• • >
••s í. V
• • * - . . ' “ • I. .1 ■
Í % m ' :
' ' >
: V
• S ‘ ►j.^ p‘ V-*
• ’• • . - • * • . * . : '\-
. r.
A - -
í <
A . Va
• -,
V - • • J
- A»*
it? .’
•k s
i. • . . V .
•‘ .f*
!i* •
.4 M í i : ; ' í
^ _ i .
A . f : r.
W .{ .
L%'-
t - . * .1 j
► '1
. \ í*
i
)
@
LE VERBE BASQUE EN TABLEAUX.
L E V E R B E B A S Q U E
E N TA B LE A U X ,
A C C O M P A G N É D E N O T E S G R A ^ fM A T IC A L E ^ ,
SELON LES HDIT DIALECTES DE L’ EUSKARA :
L E G U IP U a C O A N , L E B I8 C A ÏE N , L E H A U T - N A V A U R A IS S E P T E N T R IO N A L , L E H A Ü T -N A V A E E A T S > fÉ R ID IO N A L , L E L A B O ÏÏR PT N .
L E B A S -N A V A IlilA IS O C C ID E N T A L , L E B A S -N A V A R E A IS O R IE N T A L E T L E S O U L E T I N i
m e
LR8 DITFKRENCR8 DE LRÜRS SOU8*DULKCTE8 £T DE LBÜBS ViRIÉT£S.BECÜEILLI SUK LES LIEUX MÊMES DB LA BOUCHE DES GEKH DE LA CAilPAGNE, DANS CINQ EXCÜRMOlffi L IN G L 'im Q U E S FAITES DANS LES SEPT PROVINCES BASQUES D’ ESPAGNE
E T DE FRAN'CB PE2iDA^T LES AN>“ÉES 1856, 1857, 1866, 1&67, 1869,
P A R L E P R I N C E L O U I S - L U C I E N B O N A P A R T E .
L O N D R E S - 1 8 6 9 .
I
m ^ t i f y t h a t o n l y 250 o f « £ , W m i Aaw U e n p r i n M , o f M 0110 « 0« f k k k t ^ a n d h r g e r p a p rr,
STHANQEWAY8 4 WALDEN,
2 0 C’a«t)e $ i r « f , L o i « s ie x S q i u r f ,
P R E M I È R E P A R T I E .
M O N T R A IT D’ r t r a IkLAXIÈRK GBN ÉRA IÆ , A U MOYEN DE
ONZE T A B L E A U X P R É L IM IN A IR E S ,
L E S V O IX , L E S M O D E S, L E S T K M P S S IM P L E S , L E S N O M BRES, L E S P E R S O N N E S , L E S T R A IT E M E N T S , L E S R A P P O R T S , L E S
FO R M E S V E R B A L E S , L E S N O M S V E R B A U X E T L E S T E M P S CO M PO SES L U V E R B E R E G U L IE R
D E L A L A N G U E BASÇiUE
DiNS SES gUAJÎB DLAI.RCTR8 Lm tlRAJBES;
LE GUIPUSCOAN, LE BISCALEN, LE LABOUEDIX ET LE 80ULETIN.
UODES TEMPS G Ü I P Ü S C O A N B T S C A Ï E N
— ---
L A B O r U U i N S O U I - E T I N TOIX rîtTBAiSITIVB VOIX IRAS82T1TE
l I n d ic a tif P r é s e n t d a du d a d a u da d u d a d ü il e s t i i r a
2 P a s s é za n zu e n zou c b a n zen ZUCTÌ zen ztan il é t u t U r a v a it
3 F n t u r - - _ — <¿U»íífe** d u k e * d a te d ü k e i l s e ra il ]' a u r a
4 O onâitiuD nel P ré s e n t litz a k e litk e H tzatcke le u k e lu k e lis a te lü k e il se n û t i l l ’ a u r a it
5 Pftâs^St z its a k e a n z u k e a n Iit? a te k la n le u k ia n x u k c n ® zHtckian KÜkian il a u r a it é t é , q u ’i l e û t été i l r a u r a it e u , q n ’ i l l’ e û
6 I m p é r a tif P r é s e n t bed i bo2a 'bedi b o g i bedi b ez a b e d i bezu q u ’ i l soit q u ’ i l V oit
7 . F u t u r — b c ^ ik e b eg lk e —' — — — i l s e n t il l ’ a u r a
8 S n L Jonctîf P ré a c n t d o d in de£ân d e d iû d a g ija n dadin d e z a u d a d in düzan ^u* n s o it q n ’ i l l’ a it
9 F u t u r prudent — d ed ik ia n dflgikian — — — (¿u’il soit q u ’ i l T a i t
10 P asdé 70(^in ze za o ^edin le i^ ja n zadÍB zezaa ledin lezan q u ’ il f û t q u ’ U r c û t
11 . F u t n r pcssé — — 7F.<liliian le g ik ia n — — — — q u ’i l f û t T e û t
12 F o te o tie l P ré s e n t _____8 d ^ t o ^ d n i ' - « __ e d a ite ' — * i l p e u t i l le p e u t
13 F n t u r (lite k e •' * de& ike •• * d a itc k o ‘ d a ik e * d ait# k e« 3 * d û zo k c *' * d a i k h ^ d e z a k e ^ i l p e u t, il ))oiirra il le p e u t, il )e p o n r ra
14 P o te n tie l con<iitiounel P ré s o u t _____9 _____« Ic ite ’ lei *
_
i — * le il« ^ _ « il p o u r r a it i l le p o u r r a it15 . F u t u r p ré s e n t îitc k e * - lo z â k c *' * le ite k e ‘ le ik e ' liteke*® le ^ a k e^ Uiieke^ le z u k e ‘ il p o u r r a it
T il p o u v a it, q u ’ il p û t a u r a i t p u , q \i' il o ù t pu
U le p o u r ra it
i l le p o u v a it, q u ’ ÍI le p i
16 . . P u ssé le itia n ^ le ija n ‘ ” il l’ a u r a i t p u , n u ’ il l 'c t i
17 F u t n r pa«sé 2Ìte k e a n ' * zezükeuQ *• * lo ite k ia n ^ le ik ia n * ziteken*'*'®'’ RCiakeo'***^ s a itc k ia n •• * ze;cakian ’ ^ l il p o u v a it, q u il p û t
\ i l a u r a it p n , q u 'n e û t p u
f i l le p o n v a jt, <ju i l Je pû n l 'a u r a i t p u , q u ’ i l V ti
18 S n p p o s itif d o condiliODOO* P r é s e n t beüiLz b a lu b a litz bâteu balitz b a lu balitz lia lü s ' i l é ta it S il ] f tv u t
19 S u p p o s itif d n po ten tiel P r é s e n t b a d e d i ^ b a d e z a ^ b a d e d i bad o g i b a d td i b a d e sa h a d a d i ® b a J t ía ^ s ’ i l e s t s’ i l r a
SO . F u t u r — — b a d c d ik c b o d ag ik s --- — — — s M e s t s’ i l T a
21 S u p p o sitif d u p u t. cond. F u t u r p rc se n t b a le d i^ b alez a^ b a le d i b u l e ^ baladi balez a b a le d i b o le za s’ i l é ta it s’ i l l’ a v a it
2 2 F u t n r — b a le d ik e balogike — — — — ft’ il é ta it s 'i l l’ a v a it
2 3 O p ta t if d u eonditioD nel P ré s e n t — — — — — — ai lits âilU fût-iU l ’ e û t - i l I
24 O p ta tif d o poteutael cond F u t u r — — — — ^ I c d i ailezn lû t^ ilî l 'e û t - i l (
• L e e v tiiÈ iH c » d «« « liS c r c n tt ( « m l n u x f i n t h h j i s , j b c l « « a c a lle e d n w « i- â ii L le e c a e t
‘ L e? tfm p* d u p o tc n tid ooi»ditifmncl sont sott® »» «m ployis, «n ^ i p u s - coMi v t e n biscÀicn, p o u r le* tem ps d o potf'ntiol : d ü ck e ou It/r/tf, <Íeíokt ou h z a k e “ U p eu t, i l le p e u t’*. D« rafm e e n bisCHïtin d n ife o u le iif, d u i ou Îei;
d a iU k e o a IHiehe, d a ik e ou Iciiu p e u re iit «ignifier d’u n e m an ière non condì- ü o n o e lle i l p eu t, i l h p e u t ; i l p o v r r a , i l le p o u r r a . L e guipuècoati fa ll * u ^ i riîiT crse, c’e st-à -d ire que le po ten tiel e 'y em ploie tjuelqnefoU au lieu du po- tenUel co n d itio n n el: diicke o u liieke, U ezakt ou U ta k e “ il p o u rra it, i l le w>u^TAlt’^ Q u a u t a u «einps pa»béa d u poten tiel conditionnel, comme le U bleau rin d lq o e , ils rc o d e n t «lana toue lee dlalecles, non seulem ent le p á « ¿ d a eonditìonni?! e l le p lus-quc«parfait du Babjoncilf, o n ia «usai riitip»rfH Ítde IHndicailÎ e t le» autre« lemp» paaaéô d u eu lá o n c tif d n verb e françftia,^«üO i>.
