ا " %8 ا , إ ! ' و " < د مأ ! او' ا # ن ل و نزاو وھ لھ ل ط ا و ' ىد ف ا , إ ن اذإو ، ص%' ت+و ا / -( د # ا نو ف ، ك ذ " ) د . د ، ا دو 1998 ص ، 25 ( ةر د او" م ر ! و ءاو < !" !' ' ا ! *ا د/ ھأو د'/ ت' ' ور ا ت % ا !" وأ ةد/ ا ب ط ، ء ذ ا س % ر ا J نإ اذ و تارد% او لو ا تاداد (ا / ع$ط( " م ر ا ل$ ن ل ط ا !/وD , وط ! و، بارط-(ا وأ ل ا ص ك ذ ل +و ج$ ا و ' ةر ة تاوط هر"وو ت+و ا ر ا د+ !' ' ا نو !" لو د ا ن ن و ، ىر أ ا ق % ا ف , / 'د/ ل ط ا و " ، ر أ +د (ا ب ' ا تارور او .

(45)

ا ا ـــــــــ ا

3

ل%ط ا د & % ا ر ' ا ھأ

:

" ل$ ن ك ذو ، ا ا ء ' , / د ؤ !' ا ر ل ط ا ر ز ا < و أو ل ط ! # ا زارط ا , / د C ا . ! " ل ط: !' ا ر ا ارد ھأ ز # إ ن و : ل ف و ء ط/إ ل ط*ا د'/ ن ا !" و ا ت ق +دو . و ط ا ةر " ل$ !' ز ر / ل !' ا ر ا ص ف إ . ' ا ل ط*ا تار 1 !" 8د ا تار 1 ا ر . ؤ ' او #و و ، ط -و ن ا !" ل ط: و ا تار 1 ا !" م ا . -ا ت-ارد% -ا س + !" د ا % ) ء ذ ا . ( م #و و ، م د/ و ء Mا ل + ن < % و ل ط*ا ج 'إ م " !" د م ا < #و ا . ل ط*ا تار , / ةر8ؤ ا ل او ا ط ' ا . ء و *ا ر Eو ء و Dا ل ط*ا ن/ ف ا . ) كر ' د ) د'& ، 2010 ص، 59 ( اذھ ن ص$ ا ن و ب'او# # س !' ا ر ا ّنأ ر ' ا , / 'د/ ، " ا ! او' ا ن/ ' ف و، ا و ا ت ارط-ا ص ل ط ا ىد و ا ت ارط-Dا اذ ّ ، 8ود ل + ؤ ' ا , و -و ل و ت+و ا ر ا ن '' ل ا ّل #$/ ط .

ل %ط*ا د & % ا ر ' ا ل ار

:

!' ا ر ا ر ل ط ا د'/ ! " ھز # إ ن ، ل ار ث$8 : +وأ : ط ط, ا ر ا ) 'ار ا ن ل' ( ر ا هذھ ر ن و ء *ا لو ' , / ىر1 ا هد ت$- ب رد ةر " ل ط '

(46)

, / < اد او م % ا ' قرو ا . . : ز ر ا ر ا ) ن 4 0 إ 8 تاو ( , إ < " اد د# ر آ $ ل ط ا ط ط ذ C ر ا هذھ !" م ر $8 " ، #ر هار ّم8 Dوأ ز' ا < !" هار ن ط ر ا لو% و Dوأ لو% أد وأ ط% ا وأ وأ هذھ لو% و 'ّ طوط م رC ز ر طوط رّ و ك ذ ر E وأ ةر# ا وأ ! أ وأ ل + د ھ ' ّم8 ةر ر ا ء '8أ < ' !" تDو د ) رو كر ' ن % ا ، ص ، نود' 8 (. . . : ط +ا وأ او ا ر ا ) ن ن 8 0 إ 12 ( هذھ !" ار 8C تر8أ د+ ا نو ر ا ! أد د+ <ّ'أ ، ل ط ا , / ار < و ن ط /و' ةر 8 رھ ظ ن < و رود س ' ا ن ) ك ذ ر Eو عر ا !" ، رد ا !" ء +د *ا ، ةر *ا دار"أ . ( هر ' / مّ +او +د ار ك ذ ر8أ , / ل ط ا رّ " ذ C' '" هد ر و ر , / ر D , !' ا و ' ا جراد , إ هد % ا هو ' ض ل * تDو د در# ظ زو ر < ' رّر و ھدھ ! ا ء *ا . ) ص ، نود' ،ن % ا رو كر ' 09 (

5

لﺎﻔطﻷا موﺴر صﺌﺎﺼﺨ

:

