HAL Id: hal-01326527
https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01326527
Submitted on 3 Jun 2016HAL is a multi-disciplinary open access
archive for the deposit and dissemination of sci-entific research documents, whether they are pub-lished or not. The documents may come from teaching and research institutions in France or abroad, or from public or private research centers.
L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des établissements d’enseignement et de recherche français ou étrangers, des laboratoires publics ou privés.
Francoise Preteux, Alain Vaucelle, Mokhtar Ben Henda, Henri Hudrisier
To cite this version:
Francoise Preteux, Alain Vaucelle, Mokhtar Ben Henda, Henri Hudrisier. MPEG-21 : base normative pour les TICE du XXI siècle. CIDE 2011 : 11ème Colloque international sur le document électronique ”Interactions & usages autour du document numérique”, Oct 2008, Rouen, France. �hal-01326527�
# $ % & ' () * +*& ,, ' () ' () - . / 0 /1* '2() 0 0&1% 3 % '4( ! " #$ %& '( " ) * + + ,$ -. #& , / $ ! &0 $ 1 ) % $ " + ' ,2 . #& , 3 4( " 1 ) % 5 # - 5 # - + / 0 # .* 0 , 6 / $ ! &0 $ 1 ) % $ " + 0 ,0 # .7 # ,8 %5 5, + - 9 - # - # 88% ) # & & " : ; " 3< # - # & %0 # & ! / # # * 8 $ 4 ) # $ 4 6 = & 88 / ) & % # % % - , * , + ! 0 0 ! 8 # 7 0 ) # # > ) & 8 * /* " : ; " 3< 0 & 7 0 ! / # & 0 ) # & 8 7 ? *> 0 7 0 $ 4 6 = # # # # & ) # ) / 8 # # 7 0 0 # , 5 , ' " " 3< " @ $ 4 6 = , 6 !7 , ! # # > & " " 3< " @ $ 4 6 $ 4 = # $ 4 # # ,
- # & %0 # & ! / # ) A * # ) & 8 # 8 $ 4 & 88 / ) & % # % # # # %# # 8 , - 9 - # # / # & # / % & 0 # # * 0% % , " / B) * # $ 4, # & -& $ 4 ) # 8 # % , 8 9 8 : & 8 # # %# # 8 #%8 % A # 0 C # & # # 88 # D ! E ) % , 0 ! 88 8 F
# && & 0 & 8
! ) ) ) 0 ,
& # ) 0 #%8 # G # - #%9A / )% # # # # ) , 8
# # %# ! # !% #
) ) 8 # ) &% 8 % A & # & , 88
# % 0 8 ) G
#%& *% ! # % 0 & % - %) % ,
# # / # # ! %
# & # # / # ) # # !& ' #
# # # ) , &
H ) & # & & ! B 8 A # 0 ! # # ) & # I ' 9 # 0 ! # #%8 # A # & # ) # ) 8 G & B ( 8? B # & % # ! # # %# 8 , & # & # ) % , 1 # ) # % # # ) ) 8 & # A % % # 8 #% ) , : / 8 "
$ %& # A 9 - 8 - &% B & B % ! 8 # ) A & # # # ( ! - 8 ! / & # % / , # % # # # # " ! # # & ) / @@@ # ) ( ! ! ! ! ) ; * !& ! , ; % # %8% & # 0 ! # J 8 , 0 ! # 8 & %# 8 && ! % / % # " 3<, & & * ! # - ! ! # & / # ) 8 %, -& #% %! % - ! # & / & ! *& # ! # 8 # %# * &%# ! ! # & ! &
/ 8 *& # ! & & && ! ! D )E * 0 * 0 & % % K *& # %# %# # # % & & ) D )E D )E % - / 8 # & & #%8 K , ' 9 # 0 # ) / &% 8 0 - 8 & # % -#B && ! ! ! # % 0 ! , & ! ) 0 - & -/ , '&& %0 # # 0 ! % A %# A 8 ) A ! # 88% % # % 0 ! # ) # ) 8 # % - $ - , 1 & #B & & && # ) % B# A # / # # % % # -% 88 # / , 1 # - B
% & && * # D % && E & % 0 ! # # -&% , 1 B & 8 / # L ! % # &% # % G # && , 1 B & ! ) ! 8 # # ) 0 8 # 0 0 !% # / # 88% A # & # # 8 F &%# ! ! , % : ) % H # # & 8 # ! / & & # ) & % # % # ,
) & # && ! # # & 8 #
# M # ! 8 # & # * B %# 8 # & 8 A && N # < , " ! 8 ) %# # # 8 9 -8 % % && # K ) 5 + & ! ) !& ), #%# % - 0 ! # %# & # ) %# , # # # # 0 & - # 0 ! % %, 0 # # 88% % & & &% 8 # ! ! # & # % 0 ! %
* 0% % # & ! &0 ) ,
2 3
- &% # 8 F & * ! # # O & B ) @@@ # % & % # " 3< @@@, 1 0 ! # 8 # & #% # / - 5 # 3 , ' 9 = ! & # ) % # ; " 3< O P4 2 / - ! , Q P4 0 ! / ) !& ), Q P43 8 && . ( P46 4 ) # && ! ) , ( . ) ! ), D
% # % & # && ! E # ! & # ) Q P4R ' % 0 # && / , 0 !
