HAL Id: pastel-00960350
https://pastel.archives-ouvertes.fr/pastel-00960350
Submitted on 18 Mar 2014
HAL is a multi-disciplinary open access archive for the deposit and dissemination of sci- entific research documents, whether they are pub- lished or not. The documents may come from teaching and research institutions in France or abroad, or from public or private research centers.
L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des établissements d’enseignement et de recherche français ou étrangers, des laboratoires publics ou privés.
Réorganisation des réseaux hydrographiques dans les modèles d’évolution des paysages, à grandes échelles spatiales et temporelles : Étude des captures potentielles
de la Meuse
Abed Benaïchouche
To cite this version:
Abed Benaïchouche. Réorganisation des réseaux hydrographiques dans les modèles d’évolution des paysages, à grandes échelles spatiales et temporelles : Étude des captures potentielles de la Meuse.
Sciences de la Terre. Ecole Nationale Supérieure des Mines de Paris, 2013. Français. �NNT : 2013ENMP0058�. �pastel-00960350�
MINES ParisTech Centre de Géosciences
35 rue Saint-Honoré, 77305 Fontainebleau cedex
présentée et soutenue publiquement par
Abed BENAÏCHOUCHE
le 11 décembre 2013
Réorganisation des réseaux hydrographiques dans les modèles d'évolution des paysages, à grandes échelles spatiales et temporelles.
Etude des captures potentielles de la Meuse
Doctorat ParisTech
T H È S E
pour obtenir le grade de docteur délivré par
l’École nationale supérieure des mines de Paris
Spécialité “Techniques et Economie de l’Exploitation du Sous-sol”
Directeur de thèse : Michel TIJANI Co-encadrement de la thèse : Olivier STAB
Jury
M. Peter VAN DER BEEK, Professeur, Université de Grenoble, France Président M. Cyril FLEURANT, Professeur, Université d’Angers, France Rapporteur M. Arnaud TEMME, Professeur assistant, Université de Wageningen, Pays-Bas Rapporteur M. Hakim BENABDERRAHMANE, Hydrogéologue, ANDRA, Chatenay-Malabry, France Examinateur M. Michel TIJANI, Directeur de recherche, MINES ParisTech, France Examinateur M. Olivier STAB, Docteur, MINES ParisTech, France Examinateur
Ecole doctorale n° 398 : Géosciences et Ressources Naturelles
T
H
E
S
E
! " # $ # %
$ # && $ ' $
# $ (
% )
* " ( )+ , " -./ # 0
$ + )
& ) ) 0 ) -1*. 1
' 0
2 ( .) ,2./31# / - 1 # 1 ,*.
* / 243 - 5 ( "
) "
. ( 6 0 # $ ) # # &
$ 7 ' )+
0 # $ ( + ) $
$ 8 # 0 0 "
& 0 % & )+
9
:
4 0 % $ &
% ; # # # ) # ! ' &
0 " # ) & 0 (
)' & ) $ 7 &
0 < 0 " % " = ! "
" + # " & )' & ) # &
" # 5 0 % &&+ + "
' & ! " % % % &
%# 0 4 $ 0 )+
& % )' & ) 0 0 %
4 " < & " = 5 " " + "
" + ( % 4 +
" ' & < =# + 0 + 7 #
4 % " & >,4 <- ? & # @AA =
% 4 "
)' & ) 0 B
< 3 ) # . . =
0 " ( " < " ) ( C
" ; ( , ( =
4 $ 7 ) %
" )' & ) # ) & " 0
7 00 #
# ( 00 ) +
00 & " ( & ' ! " <! " # @DAA=
' 3 ? <3 ?# @A9C= # 00 #
< = ) % " +
+ " # < = ) % & )
% % )' & ) ( + E 00
0 $ $ % " % ) ) </' &# C@ E #
C@CE - # C@CE && # C@@E F G - # C@ =
. + " 00 & # " ) &
>,4
+ 0 4 " >,4 0 )
)' & +& 4
& ' )
+ + " + ) &
" 5 (
D
0 & " % & )
& & & 4 00 0
4 " +
" ! # $ ' '
%
. # "
+ # ) 00
% & & ( " "
) " (
& 0 )
00 ) )' )+
" ( 4 " " %
+ H& $ (
" &
.0 00 ) % + # "
4 >,4
) " 00
# ( & + )' & ) & 4
0 ) % + # " 5 0 " ) #
) ) & . # )
" " 4 + +
0 . %
) & # H& $ "
+ 7
.0 00 # " + @!
) +& & ) &
" ; 00 " # " " +
" + %
" & + ! ; 0 # 0 & %
# # 1
& + )
;;;; " + # + " ' & # >,4 #
)' & ) # 5 " # # & )' & )
A
. . . .