ﻲﻠﻴﺎﻤ لﻼﺨ نﻤ ، صﺌﺎﺼﺨﻝا ﻩذﻫ لوﺎﻨﺘ نﻜﻤﻴ : 5 -1 طﻴطﺨﺘﻝا ﻲﺌاوﺸﻌﻝا : رﺎﺒﻜﻝا دﻴﻠﻘﺘ ﻲﻓ ﻪﻨﻤ ﺔﺒﻏر ظﺤﻼﻨ ، ﺎﺒﻴرﻘﺘ ﺔﺜﻝﺎﺜﻝا نﺴ لﻔطﻝا ﻎﻠﺒﻴ ﺎﻤدﻨﻋ ءﻲﺸ نﻋ رﺒﻌﺘ ﻻ مظﺘﻨﻤ رﻴﻏ صﺎﺼرﻝا مﻠﻘﺒ تﺎطﻴطﺨﺘ لﻤﻋ ﻲﻓ ﺔﺼﺎﺨو

(47)

ا ا ـــــــــ ا تﺎطﻴطﺨﺘﻠﻝ جذوﻤﻨ ﺢﻀوﻴ ﻲﻝﺎﺘﻝا لﻜﺸﻝاو ﺔﻴﻠﻀﻌﻝا ﻪﺘﺎﺴﺎﺴﺤإ سﻜﻌﺘ ﺎﻤﻨإ ﺔﻴﺌاوﺸﻌﻝا . مﻗر لﻜﺸ 01 – 5 -2 ﻲﺠوﻤﻝا طﻴطﺨﺘﻝا : كﻝذ ﺢﻀوﻴ ﻲﻝﺎﺘﻝا لﻜﺸﻝاو رﺤﺒﻝا جاوﻤأ تﺎطﻴطﺨﺘﻝا ﻩذﻫ ﻪﺒﺸﺘو : مﻗر لﻜﺸ – 02 – ) ، ﺔﻠﻴﺤﻝا دﻤﺤﻤ دوﻤﺤﻤ 1998 ص ، 56 ( 5 -3 يرﺌادﻝا ﻪﺒﺸ طﻴطﺨﺘﻝا :

(48)

ﻲﻓ بﺒﺴﻝاو ﺔﻴرﺌاد ﻪﺒﺸ طوطﺨ لﻤﻌﻝ ﺄﺠﻠﻴ لﻔطﻝا رﻤﻋ نﻤ ﺔﺜﻝﺎﺜﻝا ﺔﻨﺴﻝا ﻲﻝاوﺤ ﻲﻓ اذﻫ مﻠﻘﻝا مادﺨﺘﺴا ﻲﻓ ةرطﻴﺴﻝا ﻰﻠﻋ ﻪﺘردﻗو لﻔطﻝا تﻼﻀﻋ وﻤﻨ ﻰﻝإ ﻊﺠرﻴ رﻴوطﺘﻝا كﻝذ ﺢﻀوﻴ ﻲﻝﺎﺘﻝا لﻜﺸﻝاو : مﻗر لﻜﺸ – 03 – 5 -4 عوﻨﺘﻤﻝا طﻴطﺨﺘﻝا : ﺎﻬﻴﻔﻓ اروطﺘ رﺜﻜأ تﺎطﻴطﺨﺘ لﻤﻌﻝ لﻔطﻝا ﺄﺠﻠﻴ رﻤﻌﻝا نﻤ ﺔﻌﺒارﻝا ﺔﻨﺴﻝا ﻲﻝاوﺤ ﻲﻓ نأ ﺎﻤﺒو ،لﺌﺎﻤﻝا ﻲﻘﻓﻷاو يدوﻤﻌﻝاو يرﺌادﻝا طﺨﻝا ﻰﻠﻋ تﻠﻤﺘﺸا تﺎطﻴطﺨﺘﻝا ﻩذﻫ كﻝذ ﺢﻀوﻴ ﻲﻝﺎﺘﻝا لﻜﺸﻝاو ، لﺎﻜﺸﻷا مﺴرﻝ ﺔﻤدﻘﻤ نوﻜﺘﻓ طوطﺨﻝا عاوﻨأ : مﻗر لﻜﺸ – 04 – ) ، ﺔﻠﻴﺤﻝا دﻤﺤﻤ دوﻤﺤﻤ 1998 ص ، 57 ( 5 -5 ﺔﻴﻤﺴﺘﻝا :

(49)