4 5 ( O "$ Q P4= ! ! # & / % / % 0 6 . ) ) 6 7 1 ! ) 0!
; " 3< ) -& # " : 0 6=R " : 6=R O
# # # " 3<, & /9 8 D # %& # - / # && %& ) #%8 # &
- # #%8 E, # # #% 0 # 0 # ) % ; " 3< ! !% O 8 # # # ! & % & # %# # && ! # 0% #
8 ' # ,
/ * 0% & 8 # # 0 ! # 0 & # && & & A & # 5 # 6 5 N # = 0 , 6 ,
4 5
4: , 5
&& C %) # A -& " 3< # / - ! # " 3<
9 # 0 % ) % #%9A % #
#%) && 8 # $ 4 $ G - , , && & # & # ! ) $ 4 A ) $ 4 6 = # ) & / # #%) && # 8 F / & & 8 % B) #
% # &%# ! ! & & # , & # 8 # # % # & / B # ! # %! %# # " 3< % & -& $ 4, " $ 4 # ! # 0 # % 8%#% ) # %# / & ) A # ) % & ) G & % ) # # # 8 '" 0 ! 4 ( ( !& ) $ $ ! ! N 7, 8 3 . ) ) S 3 . ) ) , '& B $ 4 $ 4 # - # & / ) #% 2 & % % %) % $ 4 6 $ 4 = $ 4 ) # " @, # B & && - & ! 0 # B 0% # 8 % && % + ! , # " :. ((% ! ! % ' ' % ! ) 6 9 (( ! ! % ! 9 ! % 4: 4 $ 4 6 " : 66@< # & #% / @@@ & ) # /9 # ) :3 : * 0% #% # /9 8 # # ! % 8 # & # B , 88 # ) # !% % # 8 % ) # B ) # ) %,
$ ! %) # 8 % && % # # " : $ 4 6 %) & B # # %# % T 0 $ G - = , 88 8 - $ 4 6 ) #% 0 # # ) % % # 8 8 - # 88% /9 # ) # #% % # % # ) %! && & # B ,,, ) A
& & / % # 0 # ) ! & %
- # 88% /9 # # & &% 8 #%/ 0 # 8 % ) & - & B G & , /9 # $ 4 = ! ( ! O
, 4:2 ;
$ 4 = " : R@3 &% 8 & # % & # - #% * - # 8 F
%# , 1 G 8 & # G % 8 # & % 0 0% # & & # ) #% % %& % A # & % # 8 - # # % , $ 4 = & - # & &% 8 8 # # B
8 & ) 8
- # ! # # 88 # % O & / % # ) ! # 0 0 # 8 # && & 8 # &
%# ) T 0 $ G - ! ,
$ 4 = % % #%) &&% & 0 ) % # # 88% # # && & % % & P3 , ' O S + ) ) 3 1 ! & &
% # % # /
! ! # " 3= % # %
! % 0 ! ! # %
&0 % % / # * B ) & # && # % %) ) 2 ' * " : =@ " : =@
3 ! # % # % ,
& # $ 4 = & # 8 & B
# /9 %# # # # %# , 8 9 # 0 $ 4 = #%# % - ) - # & # %# & B #%& # # - # # -K 8 # # && %# # & & ! # ) % # % - # 8 -/ # & / 9 # 0 # & & # ) # & % A 0 , " / % # & ) ! 0 ! # ) C #
%# , # 88 # #
# & ) & & % & U
# & # % - - I
4:4
$ 4 " : , 3 && % 1 2 3 & & # ) ) 0 ! # # # # & # # % % & / # )