4 0 0 I " # " " & % &; #
# # ) # 1 ' 0 " #
) &' ' ) )' & ) I ? ' -) '
) 0 & <0 " ) = ' " 0
& & J 0 )' & ) I ? && ) ) & ' ) & &#
0 0 & 0 % " " ) #
I ? 0 & ) 0 ) & J " ' 0 I ) ' & '
" -) 0 ) ) 0' ) & J 0 )' & )
I ? " ? ' ) I ' ) ) 0 " I & I I #
I) ) " ) & ' ) I & ) " 0 " 0 I & ' -)
? I ) & ) G ) J ) " 0 )
)' & ) I ? 0 ) K ) 0 ) # I) " I
) < ) ' 0 ) 2 ' ) ) ) ' 0 ) . ' ) . =#
I) ) ) 0 " I < ) " )
) C & & " ' ; ) G ) ) =
4 " <4 = ) " ' ) & 0 ) % &
I )' & ) I ? " # I ) ) &' 0 '
& ) I # 00 0
-) ) & " & ) ; ! " '
<! " # @DAA= 3 ? ' <3 ?# @A9C= " ) # )
00 # ' < = ) 0 &# < = ) ) 0 )' & ) I ?
% & ) 0 & " # ) & ) $ 0 )
</' &# C@ E # C@CE - # C@CE && # C@@E
F G - # C@ =
.0 " ' I 00 " 0 I ) # I
>,4 <- ? & # @AA = '# 0 ' ) I
" I) ) 0 >,4 ) I
0 ' I ) )' ) ' ) 0 I )
&
" ' ' 0 ) 0 I ' ) ) I ) I
" 0 ) I ) " ) & 0
) -) " ' I ) " ' 0 ) )
) 0 G ) " ) I ) ) " ' 0 ) %
) & & ) & ) 0 I -) " 0 )
& 0 ) 0 )
@C
-) 0 ) 0 " 0 ) " 0
) ) 1 ) # ) 0 & ) ' 0 ) & )
-) ) ' ) % 0 I 0 I) )
? I & 0 0 K '# ) 0 ) "
) ' ) & & & -) ) " I
) ) & ) -) ? )
' & 0 -) ) )
0 ) ? I & 0 ) 0 ' & 0 )
-) I ) ) I ) & ) '
) &) ) I &
- " ) ) ) 00 # I
" ' ' ) I ) >,4 # ) ) I && & 0
' ' 0 ) ) % 0 # &
& J 0 ) )' & ) I ? ) & -) ' ) I ) & )
" ' 0 " ) # ) I) ) ) ' &&
) & G ) " -) ) I )
I 0 ) 0 . ) &) ) " ' ' I )
0 ) &' -) &
0 &
G " @! ) ' ) ? I & 0 )
-) " & ) &' ; 00 ) #
" 0 " & & )
I ) I -) ) ' " & & ) ! ; I ?
# 0 & 0 ' # I ? # -)
I ) # ? & ) ) ) )
" E I) ) 00 ) ! -) ) I ) ) "
) ' "
L 'I ;
L 'IL 'I ;;
L 'I ; 3 I '# " # >,4 # )' & ) I ? #
" ) # # )' & ) I ? & J
@@
- - - -
2 2 2
2 ... 7
./ - . - ./ - . -./ - . - ./ - . - ... 9
-./4 ! .-1 -./4 !-./4 ! .-1.-1 -./4 ! .-1 ... 11
1 - ,!2 -1, > .4 1 - ,!2 -1, >1 - ,!2 -1, > .4.4 1 - ,!2 -1, > .4 ... 15
3. 1- 1 ; F,42-1 3. 1-3. 1- 1 ; F,42-11 ; F,42-1 3. 1- 1 ; F,42-1, !, !, !, ! .M .>.M .>.M .>.M .> ... 17
@@@@ ,,,, 2222 ... 18
@ @ , 2 ! 2 K. ... 18
@ , 2 L. -1N2 ... 29
@ , >. 1 .-1, !2 .2 3M! ,> . 31N2 . . -2 K42F1.-14 ... 30
K. - 2 ! , - ,4 K. - 2K. - 2 !! , - ,4, - ,4 K. - 2 ! , - ,4 ... 35
@ - -, 1N2 ... 35
41 .- ... 35
2 -.-1 ... 38
K. - 2 4, .2O ... 39
,! 41 .-1, .-2 .4 ,! 41 .-1, .-2 .4 ,! 41 .-1, .-2 .4 ,! 41 .-1, .-2 .41 - ! 4 F,42-1,1 - ! 4 F,42-1,1 - ! 4 F,42-1,1 - ! 4 F,42-1, ... 42
@ . .!1> ! F,42-1, ... 42
,! 41 .-1, >4,/.4 1 1N2 ... 45
, . .1 , - . .!1> ! F,42-1, - ,! 41 .-1, >4,/.4 ... 46
3. 1- 11 ; ,! 41 3. 1-3. 1- 11 ;11 ; ,! 41,! 41 3. 1- 11 ; ,! 41 .-1,.-1,.-1,.-1, 3M 1N23M 1N23M 1N23M 1N2 ---- F.42.-1, ! >,4F.42.-1, ! >,4F.42.-1, ! >,4F.42.-1, ! >,4 ... 49