ا ا ـــــــــ ا ﻪﺘردﻗ مدﻋ ﻰﻝإ دوﻌﻴ كﻝذ ﻲﻓ بﺒﺴﻝاو لﻜﺸﻝا مﺴا بﺘﻜﻴ ﺎﻤ ﻼﻜﺸ لﻔطﻝا مﺴرﻴ ﺎﻤدﻨﻋ فدﻬﻴ ﺎﻤﻝ رﻴﺒﻌﺘﻝا ﻰﻠﻋ لﺎﻜﺸﻷا ءﺎﻤﺴأ لﻜﻝ دﻴﻜﺄﺘﻝا ﻲﻓ ةدﺎﻴزو ، ﻪﻤﺴر لﻼﺨ نﻤ ﻪﻴﻝإ كﻝذ ﺢﻀوﻴ ﻲﻝﺎﺘﻝا لﻜﺸﻝاو ، ﻪﻤﺴر ﻲﻓ ةدوﺠوﻤﻝا : مﻗر لﻜﺸ – 05 – 5 -6 فذﺤﻝا : ﺎﻬﻤﺴرﻴ ﺔﻜرﺤ وأ ﺔﻔﻴظو يدؤﺘ ﻲﺘﻝا ءﺎﻀﻋﻻﺎﺒ مﺘﻬﻴ ﻪﻨﺈﻓ ﺎﻤ مﺴرﺒ لﻔط موﻘﻴ ﺎﻤدﻨﻋ ءﺎﻀﻋﻷا ﺎّﻤأ ﺎﻫرﻐﺼﻴ وأ ﺎﻬﻓذﺤﻴو ﺎﻬﻠﻫﺎﺠﺘﻴﻓ ﺔﻜرﺤ يدؤﺘ ﻻ ﻲﺘﻝا . 5 -7 ﻲﻝﻵا رارﻜﺘﻝا : ﻲﻓ لﻔطﻝا نأ ظﺤﻼﻨو ، مﻬﺘﺎﻤوﺴر ﻲﻓ رﻤﺘﺴﻤﻝا ﻲﻝﻵا رارﻜﺘﻝا لﺎﻔطﻷا تﺎﻫﺎﺠﺘا ةرﻤﺘﺴﻤ ﺔﻔﺼﺒ ﺎﻫررﻜﻴ ﺔﻨﻴﻌﻤ لﺎﻜﺸأ ﻰﻠﻋ رﻘﺘﺴا دﻗ ﻰﻝوﻷا ﺔﻠﺤرﻤﻝا . 5 -8 ﻲﻝﺎﺜﻤﻝا ﻊﻀوﻝا : ناوﻴﺤﻝاو ﺔﻜﻤﺴﻝاو ةرﺌﺎطﻝا لﻔطﻝا مﺴرﻴ ﻊﻀوﻝﺎﺒ نﺎﺴﻨﻻا مﺴرﻴ ﻪﻨﻜﻝو ﻲﺒﻨﺎﺠ ﻊﻀوﺒ نﺎﺴﻨﻻا مﺴرﻓ ﺢﻴﻀوﺘﻝا ةدﺎﻴز ﻰﻝإ ﻪﺘﺒﻏر ﻰﻝإ ﻊﺠرﻴ كﻝذ ﻲﻓ بﺒﺴﻝا ّلﻌﻝو ﻲﻤﺎﻤﻷا ردﺼﻝاو نﻴﻋارذﻝا وأ نﻴﻨذﻷاو نﻴﻌﻝا روﻬظﺒ بﻨﺎﺠﻝا نﻤ ﻪﻤﺴر ﻰﻠﻋ زﻴﻤﺘﻴ مﺎﻤﻷا نﻤ . ) ، ﺔﻠﻴﺤﻝا دﻤﺤﻤ دوﻤﺤﻤ 1998 ص ، 58 ، 59 (

(50)

5 -9 لﻴﺜﺎﻤﺘﻝا : ﺔﻠﺜﺎﻤﻤ ﻰﻨﻤﻴﻝا ﺔﻬﺠﻝا مﺴرﻜ لﺎﻔطﻷا موﺴر ﻲﻓ ظﺤﻼﺘ ﻲﺘﻝا رﻫاوظﻝا دﺤأ لﻴﺜﺎﻤﺘﻝا ّنإ ﻪﺴﻔﻨ مﺴرﻴو ةرﺠﺸﻝا نﺼﻏ ﻰﻠﻋ قاروﻷاو رﺎﻫزﻷا لﻔطﻝا مﺴرﻴ نﺄﻜ ىرﺴﻴﻝا ﺔﻬﺠﻠﻝ نﺼﻏ ﻰﻠﻋ رﺎﻫزﻷاو اذﻜﻫو رﺨآ نﺼﻏ ﻰﻠﻋ . 5 -10 ضرﻷا طﺨ : ا لﺎﻜﺸﻷا مﺴرﻴ ﻪﻨﺈﻓ ﺔﺌﻴﺒﻝﺎﺒ ﺔﻗﻼﻌﻝا كاردإ ﻲﻓ أدﺒﻴ ﺎﻤدﻨﻋ تﺤﺘ ﺎطﺨ ﻊﻀﻴو ﺔﻔﻠﺘﺨﻤﻝ لﻜﺸ ّلﻜ . 5 -11 ﺔﻝﺎطﻹاو ﺔﻐﻝﺎﺒﻤﻝا : مﺴرﻴ ﺎﻤدﻨﻋ ﻼﺜﻤﻓ ﻩرظﻨ ﺔﻬﺠو نﻤ ﺎﻬﺘﻴﻤﻫﻷ ﺎﻌﺒﺘ ءازﺠﻷا ضﻌﺒ مﺴر ﻲﻓ لﻴطﻴو ﻎﻝﺎﺒﻴ ﺎﻬﻠﻜرﺘ ﻲﺘﻝا مدﻘﻝا وأ ةرﻜﻝا مﺠﺤ ﻲﻓ ﻎﻝﺎﺒﻴ ةرﻜﻝا بﻋ ﻻ . 5 -12 ﺔﻴﻓﺎﻔﺸﻝا : ﻪﻌﻓدﺘ ﺎﻬﻀرﻌﻴ ﻲﺘﻝا ءﺎﻴﺸﻷا نﻋ رﻴﺒﻌﺘﻝا ﻲﻓ لﻔطﻝا ﺔﺒﻏر ّنإ رﻴﻏ ءازﺠﻷا مﺴر ﻰﻝإ رﺤﺒﻝا ﺢطﺴ قوﻓ كﻤﺴﻝا مﺴرﻴ نﺄﻜ ﺔﻴرﻫﺎظﻝا . 5 -13 ﺢﻴطﺴﺘﻝا : ﻪﻨﺈﻓ لﻜﺸ يأ وأ ﺔﺒرﻋ مﺴرﻴ نأ لﻔطﻝا دارأ اذ ٕاو ، ﻩدارﻔﻨا نﻋ ةرﺎﺒﻋ لﻜﺸ ﺢﻴطﺴﺘ ﺎﺤطﺴ مﺴرﻝا رﻬظﻴ ﺔﻘﻴرطﻝا ﻩذﻬﺒو ﻪﻝوﺤ رودﻴ ﻪﻨﺄﻜو ﺎﻴاوزﻝا ﻊﻴﻤﺠ نﻤ مﺴرﻴ . 5 -14 لﻴﻤﻝا :

