• Aucun résultat trouvé

Démocratie électronique ou espace public

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Partager "Démocratie électronique ou espace public"

Copied!
12
0
0

Texte intégral

(1)

HAL Id: sic_00000683

https://archivesic.ccsd.cnrs.fr/sic_00000683

Submitted on 14 Oct 2003

HAL is a multi-disciplinary open access archive for the deposit and dissemination of sci-entific research documents, whether they are pub-lished or not. The documents may come from teaching and research institutions in France or abroad, or from public or private research centers.

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des établissements d’enseignement et de recherche français ou étrangers, des laboratoires publics ou privés.

Démocratie électronique ou espace public

Félix Weygand

To cite this version:

Félix Weygand. Démocratie électronique ou espace public. X° Colloque bilatéral franco-roumain, CIFSIC Université de Bucarest, 28 juin – 3 juillet 2003, Jun 2003. �sic_00000683�

(2)

!

"#$ % & % % ' & %( & ) % )% * %

"# + ) , )- ) , & ) %

"#$ & % +.% % & ) % , % *

/"#$ % )( + 0 & % % ) && ) % * %1 ) &

% % % ' 2

3"#4 % % % % * ) % + 0 & %

$ & )) & + 5 6 , &7 7 % ,

8 ! " # $ # % % &9: 7 3; $ % ) % % % % % % ) % * % 0) % 0 + % % + %< =& > .6 % ? @ 7 0 + 0 & % ' % )% )( )( 7

6 , & % && % & % )( + 0 & % < A+ % % )

7 ) & ) BB/ C < C % &7

& % % % )% % % & 0 & % ) %% , ) %

& % <

0 % % & + 8 ' 7 % & D % %

B 7 % 0 ) & % % 7 * % )( ' ' ' '

) % , - 0 & % + &, % D * + % ) & % + 0 & % )

( % * 7 & % < A + % , E ' + ) % % 4 < 6 , & , ) % )) +& 7 0 % ) +F - % % * % ,D& % & % < > &G& % & ) %% ) % % * % ) * ) % 4 % ' ' ( && % )( * % % % ) D + , ) 7 % % % ) ' + )) % - +00% % )( ) % < A %% % 7) %% * H ) % +.0 & % + % & % % ' 7 , % ' + % 0 & 7) I% % D 00 < 5 6 , &7 G% 7 + % % & ' ' ) '

(3)

+ & 4 % ' % & ) % < ) % * 7 * % )

+& % ' )% % + % 0 % ) D & % 0 )( & % '

) ) && <

+ % ) % 0 % 0 4 % ' %

% % & % 00 & % + % +% % & ) % % % *

) % & 7 0% + * 0 & & ) % )% ' 7 % % %

% 0 & + & ) % )% <

$ 6.A7 % ) +*D & % +.% % ) && ) & B 7

* % 00% , & % ' % % & )( 7 + ) , )7

& ) && ) % % & ) % 7% ' +J , & +* % 0 & , %

< A %% , & % ' % , & & % > )(D > %% %

( 8 )" * + % % # " % % , " # % &9J % %( ) && ) % 7 /31/ ; ) - ) 7) % % % 8 0 & +.% % % ) , & ) % * % + ) , )< K00 % - 0 * % -% % 7 % ) + 0 & % ( % * 7 % % % * 7 +&D % - 0)% + * %< A 0 % 00 % , % 0 7) && )% )' 7 ) % )* % 4 % ' 00 % + % % % )( ' , % % % 7

& % 7- & ) % % % * + & ) % )% <

% ) %% 00 & % % & % % % * % * +

( ( 74 $ * 7 % + ( && % ' 0 L 7A( % 4 7 & % %

) > % < 4( ( * ' % % 1 , & 74 $ * %

% 0 & )( - ) % )* % )7 &G& & * & %7 % ' & )( <

J && % ' ) % 7A( % 4 0 % * ) % & % <

* ' )( % % % % &G& , & % <

0 7 % ) % &, ) % ' & %% % % * % )

% % % + * , % ) % % 0 & % 4 % '

- . < A % * %7 &, 1%1 7 % ) '

0 )( % - ) % )% + ) , ) % % & % & %

* % % % % ' & 7 , & ) & ' %

) % + 0 & % <

4 & D % & ) ) % % + ( 7 ) % M

6.A % , % % % ) M +))D - +.% % N 8 5 ,7

(4)