@@@@ -.-1,-.-1,-.-1,-.-1, 2222 1N21N21N21N2 - . .4M- . .4M- . .4M- . .4M > ,> , ,> ,> , ,,, 3,3,3,3, - 1N2- 1N2- 1N2- 1N2 ... 50
@ @ -.-1, 2 1N2 !2 .M .> ... 50
@ . .4M > , , 3, - 1N2 - ! 1 - 2 ... 52
@ .4 24 ! 4 .1 ! .1 - O- . -1, !2 .2 3M! ,> . 31N2 2 -... 58
,! 41 .-1, 3M 1N2 ,! 41 .-1, 3M 1N2 ,! 41 .-1, 3M 1N2 ,! 41 .-1, 3M 1N2 ; 4; 4; 4; 4 N2.-1,N2.-1,N2.-1,N2.-1, ... 64
@ , 2 K42F1.-14 ... 64
, 2 ! F . - ... 67
214 ! K, .-1, ! 3 .2O ... 71
,! 41 .-1, 3M 1N2 ,! 41 .-1, 3M 1N2 ,! 41 .-1, 3M 1N2 ,! 41 .-1, 3M 1N2 ; 4; 4; 4; 4 4,>1 1 44,>1 1 44,>1 1 44,>1 1 4 ... 73
@ 1/ 1. ... 73
. , < 1! = ... 74
>,4 ... 74
. .! ... 75
@
. . ... 75
9 314! ... 76
: , ... 76
D 4. 2 ... 78
F.42.-1, ! >,4 F.42.-1, ! >,4F.42.-1, ! >,4 F.42.-1, ! >,4 ... 78
@ . .4M ! 1/141- .2O . . - ... 78
1/141- .2 .144.> ... 86
41 1-.-1, ! >,4 - .!. -.-1, ... 88
, . .1 , - >,4 - 4 . , 3 .-2 .41 - ... 89
, 42 1, , 42 1, , 42 1, , 42 1, ... 92
3. 1- 111 3. 1-3. 1- 111111 3. 1- 111 ; -2! !; -2! !; -2! !; -2! ! . -2. -2. -2. -2 ,-,-,-,- -1 44-1 44-1 44-1 44 ! 4.! 4.! 4.! 4. 2222 .F.F.F.F >,4>,4>,4>,4 ... 95
@@@@ 1 - ,!2 -1,1 - ,!2 -1,1 - ,!2 -1,1 - ,!2 -1, ... 96
/. 1 ! 4. 2 /. 1 ! 4./. 1 ! 4. 22 /. 1 ! 4. 2 ... 97
@ ! 1 -1, !2 /. 1 ! 4. 2 ... 97
-2! ! - . ! 4. 2 - ! 4. , 44 ... 102
-2! ! . -2 ! 4. 2 < . = ... 104
, - 2 -1, ! 2 . 1, ! F,42-1, <K2-2 = ... 106
P, ! -2! - !, !1 , 1/4 ,2 4 1 24.-1, ... 107
1 24.-1, .F >,4 1 24.-1, .F >,4 1 24.-1, .F >,4 1 24.-1, .F >,4 ; 3M ,-3; 3M ,-3; 3M ,-3; 3M ,-3 - .41- .41/ .-1, !- .41- .41/ .-1, !/ .-1, !/ .-1, ! . .. .. .. . ---- .. 107
@ 3M ,-3 ! 1 24.-1, ... 108
.41/ .-1, ! 4 N2.-1, ! 4 1 1 1, K42F1.-14 ... 109
.41/ .-1, ! 4 N2.-1, ! 4. !1KK2 1, 2 4 F . - ... 114
.41/ .-1, !2 214 ! 4. K, .-1, ! 3 .2O ... 119
1 2KK1 . ! -3,! 4. 1N2 ! .41/ .-1, ... 120
-2! ! 1/141- -2! !-2! ! 1/141-1/141- -2! ! 1/141- . .. .. .. . - 1N2- 1N2- 1N2- 1N2 ... 123
@ ! . 3 -3,!,4,>1N2 ... 123
. . - ! - - 3. -144, .> ... 124
> -1, - - .1- - ! !, < - ! 24-.- = ... 125
4, .41 .-1, ! . -2 ... 126
3 , ,4,>1 ! . -2 ... 128
9 1 K42 ! . . - 2 4 3 . ! F,42-1, ... 129
: 1 , - ! 4. 41-3,4,>1 ... 134
1 , - ! .2 11 ,, - ! .2- ! .2 1 , - ! .2---- ,,,, 2222 ... 135
@ .F24 1, ! 4. 2 ... 136
1 , - !2 L. - ... 137
, 42 1, ... 137
9999 ,,,, 42 1,42 1,42 1,42 1, ... 139
@
, 42 1, > .4
, 42 1, > .4
, 42 1, > .4
, 42 1, > .4 ---- -1F-1F-1F-1F ... 141 41 - ! K1>2
41 - !41 - ! K1>2K1>2
41 - ! K1>2 ... 147
QKQ /1/41,> .
QKQQKQ /1/41,> ./1/41,> .