(51)

ا ا ـــــــــ ا اوﻝا ﻲﻓ لﻴﻤﻝا ةرﻫﺎظ ّنإ ثﻴﺤ ﺔﻴرﻜﻔﻝا ﺔﻘﻴﻘﺤﻝاو ﺔﻴﺌرﻤﻝا ﺔﻘﻴﻘﺤﻝا نﻴﺒ قﻓاوﺘﻝا نﻤ عوﻨ ﻊﻗ ﺎﻨﻫ نأ ﻻإ ضرﻷا طﺨ ﻰﻠﻋ زﻜﺘرﺘ نأ بﺠﻴ مﺎﺴﺠﻷا ّنأ لﻔطﻝا كردﻴ نوﻜﻴ تﻻﺎﺤﻜ تﺎﻤوﺴر ﻲﻓ لﻴﻤﻝا رﻬظﻴ اذﻬﻝو ، سوﻗ لﻜﺸ ﻰﻠﻋ وأ ﺎﺠرﻌﺘﻤ ضرﻷا طﺨ ﺎﻬﻴﻓ لﺎﻔطﻷا . 5 -15 دﺤاوزﻴﺤ ﻲﻓ ﺔﻨﻤزﻷاو ﺔﻨﻜﻤﻷا نﻴﺒ ﻊﻤﺠﻝا : دﺠﻨﻓ ، ﻲﺌﺎﻤﻨﻴﺴ طﻴرﺸ لﻼﺨ نﻤ مﺴرﻴ نﺄﻜ نﺎﻤزﻝاو نﺎﻜﻤﻝﺎﺒ دﻴﻘﺘﻝا نود لﻔطﻝا مﺴرﻴ نﺄﻜ ةدﺤاو ﺔﺤوﻝ ﻲﻓ ﺔﻔﻠﺘﺨﻤﻝا ﺔﻨﻤزﻷاو ﺔﻨﻜﻤﻷا نﻴﺒ ﻊﻤﺠﻝاو لﺎﻜﺸﻷا مﺴر ةرﻫﺎظ ﻪﺘﻴﺒ ﻰﻝإ ةدوﻌﻝاو لﻘﺤﻠﻝ ﻪﺒﺎﻫذ ءﺎﻨﺜأ ﻲﻓو ارﻜﺒﻤ ظﻘﻴﺘﺴﻴ ﺎﻤدﻨﻋ حﻼﻔﻝا مﺴرﻴ . ) ، ﺔﻠﻴﺤﻝا دﻤﺤﻤ دوﻤﺤﻤ 1998 ص ، 60 ، 61 ( لﺼﻔﻝا ﺔﺼﻼﺨ :

(52)

ل Dا ل # !" ىر ھأ م ر نC لو% ا '' ، ل ا اذھ ل$ ن ظو ا ل أ ن ل <'أ , إ " -إ ، !/و$ ا ن/ ر او !#ر ا م ا ةادأ د ، تاداد Dا ، تارد% او لو ا ، ء ذ ا س % وو ا اذھ ، ل ط ا د'/ ' ا ت ارط-Dا ، ت ارط-Dا ف ؤ ' م ر ا د ك ذ و ، اد ا < ' ن/ ف ا !" ةر و د#' يذ ا ر *ا ل ط ا د'/ ط % إ ر و .

