ث ا ناو : روظ ن ت ر ا وؤ ا د ا ا ) داد إ : أ . مد# ھو ( م إ ر : لو ا و ا ا : ا د ا : ا ت ! ھر و # ا$ ا %اد&'( ) * ا + & ا $%& ا م$ و %ر * ا و %د ا م$ ) ا ,) 20 و 21 لو ا # (ر 1432 -.ا$ ا 23 و 24 ي&0 . 2011 1 . د# : ت ا و ،م ا لود ا و د ا و ا ت ا م د هذ ھ " # ةر ت طو' ( تر )ظ ، ) ض رو )ظ ب - ا ود ا ت ر ا و ) وؤ- و ) از ا ) او ل - ت ر ا و - ا ر 0 ت -ر ا 1 2 ت ظ ت2 أ و ، ا وؤ - ا 45 رو # تأد ھ ن ، ) ةرد ا و ) ن ) رو ن -2 ) و 2 ، ا و 7 # ) رظ ن ر ' ل 8ا ىر:أ ) ن 7 ا ا و ل رود ب # . ؤ - ا رھ ظ ل ; ا د 7 ر ا درو ) أ د # : ا ا و # : ت - ت2 -<ا : ب ن ىر :أ و ا ل ا ل ن )( ماز ا و رر ( ا 7 ر ب ن ھر 0 و ،ر ا ن ) ا و فور ر 8ا ث د2 وأ آر ص إ )42 درو ا :8ا ت -ر ف ر يو . ا وؤ - ا عو (و ضر ا - ن م -< نذإ ن ، ن م0ر ذ :; م ،ك ذ -إ رو ظ ن ا وؤ - ا ل ; ا ن ر او ا )ظ2 ن د او ء )4 ا ن ر ظ و ھ اذھ و ،ث2 و ءار5إ " إ ج 2 ھو -ارد او ن ذ ا ن # - ا ا م 4 ا ن ل : -<ا ر ا صو نأ نو رد ر ا ن8 5 ا )#2ار 7 - <ا ة 2 ا ت #ط 7 4 او ةد : ا ، ) اروط و اد ،ر ا اذ ھ - <ا ة 2 ا ت 2 7 2 4 او ھو لو4 ل و ز G ) ً ه # ء ل و )( ءار-<ا ةرو-/ Iا 12 .(
ن #- ن د ا و ء )4 ن ن ا رظ ت # و ةر J و 2 ث2 ا اذھ ; م 28ا ل ط -ا و ، ا وؤ - ا مو ) ر ا ل ; ا ةرور ( " إ -<ا نأ " # د ; ا و ر ا صو ا ةدراو ا و ) 4# ا ر ا ن م و ھ م# - # د ا عزاو ا نو نأ ب ذإ ،ل ا اذھ (و رظ يأ ن ق -أ ا وؤ- ا L ار M ءار ن M 4 42 ا 7 اد ا . 2 . ث ا : ا Mظ2 ل م -إ روظ ن ت ر # ا وؤ- ا عو(و لاز و ر ا ل ; ا ن ر ا م M ھ خو -ر ن م0ر ، # ا ل ; ا 8ا ن و # ا ص4 ا اذ ھ ھ - ث 2 ا اذ ھ ; ، -<ا ا ت ؤ - ا ن <ا و 2 ل : ن ك ذ و ،مو) ا اذ) -<ا : وؤ- ا مو) ر ا يراد<ا ر ا ؤر ھ ؟ت ر # ا ؟ت ر # ا وؤ- # -<ا ر ا ؤر ھ 2# ا ب 2 أ ه ) وؤ - و ل 8ا ظ ت م -<ا مظ ف ؟ ) ن # ا ر ا ھ ا ك # و -إ رو ظ ن ا وؤ - ا ن قر ا ؟