# 0 C # # & % & & # 88 9 A 8 ,
& # - $ 4 # ) #%8 # 8 F !% % / & # % &
& , 1 - & *& # & ! 7 / # 88% %# # - # ! # ) #% # % % # & ! ) 8 # * # 0*& # & # & ! # A && #* 8 #
# , $ 4 8 % # # & # & # % & - , & & V ) !
3 V ) ( ! & & ) &% 8 & B
% # # 8 : ,
" ! %! & = # # # # ) 0 # # # # & # 0% # # & & # &
# ) A ) # # % - # - #
) # ,
8 & ) % % % - & # & & % % # # # ! & 6 V ! , )
! , $ $ 4 # # ! ! # -& # # & R V : )& 8 . ) ) : . # !
& # & < V : )& ! , : ,
( #% # & % A %# , & B! ! # # , 8 # & # B # / # # , # A ) -& # # B &% / % % , ( !% % % 0 ! # ! # / # & # - , #%8 & # # B - , ! , ) ! $ $ #% * B # ! # # % - /9 %# , - #%9A $ $ $ 4 6 #%8 & # # )% 8 # - # M # # , & # # & ) %# ! ) $ $ # % 0 ! # # % #% *& ! K # 0 8 , 0 % & # ( # ( , ( #%8 O D 1 / # 0% % %! % # 8 % # B & & !% % # -& # # E, & # # #% # & # )
% #% ) # , 8 & #
! A # # # # ,
/ # ) - $ 4 # & 8 % ) - % % & % %# # $ 4 =, # & 0% # # & & # #%) &&% & / % # G ! &
" ! 4!& A # # G ! ! # # & 8 #% S , 8 F * 0% & / $ 4
* , < 0 ! # && ! 0% % + ! ,
# " : & ! !
< + "
1 & & B % # # 8 F # &%# ! ! #%) && # & # ) 0 ! , #%& % # & &%# ! !
! - 0*& K # # # 8 8 # ! &% / % % & & ! # / , 8
) # # /9 &%# ! ! # & /
& ) # A # / / 0B
) ! 8 - % K
! %8% # & # # % # & # / & & # * B # 8 & #
A # !% ! S $ 4 = $ 4 , & & #%) &&% # # & " 3<, <: 3 2=
# ) - # ; " 3< 5 , 3 & & / % &% / % # & / % # D 0 ! & %# 8 && ! E, " 3< # & ) A # & ) - 88 % & # % 0 " @ & - & O # ! # # J ! # J 8 %# 0*& %# ,
' # " 3< ' #%) &&% " ( ) ' " 3< ) ! & # " , & ' 0 0 A 8 # & $ 4 & R &
% # # ! , )& 8 - # 8 # % # % &%# ! ! / 8 (K # #% &%# ! ! # # 88% 8 , N A
%) # # & # ) # # # %# # 8 $ 4,
& & ) & %) / & &0 # &% 8 ' & & A &%# ! ! , 0 / # *
&%# ! ! -& # $ 4 ) # ;$ 4, ' % & & %8 ! # &0 # %! # $ 4 )
! & # -& # " 3< # & # 8 F 8 # & ) # # %# &%# ! ! I
M % # $ 4 # - % % ) ! / , & ) % G # $ 4 & # ) & 8 & #
# # ! ! # # ! ) ! # # # , # % % $ 4 # # ) ! ! & D # 0% E ) ! ) ! , 5 U % - G * & % % & 0*/ #% % , <: ' # A # & " 3< ) $ 4 # & R 5 N %! # -& # A ) " 3< # 8 % # G & G
& % ) # $ 4 = 6 & # & % - )
-/ # # ) ,
! % % ) # & $ 4 A & # & # # # # % " 3< ) # " 3<
# #%) && & # & 8 % I / ! " : # ) # ) " 3< " @ ! & # ) 9 , " 3< " @ - & W 2 A % %8 - ) W
M % " @:P4 % G #%& & ! & / # 0 ! ) !% % - , 8 # # -& " @:P4 # 9 - # 0% # # - A 8 ) 9 % , /9 8 # & 88 9 # 0 & ) % 0 !& ' , $ 4 # ) # # # #%) && ( 2 3 # # 8 A %! ! / # # %# , & % & & C - / 9 8 8 # * !