(53)

ا ا ـــــ ــ ا 25

ــــــ

د

:

د ّ أ ث ، ا ت ا ن و ط ا ل ار لوطأ ن و ط ا ر ر ل ا ل ار ا مھأ ن ! أ ھو ، ر " # ا ّن$ % و د& ا ظ ن ب ل ) $ $*ا ّ ا ر ر ا ر ا هذھ ّنأ ذإ ن $ .ا /0 اذ ، د1 ا ، اد2 د ار ا وھ مو ا ل ط ّن* 3 م ھاو / 0 " % إ ج ءاو$ ّد % " $ او يد$7 ا د / ا % " نو م ھ8ا اذھو .

(54)

1

ف ر

و ط ا

ر

:

1 -1 يو ّ ا ف ر ا : و ط ا 1 و % إ د& ا ن ةّد ا ر ا ر ا و ث ؤ م$إ ھ ر; ر " # ا $ ا . ) سو larousse ، و ا ت ط 1979 ، ص 145 ( 1 -2 -ط ا ف ر ا : ةر ) &ط/ا و ط ا % إ م$; و ، ير ا ن ا ىد روط ا وأ و ا ل ار #&# : و ط ا % إ د& ا ن ةّد ا % و*ا 3 تاو $ . ن ةد ا # ا و ط ا 3 % إ 7 تاو $ . ن ةّد ا # # ا و ط او 7 % إ 12 $ . ) Henri Pieron ، 1973 ص ، 148 ( ن $ 8ا ة ) ر لوأ = و ط ا ر ف ر ن هر ذ ق $ ّ و ةز ر ا * ، ھأو "و وط ةر ) ھو ، در ا /0 ء ) $ $*ا $ ر " #ا او د .

2

ن ل ط#ا ص$ %

4

5

تاو &

:

ﺔﻴﻝﺎﺘﻝا صﺌﺎﺼﺨﻝﺎﺒ زﻴﻤﺘﺘو ، ةرﻜﺒﻤﻝا ﺔﻝوﻔطﻝا ﺔﻠﺤرﻤ ﺔﻠﺤرﻤﻝا ﻩذﻫ رﺒﺘﻌﺘ : 2 -1 ﺔﻴﻓرﻌﻤﻝاو ﺔﻴﻜرﺤﻝا صﺌﺎﺼﺨﻝا :

(55)

ا ا ـــــ ــ ا 27 ﺎﻬﻴﻓ وﻤﻨﻝا ﺔﻋرﺴ لؤﺎﻀﺘ . نﻤ ددﻋ روطﺘ ضﻜرﻝاو زﻔﻘﻝﺎﻜ ﺔﻴﻜرﺤﻝا تارﺎﻬﻤﻝا . ةرﻴﺒﻜﻝا تﻼﻀﻌﻝا روطﺘ . ﻩرﻜذﺘو ثدﺤﻝا ةدﻫﺎﺸﻤ . تاذﻝا لوﺤ زﻜرﻤﺘﻝا . طﻘﻓ دﺤاو دﻌﺒ ﻰﻠﻋ زﻴﻜرﺘﻝا . ﻩﺎﺒﺘﻨﻻا ةرﺘﻓ ﺔﻝﺎطﺘﺴإ . ﺔﻴظﻔﻠﻝا تﺎﻴﺠﻴﺘارﺘﺴﻻا رارﻤﺘﺴﺎﺒ نوﻤدﺨﺘﺴﻴ ﻻ ﺔﺴردﻤﻝا لﺒﻗ ﺎﻤ لﺎﻔطأ ا تﺎﻴﺠﻴﺘارﺘﺴا نورﻬظﻴ مﻬﻨﻜﻝو ، ﻼﺜﻤ ةدﺎﻋﻹﺎﻜ ةرﺎﺸﻻاو رظﻨﻝ . نﻜﻤﻴو ، ﺔﻔﻠﺘﺨﻤﻝا تﺎﻤﻬﻤﻝا ﻲﻓ ﻪﺌادأو ﻪﺘرﻜاذ ﻰﻠﻋ دﻤﺘﻌﻴ لﻔطﻝا ﻪﻓرﻌﻴ ﺎﻤ ﻲﻓ نوﻤﻫﺎﺴﻴﻓ مﻬﻝ ةءارﻘﻝاو لﺎﻔطﻷا ﺔﺸﻫد ةرﺎﺜإ ﺔﻠﺤرﻤﻝا ﻩذﻫ ﻲﻓ نﻴدﻝاوﻠﻝ ﺔﻴﻓرﻌﻤﻝا مﻬﺘﻴﻨﺒأ رﻴوطﺘ ) د . ، يوﺎﻤﻴرﻝا ةدوﻋ دﻤﺤﻤ 2008 ص ، 30 31 ( 2 -2 ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝﺎﻌﻔﻨﻻا صﺌﺎﺼﺨﻝا : " ، نﻴﻤﺴ ، لﻴوط ﻪّﻨﺄﺒ ﻪﺘاذ لﻔطﻝا فﺼﻴ نﺄﻜ ، ﺔﻴﻤﺴﺠ صﺌﺎﺼﺨﺒ مﻬﺘاوذ نوﻔﺼﻴ ﻪﻜوﻠﺴ ﻲﻓ رﺜؤﻴ اذﻫ ﻪﺘاذ موﻬﻔﻤ ، ةرﻜو ﺔﺠارد ﻩدﻨﻋ .