QKQ /1/41,> . 31N231N231N231N2 ... 151
. O @
.. O @O @
. O @ ; !,; !,; !,; !, 2-1412-1412-1412-141 ,2 4 F.42.-1, !,2 4 F.42.-1, !,2 4 F.42.-1, !,2 4 F.42.-1, ! >,4>,4>,4>,4 ... 175
. O
.. OO
. O ;;;; ,! 4 @!,! 4 @! ,2 4,! 4 @!,! 4 @! ,2 4,2 4,2 4 . -2. -2. -2. -2 ... 177
. O
.. OO
. O ; .2-; .2-; .2-; .2- ,,,, 2222 ; .F24 1,; .F24 1,; .F24 1,; .F24 1, - L.- L.- L.- L. -- <@!=--<@!=<@!= ... 185<@!=
. O
.. OO
. O ; ,2F 44 .; ,2F 44 .; ,2F 44 .; ,2F 44 . , 3, 3, 3, 3 !!!! .41/ .-1, <@!=.41/ .-1, <@!=.41/ .-1, <@!=.41/ .-1, <@!= ... 201
@
@
1 &
1 1 & &
1 &
4 0 % $
& % ; # # # ) # ! 00 '
0 0 0 < " #
0 " # " + = 7 &
& 0 0 ' &
! % ) ) ( ' " & ) ;
) + <.) # @A:CE ! " # @DAAE 3 ?# @A9C=
" & + # + " ' & < =
4 0 <- ? 3 ?# C@C=
0 " % $ ! '
+ 00 0 R " 0
" 0
4 + ' +
+ 1 # "
# ( 00 )
1 ( 0
4 $ 0 " " %
4 % " % " 0 " & 0 "
# 00 # " + "
' & + 4 $ + "
) &
) & < ' #
& # = # 0 < ' & " "
00 = "
)
! )
00 0 0 "
& ) ) 5 # 0 + &
+ " ' & )
% " ) & ( 0
@9
) & E 6 ( 0 7
< ) = +
" " ' & <! " # 3 ?# .) # =
! % + ) 00 + )
) # ' "
& ) ) % ; < =
" ' & < = " + " ' &
<>,4 = ! + # 0#
' "
0 ' )+ & ) + " ' & )' #
) & ! # & >,4
B S T " & + E
' " 00 0
4 >,4 ( % +
<! " # 3 ?# .) # =
4 ) (
& ) ' "+
" S J ) T 1 $ 0 " S T + "
' & < >,4 =
" + " ) %
+ >,4 4 00 ( "
0 "
0 # " ; " &
) " B
"
" % < % = (
)
" ' & "
" ) 4
" ? 2 "
) + + (
0 0 "
@:
) 1
! % $ 0 " ) ; 00
" 0 & % + 00 +
" " & ) 4 ) 4 +
( ' &
7 0 % < # # # =
4 + ' )+ & ) 00 &
+ " ' & 00 )
) % "
)1 ; " ' &
@D
@@@@
0 " ' &
0 7 & 0 < (
= ? < ( ) =
+ #
& )' & ) 4 &
00
@ @ @ @ @ @
@ @ 0000
4 0 & 0 B % & ; (
& <0 0=# ( <0
0= 4 0 & " ( 0 00
) < = 0 0 " ;
0 " ( 0 E % ;
" E
0 " ( )
0 # ' & " 5 0 " %# & #
# ? #
! # " 0 % & & ;
" + " <! ) # CC E 4 & # CC@E -
# C@@E - ? 3 ?# C@CE F / ?# CC =
@ @ @
@ @ @
@ @ @
@ @ @ " + " + " + " +
4 " + 6 & 6 " ' & # % #
. ) # " + "
0 J
0 <4 G #
@A :E ) # @A9D= 0 00 # " 5 ;
& <0 & @ @ .=# <0 & @ @ /=# <0 & @ @ =
0 <0 & @ @ != > # # " +
& & ( + 0 # "
& " # " + " "
00 ' + <0 & @ @ = , " " + E
0 ) & " + & #
# ' & " ( 0 #
" # ( (
@A
K & @ @ 4 00 ' @. & #
<2 .= / # 4 ? < " P = #
/ < = ! 0 # &
) <K = - ) & # 0
<! & # CC9=
N # #
% 0 0 % #
& <) # & # # =# &
# 3$ U <3$ U # @A = & <0 & @ =
. . .
. / / / /
! ! ! !
Profil longitudinal (1D) :
Tracé plan (2D) :
D. Méandriforme C. Anastomosée
B. En tresse A. Rectiligne
C
" ( # &
K & @ ! & 3$ U < 0 =
4 & ) & <L / # @AA E - ? 3 ?# C@CE F / ?
/ # @AAD= & % ' ; ) %
R 7 V " + < " + ( ) %
" + " = $ 7
4 " + " 0
! 0 # $ & (
" +
" +
" +
" + & # #
7 ! " + ( ) %# "
0 # ) & $ 0 (
! # " + % '
<3 I # @AADE 3 I # @AA E ! )# @AA E ' # CCCE G ) #
@AA E G ) # @AA = 2 5 " + ) & & # & #
# ) %# " #
" 4 0 & @ % ' " +
@
K & @ . " + ( ) %# 3 " # <K = / " + "
# . ? <2 .=
@ @ @ @
@ @ @ @@ @ @ @
@ @ @ @ 1111 0 "0 "0 "0 "
! 00 $ & ) % " +
<3 ? # @AADE G) # CCC = 4 5
< =# ) < ? &=# < =#
)' ) <I ) &= " < " = 4 0 & @
K & @ 0 " <> " # CCD=
+ " 5 ( & 0 " ;
" " < % =# ) & < %
=# & # 4 )
) % ( 00 " + ) & " ?
! ) < ? ! )# @AADE ? ! )# CC@= ( +
;
- % (
" 0 ( ) & <0 & @ .= ) &
. . .
