Transport par diffusion

Wartick&Cochran (1985) CSP modeli içinde şirket sosyal hevesliliğini, sosyal sorumluluğu tanımlayan fakat sosyal sorumluluğun yerine geçmeyen bir bileşen olarak tanımlamıştır. CSP modelinin ikinci bileşeni olan CSR2 belli prensiplere dayalı sosyal sorumluluk yansımalarına tepki katmaktadır. Wartick & Cochran formülünde Carroll ın listelediği dörtlü skala (reaktif, defansif, aktif, proaktif) kullanılmış, sosyal baskılara karşı gelişen şirketsel tepkiler ifade edilmiştir. Fakat gözönüne alınması gereken bu ifadelerin prensip olmadığı ve sosyal heveslilik kavramını tam olarak açıklamadığıdır.

Strand (1983), Ackerman (1975) ın daha önce yapmış olduğu çalışmaya benzer olarak geliştirdiği sistem yapısı ile hevesli firmanın karakteristik davranışını 3 maddede özetlemiştir.

a) Çevre koşullarını gözlemler ve değerlendirir. b) Birçok paydaş talebini bunun üzerine

c) Değişen koşullara karşı planlar ve politikalar geliştirilir.

Bu davranışlar aynı zamanda bilgi elde etmek, insanları, grupları ve olayları sürdürmek için gereken süreçlerdir. Bu yüzden CSP modelinin ikinci bölümünün anlamını daha iyi yansıtır. Dahası Sosyal Vakaların Yönetimi (SIM) araştırmasının üç ana konusuna yer vermiştir: çevre değerlendirmesi, paydaş yönetimi ve vakalar yönetimi.

3.2.3.1. Çevre Değerlendirmesi

Heveslilik çevre koşullarına adaptasyonu suretiyle şirketin kurtuluşunu öngören ekolojik bir içeriktir. Firmalar dış çevreye tepki vermek ve uyumlu olmak için çevre hakkında bilgi edinmelidir (Dargeois, 1980). Sosyal sorumluluğu yönetim hareketine dönüştürmek için SIM araştırmacıları sorumluluğun farklı orijinleri, süreçleri, konfigürasyonları ve etkileri olduğu ve çevrenin sürekli değiştiğini ifade etmek durumunda kalmışlardır. Bu sayede bir firma için sosyal, politik ve yasal çevrenin en az ekonomik ve teknolojik çevre kadar önemli olduğunu vurgulamışlardır.

3.2.3.2 Paydaş Yönetimi

Freeman (1984)’ın paydaş analizi dış-paydaşlar ve şirket fonksiyonları arasındaki ilişki konusunda bir tartışmanın öncüsü olmuş bu ilişkiyi ve sonuçlarını öngören bir kılavuz sunmuştur SIM çalışmalarının büyük bir bölümü paydaş yönetimi üzerine

yapılmıştır. Bazı araştırmacılar paydaş yönetimi içeriğine odaklanmış ve şirket uygulaması için sağlam teoriler geliştirmek amacıyla çalışmışlardır (Gilbert, 1989; Mallot, 1990; Meznar, Chrisman & Carroll, 1990). Morris, Rehbein, Hosseini & Armacost (1990) paydaş yönetim araçlarının bir kısmını (örneğin, çalışan mektupları, halkla ilişliler ofisleri, toplum ilişkileri programları) organizasyonel karakteristiklerle (kazançlılık, sahip olmak, CEO liderlik stilini) biraraya getirmişlerdir.

Diğer araştırmacılar firmaların çoklu paydaş ilişkilerini nasıl yöneteceği üzerinde durmuştur. Örneklerden bazıları halkla ilişkiler yönetim araştırmaları; şirket sosyal raporlaması (şirketin sosyal sorumluluğu nasıl açıkladığı ve paydaşların bundan kazansı); sosyal problemleri birlikte çözmek.

Bazı araştırmacılar ise paydaş ilişkilerinden bazılarını konu edinmiş ve bu konunun yönetimi üzerinde durmuşlardır. Bu konuda oldukça fazla sayıda kaynak bulmak mümkündür: Şirket hayırseverliği, toplum ilişkileri, etik yatırımlar, uluslar arası paydaş yönetimi.