(56)

دﻘﻌﺘ دﻴازﺘﻴ يرﻫﺎظﺘﻝا بﻌﻠﻝو ، رﻤﻌﻝا مدﻘﺘ ﻊﻤ لﻔطﻝا ﻪﺴرﺎﻤﻴ يذﻝا بﻌﻠﻝا وﻤﻨﻝا ﻲﻓ ﺔﺴوﻤﻠﻤ دﺌاوﻓ نﺸﺨﻝا بﻌﻠﻝاو . ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا تﺎﻜوﻠﺴﻝا ضﻌﺒ روﻬظ مّدﻘﻴ نأ نﻜﻤﻴ ، رﻤﻌﻝا مدﻘﺘ ﻊﻤ ﺎﻫدﻴازﺘو نﻴرﺨﻶﻝ ةدﻨﺎﺴﻤﻝاو مﻋدﻝا لﺎﻔطﻷا ضﻌﺒ . تﺎﺒﻴردﺘﻝا قﻴرط نﻋ كﻝذو تاذﻝا طﺒﻀ ﻰﻠﻋ لﺎﻔطﻷا دﻴوﻌﺘ ". ) د . دﻤﺤﻤ ، يوﺎﻤﻴرﻝا ةدوﻋ 2008 ص ، 31 ( 2 -3 ﺔﻴوﻐﻠﻝا صﺌﺎﺼﺨﻝا : ﻲﻠﻴ ﺎﻤﻜ ، يوﺎﻤﻴرﻝا ةدوﻋ دﻤﺤﻤ ﺎﻫدّدﺤﻴو : 2 -3 -1 رﻤﻋ ﻲﻓ لﻔطﻝا 4 تاوﻨ : بﺴﺘﻜﻴو ، تﻴﺒﻝا ﻲﻓ ّمﺘﺘ ﻲﺘﻝا ةّرﺤﻝا ﺔﺜدﺎﺤﻤﻝا ﻲﻓ ﺔﻴﻠﻋﺎﻔﺒ لﻔطﻝا كرﺎﺸﻴ ، ارﻴﺜﻜ لﺄﺴﻴو رﺜﻜأ تادرﻔﻤ لﺒﻗ نﻤ ادﻨﻏوأو ﺎﻴرﻴﺠﻴﻨ ﻲﻓ تﻴرﺠأ ﺔﺴارد ﻲﻓو Durojoiye نأ تﻨّﻴﺒ : 1 ﺔﻐﻠﻝا مادﺨﺘﺴﺎﺒ ﺎﻬﻨﻋ رﻴﺒﻌﺘﻝاو مﻬﺴﻔﻨأ مﻬﻔﺒ نوأودﺒﻴ رﻤﻌﻝا اذﻫ ﻲﻓ لﺎﻔطﻷا ﺔﻴﻤوﻴﻝا . 2 ﺔﻐﻠﻝا مادﺨﺘﺴا ﻲﻓ نوﻗوﻔﺘﻴ رﻤﻌﻝا اذﻫ ﻲﻓ لﺎﻔطﻷا . 3 ارﻴﺜﻜ لﺎﻔطﻷا لﺄﺴﻴ لوﻀﻔﻝا عﺎﺒﺸﻹ .

(57)

ا ا ـــــ ــ ا 29 4 ﺎﻬﻤﻬﻓ ﻊﻤ صﺼﻘﻝا ﻰﻝإ لﺎﻔطﻷا ﻊﻤﺘﺴﻴ )". ، يوﺎﻤﻴرﻝا ةدوﻋ دﻤﺤﻤ 2008 ص، 411 ( 2 -3 -2 ر ' ( ل ط ا 5 تاو & : "و 7 ر ا هذھ ) ل ط از و ) 7 ، ص /0 ا ن : ب ر و $ $أ و د"اوB مد0 $ و ، ةد; & 7 $ 0 ا ل ط C ل ط ر ; ) !إ ت ب$ و 7 ا 2 / ب$ ل ت ا % إ ل/ 7 ا لوط لد و ، ار ا 4 – 6 اور D و ، ت &# ، ن ز ا ن" رّ و ! ا ) 2 / ا ماد0 $ تار 0 او ص/; ا : ) ار 1/ ت د " ( ... ، ) ل أ % " د أ . ( ... و D و; فر و، ّم*ا 1 ا ت $ $أ E 7 ن; ر ا اذھ ) ل ط او " 78ا ف ظو ا فر و ، D و; 8 و D و; فر و ، D و; 8 ل# ، 1 : بد= 1 ا ماد0 $إ فر ، راذ "8ا ، ا . و D و ، F / ل ر ! ا ماد0 $ا D ظ ا ت& ا % " ب 1 ا 7و ، أ ن" د ز م ، ;ط او ةر /B د0 $ ا D !اوو ." ) ، يو ر ا ةدو' د 2008 ص ، 412 ( ر ا ن 3 ا ل ط ا ّنأ لو; ا ، هر ذ ق $ % إ اد $او 4 وأ 5 تاو $ ، ط 8ا ف 0 $ر ن D ّ ر ص /0و )ر تاردB ك ا $ارد عو!و وھو م$ر ا ر ذ . 8أ # ا ر 08ا ق ط ن ّ و1 تار ّن$ ا هذھ ) E Dّ أ % " $ $أ د يذ ا ، ءادو$ ا ; ا وذ فور0 ا ر 0إ وھو ص/; ا در$ ر 1/ ا فور0 ا اذھ تار 1 ) /او .