ر ا يراد<ا 3 . ث ا ن فد& ا : ن ل 8ا ت ظ ا وؤ- 4# ا ت -ارد ا ةر :8ا ةر ا تر5 " إ ىدأ و ،7 -او ل مو ) ا اذ ھ ىر 5أ ، (و ا د ا ر 8ا رو ظ ت ر ا ت ر و : 4 ط و و 45 ا وؤ - ا P -ر ا -<ا ةراد<ا و د ا ير ب ن ار 4 د ل 4 ا ، - ن م -<ا نأ ن م0ر ، ا وؤ- ا عو(و ر ا ل ; ا ةر <ا M إ ةر 5 ر صو ل : ن ق - ا اذھ ر)ظ و ، . ا ز زار < و ةر'5 ا هذھ د- (او و 2 ،M و و -<ا يراد<ا ر
ك ذ ن ر 5 أ ل ،M : و مو ) ا اذ ) ق # -<ا ةد ر ا "# د ؤ و ا وؤ - # M رظ و ا M :ا و <ا ر ا ز ر)ظ ر 4 (و ا ر 8 . 4 . ث ا ت 'ر( : "# ث2 ا مو4 ا ت (ر ا : صو ل : ن دروو -<ا ر ا ل أ مو) ا وؤ- ا ةر 5 ر . ل :أ و د و : ت ر ا و نأ ھأ "# م -<ا صر2 ) ن # ا . ر ا ةدو و ا ك # ن ز -<ا ھروظ ا وؤ - ا " # ) 8 ) : و ) د ل ا و 5 ا " إ بر ا ھ و ،ر ا ر ا و ا ث د 28ا "# و ر ا عر ا . 5 . ث ا ( ) ا ) ا & ا : د: - ا # ا L) ا 7 م ث 2 ، # #2 ا و ا L) ا و ھ ث 2 ا اذ ھ م ل م <ا و 4 د و ةرھ ظ ا ف و ضر' ، -ارد ا عو(و 4# ا ت و# ا م # # L " إ ل و # ت و# ا هذھ ل #2 م و ، ) 4# ا ب او ا . 6 . ث ا ط+ : - -ارد ا ب او م <ا ل أ ن ا ث2 ا ط: "# د : لو8ا ث2 ا : مو ) ضر و ، (و ا يراد<ا ر ا ا وؤ- ا يرظ ا )# ; و ا وؤ- ا ةر ا د ا رظ ا . 5 ا ث 2 ا : صو # ر ذ M و ،م -<ا ت ر # ا وؤ - ا ا ر ا ،مو ) ا اذ ھ " إ تر أ و ا وؤ - ا ص : " # فر ظ # ا وؤ- # م -<ا م ظ " إ قرط و ، -إ روظ ن .
ث 5 ا ث 2 ا : (و ا ؤر ا و -<ا ؤر ا ن ا وؤ - ا -<ا رو ظ ا ن قر ا 1(و ث 2 ،ةر ا وؤ - # (و ا رو ظ ا و مو) ا اذ) ق# -<ا ر ا ز ا ت ر)ظ و ، ا . 2ر 4 ا ت و ا مھأ و ث2 ا L ل و : ا ار :أ و . لو-ا ث ا : )'و ا يراد ا ر / ا ( ا وؤ ا ا وؤ- ا عو(و د) ار ھا و ، -او ار ا ةر :8ا ةر ا ءاو- د2 "# ل 8ا ل ر فرط ن و د ا و ةراد<ا ب فرط ن . 1 . ا وؤ ا ة1 : 1.1 ح ر-ا م ظ) ةرادإ ر ) 1800 -1920 :( ر8ا م ظ ھ ل Q - -8ا وؤ- ا ت #2ر ا هذھ M و ا و ح ر 7 ر و ، ر ا اذ ا 2# ا و2 " د# # د د وھ ." 