مقروئية الصحف باللغة الفرنسية

(1)

ــ ــ ا ـ ـــ ا مو ـ ــ -ور ــ ـ ــ م ـ ــ ا مو ــ ـ ا و م ـ ــ ل و و ل ا ص

ر

ةد #$ ل جر ةر ذ

ل

ا و م

ا مو '

و و

ــ

فار$إ

ير

.

ب

داد إ

ا

ير و

ا

:

-ا

.

ر ا

و

....

...

و

ر

-ا

.

ير

.

و

....

...

ارر و ر

ا

:

2012

–

2013

(2)

ء ـــــــــ د

ت

اذإ رور ب أ

د! " م$% ا

ت% اذإ س' "و

ل ) ا نأ اد ر+ذ ل

ح

ا - إ قو يذ ا وھ

بر

–

ةو ا ب!ار ر +ا وھ 1

! ا نأ

%

ف 3 ا رھ ظ لوأ وھ م ! "ا ب ناو

بر

–

5ا كر!ا ل ا ن !در اذإ

ل

كر!ا ح

ا ن !در اذإو

ل ) ا -% ب% !أ -! ء ا ةو

ا

ن !در اذإو

ن 8ا

كر!ا

و) ا

ط أ س ا - إ ت' أ اذإ بر

نــــــــــــــــــــــــــ أ

(3)

%+

+

ر

ر د ضر5او تاو ا مو ن

ا بر ; د ا

ق%< ا

= ر+و =%3 ن د ز ا = ' او = ?

-% هد ا،ن

أ

ن و%< ا ل3 أ = و رو هد د

-% م % ! او تاو% ا ل3 أو

ن د ا

و مB+ ا ? او صو < او

.

= ' و هأر ن = ?) نأو ل ا اذھ م !إ ر نأ -% هد

أ صB<8ا زر نأ =

رد او ك ذ و = ا $%+

= %

.

ر+ و ر د ! %+ = و!

)

يذ ا - إ ر د ! او مار! "ا

ر د ا ذ ! 5ا وھو ح

% م !8 $ و! ل3) ا = ن +

"

و ير

. "

دو و ا -% أ - إ ن ! "او ل ز ا ر+ ا %+ مد ! +

ر+ ا ن د او ا

ھر D ل طأ ن

.

ةد

ا -% ل !"او مB 8ا مو% م ةرادإ - أ نأ نود

مB 8ا مو% ةذ! أ ?

ك ذ+ - "و ھو د ! ا تB $ ! او

ل !"او

.

ذ ! 5ا

< و م ! اذإ ل

- إ ص < ا ير+ = وأ و

"

د

."

مھ ن ل+ ر+ ا نأ ك ذ+ ر+ ا اود ن و

ةر+ذ ا هذھ ز ا

ر د ! او مار! "ا ق ء"ؤھ ل+ د ن وأ ب ر ن

.

(4)

ءادھ8ا

D $ظ) ن ر+ ا ن د او ا - إ ل ا اذھ يدھا

.

ن % ر+ ا =!% و ل3 ) ا وز - إ = دھا +

.

< !او<أ ل+ - إ

:

د

.

- إ

% ا ت + !+

:

،ل 3 ،لو! ،ف و ،رو أ ،د

س إ ،مB إ ،ب

ير و !

< ! د ل+ - إ

.

د و!+ ا

ا %ط ل+ - او

2013

م

.

(5)

أ رو ظ م ر ا ل و ا مھأ ن ر و ا ا ت از و ا ل!" # ر و ةروط د' ل و ( )ود ء ")أ + ذ و ف ا ت ك 'و و" ا م/ز ا لظ # " +0 ظ ا + إ # روط او ق رط ن ةد'او ا ( ' ا 3 . ءار! ا بد' ناو 5ا ماد/ ا ف ا ت0 # ا رھ ظ ا ن ن و عاو"أ رو ظ + إ ىدأ ا ب 5ا # ( و" ا اد و جار/ ا ' ن ادھو 9 ا ت ا ن ةد د' م ل او ا ق ! 0 ءار!0 ت ص / و نطاو ا وھو ا ن د د' عو" رو ظ + إ ىدأ . ت ارد ن ا تد 9 ا د و ت رو ' ا 3 ر ق ! + إ و ;و 3 نأ إ ل و ا < " ا ن ن و س" ' ر ف ا رو ' تر ظ / ا ا رو ' ا ن ن دد ر ا + إ لو و0 . ر از' ا ن أ ن د ( ' ا نأ +0 فور ا د "و ت >0 ا تر ظ اد و ةر ذ ا ل / ? "" ب أ ةد "ر9 ا و ر ار! 3" ةر "ر9 ا >0 !ط " ف ةد ر / " ت" ءاو وأ ر ذ ك ھ # و ذ ل ' ا ا +0 فر ا لو " !ط " ا ف ا ور! ىد " ) ا >0 ا ھر "ر9 ا >0 ذ و ر از' ا # ر ا >0 ا د رو ظ ا يو ر ا م ظ" ا " / ىر/5ا ت; ' ا ( ' ب ر م ر "ر9 ف # "ر9 ا ر ;ا 390/ س بر ل ' د و يذ او فر ا و و +0 ر !ط " ا ف ا ب" ' + إ 3 مو! يذ ا رود ا .

(6)

ب #! ط . ارد0 #' " ا ر ط ا مB د د ? ا ارد ا ت أ أ +0 # ا ; >?"ا ت!0ط"ا " و ت;ؤ م) ارد ا م د ر 0 أ و ' #ھو 3" ' ا ل و # ر ا لاؤ ا ھأ ارد ا ب أ عوBو ا ر /ا فادھأ ارد ا ارد ا و" ث 0 9 ا م ھ 9 ا د د ث ا < " د د 3 د ا يذ ا ث ا "! " ا م) ث ا ( ' د د ةر ;ا ت ر'أ # ا د ر) أ نو 5 ! ط ا ارد ا 0 ارد ا ت; ' ار /أو " ا و . أ د! يرظ" ا ر ط ا ل 9 ا لو " لو ) ) ن B >0 ا لو5ا لو " د! ث ) ا ل 9 ا أ و ا #" ) ا ل 9 ا نو" و او ) ) ن ت /و ر از' ا ا رأو ( ث ? " حر? لو 9 ا ر 9 او . "اد ا ارد ا ار /أ و وأ #! ط ا ب" ' ا ىو ا يد او +0 ق ط" < " ا ر 9 و حر? م) لواد' ا ار /أو 3 ت يد او م ج " ا ' ا ن ? ا ر9 ا ت;ؤ ا و ا .

(7)

1 ا طا ا ا ا ر ا ! ا " ا و ! ا ا ةرازو % د ' (' ا ) * + , -) * ا م ا / -'و 0 -ل 23 ا و م4)5ا م ) - + 6 ا 7- ا ل 23ا و ' 8 9 : ;2<3

" ا ةر

ا

+أ ' 8 ا 9 2 ا ط -2 -ج <3 ة /? ز +ا د 2' نا 7 ' " و -+ @ ا , ' A 2 ا " - ا B 8' ط CD' / )أ و ةر ا ه ھ ءB 83د ( ا *را ا 4) HI * 7 ا ' *5ا م أ : JC4 ا 8Kو :د ا فا Kإ N 3 ير . ب : Q ا دا )إ ( ا ير R ' 7- ا ا 2012 -2013

(8)

2 %7 ا /ذ U6+أ LMD !8 4/ ! ا م J7 ا ;2< ا H ا و م4)5ا B و ) ت 4) ' 8 9 : ى 0أ H ا و ةر 2 ا ر ا لوWا س 1 Bھ N+أ A 2 ا ءا ( اد + Cأ ارد + س 2 !9 ة 9 ة ا Bھ ك /Wا + س 3 ة ا !7 3 U اء - C : س 4 3ءا Z@ ا [3 وأ !ھ C : ء - ا ظ س 5 ة ا [3ءا H9اود !ھ U ) ع4ط ا ر 0Wا ت ' دو ا A 6 ا ة ا 89 ةد ) !+ 6 ا ر ا س 1 ة ا !9 ا 3 اد ت @2 ا H * U وWا و ة 0Wا 22< ا ت @2 ا ^ 9 ( و 7 ا * !ھ 22< N+ / ادا ... س 2 ' 3 ! ا ر 0Wا ) + !ھ ) *ا و 9 _ I ر ر 0Wا H * /?3 ى 0أ ... س 3 BZ@3 Bھ نأ [3 * ا 3 رو +و 8 ا

(9)

3 س 4 ھا 3 ! ا ' ا ة ا !ھ قو ا < ا فا ا ر 7 ا ى 0أ /?3 ... س 5 ھا 3 ! ا -+ @ ا ة ا !ھ

ELWATAN LE SOIR D’ALGERIE QUOTIDIEN D’ORAN REFLEXION LE BUTEUR /?3 ى 0أ ... ... " 6 ا ر ا س 1 ! ا [ 4/ !9 -+ @ ا , ا B -3 Bھ اد + Cأ ارد + س 2 -+ @ ا , ا كا - ھ A / * ^ A I س 4 Bھ [3د 9أ !-+ @ ا ي , ا كا - ( - 3 !9 A 2 ا U إ / C U إ ^ C U إ A I C س 5 9 _ N )د Bھ [ + س 6 -+ @ ا A 2 ا a* 3 ى 3 A / و 'و ا 9 _ ) 3 م4 5ا و 'و ا 7 I * 3 م4 5ا ) 3 + @8+و @ ا 9 6 ا ) 3 U إ , ا *اودز ا س 7 Bھ ت _أ U ) [ * 3 ي 8@ ا + س 8 -+ @ ' ط 7 ا A 2 [ 3 ھ ... ... و ذ ا ...