* L e fu tu r du potentiel ex p rim e en roêm e tprrkpa le p r é æ n t d u meme mofle, en g ulpuicow i, ei* labnurdin e t e n aouletin ; àiieke, ¿îwî*-*^, tlu iU ; deza ke “ il p eu t, il p o u rra j il le p eu t, U le p o u rra ”. l>e in¿m c le f u tu r p rése n t e t 1© fu tu r i>A&a¿ du p o ten tiel condliionnel ex p rim en t au Rai, dans ces tr^ is diaîcctf^, le p ré se n t e t lû p a s « du ro èn « modo. Q n a n t a u x tern\inalifa rfffite e t dattekeà^i aou*
le tín , ils Bont »ynonymea» peu^-ent i l r e einplojôd l’u n pour Tautrc t^oit au présent, soit au fo tu r, e t fie conati tu e n t pae J « u x te n jw diítij)cta, comme cela a lieu en blMftien. I l f^n oal de même, en fooletin, ilf^ lette e t leiteke. (V . a u i Tariantet».)
' L e ftitu r de l’ indicatif, en Iftlourdin,* » u n e aigoifi cation q u i e* t loojours conjecînrale c l q u i difffcro de «elle d u fu tu r composé. (V . le sixièm e ubieftu
d e » T « h é c é « , n o t c r o v t itutiqm ée« q a ' 4 1« t r e iù ^ D a p « m e . t L e t>eS4e d o
dca tem ps e o m p « c a .) H rem piace mémo aReez aouTcot« â ü n s Ci dialecte, le f u lu r liu potentiel.
♦ L e fo tu r du p otentiel, à rintnJMlti*“, exprim e au a ai.e n labourdln, le fu tu r
¿6 riu<liciitif t tïa itfk ^ " il pcul, il p o m a | il sera^.f
^ L e fu tu r p r ^ D t d u pirtentiel «onditionnel, à î’int^*I•^itif, ex p rim e aufiêl>
on iRbourdin, le p r i a n t d u c o n d lti» n e l : l iu k e “ i l p o u rra ir, il s e r a it”.
* L e paasé du conditionjiel p e u t remplacer, en labourdin, le f u tn r pas?« du poten tiel conditionnel.
’ L e lu to r passé du condltioD»el, àllatra n M tif.e x p rin n * an??i, en labourdin»
le p a s s i d u poten tiel : s ite k tn “ il poBT»it,il a u ra it pu ; 11 a n ra it ¿ l6 ”.
0 L e p rése n t d u sii|>poâltif «lu poieotitl, en souletin. n 'a p p a rtie n t a ce mo<]e que <|uaDk à la form e. Quaiis aons, U n ' j nonatiroe cju' u ne varian te d(« form es d u b ita tiv e s d u condlticsnel potcoliel h a d u ilf e t h a d tta k i. ( T . a u x vaclantea do« formes duWlBÜve»,tro)aiènii! partie.)
* P n u i n e l ù » e r u c « n e ì o c a t i t u d e fim n t n i ^ r » d « peeit««r, j « d«cl£T« o a c « s i i d c r t r c n n o i o d o U bvordÌi» Ip b a s q u e d^^a co<i)»*)nea q u i s u i r a n l :
L 1. Sv*. !Uin>l'ée, AhfUe.iSvfarninurdi (Efpag&e),Urdkx{Eip4£iie];
2 . A lo b f ta ; ,
3 , S a Ìo tJ M n « d e « L fl3 rC ÌI> o v « r '-<>ni$ne a v ec B é k i b ie , H e i i d j j e . B in a to li.
A ic ajQ , G v c u r ; , B Ì d a r t i
II. Arcaoruee. Bapiusearry» AiM«»-
t L «« t u D Ì i i a i i i « c m p ru o ti;! » d 'n O t « t e i i ) p « s o n t icDpriaiC« ( d u i i le» t a b l e a u ) e o o r s e - t ^ N S it a liq v e c .
cvodiC iM oeJ e x p rim e au aiJ l a |tlu a .q u * .p a r f a t i (tn s u b jo & c iii : f k* U f ù i H i , P l ’ e i l <■.
9 lòii guipuacoMi Ica tem ps d u s u p p l ì t l f d u po ten tiel ek «{u suppositiF du
|»oteociel co’iditiurinel ne soni employés q u 'a v c c le nom a l “ p o uvoir'’.
«'»•7 Xxa v aria n tes labourdinee d a fu tu r du pot«ntÌ«>l q u i e s t en uiènie temp$
le f u to r de T indicadf, ooUes d u I n tn r pré^eot d n p oten tiel cr^dicionnel q u i sert ausici pour le p ré se n t d u conditionnel, e t celles du fu tu r passé d u potentiel conditionnel q u i eat égalem ent em ployé comme passé d u conditionnel so n t les s di v a n te s : d a ittA f, rütelu’, d i t a i e ; l4iU<ikf, laiiekr, litfr k f; zo îM ken , za ii^à m , iiia k e n - Q oclqnea a u teu rs o n t essayé de consacrer le s n n cs aox d e u x poten
tiel» e t les au tre s à l 'i n d i c a ü f e t au condìtiiMinel, m ais lenr«< eflurts ennt restas aans ré s u lta t co n tre l*u3age général, d ’ api'cs lequel ce s te rm ln a ü fs eont too- jaur& contondiiK. C o q u i d istin g u e réellem ent le mtkle poten tiel e t le potentiel conditionnel d u f u tn r de l’in d ic a tif e t du mode conditionnel, c’e s t le nom verbal, q u i n e p e u t j amala ê tre kc rad ical d an s les d eux dernlera. C ’oaI ainai q ue Von d it a u x d eux modes potentiels eror d a i/a k f ou diU ke, eror ItU ke ou b tn k e, eror ziieken n u saüaAeity o t à V in d ic a tif eC a n conditionnel eroria d a itfk f, ftroriAo Utek^, fro r ia litfk e , eroria tx te k ^ > O n rem a rq u e ra au6si l»ar la auîte que l a confuaion dsé mode« p eten tiels avec le f o iu r d e l’indicatU' e t le mcHlc conditio’inel n e se m ain tien t p*$ to u jo u rs dana lee term i natif« à K 'j^m e in d ire ct, n i d an s le s trsdicm enta fam illerr. (V . le sixibene tableau des eemposés. le verb e labourdin an dixi-éme tableau e t la conjuffaiami d(«*
lailléc à la deuxièm e partie.)
DEÜIIÈME TABLEAU PEÉLIMINATKE, MONTRANT LES NOMBBES, LES PERSONNES ET lE S miTEMENTS,
S in g u lie r
P lu rie l
S in g u lie r
P luriel
GÜ1 PUSC0 A5 B IB C A IEN
M Ü L 2 T IH
V O I X I N T R A N S I T I V E
I. t. Q&Jz naz naiz
m . nak nok u au k
/ • nan non naim
T. — — —
2 . r . zcra ^ara ZAre
m . &lz as h n ix
/ aÌ3 az h alz
3. i. da da da
m . dek dok duk
/ den don duji
r . — —
1. Û g e ra g a ra g a re
m .A g aitü k g a itu k g a itn k
/ g aitn o g aitu n g aitu n
r. — «— —
2 . r . zerate zaree 7£ fe te
3 - i. d ira d ira dire
m . d itu k dituk d itu k
/ • ditnn d itn n dituji
r . — —
V O I X T R A N S I T I V E
I. i. <iet dot d n t
m . d ia t jn a t diat
/ d iñ at jo n at dinat
r . — —
2 . r. dezn d o m d a z u
m . dek dok d u k
/ den dou dun
3. i. d u d a u d n
m . dik jo k d ik
/ d iù jo n din
n •—
1. i . degn dogn dugn
tn . d i a ^ jixagu diagu
f - T.
dlùâgn j o n a g u d lu a g Q
2, r . dezntc dozube d ozuc
3. i. d u te d a b e d n te
tn . ditek ju e k ditck
/ dlten jo o e d ine
r .
D i x
n ü k b ü z ñ
? ira Iz iz dâ
<Jük d ü c dÜ 2Ü g ir a g ü tü k g ü tü n g ü tû z Q xiraye d ir a cinCûk d ü tiin d ü tü ^ O
d n t diat d lô at d izü t do7Ü diik d u c d û dik dîii dizii d ü g ü diagü d iù a g ü d ü z ie d ie d ie diñe d iz ie
J e siU/9
» yy t u es
yy yt i l e s t
i t
ii
»
n o u s som m es ÌÌ If
>y TOUS êtes Ü2 SODt
Jt ty y¡
j o T a i
»
i t
» t t a l ' a s
a
>y a r a
t t
yy it
no u s r aTODs yy it u
TO O fl l ’ a v e z
Us P o n t
il, . . íroíííWMftí indéfini, tfià tm ç n i m<uatUiii, traiumetu traif^meiU r e tp e t íw ^ d a B .„ u « í p ro p « .u d id e c te b a s - n m r . ^ o ri« ,W , iU « «u « l a q u ’ à ì . d e u r im .
T R O I S I È M E T A B L E A U P R É L I M Ï N A I K E , M O N T R A N T L E S Î IA P P O R T S D E S U J E T À R É G n Œ .