3

ت *

ل ط ا

& &#ا

:

(58)

" D ّنI) ، E 7 و و ةر$أ ) ش و، س و م$7 ن نو ل ط ا نو فورظو ع .ا قرط ب$ نأ د 8و ، س او م$7 ا E نأ د 8 ت 7 ا D ) روط و و و ش يذ ا ل ط ا E 7 و و ةر$أ . " ) د . د * ا د+' يد % ا ، 1997 ص ، 74 ( 3 -1 &* ا ت * ا ظو او : ت ا ف 0 نزاو او ل ط ا ء ; % إ فد ا ت 7 8ا د/; و ھو ن $ 8ا م$7 ل0اد و ا : ء و ل أ ن D ط"و D"و7 ع . 7 ا . س 7 ا . جار0.ا % إ 7 ا . 3 -2 & ا ت * ا : $7 ا ن" $ ا ت 7 ا ف 0 و د " ر ظ و ح .او ةرط $ ا ث ن M / ن و ، D 7 و D و D ر$أ دار)أ E ل ط ا ل : 3 -2 -1 + او ن #ا - إ * ا : وأ ط " ةرد يأ ق 8 يذ ا ل ط ا ) D ط D " ر#ؤ $ اذ ) ، ، ط ا ، " 78ا ، ذ ا D و $ ف ا وأ ر0= ضر نأ ن ص 0 ل ّم*ا D هر)و يذ ا ن * س $ & ) !إ ، $ ا هو ) . 3 -2 -2 مار او ر د0 * ا : " ، ل ط*ا تاز ن ! أ و ، ر ا تاز ن ط;) ت$ 7 ا هذھ ا ك ذ و ، D D و أ ر د; 7 ر ل ط ) D Bد/أو D ر Bأو D او0إ ن ر ، D ت/ و ، D ھأ D نأ ن و ر د; و مار ل D أ ر يذ ا ل ط ) ،

(59)

ا ا ـــــ ــ ا 31 ! او ط ! 8او ء ط ا ن د ز D )د ، و او د ا ة=) ا D مد; و . " ) د . ، يد % ا د * ا د+' 1997 ، ص 77 ( 3 -2 -3 قو او ح * * ا : وأ ل "أو ةد 7 ت و $ ن ل!)*ا م د; هز ) ھ*ا 3 D ل ط ا ح 7 ن$ أ ل / و D $ارد ) ر أ دو 7 لذ % و ، م ; ا D ب ط ت ط ;# ا D د دّ و ، ل!)*ا و ل ط م اد ز) قو او ح 7 ا اذ ) ، ت & ا إ ّ أو $ ا ار او س E $ D د ب $ $ اذ ) ل ل ط ا ضر اذ ص; و ط 8او ق ; رو ا د ) ناد و ناذ ا ، ;# ا مد"و ص; رو ا ر " ة "ار ء Mا % " اذ ، ن د او ا ل B ن ط1! ضر اذإ / 0 ;# ا D D B ط 8 D مد"و D)ر ىد و ; او ز ا م ط . 3 -2 -4 -0 & ا - إ * ا : ھ ل ط ر ) ، &; $8ا و D اداد $ا D د ق 0و ل ط ا د ; ب7 8 7 إ ل و ا % " D اردB ز ك ذ % " D د" $ و ر ن % إ D و 3 -2 -5 & * ا و ا - إ * ا : دوأ ةد;" ر د $ 7 ا D وھ ل ط ا ب$ /0 د ) F / ب ر0Mا س 7 ا E B& ا Bإ ن ك ذ وھ وذ اد ار . 3 -2 -6 (ر ا - إ * ا : ضو0 D ح $ او ، ط او )ر ا د / ا % " )ر ا % إ 7 ل ط ا ، D اردBو Dّ $ ن ر أ ء أ م D E)د 8 نأو ، ز& ا ق ; او بر 7 ا

(60)

D D B ط 8 ف اذ ) " .

) Jacques Giroux , Pierre Payette ، 1967 ص ، 50 ( هذھ ّنأ ، $ او $7 ا ت 7 ا ف 0 !ار $ا د لو; ا و /0 د ) F / ل ط لو/و ا D)دھ د او ب B ) ب/ ت 7 ا وذ اد ار ن ل/ ا ن 8و ، زاو /0 E وBو $ $7 او ود ھر)و ب7 ل ، $ او $7 ا ت 7 ا قرط ) يز $ ت 7ردو $ .