B & 8 O %# & % # , % # # # & % O & #
% %&0 # # ) # 8 - # # # # # & G &% / & / , #
%# % # ! ,
%# # % % - !% % %
88 # # 88 8, B & # # & ) 88 G 0 && # & & # # # ) - % - # && # # ) # % # # & % ! # & , + # # ! / # %! # D ! ! 0 E & ) * 0% !% % # ! / /% % , ! / # # %! & # # ) % # 8 # # %# *& ! # ! *& ! # B # 0 # % 0 ! ! %8% % K ,
% % / U - 8 # G # 8 # '" " : <6< O @@ @@ #%& *% 6 # % # # " : <6< 1 # " : <6< O 3 3 - & / % , 8 && A %) # # 8 # # 8 3 6 # ! # 8 & B % % % / # %! % # % A % - A %& , ) # % , ; 2 < 3 XP & # A ) 0 & & & % A & B G # %
0 # & & - /9 % - & , & # & & & ! ! 0 8
! # ) K # # & & & A 88 # # # & #
# + ) ! 3 1 2 3 $ 4 ,
0 / -& # " 3< && & 0 &% 8 % # # # # # !% % # # % # 0 C # & # # # / # % 88 & $ 4 , $ 8 ) / 8 # # % ) " 3< " @ $ 4 /% %8 # % # %# , = ' 9 #J0 9 # #%/ 0 0 # ) % ! &%# ! ! - ! & % #%& *%
# A ) %# ) 8 O ) % %
& % ) & ! # & J %! # 0 # &% ,,, - #%9A 8 ) / ) 8 0 ! & # # %# # J & #%& # # 8 # % # ) #J ! ! # % & % ) , # 88 J #J -& 0 0 #J # #J " 3< # $ 4 / A & ) # ) A * ! , - & && %# $ 4
# & ) %! % & % & J 8 ) #%& *% & # & #% ,
%5 5 ' # , , X # # # J ! A # O 9 -& & ) , 0! ! ' ## * X ) / 5 N # , = , " ( & 8 8 ! ! 7 #O 0 ! # ) * 7 ?, = 1 ( ! . & > ! ( ( )6 ! > ), # 1 # Y !# , 5 # 5, 3 , . ? 8 !& ) 9 ( 9% ! 6 ( 9 ), "* ! 1 ) % # 0 ! # * , 5 ;, N Y, , $ 4 ) ) 7 ),R, " : ; :" @:P4 :XR 3 , 5 # Z, 6 , . % .= % )% 9 ;44 +, 5 , 2 # P (, N Y, 5 ;, $ +, 3 , ) !& , # ) , 6 < V = , 0 4, 4 0 4, 4 #/ , , 6 , X # # , 6 , ! ) , , 6,
N # N, < , " % % # & # ! # && & , 7 , 6R <3 <6, " : <6< O @@ , @@ , !& ) @ ( * 4= ! ! ! % A B % % @%!& ) @ ( , " : <6< O 3, 3 , !& ) @ ( * ! ! ! % ! *C ", " : =@, 3 , ( !& ), ) " : 66@<, , ( !& ), ) ( ? ! " : R@3 , , ( !& ), ! ! ( ! " : , 3 , ( !& ), ( 2 3 ", " : 6=R O , , !& ) @ ( 0 % !! % % ) 6 % ! ( %(% !, * , $ , 0 # ? ", , < , ? ! D#BE $, $ G - +, 2 ', , 5 N # , , , ; ! , ( && # 0 0 X, @ '( " ! " #$ ) * U ,
$ - ", , 1 ! # J O D & % % -[ && & # % , ) 9 6 4 0 # , %#, # ( # 1 $ # X " &% $ 3@ 6R, ( 8? ;, , .9F) 9 !! G . % %! , # % ) "* $ , T 0 , $ G - +, = , X # # & # %# , .@ 8 % ! !& !& ' % 4% 4 ) @ ) 4 $, #, # N B ) $ <3 R,