3.2.3.3 Vakalarım Yönetimi (IM):

Wartick&Cochran (1985) vakalar yönetimini CSP modelinin üçüncü elemanı olarak kabul etmişlerdir. Onların hazırladıkları içerik vakalar yönetimi, vakaların tanımlanması, analizi ve tepki geliştirilmesi gibi bölümlere ayrılmıştır. Nasılsa bu içerik daha çok süreç anlamı kazandığından, politika bazlı bir içerik olmadığından ve de CSP çıktılarını açıklamaya çalışmalarından CSP modelinin son parçası değil de sosyal hevesliliğin bir süreci olarak görülmesi daha doğru olacaktır.

Daha önceleri çevresel tarama (Wartick& Rude, 1986) olarak bilinene çalışmaların gelişmiş halidir. IM şirketin sosyal olaylara tepkisini yönetmek için iç ve dış süreçlerin planlanmasını ve izlenmesini içerir, öyle ki bir amacı da şirketin karşılaşacağı sürprizleri minimize etmektir. IM’de gelişimlerin dağıtımı, sosyal vakalrı geliştirmek ve kontrolü sağlamak için uygulanmıştır (Ürün-yaşam çevriminde olduğu gibi).

1980 lerde şirket halkla ilişkiler fonksiyonu ile birlikte anılmıştır. IM’e bağlı olarak incelenen diğer şirket davranışları kriz yönetimi (Sirivastava, 1987) şirket poitik stratejisi, kamu-özel şirketler ortaklığı olmuştur.

Daha sonra SIM araştırmaları sosyal vakalar için iç prosesleri incelemiş; örneğin şirket etik programları, şirket etik kodları konu edinilmiştir. Wartick (1988)

çalışmasıyla vaka yönetimi ve tüm şirket performansı arasındaki içerik ve pratik bağlantıların varlığını pekiştirmiştir.

3.2.3.4 Hevesliliğin Şirket Sosyal Performansına Katkısı

Heveslilik bir hareket boyutudur ve CSR nin normatif ve motivasyonel içeriği için “Nasıl?” sorusunu sorar. Hevesliliğin üç bileşeni teorik ve pratik olarak bir birine bağlıdır. Paydaşlar vakalara dahildir; vakalar paydaşları içine alır ve çevre hakkında bilgi tepki verebilmek için gereklidir. Heveslilik bu açıdan yöneticilerin çevre-paydaş durum ve isteklerine karşılık nasıl hareket etmesi gerektiğini gösterir.

3.2.3.5 CSR2 Araştırma İçeriği

CSR2 süreçlerini anlamak için yapılan araştırma sorularını:

Tepki alanları: Şirket hangi çevresel baskılara karşı hevesli olmalıdır?

Tepki modları: Hangi düşünce ve hareket uyumu şirketin dış çevresi ile ilişkilerine uygundur? Hangi tepki şirket değerlerini daha iyi gösterir?

Tepki araçları: Şirket çevre koşulları ve sosyal taleplere karşı hangi metodları kullanır?

Tepkinin çevrim ve gelişimi: Hevesli politika ve programların gelişimi için hangi yönetim prosesleri uygulanmalıdır? Yöneticiler bu programlardan ne sonuçlar beklemelidir? Sosyal tepki için bir öğrenme eğrisi var mısır ve neye benzer?

Tepkinin verimi: Tepki hareketleri hem içeride hem dışarıda nasıl değerlendirildi? Verimlilik ölçütü için kimlerin yanıtı önemliydi?

Tepkinin şirketleşmesi: Hevesli prosesler bir şirkette standart nasıl operasyon prosedürü haline gelebilir? Sosyal tepki süreci ve şirket poiltikası arasındaki ilişki nedir?

Bir şirkette tepki modlarının nasıl değişkenlik arz edeceği diğer ilginç sorudur. Yakın zamanda yapılan bir çalışma şirketin değişik zamanlarda, değişik vakalar için ve hatta aynı anda o anki duruma göre farklı tepkiler verilebileceğini göstermiştir (Marcus ve ark., 1987; Mitnick, 1981; Wood, 1986)

Ayrıca şirketin içinde üstten asta sosyal heveslilik yaklaşımı incelenmiştir. Şirketin toplum imajı ile şirketin sorumluluk/heveslilik profili arasındaki ilişki incelenmeye değer bir konudur.