G U I P U S C O A N B I S C A Ï E N L A B O U H D I N S O U L B T I N
i l e s t da d u d a da
w» -o
1 ' H . I f
à Io>
n m ’ e s t i l t ’ cet i l ]xd c ñ i l n o n s e»t i l TOUS e s t i l l e u r e s t
;^ait ZUÌ2U z a y o x a ig u zaizTite z a y o te
j a t j a t s u ja k o ja k u ja tz u b o ja k d c
z a ii
¿ a itz ii zayo z a ik u Tiaitzue z a y u te
Zâlt z a iz ü 7&JQ
zukQ*
zaitzie z&ye
P i l m ' a n a u n a u nao. n a i
?o
2 i l t’ a z a itu ¿a itu z z a itu ? ü t ü
p , « i l T a d u d a n d u d û
Îî- 2 i l n o n s a g u itu g a ifn z g a itu g ü t ü
P**1 i l voii!i a Z âltu ztc z a itu b e z z a itu z te z ü tie
IfC i l k s & d itu d itu z d ite d i i t ü 1
W i l m e l ’ a d it dCDSt d a u t d eit
1 ft.
i l m e leé a d iz k it dciifttaz d a u z k it d e iz t
i l te r a d iz u cleutsu d au tz n d ct*ü
0' S .
Ê i l te los a d iz k iz u deutt*QZ dauzkitzQ d e itz ü
p*
s . i l le l u i a d io d e u té a dio d e y o '
era
•* 3* i l le s lu i a d¡¿kio dontaaz difìtza d eilzo
" ®
ü il n o u s l ’a díí^ii dc*usku d a u k u d e ik ü
A il !ious le s a d iz k ig u d e u â k u s d au z k ig ii d eiz k ü
I * il v o u s r a d i t a t e deiit^ube d a u t^ u c d eizie
s« 1
i l v o u f le s a d i^ lû z u te deuteubc^ d a a ^ k itz u e d e itz ie
i . î
i l le le u r a diot^ d eu ts« d io tc d c y e
i l le s l e u f a d iz k io te douUoz d io tz a te dcitz«
FOBUES VERBALES
— ■
G Ü I P Ü S C O A N B I S C A Ï E N
I5TRANaiTIf 'rftANSiTir in th a ssitit TRANS [Tir
SlKTLEd
C a p ita le . . . . d ^ d u (la d a n
C o njonctive* . . . . d a la d u e la d a la d ab e la
K e la tiv e ’ . . . . da n d u e n d a u d ab c n
Gaixsative* . . . .
Interrcg aC iv e . . . .
_
A ffirm a tiv e ' . . , b a d a b a d n b a d a b a d a u
D u b ita tiy o * . . . . b a d a b a d u b a d a b ad a u
N é g a tiv e * . . . . e z ta e z tu e?^ta e z ta n
C o u r u s feBs
A ffirm a tiv o -c o n jo n u tiv e ' b a d u e la b a d a k b a d a b e la
A ffirm a tiv o -re k itiv e '
A ffirm ativo-in tcrrogatÌT«5
_
__
D u b ita ti\o -re li* tiv e ' biid an b ad u c n b ad á n b ad sb en
N é j ^ t l x x o n j n n c t i v e * • . e t t a l a « ¿tu ela e z ta la e z ta b e la
N ég a tiT o -ro la tiv e * '* e z ta n e z tu e n e z ta n e¿ ta b e u
ÎS rffatlv o -c a n sa tlrc *
N é g a tiv o -in ro rrc ^ a tiv e .
_ _
N é g a tiv o -iu b ita tiT e * ez p ad a o zp a d u ez})ada ezp ad au
NOtflKitKS®
C o n jo n ctiv e infinitive*
„ g e n itiv e d a la k o d u e la k o d ala k o d ab e la k o
„ g e n itiv e a r tic u lé e
_ _
d a la k u a " •i'î“n g c m tiv o -iD stru m e n lâ le .
_
__„ ^ 'é n itiv o -d e stin a tiv e _ .
_
n g cn itiv o -in essiv e d alak o a n d u e la k o a n duéahuan^ d itie /a h ta n ^
R e la tiv o g é u itiv e d an e k o duoneko d a n e k o dabenelco
„ incssivo d a n can d u eitea u d a n ia n d a b c n ia n
„ d é lé rm in a tiv c ’ . __
„ diftjonctivo* —• --- d an c z d a b e n c î
NoYTNALRS COUFOS^Bd A(îirraativcK<>njoiiCtive in fin itiv e *
M „ g e n itiv e b a d a la k o b a d u e la k o b ad a la k o h ad a h e la k o
„ „ g e n itiv e a r tic u lé e __ b a^lalakua* b a d a b e la k n a '
.» ,1 g p iiitiv o -iu a tm in e n ta le .
_
.. n g é n itiv o ^ c â tin a tiv e __ _
_
*» j, g è n iti vo-tnessive badéilakoan b ad u e la k o an àiuialaisuan^ bada/>elaitutN!
D n b lta iiv o -re la tiv e d isjo n ctiv e* . —
_
b ad an ez bad ab en ezN e /o tiv c x o n jo n c ilv e infinitive* .
_ _
5» giSnitive* e z ta la k o e2tu e]ak o ez ta la k o ez ta b e la k o
,, ,, ^ n l t i v e a rtie u lé c *
_
c x tala k u a^ e z ta b ela k n a*ji „ g c n itiv o -in s tru m e n ta le
_
ts *) g e n itiv o -d e stin a tiv e
_
ji „ gcn itÎT o -in cssiv e* »¿talakoan e z tu e lak o a n e¿:ta¿<tkvan^ e ¿ ^ ie la h w n ^
N egativo*relativo g e n itiv e * «ztan e k o e z tu e n ek o eztanek*! eztab«?neko
,1 „ inesaive* estai] can e z to e n c a n e z U n ia n eztab en ian
.. „ d é te r in io a tiv e ’
_ _
.1 dl«Jonorive^ — — — —
L A R O U R D IN
T N T R l X S I T l f
d a d e la d e n bcLitfl ]>ada bada ez ta
})fldela badtsQ bnddn c z te n
ca p ad a
d e la rik
delakotz®
flctak o an deneku deDean deno dene2
b fld elarik
badclakolf^
badelakoaai badenc;^
(« Ic la rik
estelakot;'®
cxtclaV oaa dXteiK-ko e^Cenean
^7teno e¿i(9oe¿
m í g n u ,
baduela badncD b ad u e n oztnofa CZlUtfD ezpaitn ezpado
S O U L E T IN
ipaitAi«tìmr iRANsiTiif
daelorík
due{akot£^
d c e la k n a n dncneko duecesQ d ncno d u en es
badue]arik
b«uiiielakaMf Uadnclakoan
h z d i i ^ a e ^
e^tnelaxik
oztuclúküt»®
c^tcelakoaD
^ riie n e k o eztuciieaii c z tn e n o
<e?;tuen«¿
W e b badén baderà?
badén c:flela e iie n esp«ha e z te ja ? c q ^ a
delarik
del&koz^
delakotzat^
delakuau doneko deman deno dcne;^
b«delarik
badelakoz'
d u da d ü
d o e la delà d ia la
du«n den d ia n
b a itu Ueita b e itü
» deya? d ia ?
b a d n baila . b a d ü
badu bada 1 b a d ü
G^tu czta e 2 lü
badelakujn badonez O íte k rik
ozteJakoz’' e^í-ílakotzatí estelukuan
©ztonoko a te n ía n
^¿tcuo eitenca
; b a d ia la
» badián
; b ad ia?
I badián e¿tÍaJa C7táaii e¿ p ei;ü eziia?
ezpadü
d ia b r i k
dialakoz®
dialak o tzat^
d L ila k a a n diancko d ia n ia o diano diane2
b adialarik
l)ad Íalak o z ^ badiaiakotxat^
b a d U la k n a n hadi&nez eztialarík
eztialakoz'^
ezCialakotzat^
e^tialakuan eztiancko cztiaiiian eztiíino eztianc^
INTltáKSlTI?
il e s t on 'i l e s t
q o i e s t, q u ’ i l y a
p a rc e q u il o s t, p a r c e q u ’ i l y a e s t-il? .
il y 4 . s ' h c ^ t .
il a ’ pas^ i l n ’y a p ââ
ç^n’il v a q u ’il y a i t .
y a - t- il ? . . .
s’ i l e s t ; ÿ i l y a
q u ’ il o ’e s t p a s , q u ’i l n 'y a pas«
q n i n ’e s t p a s , q ii’ ü n 'y a p a s . parC43 q u ’u n 'e e t p a s , p a r c e q u ’ i l n 'y d ’ e s t-il pa5 ?, T t 'j a - t- îl paa ?
s 'i l n ’e s t p a s , b’Il n ’ y a pa^
p a s
ta n d is q u ’ ¡1 e«t p a r c e q u 'il e s t ftupposaitt q u ’ il e s t p a ru e q u ’ il e s t aupposaiic q u ’ ¡1 est su p p o sa n t q u 'i l cj^t
K>nr q u a n d il e s t, ])o u r q u a n d il y a o r e q u 'll e s t, lo rs q u ’i l j a
t a n t q u ’i l e s i, t a n t q u ’i l y a
s’ il e s t, s ’il e s t o u n o n ; a 'ü y a , s 'i l y o u no n
ta n d is q u ’ il y a p a rc e q u ’il y a
su p p iR ^ ü t q n 'i l y a . p a rc e qu ’ ü y a
ao))po&iuit q u ’il y a S u pposant q u ’i l y a .