(10)

20

لو ا ل

ا

:

ا و

ا

د

لو ا ث

ا

:

ا مو

ا ث

ا

:

ص

ا و ف ظو ا

ث ا ث

ا

:

ر

ا ! "

ا

ص

(11)

21 د : ھر ا مو لو رظ ا ارد ل د ر يذ ا و لو ا ل! ا !" ! و " ظو لو # ا ث% ا و عو'و ا اذھ أ ر! ا ) %! ا ر # ن ث # ا ث% ا ثد%

(12)

22 o لو#ا ث ا : ا مو دو!+ ا د د% ن #% ا و ء ا ن د د لو % langue ou langage ) ز ز ا د ت ر رو د ا ' ر ذ ا هذ ت ر ا ن د د او 'وو ا و% ا . ل ) 0 ل" و تر0 ا و ت 0 ا و! ا زو ر ا ن ق ا ـ دار ا . ا ـ 3 ن 4ا ةرو% ا 6و و ا و 6و و ا تاءار64ا و 6 م7 ا ن . 6ر مأ اد ن ءاو ر ا ن ظ ا ر ا ظو ھ ا ـ . ل + % ر ا ن ظ ا ر ا ظو ل ا ھ ا ـ : ل ن7 ' 8 م ن7 و ل+ ا . ىر ن ك ھ و ل ! ا و مد نأ ن اد ا ت 7 ا ن م ظ ل ا ـ ھ ا نأ اد وأ اد!; ا و اد ا ت 7 ا عار ا ) ةرد+ ا ) 1 .( ر +# ;وط زو ر ن ت7 ا ن عو'و م ظ ھ ' أ او ن ) ن دار أ ل ن قط ا ر 0 6 =د تاذ ت 7 و 6 ھ و م ظ نو و، 3 ر ظ ف;و ل ت # تاذ وأ ، م ا @ 6 ا اد + ر# أ ت ;7 ب ر ك ذو، لو!أ ب % 3 6و ف B دد% ) 2 .( ) 1 ( ز ز ا د فر0 : ر ،ل 6 ا راد ، 7 4ا ا ط ،تو 1 ، 1991 ص 92 . ) 2 ( اد رو! ن أ ،ف ر0 ا : ا ،م ھ ا 7 4ا ا س م ةرھ + ا 6 ز ر ت + ط ا ،ةرھ + ا ،حو ا 2004 ص ، ص 13 ، 14 .

(13)

23 o ا ث ا : ص ا و ف ظو ا ا ف ظو : ر ھو ب % POHLER 1 ر ا ظو ا ـ . 2 ـ 7 4ا ظو ا . 3 ط ا ظو ا ـ . نو 6 ب % JAKOBSON : " ظو ) 06 ( 1 ا ظو ا ـ . 2 =ا وأ ر ا ظو ا ـ . 3 ا و ر ا F ! ، " 0 4ا ظو ا ـ . 4 ا ءارو ظو ـ . 5 ل ! =ا ظو ـ . 6 ر 0 ا ظو ا ـ .

(14)

24 ب % ياد ھ HALLIDAY ف و 6 د 3 6ر و 1 ظ ا ظو ا ـ . 2 ا ظو ا ـ . 3 ! 0 ا ظو ا ـ . 4 0 =ا ظو ا ـ . 5 ا ظو ا ـ . 6 ر 4ا ظو ا ـ ) 7 4ا .( 7 ز ر ا ظو ا ـ ) 1 .( ) 1 ( اد رو! ن أ ،ف ر0 ا : ا 7 4ا : ا ،م ھ ا س ص 3 @6ر ا ،ت + ط ا ، 19 ص ، 22 .

(15)

25 ا ص ةدد ص" ! ا ز ن ر G 3 !و و 3 ط ن ر ن 4 ! إ إ ـ . 3 6 و 3 " ن در ا ھ ـ . و و د I ! ) ل ل % تاد%و مظ تاو! ا و تاو!أ ھ ـ ' أ %'او لو د ا و ) ا ن %'او و ظو ا ن ، ص ا 3 و . ر ھ ـ =د و ظ ا ) او+ ا و او و @ 6 ا دار أ ن= . 3 0 ت ا نأ ذإ، 0 ھ ـ كر 0 و 4ا قط ا ز 6 ن رد! أ م ظ ا و د + ا و ب ر ض ا ' @ . ھ ـ ر ة ذإ ر ل%ار ا ضر ا تاد6 ا و فورظ ا ب % ا . لد نأ ب6 و =وأ فر ) ا وأ لو د ا ظ ا ط ر ،يو ا فر ط ر إ ـ ) @ 6 ا ق ا اذإ ةدد ن ظ نو د; و 6 ا ىد مو ء 0 . ا ) إ ع 7 ا ز 6 ا و ث د% و! ا ز 6 ا مد ن 4ا نإ ـ د%او نآ ع =ا و م ا ن ز 6 ك @ ا ن 4 .

(16)

26 ن ر ن 4ا ا %7ط!ا ـ ر نأ ' أ L و و % ا ء 0 ا ةدر6 ا ھذ ا ر ا ن . ن ف ا #راو ن @ 6 د ا ر0 ا ،يو ا ل + =ا ـ ىر أ 6ا " ) إ 6ا " ن ل+ و،ف ا . = ةدر ا تاو! ، يو ا م ظ ا 6اودز=ا ـ د =ا اذ د% ) @ ت ! ا اذإ و، %7ط!ا ) I ! ت د و ن ل 0 ب ر ل" و د L I ! ھر 8 . و ز م ا ن ةد ء 0أ ) ا ر 0 نأ 4ا ا ط ـ . =ا و ق ا ) 4ا ا ةرد+ ـ عاد 4ا و ر ) 1 .( ) 1 ( يو % أ د % ) ط! : ط ن ندر ا أ راد ر! ا م7 4ا @;او 1 ، 2011 ص ص، 15 ، 16 .

(17)

27 o ث ا ث ا : ا ! " ا ر و، ا ت وط %! ا نإ + +% ب و ،ر! ا ت ط ر 6 و، # د% ت % ط! و، ةد د6 ا ظ ا عو 0 ظ%7 ' % ! ا تاروط ا ا، ع 6=ا،نو ا، مو ا ا ب أ تاروط و، ا ق آ @ و . ف ' ب ، ر # ن ، 6 إ ا %! ا تر#أ رد+ ن ـ ف ' ) إ ىدأ، ا ف+# ا ر! ا ب 8 و و ا هذھ ع ا و رداو ا ن ل 3 ، طار+ دو و ، ف%! ا ) س ا 7 إ و "ادأ يو ر ك ذ ء 0 ب ن ل ب ا ن ةد اذ، دأ بو ب حا ر ا اذھ %! ا تد+ ، ط ا % ' ا ر ھ 6 ا 7 4ا . )%! ةرو ' 6 )%! ا ن 6 و ، ا ماد ا طار 4 6راد 6 I ! )%! ا ا ل % 3 ا M ار ا ود نظ ، ر 0 م ! رو 6 ا ) لظ # لو % 3 ،رو 6 ا ) 1 .( ) 1 ( يو % أ د % ) ط! : ص ق @6ر ، ر! ا م7 4ا @;او 70 .

(18)

28 ظ $ نL اذ ھو،3 اذ و; ن ط ن ن ر # ا ذ %! ا ا نإ +# ن ف ء 0 ا ن ثد% ا + رط ا ل # ا ل ) و، ىر أ ) إ ر ز F ا ا ) إ ود نو ، 7 ا ر أ م ' نL ، ب ب ا وأ %! ا 3 ةءار+ داد ا ) مھ و، ر 4ا ص!+ ا ا س ماد ا ن نور 0 ، 7 ا ر أ ب ا ض نإ ل ، و أ بو ا د' ر6 ل# فدار دو6و % ن ر . و، ء 0 ا و ثاد%4ا + +% ء76 ا و، س ا تارو! 7 4ا ا ر#ؤ و ر د ا ءو ن 3 L ، ك ذ ل6ا ن و رو 6 يو ا و ور أ د !ر ا ء 8أ ماد ا ر أ بد و بھ ن كر ن ء 0 ) أ %! ا بو ا ) 1 ( • 7" ; ط ر0 O د ير"از6 ا 6=ا ث% ا لء ": مو ا %! ا نإ م ل ا ن ) ن " %! ن ن + نإ و، ضر ا اذھ طو0 ت++% ر اذ ار ط ار أ كر نأ ب ا ن نو =أ ن و و6أ ار ا %! ا = تارد )+ و، و ا @ 6 ا ء = و، ا ء = و، ع 6=ا ء 3#% ةد ا و، ا داو ا ىو ا ف ' ن 3 مھ ) مھ و، ن %! ا ؟ + ر ، 6 @ 6 ا ت7 0 ر و، و ا ! ). 2 ( ) 1 ( ;او، يو % أ د % ) ط! ص، ق @6ر ، ر! ا م7 4ا @ 80 ) 2 ( ز ز ا د فر0 : ص ق @6ر ، 7 4ا ا 17

(19)

29 ص : ! =ا ا ا ر! ا )+ ر دد ا نأ ق لو+ ا ن %! ا ار ارود ب ك ذ ھو ل + ا ىد و نو نأ طر0 و ا %! ا نأ ظ%7 ا ن و ءارGا و ت و ا و ر ا ل ! إ د %و ا ل ا و د% ا ن + ط ھد او;و او; ت رأ و ! ا ق ت ھ اذ .