' P + 7 4 $ * +& )% + 0 & % ' ) % ) % % Q +*D & % +.% % , )- % & B & ' ) +( % +( & % ' + ) % D BBR * / 8 " % 0 # % 1 # # # / % % # % # 2% 03 1" / 03 1 4 % 9A , ) % 7 ; % # # % # # &9A , ) % 7 1 / ; 4 * % ) %% ) 7 * 7 5 ! % / 7 * + %D& ) & % ' 8 1 - +( % +( & % < S 0 % % & % ) % ) )% * & % + 7 )( 7 ) %% % % , / 7- 6 # + %

-% < $+) -% 7 + ( , %7 +& & )( &

) && ) % %7 ) % ' 7 + % %7 )% 7 & ) % ) % & 7

% % % % & ) %% * % < 9)0< A , & ) % 7 /R; 1 % + )( ' * % * + 0) % % % % ' 7) ) % * ) ) ) + % ) ) )% * < T 7 # # / 2 # % 03 1! 8 # 9 # &9 4( ( 7 R 1 R/; 1 > % ' + % , ) 0 )% % )F % ( & 7 * ) && ) 7 & L % T # % # # &9 4( ( 7 ;7 &G& ' +% % )% ' + & % % 0% + ) + , % ) 8 T # # % & # # &0 1 # # 0 % 1 # / &9A , & ) % 7 B1 R ; $ 4 % ' 7 ) %% * 7 )) ) & % ) % ) & % %

0 & % < $ ) % & J , & / 7 6.A

(5)

/

T # # % &

9A , & ) % 7 ;< A % ) , ) % +&, & 7) & %

) & ' * % ) % % + * & % & ) % ' % < T "

% % % ' #

% #

% % : ,

&9A , & ) % 7 ;

4 ' ) * % & % ) & ' % ) , & ) % % 74 $ *

, & % ' + % ) * ) + D % 8 + % % ) % )* %

+) & %7 + % %7 % & % 0 )% & % +.% % %

0 )% & % % ' & ) % ' ) % )* ) U) % * ) +) & ' < A %% & % % 0 % % 8 1 &G& ' ) + % ' % % % ) ' % % , ) % % % ' 7)( P 4 $ * % % * % & )( < T " % % # # 03 1. / ; 03 1 ( % % % # + % & # &9 4( ( 7 1 ;

1 $+.% % ) && % ) % 0' % & % % & + % 1

% % % ) )% * ' % - )% ) ) ) %% ) && % < T + . % % # % # + # / 03 1" % % # # % # & 9 4( ( 7 B 1B ;

A 0 % % & & % % 7+ % % - % & % %

) )D% ) ) % % % % 0 , + % %

% ' + *F % ' / ) , ) 7 + D

7 & % , & *% , < / 7 0 & %

& % & ) % )% % & ) % % % * 7 * % G 1

&G % % % 8 )% & % & 7 0 & + % % *

)% % % % )% + % % & 00

* )% ' 9)0<A , & ) % 7 1 ;<

(6)

3

4 & % & % & * ) ) & % )) % & F *

% 7 &G& ' % % 00 % A( % 4 7 % D* 7

% ' < A % * % % % & 4 & > % 0 & +

% % % % . <

A % * % & ' , ) ' + )% + ,D& ) ) %

& % % +.% % ) ' ) % % % %< $ %D& 0 L

)% % )( + % +.% % ) && ) &

B - % ' % ) & % ) * & %<

$ * &, 4 & > % 7> : 00 7 & % ) ( &D )

% & N #8 6 % < , # % % % % % , # % < # % % # & 9 ) * % + )% ) ? < * &, < 555< % %< *<0 0 L % % 0: HK R<(%&; $ % A( % 4 N 9: %; % 0 ) # * % !- % ) )

) % % ' 6.A % & % % ' ,D& ! ' ' +

% * % G% ' + % % & D *

) % % ) ) % + 0 & % <

4 ) & %( 7 0 )% & % &G& % % %

: # % % % & % +.% % & ) , % % )( )( < A 0 %7 ) && ) - % 0 ! ' % % % % 0 L & % + 0 & 4 $ * < A && +.% % % & % 7 % +.% % % - ) % 8 % * 7)* 7) && ) 7 % )% ) && % 7 % )% * * 7 + % O ) -% ) ,D& 7+* % ) )%D % 8 = < , 0 1 ) * , < % % % % # # # % : 4 % < . # , # , " &9: %7 ;

)( ) & * % - +& ) H ) % +.0 & %

* % G% ) & % < $+.% % % %7 % * %

( &D ) * ) % )( ' 7 + 0 % )% ) % % % 0 & ) %%

- . Q % ) && % + ' % 00 % &

(7)