. / / / /
( "
& & 5 . ( #
" ( ) & E ( " "
2 0 + " # %
" < 0 =
- % " & 0 (
<0 & @ /= + (
" ( 0 "
. (# " ( &
& 0
4 & & 0 % #
" < & & 5
" =
K & @ 1 ) & & %
) % <&R)= . F % 0 ) &
/ F % 0 & <! )
# CC =
@ @ @
@ @ @ @ @ @
@ @ @ ---- 7 0 "7 0 "7 0 "7 0 "
4 7 ( 6 <
0 # " # = ( & ) & <
" 00 " , & &
<0 & @ 9=; ) & < =#
# ) & 4 &
0
> # 0 0
% % G & G <G & G #
@AD:=# " " + % : @CA
# C W 4 > ' <> ' #
@AA = " + ' ( F ) &
@W ) &
K & @ 9 " + 9
@ @ @
@ @ @ @ @ @
@ @ @ """" 0000 " +" +" +" +
4 7 " + + & " 0
7 ' & . ) 0 6
6 " # ( 0
7 #
" 5 X & <0 & @ :=
# & " " %
" </ ? # @AA9E 4 " ." # CC@E ? #
CC = 0 ( ) ) %
" + @C <3 ) # CC E ? # CC = . %
2 # ? < ? # CC = " "
R " " % 0 %
Courant Traction
Fond de la rivière
Charge dissoute Suspension
Saltation Silt
et Agile
Sable
et
gravier
K & @ : . - X / - &
- & <! # CC =
. ) # " # " + ) ) 0000
& 4 0 6 ) "
0 " 6 & 6 $ 6(
" ! # 0 & %# 5 #
" 0 # (
)' & ) ( " ) & (
0 " % 00
4 V 0 $ ( " " < ) " #
)' & ) # ( " # = 0 &
@ D 4 5 ' ) < 6 (
)' & ) 0 5 " " " 5
00 =# ) < 6 ( & S ? ? T
" " = 1 % % <4 & # CC@=
4 " & < 5 =# " + % "
# & S && T
4 & + ( J + & "
& 0 4 ' ) 0 ( (
" + " 00 "
. . . .
/
/
/
/
( + 4 & "
& " < 4 & # CC@=
" + ( ) %# & " "
S ? ? T & " 4 "
S ? ? T + )' # ) &
" + " # 0 & 0 &
K & @ D " + ( )
" <4 & # CC@= :
@ @ @ @
@ @ @ @ """"
4 " " & ( 00 )
" " "
) 0 " " #
" S % T 4 " (
% <- # @A := ; ( 0
< = + ( 0 <
=
9
@ @ @
@ @ @@ @ @
@ @ @
4 ( )
& & # ) & 2 0 )
0 & & #
! # ) ) ) &
4 ) 0 # #
$ # 0 " 4 0 & 5 % "
) < ) =# 7 & ( " 0
< ' & 0 =# ( 0
<) =# % " <)' =# ( " # 4
0 & @ A . @ A %
! # ) 0 ) 1 &
) %# " 4
6 ) # %' # )' #
)' ' 4 & ) # %'&+ #
< = 4 ) ( 0
( % 0 ? 4 0 & @ A /
% )
4 & 0 ( )' < % = ) <
= & ( J + 6
V " 4 0 & @ A !
)
4 ' < '# @AA = " % %
" 0 ) & % #
% & C CCC R <
F & % 2 . = : :D R )
" ) < 1 =
:
K & @ A N % ' 00 D. K & )
' / 6 ) S J ( T
! & & ) & ) ! )
@ @
@ @ @ @
@ @
4 " & 0 " " &
" 0 % & & &
<4 $ # CCD= 0 00 ' &
" % 00 ) <& ) # & #
& ) & # = + 0 <! # @A9 E 1" # @AA:E
F # @A DE F # @A:DE G # @A = & % ' ;
00 "
4 44
4 00000000 ;;;;
4 00 # S T# $ 7 "
0 0 + 0 " 0
" 4 " R 4 #
0 % & 0 % 00 <* " #
CC:=
. . .
. / / / /
!
! !
!
D
4 " & " # "
( ) ) <. # @AD E '# @AA = 4 0 %0 %0 %0 % & '
6 & V &+ ( + & 0
" 0 < ) = 4
" " @ R < ? # CC@= 4 ) + "
0 0 & & #
& 0 %
& 0 %
& 0 %
& 0 %
4 "
44 ""
4 " ;;;;
. S T# $ 7 0 B
0 ( & <L ) # CC@= 4 " ( '
" # & 4 "
J ? R) <4 $ # CCD= 4 0 F
<F # @A:D= ' 4 @ @
% + ; < ) # 0 = &
< ) # # & # =
-' " -'
)
> K
) ) %
S ? 0 T S ! 0 T S ) 0 T
/ / ) %
S ? T
/
S ! T
/
S ) T
> .00 ) %
S ? T
.00
S ! T
.00
S ) T
- ) &
S ? ? T
! &
S ! ? T
- &
S ) ? T
2 > ) %
S ? T
>
S ! T
>
S ) T
% )
S ? T S ! T S ) T
." ) )
S ? 0 I T
4 "
S ! 0 I T S ) 0 I T
% % ' " %
- @ @ ) 0 "
& " <F # @A:D=
A
K & @ @C N % 00 &
" A. # " <2 .= / 0 % " # ' 6. &
<K =
K & @ @@ ) % " & " < ; 2 > = @C
@ @ @
@ ????