(20)

41

ث ا ل

ا

:

ر از ا

ا

د

لو ا ث

ا

:

ل

ا د ر از ا

ا

ا ث

ا

:

ر

ا

ا م !

ث ا ث

ا

:

و ا ف

ا ب ر

$ ار ا ث

ا

:

ر از ا

ا ص

&

ص&'

(21)

42 د : ط ا ف ا نإ نو ر از ا ا ن ث د ث ا ل ا ص

ن لو!ا ل ا " ثد # و ث ا اذھ " "& &#ھا رو & "ھ ر از ا " ' ر ا ا م &)# ن م # " ا * & " و ل+ #',ا د- ر از ا ا # . ار ا ث & ا &أ ر &-#',ا &و& ر از ا ا ص ن ثد

(22)

43 لو ا ث ا : ل ا د ر از ا ا ل ا د و ف راد إ : نو ر از ا ةد ا رر1 ل+ #',ا ل 1 طوو ر از &و ب ارظ اد ذ & مو ل+ #',ا د- ر از طو ةد ر لوأ راد 4 ل+ #',ا 19 ر &# ' 1962 5 او " ب-6 ا " " ر- ا ىر أ 5# # م ' ر ا 11 ن& ر &' د مو رو5& ا ةد ر ترد م ' ا س 29 سر & 1963 نارھو د& ك ذ ن و، ةد ر - ط& ' ن ور ناروا ' و، ' ر ا &و ةد ر ترد ط '1 " ناو -" ر ا " ةد ر ر & . ط# ' يد ش د, ن # وط'و1 ' رود ا ن ت 1و# "# ا ر &# ' ر56 " 1963 &و '& لوأ ر از ا ت ر و، ناو - ' ر ا " Alger de soir " ' ر ا ةد ر ا ' & و & "ھو " France soir " ن "# ا ر از ا " ر جاور 5 " ) 1 ( ) 1 (

(23)

44 o ا ث ا : ر ا ا م ! ت ادد رد #و &و د ار س& ل+ #',ا اد " ر از رد #

بر & 5 & ب ' ث ر اور * ن يذ ا ت+ & ا * 6 د !ا مو

250.000 طو ا ت &و ا ب ' زو # م & ' 60.000 تر5ظ اذ ھو، ' و ا طو ا ف س & ر ) ' ر ا ا ءار ا 1 ن& و 6# ت "# ا &

ر ر # ا 5 "' ' ا ب# & ا .&# ا، طو ا د ار ا ةد '& و،ىو# & ا ف-@ ن&و مو " طو ا 18 ر &' د 1963 "ھو ث+ ا ت &و ا م &)# رر1 يذ ا، ": la dépêche d’algerie " ن& ل 5 #& و ' borjo ' و ' skyarvino ' و " constantine la dépêche de " و " " l’écho d’Oran ھر د ' Pier levens '

ف ا هذ5 ةر ا ' & ا ن& طو ا ا & م &)# ا اذھ ن& فد5 ا ن و كاذ آ م ظ ا Cر @ أو - ا ر او # او & او ر6 ا ت &Dا تاذ 'وو و# & ا ا E *#@ 1 م أ م ل 6 م+ Dا ل ) 1 ( ) 1 (

ناد& د& &

: ر- ا ا و'و& ا ) ج 4 ( ط س و# مو - او ر# او ر- ا &ظ & ا ر6 ، 2005 ص، 90 .

(24)

45 o ث ا ث ا : و ا ف ا ب ر ' ن& 1965 ' E إ 1988 &ھو ر- ا رد # ن #د ر ت : " دھ & ا " و " ب-6 ا " "1 و @1 ت رط &د و ' ر ا رد # ت ف ا تذ #ا طو ' ' @ ب ر-# ا م+ Dا ةرازو ) ' ر !ا ةرازو ( ارار1 ' ر از ا ةز # ا " ء Dا ط ر6 ب ر-# 1970 " ر ا ةد ر ب ر-# م#و و 1971 " " رو5& ا ةد ر م 1977 ) 1 .( ) 1 (

،ناد& د& & ا . ر& *' ص، 91

(25)

46 o $ ار ا ث ا : ر از ا و ) ا ا ص & • E إ ىدأ @ & ا ا تاو ' ا ل+ ر از ا " و# & ا ا روط# نإ 5&ھأ ص ا ن& & 5 ' إ

: - &&،د ' ا "' ' ا م ظ ا - ط ر از ا " و ط& ا ق و ا ط #ر,ا "' ' ا م ظ "&+ Dا م ظ ا - # و & د ؤ . - و ط& ا " و ا و "& ا روط# ا . - ةد ر &+ إ ر ا 5 +#&ا . - مو ا ،د+ ا ،"&و ا قور6 & ر C ف زور . - ب ' ر @ او ىر ا ند& ا " 5- زو# ز ر&# ' ر ا ةرد ا ا 5& &#ھا . - ق -# ر Dا ر ر # ا ق و، ر از ا ا " د ا ا ت C . - ھرد & دد-# . - م - ا ر أ ل 5# ط # ) 1 ( ) 1 ( "ھ رو : &د ا ر از ا،ىد5 ا راد،" ا ل'ار& ا 2006 ص، 144 .

(26)

47 ص&' &و ل+ #',ا ن& 1+ط ا ر از ا ا ن ث د ل ا اذھ ص "ھ "# ا ف ا 5#ذ #ا "# ا ب ر-# ا ' ' ن ت د # & ةر# ا ك # " تر5ظ ر !ا " ل ! ر از ا ر از ا ا ز &# "# ا & - ا ص ا

(27)

30

ا ل

ا

:

و

ا

د

لو ا ث

ا

:

و

ا

ا مو

ا ث

ا

:

و

ا

ا ف ظو

ث ا ث

ا

:

ھ ا و ص

ا

ص

(28)

31 د : و ا ا مو ن لو ا ل ا اذھ ثد ن ا ث ا و أ ظو ھأ و ! لو ث ا ث ا

(29)

32 لو ا ث ا : و ا ا مو " ن ك رظ ا ت &و و ل!اد ا دد' (&ار اذھ و ) د و ف ر' د&و وأ + + ا +) ا وأ &و و د ,ا وأ و - ا ا ن وأ و.) ا ا ن ر' &و و ا ل!د ا ) 1 .( 1 يو! ا ل د ا ـ : + ا سو 0 1 ' ) مد! + درو presse ھ و و ( ط ط ر ء 4 ط ا 5 أ ' ھ و ت و)' ا و ر !,ا ر4 و journal ا د - و journalisme و ا 1 ' journaliste ل 4 ا ) ا 1 ' + ت0و ا ا و ا ىذأ ) 2 ( ف ' & و ب ا د - يد زور ) ط ا سو 0 و ) 3 .( ا (&ر ر' ا ) مو ا ) فر ' ا 1 ' ا أ 5 ب & : 4) ل لوأ وھو، &ز ا ف : 4 ا د - و رد +,ا بر' ا ن + <4 داد 1 ' ا ظ ل ' +ا ن ) تد!ا و ا و ف ا ) 4 ( ) 1 ( د ز و أ قور : ط ،ةرھ - ا ،ب ا م ، ا م) 1 إ ل!د 4 2007 ص ص ، 38 , 37 . ) 2 ( لور ن"ور : ' & ا ت و ط ا ناو د، ر ا و ' + ا و و ا ا ر از& ا : 1984 ص، 79 . ) 3 ( ن ر ا د فطاو : ار ا راد ،ةر ' ا ر' ا ا ت +ارد : ،تور 1989 ص 45 . ) 4 ( ن د ا ير+ م' ا د : راد ا رد +,ا، د - ا A ,ا '&ار ا و ل "ا ل +و روط ، ' & ا 1997 ص، 23 .

(30)

33 2 و # ا ل د ا ـ : يذ ا ف ر' ا وھ ) و - ا ف ر' د - و ذ!B ت و ط ا ن او0 ت و ا ل 0 ن ا ل ' + +أ 1) يذ ا و ) 1 .( ةر4 ' ا د ف ا فر' ير از& ا مA ,ا نو 0 و : " ا و او أ ل تA& ا و ف ا ل رود هر4 د' تار 1) رد ن 1 إ رود ا تار4 ا ف و ظ " ! رود تار4 و ر !إ ف ـ ) 2 ( ) 1 ( 4 ) ناود4 : رد +,ا، ' & ا ر' ا راد، مA ,ا ل +و : ر ةر ذ 2005 ص 41 . ) 2 ( نداد ا ر ھز : ل "ا و مA ,ا مو)' ل!د ر از& ا ' & ا ت و ط ا ناو د، 1993 ص 29 .