2.1 ت ا اد 3 ت ر ) ا ر+اوأ ن ، و ا ةرادإ ر : يذ ا م ا 1 ر ا ق 42 ھ - -8ا ل 8ا وؤ- ت ةر ا هذھ ل : 1 و اذ ا 2# ا ق 42 أ ،ن # ا و ن ھ - ا ل 5 ىر :8ا فار ط8ا و) ةر ا هذھ ل : ر ا " د# # د ت ر # د وھ ." 3.1 ر' ا ت و ا 3 ت ا ر+اوأ ن ةر / ة ا و ةرادإ ر : م ھأ دار 8ا ن و يرور( 1 ر ا نأ "# ل Q - -8ا وؤ- ا مو4 ن ،ل 7 ا و ن ھ - ا 1 و ر # : ا 2# ا ق 42 اذ ھ و ،دو 4 ا وھ ر ا " د# # د وھ 7 # د وھ " 1 . 2 . ا وؤ ا ف ر) : د و ) ( درو # ، ا وؤ- # د2و ف ر : ا ه ل 8ا ة; " # ماز ا ھ ق رط ن ك ذ و M ل يذ ا 7 ت د : ا ن -2 و ر 4 ا ر 2 ل 5 ا ط 8ا ن و ھ - ا
ا ھ - د ا ت ط ا ب 2 أ ماز ا ) ; ود ا ك ا ) ر - ا مد : بو# -; ا ىو - ن -2 #2 ا 7 ا 7 ل ا ل : ن اد ص : ا ع ط4 ا M مو 4 يذ ا يو ا رود ا نأ ،د 2او نآ ا و د ا --ؤ ا رار4 ا ع ل:اد ن اذ 7 د ةو و #:اد ةرد نو نأ ب . ن ر 8ا ن راد<ا ) ر ر ' ا " إ ت ر ا ةرادإ -ا ) ; ةد ر ا ت ھ - ا ز رار - ا و 7 م ا م ھ ا و ن #) - ا ت و د ا ةور5 ا ق#: " إ د ) ا ر ا ط Q 3 . 3 . ا وؤ ا ت : # : ارطأ ا وؤ- ا ط' ر ا م)2(و او ا لود ا : لود ا ) 1 ( : ا وؤ ا ت ر ) ا 5ھ ا رود ن ةراد ا 5 رد نأ ب ض) نو ا ةد ةرو م-ر ،ن 1 ر ر أ ق 42 ،ة; ا لو أ 2 م ظ ة # ت ا م 2 ةد ز ،ل ة ا و م)- ا . # ا نو صر ، و د تاز إ ، و د رو أ و ب اور ، 2 ر ، ظو اد - ل فورظ ،م)#4 و ن # # ن -إ ،ر - ب رد ، ر و مد4 . ن ز ا ن تاد رإ ،ةد و و آ ت ،قد ا ن <ا ، - ر -أ 4 ن وأ M ص#: ا م5 L ا ماد: -ا ه . نو- ا - ، ) ز ر 0 ل -و ن ر :Iا ن ن # ا ب2 - مد ، د ت و# ) ز و د . نوز) ا قد ا و ا ت از ا د د - ،ز ) ا رار - ا ، د ر -أ ل ا . 7 ا د ،ن و ا ف ظو ،د 4 ا و تاد ا مار 2ا ،ل صر ق #: ط 8ا م ثراو ا 2 ھ - ا ، ل ا قد ا ، 2 ا ا م د ، ا . ا و ء ا ثو# ن د2 ا ،ةر ( ا ر 0 ت ا ،ءار(: ا ت 2 - ا ةد و ر ا ) ةدد ا ر 0 و : و دراو # ل5 8ا ماد: - ا ، ر ا و ءاو) ا . و 2 ا ا ت ا ل2 ،ف ظو صر ا ؤ ،ب رد ا و ل ھ; ا ةد إ ،ن او4 ماز ر( ا ت از ا د د- ، ا .