il y a , a’ il y a o n non
ta n d is q u ’i l n ’e s t p a s , tw id is q n 'i l n 'y a p a s p a rc e q u 'i l n 'e s t p a s , p a ix e q u ’ il n ’ y a p a s
fciippoeant q u ’i l n’ eat p a s , su p p o sa n t q n ’ il n ' y a pas p a rc e q u ’i l n 'e s t pas, p a rc e q u ’i l n ’y a pas
s u p p o s â t q n 'i l n ’e a t p a s , s u p p o sa n t q u il n ^ v a puii sn p p o sa n t q u ’il n ’ e s t pa^, su p p o sa n t q u ’ i l n ’ y a pas p o u r q u a n d i l n 'e s t p a s , p o u r q u a n d i n ’ y a p a s lo rs q u ’il n ’ ost p a s , lo rs q u ’i l n ’y a p a î .
t a n t q u ’ il n ’e s t p a s , ta n t q u 'i l n ’ y a pas s ’il n 'e s t p a s , s’ü n 'y a p a s
TEA 5 & IT IF
U l ’a q u ' i l i ’â q u i l ’a
p a r c e q u ’ i l l ’ a l ’ a - t-il?
il l’ a s ’il l ' a il n e l ’ a p a s
q u ’ i l l’a q u ’ il l’ ait P s - t - i l ? e 'i l l’ a
q u ’ i l n e l’ a pas q u i n e l’ a p a s p a rc e q u ’ i l n e l’ a pas n e l’ a - t- il p aa ? s’ i l n e l ’ a p a s
ta n d is q n ’ i l l’ a p a r c e q n ’ ü Î’ a su p p o sa n t q u 'i l l’ a p a r c e qn ’ îl l ’a s u p p o sa n t q u ’i l l ’ a su p p o sa n t q u ’ il l ’a p o u r q u a n d i l l'a lo rs q u ’ i l l ’ a t a n t q u 'i l l ’ a
s’ il l ’ a , s 'i l l’ a o u non U
i - i C
la n d is q u 'i l l ’a p a rc e q u ’ il l ’a s u p p o sa n t qu ’ Ü l’a p a rc e q u ’il l ’a sn p p iw a n t q u ’ ÎI l’â sn ^ p u sa n t q n ’i l l’ a s ’ il l ' a , s’ i \ l' a OQ non ta n d is q u ’ i l n e l ' a p a s p a rc e q n ’ il n o l ’a p a s su p p o sa n t q u ’il n e l’ a ¡)as p a rc e q n ’ i) n c l ’ a pas su p p o sa n t q u 'i l m T a oas s u p p o sa n t q n ’ü n e l’ a p a s p o u r q u a n d il n e T a p a s lo rs q n ’il n c l ’ a pas ta n t q u ’il n e l ’a pas s’il n c l’a p a s
y O T E S n u Q U A T I i l È M E T A B L E A U .
«“ f " « i ' “ f - - pas i o a n i t i , « rcn ,p lacen t e d i « , . ! le so n ^ eo g . ! p u « o « e t o n bUc*Tcn. C eM . m . i qur, , ^ p i o , o Jm .9 o c , a,.looto* M n seulonaeDt i» n s le »en. de q u 'U M . m a ii dans oelui de d H a n i ■■ t« .d i» q u ’i l <^t’
U l« ^ » r ,l.n , to u t e n e y ir.t lo , formo» poaitiro* infiniJreB , les re m p l.c o qmo» eourei.,, h i î.„ « i, p „ k , „ „ „ ¡„fi„¡Uvoa.
D ar 1 « f o Î ! T " “ ” “ -1"*"' »>' g jiC '^ sc o .,. « au b U e.fc « , >«m p re^juo «,oj,.„r= rom pUoées d»ns e .a d . u . d i.le o to .
*’■' “ ’’“»'■Ji'’ P” m o i ^ a . d o it s - o x p L c r en
!:...p a sc « .„ p » r d a g c n o n e n b ù o .io n p*r „ „ n d n g ^ n z e u r , i» o r u a , ™ da g o U jolza.
E n gm puecoa^ oc en b .« a .o n I . formo affirma,W e d u tr a n a itif ia d u . M a u iig ,.lfie taoiaa .7 F a q u e ce quo le« K a p in o U
t ó ^ r r - T ' " V “ * o n .„ .p lo ie la T o rm .
[ W e. O gm » j n » ^ u o . e e l p « , , b c d u pf^ia, b.idau c p .jc “ y . tioi.e el p a n " . C « doux pl.raac* e e p a g n o i« »croi..
■^ujonr. r.„ d n o * on U b o o H m o t en aouloUn p a r Í..U « o n ba d u U formo intraDaitivo W o , dana k * doux d L l t c . baaqoea rc ^ a t , U i>remièxc p a r « « u m , la d eu sièm c ,>ar ;^a<iaffo u r a , Ja troiaièoïc e t la quHtrièm^ p t r mra da E n Hoordm « ec^Jh.tm, I . p rem ière e t U d^uxièoio p a r b adc « m ou A«r, e t la tro m è m o e t la qoatrièm o p a r oa A u r d a 0U3 finirons oetto Do6e p a r fairo observer que ba ne p e u t appaj-tenir - la form e iÆ rm a tîv e q o e lors-^ue h tó rm in a tif n ’ e s t p is accom pagné d . n o m . T e tb a a x . d . cercains m o t. k l* indéfini te(s que bearr, h i a ^ o q h ek a rr, nai, n a h i o ^ g u r a e tc ., o . bien d 'u ..
a d jíc íií. C e s t amsx q u e t > ^ m a « W « o u W S , o p ijo ^ « o » b a d a u .o n a ia ^ia o u A«*. ia rf < i,ira rr , i w « - ou bekarr M a tuiL n c h i ha d u g u ra fn ^ a u ü t p ^ T c n l «igniôer que dubU atiTem ent a' i l a d<mn¿ k j m n , »'il t s t bon, d c ' e . t n k e s a ir ^ , s 'i l h
<(uoiquc bofiu àa d u oyux, b a d a u ogi¡a ex p rim en t alfirm atlvem onf H a le p a in ou y a Hcné e l p a n . Q uant à bearr, h ia rr ou
’ !?* ’ ftc.. lorsque le e e o ca» affirm atif, ils ne reçoiTcnt ja m iJs, p a s même *land les dialectes do F ra n c e le*
W nm naüN accom pagnas de la »^jUabc pn-po»itivo ba.
♦ D ana le g u ip if^ o a n c j dw is k biscaîen H t t ^ r e s form es n ig a tiv e e ne sont paa M bligatoir», e t l’on p e u t parfaitem ent len s u lw titje r, sokt dans la la n g n o parlée, w l t d an s la langue écrit«, à ezia, f t l u , esl^iu, e ip a d a , ^ z itr a , e tk a r u da» ez du, t z
! « b a d ^ 9T. g « w , ez g a r a " . T.n lahourdin on prononce e ila e tc ., quoiqoe l'on écrive le plus aonvcnt ( à to r t) es da.
- J a p p e lé t e s lorm e« d ù jo n c tire s e t tion pa« inttrum eniulefi. c a r TaiHx« in stru m e n ta l n ' j jo n c ab^olum ^nt tu e u n rôîc, on d e p it dea apparou«.« c o n tra in s . D a n e z e t duen<g n o so n t en effet q^ie l’abrév iatio n .1^ d a n edo e«, duen c d o ^ i e t q n a n t à C.US q u . c o n ie rv rra ie n t q uelque d o u te à c e t ég a rd , od n ’ a qu ’ à le u r fa im o h « r v . r que lo dialecte. g ü l,.« M ^ n no eo n n .it p a . e e tle form e e t i^e s^H dans lo m im e Ben» do drm edo « , d uen edo ez.
^ Les lorm ea nomina!*-« du verb e Lasqn« sont en génftral le s mêmes que celle* d u ,iom ; m ais, com m e le s p^pm;^^ef différent e o u re n t d .8 seconde« q o a n t au sens, on a ju g 6 convenable de ne faire e n tre r dana eo f b l ^ a , comme form es v ^ rb a l.s nominafe«.
qu.. q j i préa^n.--nt e e u e différence d ’uno oianièro a s « * se n âb lo . C W t ainsi que Von j voit fig u rer deneai» et diancAo dans le se.iA .W e t de p o u r q u a n d i l F a, m ais non pas dans eolui de d a m rr q u i a t o t d e d f ce ç u t F a , D a n j eo d ern ie r
««»3 en ofi^ot lafTtxe inoasif de d tn e a n e t l’am «e g é n itif r e la ü f do ditmeko n o d ir e r e n t en rien J e c e u x do U r r e a n - d an s la t e r r e ” oUianekù “ ilii bois .