(31)

34 ب رد ا يو5' ا نو - ا و 21 م ر 1433 ل ق او ا ه 15 ر 2012 م . ا ب ا و " و ا ا ق رط ن مA ,ا ط 4 " ) لو ا " رود ا تار4 ا راد إ " د 6 ذھ مو ، رود تار4 ر ' نو - ا ا ظ تار رد ا او أ ( & تA& ا و ف ا،يو5' ا . ن رود ا تار4 ا ف و : م ' ا مA ,ا رود ا تار4 ا ـ ! ا رود ا تار4 ا ـ . ن د ا ل و 7 و 8 ن ا ن ل ف ر' ) 1 ( 3 $و و د %ا ل د ا ـ : ف) ! م - ا ا م ظ ا ھ ا &و و د ,ا فA ! ا ف ر' ر ' ا '0او نادو+ ) ن + ر ن ر' د& ھ و ( & ا . - لو ا : ار ا مو ا : +ر ا - لA! ن در ا ر ن ر ' ) ةادأ ا ر ا 1) مو- وھو ا و + + ا د . - ا : ار '(ا مو ا : ط 4 ! ر مو- أ س +أ 1) ) ظو ا ب & ا 1) مو ا اذھ ز ر م ' ا يأر ا و ئر - ا م ا ت و)' ا ر4 1) مو- &ا . ) 1 (

ر از& ا رو &) +ر ا ةد ر& ا

: 15 ر 2012 م0ر دد' ا ، 02 ) 2 ( و أ قور د ز : ص،ق + (&ر ص 40 ، 41

(32)

35 4 $و و ا ل د ا ـ :

مA ,ا &و و ن أز& " ءز& ھ ا &و و ا نإ

.

رو ظ ط را د- و

روط ا : ر ةز ) ر ط ا ت و، ' ط ا عار ! ! ر ف ا هد- د0 رد& ار . ا مو 1) ل!د فو+ يذ ا مA ,ا ل +و &و و ا

و ط + + ا هر رود ا ظ ) 1 .( 1) "د) مد! + ) ا نأ لو- ا ن س + ا اذھ 1) 4 ن ' : لو ا 1 ' ا : & ھ و ر ا 1 ' ا ن لو ا ب & ا : نA ,ا و ( زو ا و ط ا و ل . ا ب & ا : ق)ط وھو ا سر ن ل ) . ا 1 ' ا : ث د ا و ر ! ا ھر4 ا ةد ا 1 ' ا داو ا و ت" - ا ن ھر Gو ا ت - - ا و . ث ا 1 ' ا : و ط ت رود ف ا رد يذ ا ل 4 ا 1 ' ا د او و مظ ل 4 ر ظ و H ةد ن رد ةد وأ ر -. ( ار ا 1 ' ا : و يا ث د ا ( & ا ھد ؤ ا ظو ا 1 ' ا ش ' يذ ا ن + ,ا و ( & ا د! فد + +ر ) 2 ( ) 1 ( ن د ا ير+ م' ا د : ص ،ق + (&ر 25 ) 2 ( د ز و أ قور : ص ص ،ق + (&ر 46 ، 48

(33)

36 o ا ث ا : و ا ا ف ظو ازو ف ظو ا هذھ ت د0 و ( & ا ل!اد ھد ؤ ف ظو ةد و ا ا نإ د ت ل نأ ث ، ا رد يذ ا ( & ا ر ا ! ر ا ل ار ا دد' و ا ) ةد د& ف ظو ف 5 ) ر ) 1 ( 1 م)*%ا و ر ا ـ : د - و هدA م وأ، ا &ر ! او )!اد ا ر ! ئر - ا د وز ا ( ط + 1 ت و)' ا ن ا رد- ا مد- نأ ا 1) ن ' و، نو' ط + ك ذ و &ر ! او )!اد ا م وؤ4 )+ أر او و نأ س ا م ن و، )+ طار د ق ل 4 و، ط+ ا قرط ر ! ا ضر ن ' د " ر ! ا ر4 نأ 1) ق و م ھ"او ' ءار- ا 1) ل + 1 ، ةر + ا او 0د او و5و ف نأ . 2 ر + ا و حر' ا ـ : !B و ط+ ةرو رو & ا 1 إ ت و)' ا م د- ن وؤ+ د ا ا ةذو د- - و ط را ط ر م ' ا يأر ا نو ل ا ن و، يد ' ا ئر -) رو ' +" ر !أ و ت ن ھءار0 دوز و ت و)' ن ا او ط ا نو ا 1 4و ن و ' او، . 3 د 'ر%او - $و ا ـ : ل- ن ر أ 1 إ ا ج هذ ن ,ا ل- و ھر + و هر أ ةرار ق)' اذإ مود و ر ؤ و، ط ' ا ةرار در& ل- " ر ! ا اذھو ر ا اذإ مود و ر ؤ و ط ' ا ةرار در& ل- " ر ! ا اذھو، ر ا هذ ن ,ا ر ا ةرار ق)' . ) 1 ( و د ل 5 : ،ر از& ا، ىد ا راد، ل "ا ل +و : ر 2009 ص ص، 76 ، 78

(34)

37 ق و+ او ن)*%ا : ةB4 و ط ا عار !ا د' "إ فر' م ، رو ' ا مد0 م د0 A إ ط 4 نA ,ا س ر B ا 1 إ فد ا A ,ا ا 1) مو- ا نA , ، ا ا 1) و ئر - ا نA ,ا ثد فو+ ا ةر ا ف4 نأ A ,ا رر بو)+ ا و + 1) )5 أو، ظو ادأ قرطو، ()+ ا از ن + ا ( اود ا لA. +ا 1) ز ر ت A ,ا ب)Gا ن و، -ط نو د0 A ,ا اد&و ا ط ' ا بو)+ ا مد! + و ) 1 .( 5 ـ ' او ف # ا * $(ا : هدار أ ن ر ا ةد وو،م ' ا ق "ا ( & ا ل ا ن ا 1'+ ظ او 1) ل ' او ت ھ & "او ئد او، م - ا ت مو- و، &و ىو- ا م د و تاءار&,او ت + + ن طاو ا و ك ذ ل!د و، ) ع د

ل & (+و و، و- ا ن ا 1) &ر ! او )!اد ا تاد د ن طاو ا مA M و &و و ا او -)' ةد د& ت Aط ا N ور 40 او ر 4 ا و ث د ا

- ا ) 2 .( ) 1 ( و د ل 5 : ص ص ، + (&ر ا 31 ، 32 ) 2 ( م ھ ت')ط : ، ا ن لاؤ+ ،ن ر4 ) ن 0ر ا راد 1988 ص ص ، 60 ، 63

(35)

38 ث ا ث ا : و ا ا ص : ةر ن ر أ +ر ا أر- ئر -) ر ا O و ط ا ف ا . لوط يأ عو5و ا ل ود ىر!أ ) +و يأ ن ر أ و ط ا ف ا O + ر ظ د -' يB إ & ا . ر 4 ، 4 د- ن و ط د- ل5 ا ن ةد-' ا داو ا نأ 1 إ بر & ا و ! ا ر ھ & ا 1 إ لو و) ر أ و ط ا ف ا ماد! +ا ل5 ا ن و م& ا ةر . ر ھ & ا . ىر! ا مA ,ا ل +و ماد! + ر - ) ل0ا و ا ف ا ر ' & ا ك) 1 إ لو و ا ر ھ . 4 و تار + او لA5 ا ( زو و ل ! ا ر ا ر و ا ف ا O + و دار ا ( + س ، ل "ا ) ن اءز& !4 ا س " ئر - ك ذ ا وأ و، !4 إ &و ث د ا ن ر'4 " + ا م) ا 1) جر ا ن ءز& ت0و ا س ل 4 مھ + نأ 1 إ رط5 ر أ كر 4 وأ ) ' !4 ا ل "ا عاو أ ن عو قA! ) 1 .( ) 1 ( P د م ھار إ ا )+ : ر4 ) ر' ا ر ا راد، ھروط و مA ,ا ل +و ةB4 2005 ط ، 2 ،ةرھ - ا، ص ص 140 ، 141 .

(36)

39 و ا ا ھأ : م ' ا يأر) &و و ؤور- + ث ن مو ا ت أ د0 تA& او ف ا نإ ر ' ، د ا ت ' & ا ء . +"ا ن " ا ل "ا ل +و مھأ ن ةد' ار- ل ا ) +و او،ةر ' ا + + او ر ا ة ا ت و- ن ق ضارGأ ) 1 ( -عAط"ا ط لاو أ 1) فو0و ا Gر ا ( اد ر !أ ن 1) - ا، &"ا ، + + او يد 0"ا . -لوB "وأ م ' ا يأر ا ثد ا 5- ا ر' . ق و + يذ ا ت0و ا و ةر ن ر أ +ر ا أر- نأ ئر -) ر ا O ورظ ( . -أ اد! +ا ل5 ! ا ر ھ & ا 1 إ لو و) ر . ت و ا أ )+ و دأ رداو و ر ! ف ارط ن ع +"او )+ ا ھر أ ن ع د) يو0 حA+ ) ' + م ' ا ناد) ( & +ر ا ط)+ او يأر) ار ا 1- م ن و - ا و !و، ! + + ا م ' ا ر B او رو) 1) ل +و ا مد0أ ن و ) 2 .( ةادأ + ت0و ا ھو، ود ل + + ا ز & ا ھ اءز& 1- ، نذإ ا ' +ا ن+ أ اذإ ت ' & ا ء ھ . ك) ت ' & ا ( & ! ا ھو،م ' ا يأر ا &و ھأ نأ

ا و- نو ) د0 ر ا ": يود بھرا ر أ مA0 ا ر ر 4!ا إ ( اد ا ." ' ار ا ط)+ + ت أ &رد 1 إ ھذو ةد ز مو ا ن لو- اذ ر 4 "ا ر+و ةر ز أ . ) 1 ( نداد ا ر ھز :

،ر از& ا، ' & ا ت و ط ا ناو د،ل "ا و مA ,ا مو)' ل!د 1993 ص، 41 ) 2 ( و د ل 5 : ص،ق + (&ر ، ل "ا ل +و : ر 76 ص، 78

(37)

40 ص ه & ا ل نأ أر و و و ا ا 1) جر' نأ نود رور ا " دؤ يذ ا رود ا وأ ظو ا ب+ ر' مو- ل ا ) +و و ث ن وأ ( & ا راودا ةد' ر ! ل 4 و ا ا ص ! ن ت د م و5و ر أ نو س)+و ل 4 ا ز ا ص ! ا 1 إ ت0رط م ر ! ل 4 ھأ اذ و م .