ت ط'( ا 7 د ا ل ا ، ا 2 ت ط أ مار 2ا ، 2 ا 7 قد ا ل ا ا ت 4 ا رود مار 2ا ،ك#) - ا 2 ت ) د ا ل ا و . رد ا : ، (ر ا د ةراد8 ا وؤ ا ، ر9 ،ر ا و ط ا د ء (و ا راد ، 2007 ، ص ص : 70 -72. 4 . ضر ) و د ؤ ن ا وؤ ا : 1.4 ا وؤ ا م & م # ةد ؤ ا < ا : ا L 2 ر 2 ن # ا وؤ- ا ن د ؤ 4 : ار ارود ب # نأ ) # اذ M د او يذ ا 7 ا ن أز ءز ظ ا # : ا M ادھأ ق 42 . ا ارود ظ ا ت اذإ د ا ىد ا "# ح ر8ا دادز . M و ا د 4 ا "# ل در وھ ا رود ا و ح ر8 ) ھا و ھ و ظ # ا ت #ط ا ل ھإ . ا ارود ب # 2 ل( أ نو - ظ # ا ةرو ا ) ن 2 - ا .( نوؤ ل:د 4# ا ) او و و 2 ا تاءار إ ن ل #4 ا ت ظ ا . و ا ر اد ا ن ل ا وؤ- ا ةد 4 ا ا ل ا ب آ مأ ثد2 - ا . 2.4 ا وؤ ا م & م # 'ر ) ا < ا : فد ) ا 7 ضر ا ماز ا نأ ر ا ن (ر ا L 2 ا ق#ط 1 ر ا ق 42 وھ و ظ # - ر ا ، ) ىر:8ا L 2 ا أ 5 : د - و ھ ف# : ل " إ ظ ا لو2 ا وؤ- ا م ) ماز ا و 2 ا ت ظ ا . ك ذ ن ، ا وؤ - ا L ار ذ " # S ا ق T ظ ا تدر ا اذإ و ، ) ل ا 7# - ا ر -أ ةد ز " # س (إ # )# 2 قو- ا - ا ) و و ) و "# #- س .
ت ا ل 8ا ت ظ ىد 2 ا ةر ) ا و ةر : ا دود2 )# ضر ا ا . ت- ط فز - ) و ل 8ا ظ ىر:8ا - ر ا فادھ8ا ف ( ظ ا د) ن # #4 ا نأ ، ط4 ود ا وؤ- ن ھ ا ت . = ا ث ا : م ا ( ت ر ا وؤ ا أ ،M مو 4 ل ط و ز# ن - <ا M نو ) ; ' وؤ - ا فر د4 2 ط ا ) ; ا ) ر يرط ا داد - ا - <ا M # " G ل يذ ا ن ن M G M # ن ر م 4# 1# ن M # و نT ه دو M د ق # رو أ ن ناو باو5 ا M ل 2 ر ا ب 4 ا M ل 2 ك ذ ر 0 . 1 . ا > ر ا ( وؤ ا : ھ ب او 5 5 ل : ن م -<ا ا وؤ- ا دد2 6 : 1.1 ر/ ا وؤ 5 / ه د : M هر : - و ،ت و#: ا ن هر 0 "# M# ( و ن - J G م ر نإ ،M 4 و M 2 و M د " # ظ 2 ن8 ن - <ا اذ ) ةو د ھ ،ضر8ا و تاو - ا ل 8ا و ، ( ر ا -ر و ،ن ا و بو 5 ا و م - ا ةر )ط ا و ظ ا د ط ا ن نأ و هز ار0 ط ( " # ل نأ و ، ) و ضار 8ا ن و ا و ت ،ر ' ا 7 M M :أ ن-2 نأ و ،ةد 2 ا ت ا ب - ا " إ M ھ فر ش ا " # هد - يذ ا 1 ا ل م 4 ا و ف # ا 8 2 ) ا نو ا ت دطو و ا 7 نو ا و ك-. 2.1 ') 5') ن > ا وؤ : ءز ا و M ءز و ) ،M ش يذ ا 7 ا ن لو - م# - ا در ا و 2 ا ر او; بو #4 ا ط ر و ،ل ا ةد - ھ # ا ' ا و ،ل ا ن ل ر " # ر-و ا 4 بو و "# ء )4 ا 7 ا د4 ،ةو:8ا " # ب M ا و ر - ا M ة ز ا ف م اذإ م) ار4 او و4 نأ ء 08ا . 3.1 > ا و در/ ا ن ود ا وؤ :