î L a fllx e dètcrm in tttif p u r p a ra ît o, abrév iatio n d o o ro “ to u t”, d ’a p ris D arrjg o l, d o n t nous partaip'one entièrem ent la de v o ir à ce ?ujet. L es form es verbales re la tiv e s sont les eeuVs qui p roseotent ext afHxe sans a.eeompa^nemont. En
p 2 n T ' d e te rn iln a tif o. D an s les an tre s nom s a n eo n ira in i c'est
l a f h ï e a l la t if q o i s a jo u te e n gi<noral, non pa« à l'affixc d é te rm in a tif iso lé, m ais à la forme verbale eUe-môme. J e dis en
?enérflJ, c a r Ú a rriv e qoelqurfoxa, comme t^ans les expressions adverbiales, q u e dano, da%o. d a in o .d en o , d t7,o, deino, dino, di'.o, s e k n les diaU ctea, jo u e n t le ro le de v 6 n u b le s afflues. C ’« t lùnal que quoique l ’on d ü c d ^ e t d ia n o d an s le sena de la n i qM . t ^ i , t a n i ç u , V a, o n d ira dtn era in o , d t i ^ . r a i n o p o u r Ju sq u ’ à ce g u i e s t,ju i.¡ u 'á ce t a , dencraino e t ducn^raino n 'é ié ^ t q ue U b ré v ia tio n <le e t ducnera deno. H e n e s t do même do «r*.rûB o, /« r r .r « S o “ ju sq u ’au ciel, joiqn% la te rre ”,
T w 7 ^ ^ ^ - ÿ û W a S o “ Ju jiiu ’â aujourd’h u i- , biordaSo “ ju s q u 'à dom ain", “ jn s q o 'à cette a n n é e ”
daiaA uan d a b M u a n oi. le u r composés exiacont b ien on biscaien, m ais n ’6 U n i form és quo de daloAna, d a belakua p lus Taffixe ineM ii, q u i e s t loin d y d éterm in e r un sens do véritab le form e verbale (V . la iix ièin e notcX noys ne les avons enregistrés, dans ce dialecic, qu en c a r w i è r « italiques, e t s e n le m e rt p o n r a id e r U com paraison a v w le guipuaeo«ii, le labounîiei e t le soulecin.
fM a ko fz, d u é la k o tz e t leura Composé« o n t p o u r AyeionTmos, en labourdin. d ^la ko lzu t, d u c îa k o iza i etc. Lea un« e t les autres ne reço iv en t paa .(.utefoi., dana œ dialecte, la aigniAe«áon souJetine de ^ p p o » a n t n t etc. lU aignifienc, oxiinie en aouletin üH akoz, Oiaiakoz, “ p a r te qu ’il t-au parce q u ’il l’a ”.
■ L e
^ S « r i i k . do., propr, ^ fc , „ j j . , , ,
.o . „1,,, d . , dur « J , r i t e . « 1. e o ,n .ü ..» „ , et. 1« , . . , d .,,, p:0. . J » r B l „ « .
C IN Q U IÈ M E TA B LEA U P R E L IM IN A IR E
NOMS V E EBA Ü X .
CINQUIÈME T A BL E A U PEELIMINATEE, M ONTRANT L E S DIFFERENTES SOS
tES V E R B A U X Q U I SERVENT À FORMEE L E S TEM PS COMPOSES.
KOMa
SlUFLES R a d ic a l ‘ .
Inde^fijii . . . ,
IM fîni* - . , .
lo fio itif* . . . .
iTicssif indéfini
tu«6aÎf d é fin i (vüTtV ouæ de» horm G é n it if local
Q c iiilif po6ââBslf . . Doubles
D o u b le indéfini* .
D é f in i BToc indéfini*
T ntiL ilif a v e c in d é fin i ,
In d é fin i aT cc g é n itif locftl . . In d éfin i a v e c g é n itif p u ^ ^ ^ s if D é fin i a v e c g é n i t i f lo c a l . D é fin i av€C g é n itif poasessif InfiDÎCif a v e c g é n iti p o sse ssif
T uiPIB fi*
D o u b le in d é r. e t g é n itif local D é fin i a v e c in d é f. e t génitÜ ’local
SlUPLES R a d ic a l ‘ .
In d é fin i . . . .
P é ô n i* . . . .
lo fiL itif* . , , .
I n e s y f ÎTidéfini
In o sd if d éfin i {voir a v x variantes à ei iwmm G é n itif lo c a l . .
G é n itif possessif Doodles D o n t l e io d é fia i* . , D é fin i a v e c in d é fin i*
I n f in itif a v e c in d é fin i
Indcfiiii av e u g é n itif lo c a l . , In d é fin i a v e c g é n itif poHSesftif D éfin i a v e c g é n itif lo c a l . D é fin i a v e c g é n i t i f p ossessif I n f in itif a v e c g é n i tit p ossessif
Tiu pl e s ‘ D o u b le indéf. e t m i i t i f local D é fin i a v e c in d é f. e t g é n itif local
G Ü I I 'Ü S C O A N B IS C A ÏE N L A B O U H D I N S O U L E T I N
é r o T
c ro ri, jo a n , e r o r ia , jo a n a
c r o r tz e n ,j o a to n . . w r¿ a u £ h F in e u i/ftr o ù û m e p a r tit.)
c ro rik o > jca n g o
e r o n iz a n , jo a n I2 a u . e m n a iz a u , j o a n a i:can cTori Í7,angc, jo a n izaiig o e r o r ia izeuigo, j o a n â Izango
N o m s verb a u x s 'u n m a n t a u t ^ i n a ^ f i ^ intrarm iivf^
\ eror
ja u s j,ju a ii . . . [ « r o n ,g o a n . jauâijâ, j u a n a . . ’ eroria, goana ja u s te n , ju a te n
ja u s ik o , ju a n g o
j a m i iz a n , ju a n iz a n j a u s i j a iz a n , j u a n a iz a n ja u s i Í 7 ^ g o , jn a n izango j a n s i j a iz a n g o , j n a n a izango
jauB i iz a n iz a n g o , j n a n iz a n izango . ja n si^ a ¡sa n ¡za n g o , j u a o a iz a n izango
erorczen, g o a te n OTorilso
goaoeu •
«rori ¡?a n , g o a n ízan eroria i¿ aii, g o a n a izan
c ro n iz a n c n , g o a n u a n e n e ro ria iz a n e n , g u a n a iz a n e n
e r o r c r o r i, jn a n e r o r ir ik , jn a n ik e r o r te n , ju a ite n
e ro rik o . e ro rire n , ju a n e n e r o n iz a n , ju a n iz a n e r o rir ik iz a n , j u a n lk iz a n
e r o r ir ik i¿ a n o n , J u a n ik íz an e n
^ o m s verb a u x s ’ u n issa n í ta n tô t a u x terminatijis de l(t toiT transitivo et ¿antót à ceu x de la v o ix in ira ïu ititie
i h t i
ik a si^ ja n ikusia^ ja a a .
ik u s te n , j a t e n . . vtrboAta à r %neuif,tToU'üni*i partie.)
ikusiko, jan g o
ik n s i i;^an, j a a i;^an izaii I k u ^ a is a n , j a n a ik u s i is a n g o , j a n izango ik u â ia iz a n g o , j a n a ¡sango
ik u s i, jo J i . . . .
i k u s i j a ,j a n a
ikns iknsi, y o n
¡kusia, ^ n a .
ik u s tc n , ja te n ikusten, y a te n
ikusiko» ja n g c iknsiko .
yanen ,
ik u s i iz a n , j a n iz a n . . • tk u â ija iz a n , j a n a iz a n
ik n si i? a n , y a n íz a n . ik n s ia izan , v a n a iz a n . iku^d iz an g o , jo n iz a n g o
ik u s ija iz a n g u , j a n a iz a n g o .
ik ii ^ iz a n e n , y a n iz a n e n . ik n sia izaiieu , y a n a ir.im en .
i k n s i Iz a n ¡zango, j a n iz a n ¡zango • ik n s ija iz a n iz a n g o , j a n a izan i¿ango
—
ikh u â ik h n s i, ja n ik h n s i n k , jan ik
¡ k h n s tc n , ja t« n ik b n sik o ik b u s ir c n , ja n e n
ik h u a i fikhen,® j a n ü k b e n ^ ik h u s irik ü k h o n ,* j a n i k ü k lie n '
i k h n ^ r i k û k h e n e n / j a n i k ü k h e n e n ^
tu m b é , allé to m b é , allé le to m b é , l’ allé to m b é , allé
e u a c tio n do to m b e r, e n a c tio n d ’ a lle r d e to m b é , d 'a i l é
d e to m b é , d ’ aDé é t é to m b é , é t é a llé é t é le to m b é , é té
V
a llé é t é to m b é , é té allé d ’ é t é to m b é , d’ é t é a llé d 'é t é to m b é , d 'é t é aUé J ’ é t é le to m b e , d* é t éV
allé d ’ é t é le to m b é , d 'é t éV
a ü é d ’ é t é to m b é , d 'é t é alléd ’ a v o ir é t é to m b é , d 'a v o i r é t é allé d 'a v o i r é t é l e t o m b é ,d ’ a v o ir é t é l 'a i l é
v u , m a n g e v n , m a n g é le TU, la m angé v n , m a n g é
e n a c tio n d e v o ir , e n a c tio n d e m a n g e r d e v u , d e m a n g é
d e v u , d e m a n g é e u v u , e u m a n g é e u le v u , e u le m a n g é e u v n , e n m a n g é d 'e u v u , d ’ e u m a n g é d 'e u v n , d 'e u m a n g é d 'e u le v u , d ’ o n le m a n g é d’ e n l e v u , d ’ e u le m a n g é d 'e u v u , d 'e n m a n g é
d’ a v o ir e u v n , J 'a v o i r e u m angé d ’ a v o ir e u l e v u , d 'a v o i r e n le m angé N .li. L e ' j s o o l e t Î Q ae prononce uoimne l e / français o u à 'p e u -p r è s ; le " )
' L e ra d ic a l ex iste b ie n , q n a n t à la form e, on guîpuacoan, n a i s , q a a n t a u sens, i l n 'y constitue q u ’n n e v a ria n te de l’indéfiju. O n l’y emploie p a r des r ù a o n s eupbooiques, e t n o n pse d ’a p rè s la syniazo, comme uela s Lien dans les dlalect«â de F ra n ce . QuoiquMl puisse, en guipuecouj, être rem placé p ar l'in d é fin i, l'in v e rs e n e s a u ra it torgoors av o ir lieo. L e sens d a radlc&lno p e u t « tre bien ren d u e n fran^aÎÀ.