4 ? 0 ( 0 "
)' & ) 4 7 & (
"
! & & & ) ) R )
) & < # ; ) =# "
' & ) < =# (
? < # @ADD= ! ' ' & &
) & < ? = ) & < % ? =
4 % < ? = " &
0 V 0 0 & 00 & !
. . .
. / / / /
Chutes Basculements Glissement « rotation » Glissement « translation »
Etalements latéraux Ecoulements Coulées de boue Avalanche de débris
A B C D
E F G H
C
00 0 ( " $ 5
( ) " " + " 0 $ "
&
4 0 < % ? = 0 )' & )
0 & 0 (
6 00 & ) 0 (
' " 0 ) & " 5 ( 0
0 ? # # " # $ # <0 & @ @ =
K & @ @ & ) & 6 ' & ? < ;
= @@
@ @ @
@ & & & & )' )' )' )' & & & & ) ) ) ) 0 " 0 " 0 " 0 "
4 % )' & ) " # & ) &
0 0 ' & 4 6 &
)' & ) 0
@
& & ) <> & # @AAC= V 0 S
6 " 6 " T
.0 0 & G ?
<G ?# @AA:= 0 # ; " + #
" + # " " + 0 0 &
@ @ 4 " + <.= '
+ # 0 " +
" + 0 <!= 4 " +
</= 4 " + (
4 " < = B " +
( " 2 0 # 0 &
" )' & ) 0
- & & <4 $ # CC E 4 #
CC = ; )' & ) # ) &
&
4 )' & ) 0 " & 4
% & & )
) + <! " # @DA E - # @A = > #
0 " " + # " ( " & "
" + % & / # . % ,
. / </ " & # @D 9E - # @A =
4 ) & "
< " + 0 ( " =
" % # F
. # 1 & (
<! ) G ?# @AA E ! ) G ?# @AA E G ? - #
@AA = (
4 & # ( %# 0
" + " ! </ " & # @D E
3 # @AA = % 0 " F &
3 )
K & @ @ 4 00 & @</ " #
@AA:E 4 $ # CC E 4 # CC E G ?# @AA:=
4 0 6 ( ) & )' & ) #
& 0 7 ( 6 & 0 ! %
0 % 0 # 7
4 & & & )
" & 0 % < ) & # @AADE P I ? # CC@=
# & " # "
& " + < ) # CCCE ) # @A: E ? ) # CC E
-I # CC = 4 " + 00 7
<" & # #
" # =# & ) & # &
" + </ # @AAA= ( 6 &
" & </ # @AA@= L > ? <L > ?# @AA =
" " < % = (
& 0 <3 " ' G # @AD:E ) # CCC=
' & % V " 0 # & "
" <K # CC@E 3 " ' # CC = ( 0
" 0 % 7 J 0 #
& $ ( 00 #
% <4 # CC =
1 # " 0 0
" B & &
0 7 . # ;
" # " + 0 "
Rivière pirate " A "
Rivière bénéficiaire " D"
Vallée abandonnée " C"
Rivière piratée " B"
Rivière pirate " A "
Rivière bénéficiaire " D"
Vallée abandonnée " C"
Rivière piratée " B"
@ @
@ @
@ @
@ @ """"
1 & ( %) " + # & "
" R " 0 " 4 <@= (
< % & =# 00 # < = (
" + < & #
# =
/ & # - 7 " <* " & ! " #
CC = + G ) ( / "
" ' YDC CCC <* " & # C@ E # CCD=
4 / M " < 0 =
& 4 / M
" 00 & <* # @AA =
@ @
@ @ " + " + " + " +
1 & " " 5 " < @
) = 4 & " 00
% " + " + 0 > # 0 & #
" + " + 0 ( " % 00 # "
) ( <0 & @ @ = 2 0 # " + "
" % "
K & @ @ " + ; . . E / . E
< ; 0 & = @
! & # " N " %)
S T 4 00 "
" " + ; " 5 " S .& T
@2 & )
2 & )
" S K T ' @CC ? <3 " ' # @AA E ? # CC =
F & <2 .=# " " + ) ) < 00 = "
" " + ; S / " > ? T# S > T
S > > ? T 4 & ) ) + ) "
& " $ 6 &
<K '# @A AE * L 00 # @AAC=
/ & # ' " DC ? # G ) "
< * " & # @AD = $
& 4 + 0 # ( " !
) 0 4 3 Z&
" + ( % J <! # @AD9= -
@
@
@
@ 0 " 0 " 0 " 0 "
1 & V 7 ? + ! ' & #
0 <0 # & # = 5 &
" & "
/ ' %# # 6. 00 ( & $
F . " # 0 " 7 $ ) ( /
& " 4 6.
! 7 </ $ > # @A: = & ? ( "
$ # 6 % 0 ' <3 " # @AA E
%# @A9AE # @AA =
! - % # + . # 6 " # ?#
> " # / " ( & "
6 " 6 # ( 0 " ?
& <G 00 . # @AD9=
! ) #
00 ; 3 # . .
K 7
K 7
K 7
K 7
! 0 #
</ ? # CC E L ' # CC E # @AA E F
# CC E G) # CC = " 5 ( "
) X & <. ! # CCCE / # @AADE
3 & # CC =# ( <. 3 " # @AADE " ) # @AA:E "
/ $ # CC = ( # & # ( ) "
</ )# @A E 3 " '# @AAAE F # CC =
@ @ @ @ - - - -
. ) & # ' & 7 0
4 " & + 0 7 0
& # ' + & # 7 .