(38)

ء د ـ ر ـ ءادھ ا ـ ا د I ب ا ـ ا 09 ... ا د د ـ 1 10 ... ارد ا ت ؤ ـ 2 11 ... ارد ا ھأ ـ 3 12 ... عو#و ا ر $ا ب % أ ـ 4 12 ... ارد ا فادھأ ـ 5 13 ... م ھ ا د د ـ 6 16 ... ارد ا و ـ 7 16 ... ت % ا ( د د ـ 8 16 ... ث % ا ـ 9 16 ... ةر ا م 17 ... ث % ا + د د ـ 10 17 ... , او , ا ـ 11 18 ... ارد ا ت- ـ 12 يرظ ا ب ا ـII د 2 او 3 ا لو1ا ل ا 22 ... 3 ا مو : لو1ا ث % ا 23 ... ص6 $ او ف6 ظو ا : 4 ا ث % ا 27 ... 3 ا 7 2 ا ر 48 :ث 4 ا ث % ا ظ %و ا 2 ا: 4 ا ل ا د 32 ... %و ا 2 ا مو :لو1ا ث % ا 36 ... %و ا 2 ا ف6 ظو : 4 ا ث % ا 38 ... ھ1او ص6 $ ا:ث 4 ا ث % ا ص$ ر6از ا 2 ا:ث 4 ا ل ا

(39)

43 ... ل- ا د,% ر6از ا 2 ا: لو1ا ث % ا 44 ... ر , ا 2 ا م 8 : 4 ا ث % ا 45 ... و ا ف ا ب ر, : ث 4 ا ث % ا 46 ... ر6از ا 2 ا ص6 $ : +%ار ا ث % ا ص$ اد ا ارد ا د 51 ... لواد ا ق ط ـ 1 (6 ا ر -81 ... م ج ا ـ 2 $ .+ ار او رد ا 6 = ـ ق - ا ـ

(40)

(41)

(42)

(43)

(44)

(45)

(46)

(47)

(48)

(49)

(50)

(51)

(52)

9 1 ا د د ـ : هذھ ذ ن ا فر ذإ ا و م ا ر ثد ر ا ر س " ا نر# ا ل ا ن #% ا ت # ا ك د و د ا ا لد ر ا فر ( ط ا ا * د# ا ير ھ , ا ل - .ا ل/ و رو*ظ 1 و و ط ا 2 إ و ا و ا - ا " ا ن ا فر ذ " اذ ا 2 إ 1920 #% ا ت # نو ز4 ا ر*ظ م% و #% 2 إ و ط ا 1926 ا ن #% ا ت # هذھ م5ر و دھ و 1 و أر# ن ا 7 -أ و ير- ا ا 2 إ و ا * ا %8% ا د (ا نإ .إ ر ھ , ا ن دد ر ا 2 إ لو-و ر "(ا اذھ * د 2 * ر ا ةد د ا ا لظ * 2 ظ ت ظ، و ا - ا ةر و ةر % تاروط ت ر ذإ نور; ر . و - ا * إ ت<, ا قرط ا ن # رط ش; أ نأ لو < اذھ % و ـ - ا ل - إ و رو* , ا ن رد; ر ا 2 إ لو-و * - " ر/از, ا ھ ن أ ن و*4 لو ت ا ر 4 ا رو تط ر @ ي< * ر : @ ا و و ا - ا . تر*ظ ا @ ا ف - ا نأ .إ ت @ ا دد ير/از, ا 1 , ا نأ فور ا ن و ـ 8# .ا د 1 2 ر ا - ا ر*ظ م و - " ر4 #ط ت ل " يذ@ ر4 ا - ا ت # ك ذ م5ر و ت ا ا دد ا ل أ ث % ا ل , ا 4ظو د - " ك ذ س و م* ;إ و م* وA ر % و ن ر/از, ا ر ا - ا 2 نو # م* ب ا / مھاو وأ ارد ا م* ر ارظ ط ا . ر4 ا @ - ا ةءار; 5ر ا م* د س ن #% ا ا ا ن ق8ط .ا ن ك ذ و ن , ا . ا ن ا ط ا ل إ ىد ر ط ا ! ؟

(53)

10 2 ارد ا ت$ؤ ـ : ـ ا ت.ؤ ا ن ث /ر ا ا ن ق% : . ؟ ير/از, ا ئر # ا * ط ا ف - ا عاو أ ھ . ؟ ف - ا ط ئر # ا * A4 ا @ ا ھ . ؟ ر4 ا @ ط ا 1 اود ھ . @ ف - ا 1 زو و راد-إ م8 ا نو ; مھ ف ؟ ,(ا . ؟ ط ا ىد يو@ ا د -ر ا ءار%إ ر4 ا ف - ا ت ھ لھ

(54)

11 3 ارد ا ھأ ـ : ا د ( I ل8" ن @ ھأ عوAو ا ـ : 1 ( ( $ا د ا : و ر " ا و ر (ا * 8" ن ل# - ا و 4 - ا نإ وھ ;رو ا ل ا و ر ا وھ ھاو و، ل ر ا 4 - ا ل% ث فر ا د 4 - ا I ر يذ ا ع ط .ا وھ ىد- ا 1,رو، ل # ا وھ ئر # او و ا ةءار# ا . 2 ( (! ) ا د ا : ن ت # ا #% ا نإ #% ر*ظ 4 - ا و عو ط ا 2 إ *4 ا أ ل @ ا ر ط ا رو*ظ 1 - " ل # .ا اذ* تر%< ھدو,و . 3 ( (!ر ا د ا : ف - ر4 ا @ /ور# ا ىو ل- ن أ ر 1 , ا " مھ ر ط ا د - " ر/از, ا .

(55)

12 4 عو,و ا ر -ا ب أ ـ : د ـ ت ارد ا ار % ةد ت -أ ا و % د ا ث (ا ن /ور# ا ث أ ةد ر4 ا @ ف - ا /ور# ىد ارد عور ا اذھ تر "ا د; و مو ا ب أ : . ر4 ا و ر ا ن @ ف - ا /ور# ىو ر ھ 5ر ا . . % د ا ت ارد ا ن د ز 8 ا ثو ا م د و . . ر4 ا @ ةرد - ا ف - ا رو* , ر 5ر ا . 5 ارد ا فادھأ ـ : ف - ا /ور# لو ير/از, ا نطاو ا ف;او ف - 2 إ ارد ا هذھ فد* ـ ر4 ا @ اذ و #% ا 2 ھر%أ و د د أ ل @ ا ص8" ا /ور# ا

(56)

13 6 م ھ ا د د ـ : 1 . 1ور ا : ت8, ا و ف - ا و ب ا ن أر# وھ ءور# ا . /ور# ا و ع8ط.ا فد* ةءور# ا ةد ا ك 2 ص " (ا ل ;إ وأ ,رد ھ ل ; ا دد ةر% , ا ب , نو د; /ور# ا و، ر "(ا و ت و ا 2 دد ا ص# ب , وأ . 2 . 1ار $ا : % ذإ و ءور# ن - ا رد- ا وھ /ار# .ا ظ4 د, ءور# لو 4 ا م ا و لو*, ا %8% ا أر; ل 4 ا ن ق ا لو 4 ا م ا * أ ) م ا 2 ا اذھ I لد يذ ا 2 و م/اد ر 5 در, 2 2 لد ق .( يأ ل 4 در, ا 2 ا 2 لو 4 م ا * و لد ءور# س (ا اذھ 2 و و ةءار# ا 2 IA ر ث 5 اذ ك ذ ر 5 و * اوط و * ; و ھر س 7 ل # ر 7 ط-lisibilité وأ readability ) 1 .( ) 1 ( ل " دو : د ،1 زو ا و ر ر ا راد، 4 - ا ر ر ا . ط،ب ، 1997 . ص 73 3 . 1ور ا ت و :

(57)