) & < . + ) -) * % +.% % ) && %

% ) && ) % % ) && ) % * Q

& % % +.% % ) && &, + 7 % + ) ) * & %7

&G& % & %7 ) % <

$ % % % % ' * % ) ) , ' , % %

' + % )% %< A ' + 0 % )+ % % * & %( * 7 %

-) * ) % % 7 & < $ ) ( )( & %( -& %% F *

% ) * % 8 1 H , % % % 7 % % & % ) & % 7 ! 7 & % % % % ' % * ) % % 00) )% 00 % G% % % & % )( 7 +) & % ) < 1 ) I% ' 0 & + % % +.% % % ' + + + % * % % M ) ) & % = & D % % < 1 % % ) & % ) 0 % % % + % * + & % )% +)% < $ % ) )% % * , !% % % & % G% & ) * % 7) D ' % ) % 7% & &, ) ) * % * % ) , % < ) %% & %( % * % % 8 1 $ % 7' % ' ' % * & %7 % % ! Q )( % ' % * ) % % % > ' ) % -% * / ' % ' & F * & %( 00% - <

1 $ 0 & + ' ) % & % & % - 1

&G& < A 0 & ) ) % - 0 8 $ 0 )% & % % ) % '

% %(' % % % % & % % % % & % %

6.A 0* * & % ( & +.% % % ) % <

$ % % % + ) & ' 0 )% & % ) && % % ) % 07

( % + ' M +.% % % % 0 % + % 1 % ) && %

) % 0' & < % % % % ) % )* 7 % )

& % 7 % 1 -% ) 7 % ) % & 0 &

' 0 % ' +.% % 0 )% % ' * 0 % % 00 %<

1 ' 7% )% % % +.% % % ) % & %

% - 0 % , %7' ) % & D 0 &

0 & 7 -% % * % + & % )% & %<

$ 0 )% & % ) %% & %( % ) + # < A % &

# 7 + % & % )% ' + 0 %7&

( ( ' 1% % & % + &, * & %

% % %% & %( <

K & % % % ,D& N & ) % % % * #7

* % % )( )% & % ' % - & ! % N & ) % )% #Q%

,D& % ) 7& ) ' % 0 % + ,!% + * %

(8)

R , V) - +.% %< K * % % % % ) ) % % ) ' ( % )( P4 $ * < 4 & %% F * ) %% & %( : % 4 ) % ) + ? . 8 ! , % 9 03 1 - 4 # % # - . 03 1" ? # % % 9: %7 B; # % % ? # , @ # # % % < 2 # &9: %7 B;

A && & 0 )% & % 00) ) ) % % )% %

00)% * ,D& ) ) % 7 : % )% % % % % % )0'

% ) % 0 )% & % +.% % 8 +. 6 N. > # %

A N5 5 5 #< A % % 7' ' + + % + %

+ % ) ! ' 0 & 7 % * & % % )( ' % & % 7

+ * % 7 , % )(% )% % ) +.% % + & D ) 7 ) % * % % 1 < # $ % & : & ' % % +, ' 0 )% & % % 1 % % % +.% %7 % +. 6 A7 % < + % ) 0 )% % ' ) ' + % ( , * % ) % )( )( N A + % +. :. ) 7 , % + 0 & % ' > .6 % % S % +S * % C W # % ' ' 0 % ** 7 * % 0 ' ) ' % * )( )( ) 0 % & * ) , % % < + % % * % + -* * ) ' ) ' & ) % 7 # 8 -)=% ) % 0' 7 % & % % & %

& ) & % ) % ) -) % % % < 4 * & &,

)% 0 + .6 00% + + ) + % * %

555< %0< % ) && ) -) , Q% % & % + ) &

0& % % % N % # ) & % ) %

% & , & %% % ) , - + , % +.% % + % )

) )% * &, <

$ & A( % 4 7) && ) % % % 7 % 0* , - &

F * ) %% # Q ) ' + % , % % % ) 7

7 % 0* , - & ) % ' , % & %

(9)

+ % N' + % 0 & % + % # ) ,, *

% G% 7 % ! & & % & ' ) % ) % & <

00)% * & % % , , ' + % 0 & & %%

) % ,D& ' ) G% % * ) % % ) ) < > & ) % + ) , ) M + & % % % ) 0 % % % % 7 ) % ' + D , %7 ) 7 )% & % * % % ) % = , 7 + & D M + % % % , < K ,D& ) % 7) ' % ! % & % ) % % % 0 , % 4 % ' 7 % ,D& ) 0 )% % ) < . % ) + % G% 7 ' % % & % + # & 7 ) 7 % 0 + ,!% + , % & ) % ' % % % % 7 %D& % % 7 + ) * % & % % < $ ' % 4 % ' + % * % )( ' & %