& ا ل ط ا ت *

ةرّ& ا ت رظ ا

:

ر#ؤ ھ& و $ ت 7 و 7و و ز ) ت 7 % إ م$; ن $ 8ا ت 7 D و $ د د و در ا /0 و ) 1 ھأ D و ، ر0M ر#= و . $ ا ت 7 ت / ةد" د7 اذ ، : ، $ او رط ا ر ا و 7و و ز ا ، $ او " 78ا ، و # او و*ا ، " 78او $ ا ر ا د أ ن و ء ا ن د او ّل و ، ةرھ ظ او او . يارو رظ : $ارد ت دB ا ةر$ ا ت رظ ا ر# أ ن يارو رظ ر و وأ ت 7 % إ 0 ط أ ) / م Bو ت 7 ! $ ت 7 ، ت 7 ، ةرھ ظ ت 7 ، = ا $ وأ و # ت 7 ، = ا رو 8 ت 7 ، رو . ل ا مظ ةو; ا هذھو ، O ا ) ةوB ل# ن و ّ أ % " 7 ا يارو فر ) او 7و او )اد ا ةو; ا ھ 7 ) ، 7 ا ع . )ر ا ت او كارد. ن $ 8ا كو $ .

(61)

ا ا ـــــ ــ ا 33 ةرور! ت$ و ، "و ذ ر# *ا ھ $ ا ت 7 ا B ّنأ يارو ىر % " ل او كو $ ا D 7و ) ھأ ر# أ : • تاذ ا مو - إ * ا : ا ل ; و در ا E!0 يأ تاذ ا ر 1/ و ب ; . • ز * 5ا - إ * ا : ةد زو ب / فدھ ق ; و ت ; ا % " ب 1 ا يأ تارد; 7 ا $ر ا ق رط ن" تاذ ا ر د; . • ء ا - إ * ا : E لد او نو ع $8او ت Bاد/ ن و يأ ت " 7 % إ م ! 8او ب او ن ر0Mا . • ناود ا - إ * ا : ل ; ا وأ م !ر وأ ن ر0Mا ءاذ إ وأ 7 ا م = ن . • اذ ا ل 0 & ا - إ * ا : ل&; $8ا ل7أ ن ح او ر #= ا و ; . • ةدھ * ا - إ * ا : ظ 8او ف ! او ز ا % " ب 1 ح ا تاذ ا مار . • عو9% ا - إ * ا : 8ا ةدارإ ن" D" او D " ء # او د ; ب 7" . • ' (د ا - إ * ا : ل ا ء 0إو ر ; او مو ا د! D$ ن" E)اد نأ هر ر وأ . • ةرط & ا - إ * ا : م ) م او ن ر0Mا ) ر #= ا . • * ا ضار & ا - إ : م 7"إ ر # $ و ن ر0Mا ه ا بذ 7 نأ . • إ * ا ىذ#ا ب * : ضر او $7 ا ىذ*او رر! ا ب 7 نأ تو او . • ذ ا ب * - إ * ا : ر0$ او ل8ذ.او ل70 او ق 0.ا ب 7 نأ . • فط ا - إ * ا : هد" $ و D نأو ، D 8 يذ ا 7 E نأ ز7 ا ل ط . • م ظ ا - إ * ا : ظ و ء *ا ب ر . • ب ا - إ * ا : و او ا ن" ث و D$ $ و 0ر $ نأ .

Références

Documents relatifs

populations (reviewed in Parsons et al., 2012; Accoroni and Totti, 2016), however, the role of ecological habitats in the facilitation of blooms has rarely been considered.

The polymersomes were mechanically activated by repeated aspiration and release through a syringe needle at a flowrate of 70 mL min 1 , and the catalytic activity was measured by

(2018) analyzes the coevolution of research topics with observatories and methods used in Environmental Sciences based on the 50-yr history of the Kervidy-Naizin site, the present

يديهمتلا لصفلا 2 يرهوجلا ثحبلل لاأ يهو : له كانه تاهاجتا ةيباجيا وحن ةسرامم طاشنلا يندبلا يضايرلاو فيكملا ةئفل يوذ تاجايتحلاا ةصاخلا ( ةقاعإ ةيكرح ) ؟

Among the 61 ATP-dependent kinases found to be active toward various hexoses, a thermotolerant kinase from Streptococcus mitis (ScrK ) was selected to be further studied and

فلما ضرعي ةيلوؤسم ىلع أطخ وأ ةفلا ةيأ لجست م اذإو ،هيف تبلاو رظ لل ةلوادما ةليكشت ىلع هتاباسح تافلا وأ ءاطخأ دوجو ةلاح و ،هتمذ ءاربإب ايئاه ارارق ةليكشتلا

In order to increase the selectivity of semi-conducting gas sensors CuO, ZnO nanostructures have been integrated as sensitive layers on silicon substrates.. A

See discussions, stats, and author profiles for this publication at: https://www.researchgate.net/publication/303519304 Courtship behavior: &#34;The Out-of-my-league