- # " +" ) X ) ' <0 & @ @9 .=
& C R ' <P) & ! &# @AA9= . " # %
" @ : R / & < # CC9= R ( "
, </ ? # CC = 4 & 0 7
" + ) 0
<4 & # CC@= . ) & # %
& ) % <.) # @A:CE
# @ADDE ) # CC@E F # CC = . ) " # 00
0 0
" & <> " # CCD=
. & ) # & 4 0 &
0 ) 0 '
( " & &
<K # CC = 4 ) X & &
</ 4 # @AA = & + 0 # 0
+ " " "
4 & ' & 0 6 & 0
6 6 & ' & 0 ( 00 ) . )
" 0 " < # 0 #
=# < ) # # =# " < =#
9
" & # . ) & # & " 0 "
0 &
! & % " C R # %
& # % @C R <0 & @ @ =
0 # ' & + 00 ! 0 #
' & & <0 & @ @:=#
) ( ' &
? <0 & @ @D= ) # & +
' & <0 & @ @A=
4 $ 7 0 0 B ' &
" # + ) ) # & R & "
0 " % .
" " " @ @CC R <* " # CC:= ! J
# " ' C# @ R? . "
" + # ) & "
) & > # 6 0 6
0 " " . " # 7 0 " )
K & @ @ 1 0 # ) & 0 %
< ) < ' # CC = @
:
K & @ @9 % 00 0 ' & @. ' & &
<3 ' # = / ' & 0 " < # / & = > / ?
< "+& = ! > . ) # . < = > <2 .=
K > , & <2 .= > & ) < = 3 & 6.
< =
. . .
. / / / /
! ! ! !
K K K K
>
>
>
> 3 3 3 3
D
4 " " " ' 4
0 0 " 0 & # 0 "
<0 " $ 6( CC =
; 0 & 7 " " #
0 # & " "
7 " ) " @C ? <0 & @ @: =
& "
7 " ) ( @
4 " " ' +
& ) & <4 & # CC@= . # ( $ 0
0 " " + ! %
$ " % <4 0 "
# @AA = 4 " 0 & 7
4 & 7
) 0 " <* " #
CC:=
K & @ @: 4 " < # CC = "
$ " < & = C ( D @9@9@9@9
A
K K K K % % % %
. ) # 0 % + ) &
" # # " & "
4 ) & " 0 %
) + 0 4 ) "
0# 0 # 0 & " + # &
" # + 0 )' & ) 4
" + ( # & 0
" <* " # CC:= 4 0 & @ @9 0 0 %
00 &
4 ) & 0 7 4
) & 00 5 + % & <0 & @ @9= 4
) % + ( & " #
% & + # ) # 0 " 0 4 #
%# ( ( & 0 - <- # CC =
)+ 00 <0 & @ @D= 4
" " & # 0 #
+ 7 4
" " " & 0 +&
% &
& <S 00 ) T= 4 "
" & 0 " 0 & "
( ) &
4 ' + X
"
& 0 0 ) #
! + & # " & " #
(
4 & ) & "
0 " # V & "
" " & 0 " 4 0 R
# " & 4 ) R #
" & & "
C
4 " ' & " ) 46) +
! ;
- 4 & % " ;
4 <0 & @ @A .= )
& E
( " # ( 6 %
" & " ( . & # 0
) % 0 $ ) % ' &
0 & ' <L # CC =
- 4 & % " + ;
4 +" % " + E 4
% # V % " 0 "
" " % +
0 &
0 )
4 0 " + &
)' <0 & @ @A != #
# & & #
4 E 0 "
</ ) # CCCE
> # CC = 0 % < " C ? =
4 0 (
E ) " ) )7 <K &
! %# CC = & @A+ +
4 " ) & 0 < ) #
& J= & J ( 00 )+
) & " ( " 4
" ' & "
@
K & @ @D 4 ( 6
0 & % ) &
<- # CC = @:
K & @ @A % ) "
' & @D. # 4 &$ < ) = / %
+ # F J < = K & !
/ & F J )' # ) <K =
. . .
. / / / /
!
!
!
!
""""
@ @ @
@ & & & & " " " "
4 ) ) ( 6 " ' & ( &
)' & " 4
+ ( 0 O1O + OO + <! " # @DAAE
3 ?# @A9CE L &# @A9 E ?# @A = 4 +
& 0 " ) & #
0 & 0 0
% &+ 0 B % " &+
@ @ @ @ @ @
@ @ -) -) -) -) ! " ! " ! " ! "
@DDA# ! " <! " # @DAA= ) " 0 #
' & ) & " 0
S ' 6 T ) & 00
# ( ( ! "
0 0 B +" <
00 ( " = 4 " 0
S " " % T# & 0 $
! & " # ! " & <0 & @ C .=#
$ # " $ # ' &
" " +"
) & " ( 0 & #
% )' & ) " 6 & " #
# ' & S 6 & T#
V & ( "
& ) & %
)' & ) ) ) " & &
& 0 # " # 0
4 ) & " " & # "
0 " % % &
)' & ) # ) # & &
00 $ # ' ! %
" % ) ! " < ) '#
@A9:=
K & @ C & " ' & < JJ & # CC E 0 # @AA@= @A.
+ ! " / + ? + L & ! + 3 ?