14 ر "ا س أ 2 ط ا ءادأ ف -" زو " ب ت و ث8% " نو ر ھ " 1984 . 1 . ل ا (1ار ا ىو ا : و م ا ةد نود I ا و ص ا ةءار; ئر # ا I 1 ط يذ ا ىو ا وھ ن حوار 8 2 ب ط ا لو- دد %61 2 إ %100 . 2 . ( ا (1ار ا ىو ا : ا اذھ ب ط ا 1 ط لو- دد م ا ةد I ا و ص ا ةءار; ىو ن حوار 8 2 ب ط ا %41 5 2 إ %61 . 3 . (ط ا (1ار ا ىو ا : ةد 2 I ا و ص ا ةءار; ن ب ط ا وأ ئر # ا I ز, يذ ا ىو ا وھ 2 ب ط ا لو- دد و I ار إ و م ا %41 8 ) 1 .( 1ور ا (1ار ا مو2 ا : ف - ا ط 2 ـ ,.ا مو ا ط ـ ط ا ل ;إ وأ ,رد ھ ر4 ا @ ةرد - ا ر/از, ا . ) 1 ( ل " دو م ھار إ : د/ار, 4 - ا ر " ا 2 ق ط يو@ ا 4 - ا ر " ا /ار# ا ر " ا و مارھ(ا و م ل8" رو* , ا 1987 م8 ا ةرھ # ا ,،ةرو ر 5 ر , ر، 1989 ص 65 4 3 ا :

(58)

15 و زو ر ا و تاو-(ا ط او ر ا و ق/ # ا و ر (ا ل-و و ر ا ةادأ ھ تاو-(ا مA I ا ر ا 2 د/ ا وھ ف ر ا اذھ، تار ا و تاء ا ) ;وط ا ( و زو ر ا ) و ا ( ن ا ن ءز, ھ @ ا نL ل-(ا ن ) 1 ( درو، 2 I و# م ر ا نآر# ا اذھ " م أ ف8 "ا " .ا مور ا ةرو م ر ا نار# ا 21 . ( 4ط $ا ف ر ا : و ظ4 و ر ا ةادأ ق ا اذھ ل ، زو ر ا و تار ا ن ق @ ا ةد ا ىر, @ ا تر*ظ د; و ا ة ا و ور ا #% ا تادودر س ا ل أ ن ق ا I ب ط ر ا ك ا ) 2 ( قط ا و @ ا ط او و، او ظ نأ و،م* . 4 ا و مھر أ و م* ر * و م* ار " او د نأ ن ر ا ن ت و ن و كر ا م*ط و مھ 4 ا تاودأ مھأ 7 - نأ 2 إ , رد @ ا ب - و ر ا س ا ط رذ و ت. , ا 1 , 1 , ا دار أ ن ك .ا # %و ط را ر 4 ط ر ھو، @ ا نود ) 3 .( 5 -ر ا 3 ط ا ف ا : ر/از, ا ر4 ا @ رد- ا ف - ا ھ ر ا @ " * ت ءاو ك ذ ر 5 وا . ) 1 ( ن ر ا د يز : ل - .ا و @ ا ، ر/از, ا , ا ت و ط ا ناو د 2009 . ) 2 ( م ھار إ 24ط- م ھار إ . @ ا 4 : ،ر- ، , ا ر ا راد ، * 8 إ زر ا و ھروط و * < 2009 ، ص 14 ) 3 ( ةد .ا ن و , : ر ،ر- " ا 4 4 ا م, ا : ،مد# ا راد،و و ،مو ق و 1998 ص، 396 7 ارد ا و ـ :

(59)

16 ث ن رورA 4-و ا ث (ا و 4-و ا ت ارد ا ن A ارد ا هذھ جرد ت ءاو %و ا رھاوظ ا وأ،ةرھ ظ نھار ا 1Aو ا ارد * م ث أ * و ن ف;و - تاذ 4 " ع Aو< وأ ) 1 .( *4 - و ھر @ 2 إ اذھ ىد ل ت ا 1 , د ط# ف# . 4-و ا ارد ا و و ف - مو# ا O* ا ھر و ا ا O/ ا 2 لو- ا د و ذإ ث ا 1 , لو ت 2 ا لو-و ا ل,ا ن ل- ا ف;او ا ر 4 . 8 د د ـ ث ا 62 : س # 7 يذ ا ا O* ا ت,* ا ت ط 2 لو- ا 5ر تد ا ك ذ و O/ 2 لو- ء - ا و د ا ب أ ق رط ن رھاوظ ا ةر .ا # 2 . 9 ث ا ـ : ا -# ةر # ھو ةر .ا # 2 تد ا باو, 7 ;إ و A ر ت ;8 ف ا فد* , م # *,و # رط %و ا ت ر # ) 2 .( ةر $ا م : ث8% و ا ت ص-" م ; ن ث ا ةر ا نو ) 3 0 ( ن رو (ا ن و , د * م د; و # @ و و 4 / أ ةذ ) 3 .( ) 1 ( ر ن د ا : ت و ط ا ناو د ،ل - .ا و م8 ا مو ا ث ا Oھ ،ر/از, ا ، , ا 2003 ص 50 . ) 2 ( , أ س رو ر ،نور"آ و يوار - د زو ، ر ، ا مو ا ا ث ا ,* ، س -# ا راد ر/از, ا،ر 2000 ص، 204 . ) 3 ( م;ر ق ا رظ ا ) 1 :( ص ارد ا ةر ا 877 . 10 ث ا 8 د د ـ :

(60)

17 , أ س رو فر ر ةد وأ - " * ر- ا ن و , I أ 2 ث ا 1 , س ث ا * ير, ا و ىر"(ا ر- ا ن ھر 5 ن ھز ر ص/ -" و ارد ا ) 1 ( ن د ا د , ط ارد ا هذھ ث ا 1 , ل% و 1 , د د ھ د ا س # ا و ور" ,.ا مو ا م @ س د< م @ , ارد ا وھ ث ا . 11 ا و ا ـ : * أ ن ا فر " ث 1 , ر- ن ر و , ن ) " 2 ( ر ". و ,* ا ث ا 1 , ن ءز, " ر "ا ل ا * نو ا و .ا ر 5 ا فور ر 5 ث ا 1 , ا ن ر-) 3 .( ب ط ل نا مز, ا 1 ط ل ا ن و ر4 ا @ ف - ا أر# , . لو-و ا ط ب - ا ن و 1 او ث ا 1 , ن( و ر (ا اذھ ن( ط ا 2 إ /او ا زر4 ا 2 إ <, ، ارد ب ط ) 4 ( 2 و(ا ر- ا ر "ا يأ ت ا وأ م ;(ا ءاو ةرA ا . ) 1 ( , أ س رو ر س : نور"آ و يوار - د زو ،ر ، ا مو ا ا ث ا ,* ق 1,ر ص 258 . ) 2 ( , أ س رو ر س : ص I 4 1,ر ا 301 . ) 3 ( , أ س رو ر س : ص I 4 1,ر ا 301 . ) 4 ( , أ س رو ر س : ص I 4 1,ر ا 313 . 12 ارد ا ت$ ـ :

(61)

18 1 . (!ار3 ا ل ا : ,.ا مو ا ، م @ س د< ن د ا د , ارد ا ت ر,أ ور" . 2 . ( ز ا ل ا : مو ن اد ا ارد ا ت# ط ا 2 2 إ ل ر أ 2 ي 2013 . 3 . ير ا ل ا : ن و 2 ارد ا ت ر,أ 120 ,.ا مو ا ط ن ب ط مA 45 و ر ذ 75 2% أ ) / - ا لود, ا رظ ا م;ر 1 ص 51 ( ن زو ب ا ن و , --" ت م* 92 م ظ سرد ب ط LMD و 28 ب ط 8 ا م ظ ا سرد ) م;ر / - ا لود, ا رظ ا 2 ص 53 .(

(62)

49

اد ا ارد ا

:

د

1 -لواد ا ق ط

• ا ر

و ةءار

• ا ل

ا

2 -م ج

ا

(63)

50 د : د ا ثو ا ءار إ رظ ا ارد اد ا ارد ا ث ا ت ؤ ن ب و ف# و ر $ ق& ' و (& ) إ لو+و ا ث ا . ھر $ و ق - او ةر ا و ا رو ا ل ب ا اذھ ضر-, ج ا ) إ ر 23ا ص 2 م .

(64)

51

ق ط

لواد ا

:

1

(

! ا ت

ا

م6ر لود ا ) 1 :( س ا ب - ا تاد و 8 زو ن س ا رار ا ا % ر ذ 45 37.5 ): أ 75 62.5 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : = رو ذ ا ط ا نأ لود ا ل 2 ن أر' 37.5 % لد - يأ 45 ن - ا عو . ث ا ت@ و 62.5 % لد - يأ 75 نأ - - ا عو ن ث ا ر+ ب @ - ا دار أ .

(65)

52 م6ر ل # ا ) 01 ( س ا ر @ د - ا دار أ 8 زو ن 0 10 20 30 40 50 60 70 ر ذ ): ا

(66)

53 م6ر لود ا ) 02 ( 8 زو ن - ا م ظ ا ب - ا تاد و - ا م ظ ا رار ا ا % 28 23 LMD 92 77 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : م ظ ط نأ لود ا ل 2 ن ن LMD 77 % ل: ا و ر 3ا ھو 92 عو ن 120 ل ' ا ب ط 28 لد - ب ط 23 % ا م ظ - ا م ظ ا ر @ ) إ ار ا د د ا يرازو ا رار' ارظ اذھو .