* L e défini d o g u lp u ^ o a n , du b iM u c n e t d u labourdlo, ainsi que l’in fin itif d o «lOiüoLln n e p enveni se re n d re en français quo d ’une m anière approxicD&tlve à l*«ude des m ots etc. E r o r i d a ,ja u s i d a
“ i l esL to m b é”, tro r ia d a ,ja M iy { d a , e r o r ir ii d a “ il e s t d éjà, touC*à-ikit to m b é”, Q uoiqne les tro is prem iers dialectes n ’em pluiefit p a s r in f ie itif et q ue le souletin ne se servo ¡ « s do défini d an s les tem ps compoè<fs, le déilnî
„ guiposcoaii e t biscaïen, coiiimc l e ^ e ^ a g n o l; le ” biscaicn, comme o n d m ouillé e t légèrem eot s ifila o t; le sifflant, q u i tie n t le m ilieu e n tre le d i du m il ¿ q ita lie n ffhianda.
e t rin fin itif n 'eo sont pas raoin» eoipfe?«« datia tous les dialcetcs, le prem ier comme a ^ t x d f e t le second pouf rendre le p a rlid p e passé co m p « 6 . E n e f o t « r o rtr ii, dans le sene do éta n t spparLient to u t au sel bien au sno*
Ictln q u 'au guipasco&n e t a u L » b o u f^ , cle m^ttie q u c ^ ^ v irir^ au blsc«»en, e t er<rriu, d an s le sens de U lom hi, M , ^ t qqq seoJem c^i e n gvipuscuan e t en U b ourdin, niaiaausKl en eouletin, i e oséioe qoejr«a«ijo en biaeaien.
3 L e défini e t Viîifinitif, ainsi qoe les norns v e rb a o x donblcs d o n t ils fo n t partie, e t q o i s’u»n'ssont ta n tô t avec lea term in atils d e la \ o l s tr a n s i
tiv e e t ta n tô t avec ceux d e la v o ix îi^ranritiTe, lorequ’ilg s’ u n issen t à ces derniers, peuvent, dan» ecrtains c as ^atea, recevoir d eux significations b ien diâcifictca, car ilâ correspondea*» quan t a u « d s , to u t au ssi bien an p assif qu ’ à r a e t à f d a ft-ançaia. C ’« » aiosi que ja n a , j a n a ou ja n ik da
y " labourdlo, comme n n aon mouillé non
signifient non seulem ent i l e s t m angé, m ais au ssi a m angé ( i l « st repu).
D an s ce d ern ie r cas le s o u le ^ n /u ib i a le sens de a y a n t m angé, sens q u 'il reç o it en d ’ au tre s d reo n stan ees, ta n d is que dans les a n tre s dialectes (chose difficile à ex p liq n er) e 'e s t le défini j a n a , y a n a qui, dans eettc scnilc oc*
easioci, e s t em ployé dans le sens dejof^tA,
♦ L e double «ndcfini e t le défini a v e c indcfini so n t peu u sités en bis*
caien, e t le s nume v erb a u x trip le s le »unt encure moins. C ’eat pourquoi ces dem iera n e fig u rero n t p a s d an s le tableau de* tempa composéa.
^ L o rsq n c le s nom s v erb a u x s'u n isse n t aux: term inatlfs de la v o ix în*
tra n sitiv e , ükhen e t iA k e n e n s o n t to i^ o u rs rem placés, en aouletin, p a r iza n e t isa n tn .
R IX IÊ M E T A B L E A U P R É L I M I N A IR E , M O N T R A liT L E S D I F F É R E N T E S M A N IÈ R E S D O N T S E F O R M E N T L E S N O M S V E R D A U X .
Q r i r a te r a * Bi s c a î e k L A 8 0 0 K I > n i BouustiK
1H I»ÉPIS1( î i É F t t l , U t r i S l t l P ffT a * D ÎO A L
1 jsu-a JAÛ-A ^ a iî-a j « * ik
% ]oan*a ju&n-a go*ü-a jaan -ik
s ikusi-a Ucuai^A
iJig i-ia
iku6i*a ik}iu6i-rik
4 autei'ft b a n ts t’A b ia tw * n k
fi i d i ü - a idck<*a idoki'rik
fi b02ti-A bnsti-J*T a r ^ tu - b *
b iu tl-a bQMUrik
1 arg lla-a srgU«-a a r g i ^ r i k
8 jn ^ atn -a pagau-bfr pagatu^a p a k b w i-rik
0 e2kondu*& «iknndu-ba c&koodu-ft, eskonl r czk an ta-rik
1 0 U itQ -& ueta-bft boâtQ-a hü9tu*rik
1 1 dt'ita-a dvilu-b* dcithu-a deit^ti-iik
12 narlu-a u r to - b a sar^Âu-a 8ftr4Âu-rik
18 jo -a j u - a jo -rik
U bet«-fr Uetia d . bcthe-a betihc*rik
16 st«ra-tu& at«ra, tte re » d Athcra-toA
u : E 8 6 i r
khosta-rik [caâier
1 j a t e o jftten y ttc n jat« n
i joAtcn joateo goatca
S ikustcn ikobtoti ikhoâten
4 aO ât€Q a u a t ic n b a o s t e n
0 i d i k i t a o n Î d i g i U m i d e k i t z e n Îiiokitcn
C bnstitzen bcu»tit«ii b n s t i t s c Q b u i i t i t c i i
7 a r^ ta c n a r ÿ it ^ f n a r g i t s c n arglU ca
H pagatâcn pagctAD ^ pagatMii p a k h a U ^
y rakoQtiZcn cskrmctftn * « x k o i i t x e n c z k o n t z e D
1 0 unt«n u&lut«n busCm h ü s t ^
11 d » to t« n d c i t z c n deitzen
12 i sartzeo s u r t n t c n B ftr tz c n & a r t2 0 ii
1 3 J O te e n jotcc ^*OtzCQ j o i t c n *
1 4 h â t o t a c o
atôratzcn
bctctan * bethetzen betbctacn
1 5 fttcrvUo * a t b c n t z c n
C Î H I I I F
k b o â U t â C J i
1 jango jango y a n c u jancn
2 j o u i g o JU ftO gO goaoeD ju»nen
3 i k u ë i k o i k a s i k o i k u s i k o ikhoaireo *
* ftutsiko f t u s i k o b a o t e i k o b a n t é c r c n
S îdiklkü idlgiko i d e k i k n id o b ir t i n
fi bustiko b n s t i k o bustiko baatir«D
7 AT/^tuko a ^ t o k o argituko ap ^tiircn*
H |iagatuko paganko pagatoko |iakhaCür«ii
0 c a k n n d u k o c z k o n â T i k o Rckonduko • ^ z k c u i t ü m i
l ü ustuko D â t o k o b o & t a k o huàturén
' 11 deituko deilnko deithnbo deithüren
| 1 2 g & r t o k o '>wtuku s&rtimko BArtbtlrcQ
1 3 }oko joko j^oko joren
1 4 W l « k o b c C c b o b<jtlk e)(0 l>cther«ii
1 5 nterako st«râko fttb«rabü khoBtareD
f M a Q t r a lle r v o r r f o r k p r t o u v r i r i» o V iilU r é ^ i r t r fK iycr
i * a r w v i d e r t ^ p e U r t n i r i r f r < i p p e r
r e m p l i r t û r t i r
•* ra
| ¥
c
fi
- 9 à ï 1
Î p r S
H
> .F *i l
c c â «
l i s l I l S
1 2 I
i s I 'S i l - 5 *'
l!î
b *S H
« s i i l j z
1 Q o o iq u e lu s in e c u f e | a i p i u «0D i t rte u r s u n ^ o t l e p l u ic n iv e a b <m t z e « , o c r U i o i i e n t r e o u x p r « f è r e a t 1 * d ^ d n e o M e n wn» ^ u l « a 1j p3uB u ù l i « e n biâOKÏËa. L o rsq Q â l' in d é t t iü M U n n u ] « «Q ■ , 1« d te in u a e ij s a t « « o u l a m u I « s d u s « c e d a n i l« e q o U r e d id « « ! « « , r o c ù lor& qa' i l a » t e r m i n e e o li , t t i y ( i , q u o iq a e U d ^ m « n c « e n Cm r o i i I t jd u « QÙtdQ eu g ü ip u s o o M , c d l o e n t w » n* « e t p « a n o n p Jofi ¡ n * d i B Î iii b l e d ^ a c â ^ d i a l » « « ; i t w r a i , D t n v c c d e r o i e r c a a l« i n d è £ m n e s u I n t a u c u n r e o * n « U c m e n i [>our » c L r i n a f o r m a e n in e e u f .