@ @ @
@ -) -) -) -) ? ? ? ?
@A # ? < ?# @A = ) " ( '
! " V $ $ +" 7 6
1 S T E
0 " " % ! " E
+ " & 0 ( ?
) ! " " & ( ' 0 "
# & # % V
Altitude moyenneAltitude moyenneAltitude moyenne
Temps Temps Temps
Tecto Jeunesse Maturité Vieillesse
Altitude la vallée principale
Altitude du plus haut interfluve
Relief maximum
Pénéplaine
Waxing Waning Altitude la vallée
principale
Altitude du plus haut interfluve
Endrumpf
Tecto Jeunesse Maturité Vieillesse
Pédiplaine Pédiplaine
Altitude la vallée principale
Altitude du plus haut interfluve
Niveau base Niveau
base
Altitude moyenne
Temps
Niveau base
Altitude la vallée principale
Altitude du plus haut interfluve
A.
B.
C.
D.
& & ) $ 7 ! ) # ?
&&+ 0 $ ( V '
7 " " <0 & @ /= ? &
" E % % <0 # ' =#
% ! " <$ # " %= ! ) ?#
) & ' & # ! " "
H& # ( ) & &
@ @ @
@ -) -) -) -) L & L & L & L &
@A # L & <L &# @A E L &# @A9 = ) " ' &
( ' ! " # " & +"
0 $ ' & + & L & $
0 " " % ! " # 0 " 7
? L & ) "
' <L &# @A = 0 # L & & 5 "
! " <0 & @ C = + ?
@ @ @
@ -) -) -) -) 3 ? 3 ? 3 ? 3 ?
@A :# 3 ? " S ' T <3 ?# @A9C=#
% 0 % " "
& <! # CC = 3 ? ) ( ?#
5 ' & . ) ! " " ' " 0
" ( ) ' 3 ? &&+ & V 0
" " # X ( & # ' & #
<0 & @ C != '
" + " & ' & 0 "
5 " ! & V " 0 " # & )
0 X & #
0 ( 4 '
& 5 # % # " /
" <@ ? ( @CC ? =# " " " #
" ' " '
% 0 &
4 3 ? 6 & 5 ' & ! " " )
4 & & ) 6 & & ) +
' 6 # ( +
)' " ' &
&&&&
4 + ( '
< " % =
+ < X = 1
6 +
& ( )
"
! <.) # @A:CE # CC E & ' / # CC E
# @ADDE 0 3 # @AA E F # CC =
& ) 7 % ; %
X ' & !+ @A:C#
.) <.) # @A:C= ' 0 % < " + =
' " # %
& ) < ' [P\= % <!= <0 &
@ .=
0
D Z
= T <@ @=
,V# T0 ( " 0 -C
9 .) )' #
" X " & 0 +
0 ( +" 2 % !#
" ;
D U d Z
= − dt <@ =
. # " ' 00
" ;
0
d Z Z
dt = −U T <@ =
4 & <@ = 0 " ;
0 0
( ) 0 (1 t T ) (0) t T
Z t = ⋅ ⋅ −U T e− + Z ⋅e− <@ =
9
4 < 0 % = 00 <@ =
' ( 9 W + T0 <9 .) = <0 & @ @ /=
' # " 0 <@ =
0
Zeq = ⋅U T <@ =
% 0 .) < "
# CCCE 4 & # CC =# < # @ADDE 0 3 #
@AA = . & +
< # @ADD= ( % ; ) X
& S T ) X & S T <K &
@ .= 4 " T0 ] @ D: % ) &
" T0 ] D % ) X
& <0 & @ /=
& & & & " " " " & & & &
" " 00 00 & "
" ' & ! " L & &&+
" # " ) ? 3 ?
0 .) < @ = " & % & %
00 <2< ==
! < ? 3 ?=# <@ =
" ; <2 ] R =
C <& ) & 0 & @ = 4 '
<[P<C=\ ] C = ! <! " L &=#
@C <& ) 0 & @ =
4 0 & @ 00 & "
)' )+ 00
:
K & @ @ % & ) <.) # @A:C= C.
' % < ] @R^9 @ @C9_
= / " ' <@ = %
2 ] @C R # [P<C=\ ] C -C ] 9 @ @C9
K & @ % & ) <
# @ADD= @. ' % <
@R^@ D: @C9_ @R^ D @C9_ = / "
' <@ = % 2 ]
@C R # [P<C=\ ] C @ D: D
K & @ " ' "
+ .) % & %
00
t(Ma)
Altitudemoyenne (m)
Évolution de l’altitude moyenne dans le temps
Altitude moyenne (m)
Taux de dénudation (m/Ka)
Évolution de l’altitude moyenne dans le temps
Altitude moyenne (m)
t(Ma) Altitude moyenne (m)
Taux de dénudation (m/Ka) Altitude moyenne <Z>(m)
Temps (Ma) U = 25m/Ma
<Z(0)> = 0 <Z> = 0
<Z> = UT0
D
A
) 11
# ) 00 ) 0
# ' " & )
4 + 00 + 0#
' " 00 & ) %
)' & ) ( + 0 $ $
% " % 8 + " ' &
4 ' )+ & ) + )' " ' &
4 + % &
4 + " & >,4 "
4 00 0 # "
>,4 >,4 )
)11 ; )'" >,4