(67)

54 م6ر ل # ا ) 02 ( - ا م ظ ا ب - ا تاد و 8 زو ن 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 LMD

(68)

55 م6ر لود ا ) 03 ( ص+2 ا ب - ا تاد و 8 زو ن ص+2 ا رار ا ا % و + 10 08 ت 6 15 13 8 او م ا ل& و 65 54 8 او ةرو+ 20 17 م ا و و ل + او 10 08 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : ن AB نأ لود ا ل 2 54 % م ا ل& و ط ل: و ر ا ھ 8 او لد -65 % ت : ، ط 08 % و و ص+2 ط وھو ل + او م ا لد -10 ص+2 و ط م - ا D و ھر $ و ط 8 او م ا ل& و .

(69)

56 م6ر ل # ا ) 03 ( و ن ص+2 ا ب - ا تاد و 8 ز : لو3ا رو ا : م6ر لود ا ) 04 ( ف + ا &ور' ب - ا تاد و 8 زو ن 0 10 20 30 40 50 60 و + ت 6 8 او م ا ل& و 8 او ةرو+ م ا و و ل + او

(70)

57 ف + ا &ور' رار ا ا % &اد 75 63 أ 40 33 رد 05 04 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : لود ا ل 2 ن ن م6ر ) 04 ( $+ ف + ا نوؤر' ن ذ ا ن :و ا نأ ر ا م &اد ب رد' و 63 % مھدد و 75 لد اذھو - ا عو ا ن ل ت از ف + ا نأ ) د ' مEر : د ا م ا ل& و ن . 33 % و مد- ن 3ا ض- ف + ا نوؤر' ن ذ ا ط ھر د ارد م @# او 04 % ب ھدد رد' ا 05 أر' و ارد ط ىر2أ إ ل& و - و ھ د&ار ا . م6ر ل # ا ) 04 ( ف + ا &ور' ب - ا تاد و 8 زو ن

(71)

58 م6ر لود ا ) 05 ( 8 زو ن ف + ا ةءار' لB$ ا ت6و ا ب - ا تاد و : 0 10 20 30 40 50 60 70 &اد ا ارد

(72)

59 لB$ ا ت6و ا رار ا ا % + 63 53 ار ظ 22 18 اء 35 29 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : ر 3ا ھ + ف + ا نوؤر' ن ذ ا ط ا نأ لود ا ل 2 ن ن 53 % ل: و 63 ب ط 29 % ل: ر 23ا 35 نوؤر' ن ذ ا ب ط تء و اء ف + ا ةر 23ا ا 18 % ل: 22 ن ر@+ ا ھو ب ط أ ارد ا ن م Eر$ ار ظو + ھء 6ا د- ةر# وؤر' نG ھر $ مو ا ل 6 ف + ا 8 ) نو- ط ةد - ت اء . م6ر ل # ا ) 05 ( ف + ا ةءار' لB$ ا ت6و ا ب - ا تاد و 8 زو ن .

(73)

60 م6ر لود ا ) 06 ( ةءار' ا 8 اود ب - ا تاد و 8 زو ن : ةءار' ا 8 اود رار ا ا % ر 23ا ) ع ط ا 47 39 0 10 20 30 40 50 60 + ار ظ اء

(74)

61 ةد د ا فــ ـ': ا 29 24 دوز ا ت و 31 26 ر ةد 13 11 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : م6ر لود ا ل 2 ن ) 06 ( ةد د ا ر 23ا ) ع ط ا ) إ نو ط ا نأ 39 % ، ة ا ن د 8 د د ا ر- ا اذھو 26 % ل: ف + ا نوؤر' ن ذ ا ط ا م: ت و - د وز ا 8 اد 24 % ن ذ ا ل: ن - ا + 2 ف ': ا 8 اد وؤر' G ++2 ا د&ار ا وأ ت $+ ر 23ا 11 % ةد - ف + ا نوؤر' ط ا ل: ل& و ر و مEر ر و ةروط و : د إ ن ) ظ )' ل& و ا 8 ا . م6ر ل # ا ) 06 ( ةءار' ا 8 اود ب - ا تاد و 8 زو ن :

(75)

62 : ا رو ا : 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 ر 2 ا ) ع ط ا ةد د ا ف ': ا ت و - دوز ا ر ةد

(76)

63 م6ر لود ا ) 07 ( ةد ر ا ن ةءور' ا ت $+ ا ب - ا تاد و 8 زو ن : ةءور' ا ت $+ ا رار ا ا % ت $+ ا 8 31 26 ةر 23او ) و3ا 21 18 ++2 ا ت $+ ا 50 42 ط' ن و - ا 18 15 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : م6ر لود ا ل 2 ن ن ) 07 ( ر 3ا ا تذ2أ ++2 ا ت $+ ا نأ ھو 42 % ل: 50 ن ب ط 120 ن - ل $ م ھا ز ر ب ط ، 8 او B ر ا + 2و 26 % لد -31 8 نوؤر' ن ب ط و ت $+ ا 18 % لد -21 ةر 23او ) و3ا ن $+ ا نوؤر' ن ب ط و 15 % لد -18 ب # ا ن3 ارظ ط' ن و - ا نوؤر' ن ب ط فور-و$ و D ر ) ر بو وھ ) &ر و عو وھ ل B$ و ةءار' ا ن ه . م6ر ل # ا ) 07 ( ةد ر ا ن ةءور' ا ت $+ ا ب - ا تاد و 8 زو ن :

(77)

64 م6ر لود ا ) 08 ( 'ط ا ةءور' ا ةد ر ا ب - ا تاد و 8 زو ن ر-: 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 ت $+ ا 8 ةر 2 او ) و ا ++2 ا ت $+ ا ط' ن و - ا

(78)

65 ةد ر ا رار ا ا % ر 2 ا 19 15.83 قور# ا 32 26.66 ر ا 47 39.16 فاد ا 17 14.16 ىر2أ 05 04.16 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : ر 3ا ا تذ2أ ر ا ةد ر نأ لود ا ل 2 ن ن 39.16 % ل: 47 A د- + 2 -# ارظ و فر - وھ تذھو - ا عو ن ب ط قور# ا ةد ر و ،ءار' ا ن ر : د و و ز$ ا ة ' ا 26.16 % لد -32 ب ر 2 ا ةد ر م: ب ط 15.83 % لد - 19 ر 23ا G ب ط 04.16 % لد - 5 ط ةد ر ت : ىر2أ ف + نوؤر' ن ا، رو ا،بر@ ا تو+،ب-# ا . م6ر ل # ا ) 08 ( ةءور' ا ةد ر ا ب - ا تاد و 8 زو ن :

(79)

66 م6ر لود ا ) 09 ( ةءور' ا ر$ ا ةد ر ا ب - ا تاد و 8 زو ن : 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 ر 2 ا قور# ا ر ا فاد ا ىر2ا

(80)

67 ةءور' ا ةد ر ا رار ا ا % Quotidien d’Oran 45 37.50 Le soir d’Algérie 04 3.33 El watan 37 30.83 Le buteur 24 20 Réflexion 10 08.33 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : ر 3ا ا نأ لود ا ل 2 ن 37.50 % ت : 45 نوؤر' ن ب ط ةد ر le quotidien d’Oran طو -#و ةر ا ؤور' ور- ھو ةد ر El watan ب 30.83 % ةد ر م: le buteur ب 20 % م ا ھو ةد ر م: B ر réflexion ب 8.33 % ر 2G م ا ا ةد ر ا ھو س$ ن - ت ث ا نو م @ و 23ا G و ا ر ةد ر le soir d’Algérie . م6ر ل # ا ) 09 ( ةءور' ا ر$ ا ةد ر ا ب - ا تاد و 8 زو ن :

(81)

68 ث : ا رو ا : 0 5 10 15 20 25 30 35 40

(82)

69 م6ر لود ا ) 10 ( م ا ر$ ا @ ا ل - ا ب - ا تاد و 8 زو ن و ا : ر$ ا @ ا ل - ا رار ا ا % &اد 26 22 أ 78 65 ارد 16 13 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : م6ر لود ا ل 2 ن ن ) 10 ( - ا عو ن ط ا مظ- نأ 65 % @ ا جودز D 8 ا نو و ا م أ ر$ ا @ ا نو -24 % $+ و ا م ر$ ا @ ا نو - ن ط ا ن نأ ن @ ل63ا ) نو ' و 8 ا 2 مھ ط ا ر &اد 13 % ر$ ا @ ا نو - ارد - ا ن م . م6ر ل # ا ) 10 ( $ ا @ ا ل - ا ب - ا تاد و 8 زو ن م ر و ا :

(83)

70 م6ر لود ا ) 11 ( ر$ ا ف + ا رود ب - ا تاد و 8 زو ن يو@ ا ىو ا ن : 0 10 20 30 40 50 60 70 &اد ا ارد

(84)

71 يو@ ا ىو ا ن رار ا ا % ر د ) إ 82 68 ط و د ) إ 23 19 ف -B د ) إ 15 13 عو ا 120 100 % ةءار ا ر و : م6ر لود ا ل 2 ن ن ) 11 :( ) إ يو@ ا ىو ا ت د6 ف + ا نأ ىد ر د 82 عو ن ب ط 120 ل: 68 % ف + ا مظ- نو ن ط و د ) إ تد أ و $ و ط و ةد ر @ مد2 يو@ ا ىو ا 19 % ف -B د ) او 13 % لد - 15 ب ط ةءار' ن ر E م أو +أ ر$ ا @ ا نو ' م و - ا عو ن ر ل # ر$ ا ف + ا . م6ر ل # ا ) 11 ( ن ر$ ا ف + ا رود ب - ا تاد و 8 زو ن يو@ ا ىو ا :