+.% % % 6.A % , % - & 0 )% + % ) + 0 & %

* & % - % 0)% < K & %7 ' % 4 % ' )+ % ) 0 % % )( )( + % G% 8 " # # + % 03 1 % % # , &9 % % < %(' - ) & ' 7 R; K ) U) ) 4 $ * % ) % )* % +) & ' % & )( 7 ' 0 % ) - )% - )( 4 % ' < &G& " . 7 ' 0 % % -% 7 M % % & % 6.A * % ,% ,D& 0 % % 7 %=% ' +- + ) , )7% ' +J , & ) % * ) % % % X & X.X & D) < H+ & % ) !% 4( Y 7 )% * + 0 & % % + 0 & % ' - +S HAK7 ) % , ) ' ' % ) - # A % # 03 1 # # # , A + # # % &9A , ) % % 0 1 %(' ; ) -) ' % * + % G% % 0 4 % ' H ) % +.0 & % 7 %% < 4 & % , ) % * * ) ' ' ' % ' * % % ) % % % < ' S &, )) % % * % ! +( ) + ) % )) % * < % > ( , ) %% % % 0 %

(10)

B

+00% , % ) & ' % 00 & % )(

+ 0 & % 7 +! % -) ) ' ) % B + <

% * , ) % & % & % - + ! 8

, % ) & ' 7 ) + % % & ) % & % % % *

% *D & % ) % + 0 & % < 4 % % ' + ! % ) ) % ) % & % % )0)% ) ) % & % 7) ' ) & % 0 ) % D 0 % & % ' & 0 % < $ ) % + )) % 7 M) % , & ) & ' ) -& ) % & % % % * % * % 7 % 00)% % % ' % ) ' D) Q # # % ' P <

# 7) && J , & ) % & % & %7 ) %

+& ) + ) , * ' % , % ) & ' 7 + %

) % & % 7 +00 & * & % , % , )*

, % 7 )' % 0 0 ) ) % % & % - %

+ % X ..& D) < 4 * & % - 0 X.X & D) ) %

7 + ) , ) & - ) ' 4 % ' 7) 0 % + % * # < )=% * * ) ' ) 0 % 7 ) % )* % + ) , ) % % & % 4 % ' ) ' + % , % 7 ) 0 % % 7 0 ) 0 % + % G%7 M + , + % G% < 4 # # % % % 0 & % & % 00 % 7)+ % 00% * % * % ' 7 ' % ! ( % + ) % % ( % ' + % % 1

& ) % ' 7' * * , & ) & ' < . )( )( -- & *

) % ' + 7- 0* * & % ) & ' 7+& % *

* 7 ' % 0 & % % <

$ % )(& ' - % + ) % % ) & ' ) % %

# ' )' % % & % - + % %7 D ) , ) %

* ' % % % & ) % % % * 7 % ) )( &G& ) < >

* % ) ( ) & * & % 7 % % ' * % '

% D% +&, +& ) + * ) % % ' ' % D ) &&

+ & ' % !% ) & ' <

$ 6.A7 & % & % % ) && & % &,

# C ) & ' % & ) % 7 0 % I% & % & %

/ ) , ) * %1 G% * )% ) %% ) ( ) 2

4 ' ) ) % 7 ! ' +- ' % & %

& ) % % % * & ) % )% )% ' 7 , %

+ % % & % + , % & ) % ' + % G% 7 )% & % - %

+.% %7 %1 00 + % %

A+ % % & 00) & 6 ' %7 % ) 7 M ( &D

' * ' % & D %% & % % ) < % ) >

0* 7? 5 & @7( % % ) & % 7 & % &

(11)

) % % 7% % % & D - ) % )* % - + )

, ) ) % % % 7 , )( % ' ' + * ' % 2

H + * 7 & % & %7 % * & % -) & D

' % 8 ' + * % G% ) ) % - % ) ) %

, % + % , % +.% %7 , %

% * & 0 & )% ' 7 %% ) % % %

+ % , )7 %)2

(12)

+ $ :.H6K6 < + % 6 % < $ , 0 L 1$ * )( 1 BB < J ? :> H WZ < " 7 # 4 % BB N3 & % 0 L #< - > D E > < J & $ )(% ( 1 B < $ 4 < / + < K W) , BBR< $ 4 < 5 ! < K W) , < $ 4 < / < K W) , < > 66 $ :6 & % > )(D < ( $ ) * % 1: D 1 N * % #< 4 S$ A( % < " . " : 9 < : % 4 & > % < > YS S 4( < / : : % < ? % % )% 0 A % .% % )( )( % +% % ) < " [ 0* BB < 6 ? S> 5< : F < [ BBB< D > < 4 % ) J [ BB

Références

Documents relatifs

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des

L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des