* L « » b O O i v e r iM u i b iw A ïo iB q u i s « t e r n i in e n t 1 1’ i n w e i f e e <efc» « a ü e a d e c ( m e o n t c e u x < ia i à r in d é f i n i • « le rm i*
n e n t m a M . U t . d M o u U e n e a « o u e. C e n x e n s j i. < v . e t « c b e n g e o t e s e f l n i l e e « n *<««, c « a x e n • « n e ch ea e ira L « n rM « ij u e r s f i o i l . « i c « a x « n e q o u ( « n t U â a a J e tsM i l ' i n d ill n i.
^ U d n u m b r c U ^ r v e f f e n i t d e h o iu b T sr b u iK s c t v n n i - n e n t « i a i u * , / i / « « , e n U e o d e e< m , o te n . C “ R e * - c e p t io n a o n t l i e u o a n e e n l e o e o L e n e o n le d o » l a u » t u û d u tn l e â d e u x d ù l e c t e B b a c ^ n e n m i v eC r a r e m e n t e n la lr a u r d is . L e M U le o M n iC re d e s e r e n d r e e o n ip c « d e c e t i i n t # n * l é , e' « t d « l ' M B im ilc r i l ' t d e a v ü a ù I a , « n o U A ec m i l l e eBtr4>e, i) u e T o n e m p li n e t k s t c s U i n e » v e r ié t é e d u a o u H .d iftle ete b i^ c e ie n o t v i d e n u j ( t c ù 1 a (m ifii« tn « p ftrtie), e o i s r a c tbrvviftù oQ H d e v r u t g l l e n , » je rid iu e f U e n , t m » «¡/Urm,
« t o o m m e s^ u o n y m c w d e u r fr tM , « H rA itu ifit, cmr>t4% ; e e r i l n e fftiu p&â ig n o r e r q u e d * u $ lu e s u a - d it £ a vartéC è«, d e m £ m « q u ’ a a b u - a e w r e j a o f m d « n U ] , c i » s* a m p l i w p o u r e t qu* c c b e » - n « T a n « ie o h ^ t a l o n e « e e r l in d if lê r e m m im i d e » e t d e d * . I l p « j « lt d o n e q o a i ’ i
4 U n < n t e p p e n i e a i » r i i M u f d ’<ÿ*t«, d r « o u tf« , e l o u n p u
& l ' i n e a ù f d 'e n t r e g niO(e> H a o » jo a t e n , j u é i e n o u ^ •e to r , f w t^ e n o u « M o m , j n U m o u ^ t t e n ,
n n a a « \'o n a , * u M rKrwrCr Oi:« in e a e if s d e j o a i e ,) u a J e o u g o a U e e t i o n d ' e l l e r *, m o t t o u t « :tio a d e d cm n er " , ^ z « , j o t e o u T « i w " tM io D d e f r e p p e r ", ttr iH * “ HTÜwn d e eortiT tm rtiT xrr * 'iie iio B d e (r?U T «r" . A a p o i o c d e v a e TQOjpboIo*
gÎQQe> Miuiic"», r ^ ^ m e e b n n i t t i u a d a r t u p e u i s«
r e n d r e p a r « n s o v > « / a i r e à » » , U o d b q u e em a U it e e rea«
d r u l a i a p l é m e c t p a r e n a^ttoA d o n n e r. A u p u Î iit d u v u e id é o lo g iq u e » e t t n i t i e i t n e p r> .* en teîic au«4iQ e d i S >
ranc^a, iiu o iq u e l e p r e n ü e r M l u n c o m n o a e d e d e u x n o m t e t q u e l a d a n u e r n e s o i t q u ’ QB BOul m o t A l’ in e e e l/.
L e e Qum a v e r b e u x j c « « » j iM a , ^imm o h / k o i , « w » o q rm « « , a r to * , m tM tn, w n a î q u a t ^ u la a m d é iln if t lo irm in M e n * i n e d o iv e n t e o n u ^ l ë r ^ »« Iv n n o u , q u e o n in ia d e « â n >
t e b le a i n e e à û d e ^ o u j i t e , « e u v a u * lf , i k U . T o o » e a » n o t e , c n m m e o n « i e n i 4 e U v U r , o n t u a e exie(M >M ré o U ? d u » l a e ii o m e v e r iie ir x in M ^ if» o i e e p t i o n o o l e à i in*
l e it A lé : / « w l i n ** 01) a c t i o n d a & ir e a ll^ a n u o u it * o iU<*
" e n d e f a ir e dOQ’', v t e t U * " a n a e b g a d e fiù r e K s t ia * ', t i e n " a s e e t i o n d e A uro p o M C M lo n ',/ »
** C a w i i u o d » f a ir e £ r a p p é 'V e v M t « i i f » " e n a c t i o n du f i i r e t r o u i é " . O u Y iut e a s a i p e r r e s e z a m p l a s . q u e p o u r q n ’ir a n o m c ^ m i n é «Q « p u i a o a ’ u u r 4 T i n e ê â i f i l t t o t q u ' i l m o o a n c * p a r p e r d r e b a Iv ttr u finaL^. e n a' a s R im ila n l a u x n u iB » q u i . j o e t a i « r ü ^ n e s e t e r m i n e n t p u v û
•>. e t q u i u ’ o n t U c w in d e r i e n p e r d r e p o n r p o u v u ir »' u A Îr 4 l’i n e e e i f N o Q » » v o m i 1& l a p r e u v e q u e le » m o u t e r . m in é » a n I» e t <]oi o n t p e r d u c c t t e le t t r e o n e ' u n is e a D l à i i n e e a i l H en e c a is n t h ie n eu^s^rofuiee à r i n t e o i f a v a n t d e t a v o ir p e r d u e , e t q o a e a tt^ n e r e o n ' * « u ] ie n s u e p e u r
« n i f T l a r v p illliu D la a d m Î e e iÉ le d e deu:* i o e n i & d e o s l e m i m e n o m r e r b a j.
Q u a n t a o m o t e f i * , 1* a n a lo g ie a r i( ; e t^ u 'o n l e c o n e id è r e V i n e s a i f d e r g i , q o» d a n « p lu s M o r a r a r i é t i » d e l à l a n g n e b a n q u e i;b( « y n o n ^ m a d a " « à r i( « ~ , à g n i â c a t i o a q u i d a n a q o e ltju o » t a n y n , « , e n tr u a n t r e e e n it a l ie n , a e «on * f o n d q a elû n efin ia a v o c l ’ i d ^ d e / a U , c o m a » o n ^ n t L o b e e r - Ytsi d a u » l a p h r a s e è / k u o , d a n s l é v n a d e S v t f i ü " c y i a d » e t d a u e l e &wi(aL<t U / * u f t i p o o r U v i n i é «M. L e rn o t r z ù i * ' n a p 4 a p o u v u ir ” p v n i n u i b i e n aiuw a n e p a e û a p p e r e l’ a n a l j s e d « < s s ÿ u ij Q y n e d e c ; r«*,
f a ir e ",
' n o m s v e r b a u x s o u l i ^ ^ e u n « u ; e l l e pan*
v e n t a u ^ s i r i x a v o i r e a K éu ê re) T a f f ix a « d u iu M iX id , q o o iq u e l’ a A x e ^ n i i j f p o s8 0« « if l e p lu a Q u c é : t*&kWr«n o u ik k w tik ù i o iy f f k r r » OU
S E P T IÈ M E T A B L E A U P R É L IM IN A IR E .
TEM PS D IT S COMPOSÉS.
S E P T IE M E T A B L E A U P R
TU»?»
ST X P f.K I T£Mr» COHPOHKS
I N D IC A T IF
1 Présent 1 Présent
2 P a r f i t
8 P arfa it ftb&olu
4 P a t/a it antétieu r
ft
F arfa it an tér. abaolo6 F u tu r composé
7 F n tn r antèriciiT comp.
S F u tu r absolu composé
2 Passé 9 Im p arfait
1 0 P assé parfait
1 1 Pa«sé absolu 12 P ajéé antéricnr
1 3 ràêsÀ antér. absolu
1 4 F u to r paesè
U K a tu r passé antér-
1 6 F a t u r passé absolu
3 F i H u r 1 7 F u tu r présent
1 8 F a tiir parfait
1 0 F a tu r absolu
2 0 F u tu r antiricnT 21 F u tu r an tér, absolu n F u tu r double
2 3 F u ttir double anltjr.