(85)

72 م6ر لود ا ) 12 ( ': ر$ ا ف + ا م د ب - ا تاد و 8 زو ن . 0 10 20 30 40 50 60 70 80 ر د ) ا ط و د ) ا ف -B د ) ا

(86)

73 ': ا م د رار ا ا % 94 78 26 22 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : م6ر لود ا ل 2 ن ن ) 12 ( : ': م د ر$ 'ط ا ف + ا نإ ةر ب ترد6 - ا ن 78 % ' ا ا ت : 22 % ن ذ ا ط ا ن مد- ارظ م ': م د مھ م ر$ ا @ 'ط ا ف + ا نأ او 6 ءار' م ھا . م6ر ل # ا ) 12 ( ر$ 'ط ا ف + ا م د ب - ا تاد و 8 زو ن ': :

(87)

74 م6ر لود ا ) 13 ( ر$ ا ف + ا D و م رظ ب - ا تاد و 8 زو ن . 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

(88)

م-75 ف + ا D و رار ا ا % ور- ا ': م د م او 06 5 ور- ا B م م او 18 15 و$ ار$ ا ': ا م د 59 49 اودز ا ) إ و د و@ ا 37 31 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : م6ر لود ا ل 2 ن ن ) 13 ( : و$ ار$ ا ': ا م د ر$ ا ف + ا نأ ب ةر $+ 59 ب ط 49 % ىر 18 D ب ط 15 % نأ ر$ ا ف + ا ىر ، م او ور- ا B م 37 D ب ط 31 % م3ا @ ا ھ ر- ا نو و@ ا اودز ا ) إ و د ر$ ا ف + ا نأ ىر يو نو - او : ا @ ا ھ ر$ او 6 ر$ ا ط ا ف + ا + 2 ھو م او ور- ا ': م د ل: ر- J نطو ا . ل # ا ) 13 : ( ر$ ا ف + ا D و ا م رظ ب - ا تاد و 8 زو ن :

(89)

76 م6ر لود ا ) 14 ( ر$ ا ف + م ' ب - ا تاد و 8 زو ن : 0 10 20 30 40 50 60 ور- ا ': م د م او ور- ا B م م او و$ ر$ ا ': ا م د اودز ا ) ا و د و@ ا

(90)

77 م ' ا رار ا ا % رورBو ز اودز 8 ا @ 102 85 ر$ ا @ ا م - ةد $ 15 12.5 ) إ نطو ا ر 2أ ل' جر 2 ا 03 02.5 عو ا 120 100 % ا ر و ةءار : ر$ ا ف + ط ا م ' ن ت ا مظ- نأ لود ا ل 2 ن ن @ ا ر @ ا جودز D و - رورBو ز ا ب+ ت ا م ' ا اذھ ذ2ا د6و : ا @ ا ھ ر$ ا @ ا و م3ا @ ا ھ ر- ا ب ترد6 ر 3ا 85 % ت : 102 م6ر ثو ا 8 ت ا ن ن و ب ط 47 ل 6 ث " و ا #$ ر ا ف& ا $ '( ا م د ث & ى ت +, ا دد- و " ، و م6ر ثو ا 113 " ر- ا وأ ر أر' و م, ن ك ھ ن2 ز " ا تء 5 ، 12 % ل: 15 م - ز ر$ ا ف + ا نأ اود أ ث ب ط @ ا م6ر ثو ا د أ ث : ا @ ا و ر$ ا 17 " ف& , نإ ر ا &5او + ب 2او ت , ا 7, $ر- و ط و " ا ر 23ا G 2.5 % ل: 3 م و جر 2 ا ) إ نطو ا ر 2أ ل' إ او ' ط م6ر ثو ا 63 " ر !2ا ل' ةد أ جر ! ا 7 إ " م6ر ثو او 107 ل 6 ث " ا ف + ا ود- ا @ ر 23ا ل' و نطو ا ن 8 اد ر$ "

(91)

78 م6ر ل # ا ) 14 : ( ر$ ا ف + م ' ب - ا تاد و 8 زو ن .

(92)

79 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 رورBو ز @ ا اودز ر$ ا ر$ ا @ ا م - ةد $ ) ا نطو ا ر 2ا ل' جر 2 ا

(93)

80

م ـــ ج ـــ

ا

:

ل+و @ 'ط ا ف + ا نأ ب او لواد ا ةءار6و ارد ا ل 2 ن ' رط ا ن ث ا ب و ت @ ا دد- ير&از ا 8 ا ن رورB ر$ ا D- ل+او او D ' ' ا ل + @ ا وأ . نأ ر 23ا ( ك ذ و ر$ ا @ ا م - D - يذ ا رود ا ) إ B D مو' يذ ا رود ا ) إ B - ةر &ور' ف + ا هذ .

(94)

م ر ا نار ا م ا و س او ا ا ن و ذ ة : ر ا ا م ا ، مو ق و ، و و ، مد ا راد ، 1998 ب ا ا د م ھار ا : ة"#$ ھروط و م& ا ل( و ، ) زو ا و ر#$ ر ا ر ا راد ، ط 2 ، ةرھ ا ، 2005 م ھار ا + ط م ھار ا : , ا - "#$ ھروط و - & أ زر او ، ا ر ا راد ، ر ، 2009 ر ن د /ا : ل او م& ا مو ا ث/ ا 1ھ $ ، ا ت و ط ا ناو د ، ر(از ا ، 2003 لور ن ور : ا و و ا / ا ر ا و ، ا ت و ط ا ناو د ، ر(از ا ، 1984 نداد/ا ر ھز : او م& ا مو ل د ل ، ر(از ا ا ت و ط ا ناو د ، 1993 ف ر# ا ، اد$ رو $ ن ا : ت ط ا س ا م ھ ا & ا , ا ، ز ر ، حو ا م ةرھ ا ، ةرھ ا ، 2004 # ناود# : ةر ذ م& ا ل( و 6 ر ، ا ر ا راد ، رد$ ا ، 2005 ز ز ا د فر# : & ا , ا ، ل ا راد ، تور ، ط 1 ، 1991 م ھ ت ط : و ا / ا ن لاؤ ( ، ر#$ ن 8ر ا راد ، ن ، 1988 ن د ا ير م $ ا د : ا و ل ا ل( و روط د ا & ا ار ، ا راد ا ، رد$ :ا ، 1997 ن /ر ا د يز : و , ا ل :ا ، ت و ط ا ناو د أ ،ر(از ا 2009 ن /ر ا د فطاو : ةر ا ر ا / ا ت ارد ، ار ا راد ، تور 1989

(95)

و د ل < : ل ا ل( و 6 ر ، ىد- ا راد ، ر(از ا ، 2009 ناد / د / : ر ا / ا و و ا ، ج 4 ، مو ا و ر ا و ? ر ا ظ$ ا ر#$ ، س$و ، ط 1 ، 2005 ل دو / : / ا ر ر/ ا ، ) زو ا و ر#$ ر ا راد ، د . ط ب 1 ، 1997 يو $ / ا د / + ط : ا , )8او ر ا م& ، ن ا راد ، ندرAا ، ط 1 ، 2011 سر $ا س رو : $ $ ا مو ا ا ث/ ا -$ ، و يوار/ د زو ر نور آ راد ر#$ ا ، ر(از ا ، 2000 ھ رو$ : د ا ل ار ا / أ ، ىد- ا راد ، ر(از ا ، 2006 ف ا ت ا و : ر(از ا رو- ر ا ةد ر ا : 15 / 01 / 2012 م8ر دد ا 02 تار ذ ا و ل ر ا : ل دو / م ھار ا : د(ار / ا ر ا + ق ط يو, ا / ا ر ا (ار $ا ارھAا م م ل& رو- ا و ر Aا 1987 ةرھ ا ةرو#$ ر C ر ر م& :ا 1989 . ور ا و ا :

23-bernard lasizer,ahmed silem :dictionnaire encyclopidiqie des sciences de l’information et de la communication ,paris,editions marketing

1997,p162

(96)

ل ا نأ ارد ا هدھ و ن د و ا م ا يأر ا ل ق رط ن! هر " ھ ارود ب $ و " % ا . ر م&ر '$! ظ ر)از% ا +و ا ا ',+ و و -!.ا ل) و + ! %/ا ل او ا " او رار& '$! 0 د ا /ا . ط + ا و طور و ) 1و از $ 2 ا 3$ ا ن! أ و حو5و ا ھو 2 ا +ر ا 3$ ا ط و 3 ' او $ ا 3 . و رو يد او ث + ا عو5و ص1 و ل ف ا )ور, / + ' إ ر 1;ا $ و د, ر)از% ا ر2 ا د ! ءاو + س + ن +ر ا وأ ن ر2 ا ھو د1 م يأ 2 ا ف ا ر ةد ضار&أ م$ ' إ 5. + ر +1.او م-!.ا وھو ! ا رود ن! فور وھ ر2 ا 3$ ا .