\
É
2 4 F u td r double absc^lu1
C O N D I I I O N S E L
i P résent âft P résetii
26 P arfa it
2 7 P a if w t abiolo
2 8 P a rfa it antérieur
2 9 P a r f ù t a n té r. absola
3 0 t ’a tu r
3 1 F n tn r aniérieur
8 2 F u tQ i absolu
Ò P«6&¿ 8 3 Im p arfait
84 P assé parfait
3 5 P assé absolu
< 1
i L 3 C Pas&é sn trric n r
1 3 7 Pas8^ antér. absolu
S8 F u tu r passe ÿ'i F u tu r passé antér.
4 0 F u ta r pas«ê aU nln
1 IM P É R A T IF
. c P ré se n t 41 P résent
1 42 P a rfa it
43 P a rfa it absolu
7 F a lu r 44 F n tu r
S U l iJ O N C r i F
a P résent 45 P résent
46 P arfa it 47 P a rfa it absolu 9 T u t. pr64Cû i ü F u to r préà«nt
10 4 9 Im p arfait
1 50 ( Passé p a r f i t
31 P assé absolu 11 F a t a r pass 52 F n tu r i>aa8é
G U IP U tìC O A N
erort^en da iknsten dn ansten da k u stc n dau
erori d a ikusi dn a n ú da k n si dan
croria da ik a s ia «la ansila da
aosi Isan da*
k u sija dau
«ror¡ ¡9Ari <la ikusi isan dn kusi izan dau*
eroría tsa n da ikusia iz a n d u ausija Ixan da^ kusí^a izan dan*
eroriko da ¡kuailco du auslKO da ikusiko dau
erorí izango da ikusi i«ango du ansiizHTigo d a ’ k n siiza n g o dau^
eroria ¡«ango da ikusia izango dn ausija izAngo d a ’ lansién aan
k u sija izango dau^
erortaeti ^an íknsten zueu kuaten eban
orori zan ilcQsi zneu lausi zan ikusi eban
eroria san ikusia ziien ja u a |ja zan
ja o si i^an xan*
ikusija eban
em ri izan zan ikusi i / an zuen iknsi izan eban*
«roria izan zan iknsia izan xuon ja u sija izan ?:an* iknsija izan e^)»u*
erOrIko ^ n * iknsiko zoen^ jaosiko z a n ’ ikusÍKO eban*
erori izango znn ‘ ikusi izango zuen ^ — —
eroría izango ^an ’ iknsia ixango znen ‘
— — —
— — —
— — — —
— — — —
— — —
_ — — —
— —- —
izaien lltzat^ke^
_ ja n si lIlKftteke^ ikusi lenke^
____ _ # ja n ú ja Htxateke^
<ju
ik n sija lenke^
( V . l a iUusihnepartid au labtéoti de la e o t ^ hoHi-navcrroií
eroriko litzako iknsiko Inke jansiko litzateke ikusiko leuke
— —
iu¡>-en litzatskian*
_____ . - jftosi lllsatekian® ik u si leukian^
— — ,ianaga lil¿ateháan^ ikusi^a leukíau^
eroriko zitzakaan ‘ ikusIVo ?,nkean ^ jansiko litsatekien^ ikusiko Iru k ia n ’
erori l^ango zitzakea» ikusi izaiigo ziikean^ — —
eroria i xango aítzakean ik u sia i¿ango zukean‘
erori bedi iknsi beza ja u sl bedi ikusi
— —
eroria izan bedi ikusia iz a n bcza — —
— — ja u s i bcdike ik u si b c ^ k e
erori dedin iknsi dezan ]aosi dedin ik u si d agijan
eroria izan dedla ikusia izau dsxan _____ —
_____ ja n ^ dedik^*n iküai dagikian
erori aedin ik u si í^ezan ja u si zedin i k n ^ legijau
eroria Íiun zediu iknsia izan zezan —
— ja n a i zedlklan iknsi k g ik ia n
B 1 5 C A IE N L A B O U R D IK R O U L E T IN VOIS onaASsiTiTB
erortaen da k u ste o du cro rten da ikhnsten dü i l tombe
orori da kusi dn erori da ikhnsi du i l e s t tombé
eroria da ikusia du eroririk da ikbosirík dü Il e s t déjà tombé
erori izan da knsi isa n d u erori izan da ikbusi ükben dü il e s t tombé
croria ¡zan d a k n iia izan da eroririk izan da ikhnsirik íikhcn dü il e s t déjà tombé
eroriko da kiisiko dn eruriki) da ikbusíren dü i l tombera
erori Í2anen da iknsi izanen du •>- — il sora tombô
eroria ízanen de ikusia izanen du eroririk izanen da^ ikhusink ükhenen dü^ ii sera déjà tom bé
erortz^n zen ¡kustcn zuen m arten zcn ìkbuBt<ìn zian il tombait
«^rori 2CU iknsi zuen erori zen ik busi zlan Il tomba, i l é ta it tom bé
eroria zen ikusia znen eroririk zen Íkho$irik zian il tom ba, i l é ia ii d éjà tom bé
erori izan zei« ikusi izan znen erori izan zcn ¡khnsi iikben zian Ufot tombé, iltomlia, U élMLlocnlic
croria izan zen ikusia izan zueu eroririk i^an zen ikhusirik ükben zian ilfuitânbé, il iwslw, it lOffiLié
eroriko zen* Ikusiko z n e n ’ eroriko zen* ikbnsiren zian^ il serait tond)é
»rori is in c n zen ^ iknai isanen zn rn ‘ — il serait tc ^ b é
eroria izanon sen* ikn^aia izanen zueni eroririk í r ^ e n sen^ ikliD^irik ükhuDeQ zlan^ i l s e ra it déjà tombe
erortzen tJtafehe iknsten dake erorted date ikhuuten dükd il tom bera
erori daíUke ikusi duke erori date ik busi d&ke il sera tombé
eroria daitelx ikusia duke eroririk date^ ikbusirik düke^ il sera <léjn tombé
erori ita n dittUie ikusi i»an dckc erori iean date iklinsi üklien düko il sera tombé eroria izan daitehe ikusia izan duke eroririk Izan date ikhusirik ü kben dUke i l sera d éjà tombé
eroriko d^teke^ ikusiko duke^ — i l tombora
erori ¡»’.anen da iu ie^ Ikusi izanen duke^ — — il sera tornbd
croria izanen daiieJíeO ikusia izanen dukefl ero ririk izanrm datc^ ikliQSirik ükhenen díikeS i l sera d éjà tombé
erorten li&ata ikhusten lüke i l tom berait
erori llzate ik h n si lüke i1 SATÙt tombé
eroria ik u sia IuK@ eroririk lizate ikbnsirik liike i l serait déjà tom bé
£9na¿,)
eroririk izan llsate ikbusirik iiklien liikc i l serait déj& tombé
eroriko iüthe^ ik a ú k o Inke^ il tom berait
_ erori izanen lizaid ik bnsi ükhenen liike il s c r ù t tombé
_
— eroririk izanen lizate ikbusirik ükhenen lüke il s e r ù t déjà tombéerortzen zitei^n iknsten zuken erorten zatekian ikhusten zijkian il se ra it t4jmbé, q u ’ 11 f û t tombé erori riítken * ik n si snVon» erori zateklan^ ik h a si zükian? i l serait tom bé, q u ' i l f û t tom bé croria zxUken * iknsia suken > eroririk zatekian ik b n sirik zükian n HnJc dfjs UsaM, qu' il f(» tmabé erori Izan ¿ iu io i* ik u á izan r.ukfn* erori izan zatekian Ì khnsi ü kben zokian il se ra it tom bé, q n 'il fû t tombé
eroria izan ikusia izan zuken* eroririk Izftn zatekian^ ikliusirik u kken zükian^ U emK dc>* tomM, hu'ü fUi tosbi
eroriko siíekfn ‘ ikusiko íukcn* _ — il serait tombé, q n ' 11 f û t tombé
_ erori izanen bateklan ik busi fikíieneii zokian il serait tom bé, lî f û t tombé
— — eroririk izanen zatekian ik b u sirik ükhenen zükian ÜMntl dQatoirM, qn’UfOt d<g» Ivtfib«
e ro r bedi ikns boza eror bedi ikhus bezft q u 'i l tombe
-
erori i&an bedi ikbnsi ü kben besA q n ' il soit tombéeroria izan bedi ikusia izan beza eroririk izan b«di ikbusirik ü k b e n beza qn' il soit déjà tombé
_ — i l tombera
eror dadin ikna dezan eror dadin ikbns dezan qn’ il tombe
_ _____ erori izan dadin iklinsi ükben dezan qn’ il soit tom bé
croria Izan dadin ikusia iz a n de?:an eroririk izan dadin ik liu sirik ü kben dezan qn’ il soit déjà tom bé
____ — q u ’ il tomba
eror zadin ikuB zezan eror ledin ik b n s lezan qu ’ il touibât
.
erori Izan lediu ikbnsi ü k b e n lezan qn’ il fû t tom béeroria izan zadín iknsia izan zezan eroririk izan ledin ik h u sirik ü k b e n lezan qn’ il fû t d^ja tom bé
— — — qn' i l tom bât