ود ا ن ،ءار 4 # ن # - ا " # G ) (ر ا ا ت او ا ن م0ر ط نأ ر 4 ل ق2 و ،ن 2 ا و ءار4 ا ن و هذھ و ،M # ق < ود ا ب 7 ا دار أ 7 ن و - ود ا ل وؤ- ا . 2 . ا وؤ ا مو&/ ت ر م ا ( : 1.2 ل أ إ ن ر ا وؤ ا : " ط أ م -<ا نأ ن ر ا ث د 28ا و آر4 ا ل د ا ن ر 5 ا و وأ ،يو د ضر 0 ي8 س و G ة (ر ء ' ا ا وؤ - ا و ير : ا ل # 2ور ةد - و - - و ر ن ة 2 ا عوط ا M نأ ن ( تارور ( ا وأ ر ا د 4 ا ن M 5 و M إ و ر : ا ل نأ ،ن 5 رد4 2 م ا # 8ا ھ و س : ھر : و ،س ا " # و ،ن د ا " # ظ 2 ا قو 42 ،ضر ا " # ظ 2 ا ھ و -د - م) ( داز و ل ا و ،ل 4 ا و ،ل- ا " # ، ا وؤ - ط در ا ن نإ و ، ا ت وؤ - )# م# - ا ظ أ وؤ- ا نو كو ا و ت ر ا و ت ا ىو -م 7 . 1.1.2 م ر ا نآر# ا ن لA د ا ض) : " ىو4 ا و ر ا "# او و و ) " ةد ا -3 ( " M ر : و) ار : عوط ن " ) ةر4 ا -184 ( " و " ر4 ا يوذ M 2 "# ل ا " آ و " ا ل - ا ن ا و ن - ا و " ) ةر4 ا -177 ( " مور2 ا و ل -# ق2 م) او أ و " ) ت راذ ا -19 ( " هر ار : ةرذ ل 45 ل ن " ) ز ز ا -7 ( 2.1.2 و ا ا ن لA د ا ض) : م#- و M # G "# G لو-ر ل ": رار( و رر( " ) ط ارد ا و ن ا هاور .( م#- و M # G "# M و و ": د M # س ا ن - ل : M 7 #ط مو ل 5ا ن لد س ا ) # M 7 ر وأ ، ) # M# 2 ،M اد ل ر ا ن و ، د ن
ط و ، د ة ا " إ ) ةو ط: ل و ، د ط ا # ا و ، د M د ق رط ا ن ىذ8ا ) " M # ق .( م#- و M # G "# ل و " : س # م) أ س ا ر : " ) ن ا هاور ( G "# M و و م# - و M # " : " # يذ ا ر 8 ،M ر ن لو - و عار م # و ،م) لو - و ھ و ،M ل ھأ " # عار ل ر ا و ،م) لو - و ھ و عار س ا و ،هد - ل "# عار د ا و ،م) و - ھ و ،هد وو )# ت "# ار ةأر ا ن لو - م # و عار م # و أ ،M لو - وھ M ر )" ير : ا هاور .( م#- و M # G "# M و و ": ن ن ،M #- و M #ظ ،م#- ا و:أ م#- ا ن ر ) M G جر ر م# - ن جر ن و ،M 2 G ن M :أ 2 4 ا مو G هر - #- ر - ن و ، 4 ا مو بر " ) M # ق .( "# لو4 و م#- و M # G " : ل 5 م) ط و م) 2ار و مھداو ن ؤ ا ل5 " 2 ا و ر)- د- ا ر - M " اد و( M " ا اذإ د2او ا د- ا " ) M # ق .( 2.2 ا وؤ ا ق # ن و ا اد) ا و ةو+-ا آد : ا اد ا و ةو:8ا و ا وؤ- ا مو) ن ؤ م -<ا اد ا أد ،ر ھدز و مد 4 7 " إ لو و ا ن ) : ن ، ) د ،مار2 م 4 ا ن ن #- ا عد ر M و ،م -<ا M # مو4 يذ ا س -8ا وھ ا م أ ن و - ن #- ا ل ةو:8ا مو) نأ ( م)( . 3.2 ف + ا : ن; M # و ةد # M 4#: ،ةرو ن -2أ ن - <ا " و M 2 - G ق #: فر د و ،ضر8ا هذھ #: نو ر ا G د ن م ھار إ ن G د رو د ا M ; ف : - ا : " م ) 2إ : م)( و ر # G ن م)# ن ل 2 ل او ضر8ا # " ، ) : ن دد 2 و هرود و م# - ا دد 2 : ،M مو 4 لو - در ل نأ " # لد ف # ا و ،M ر ظ م# - ا نأ ك ذ M4 - ن M M #: -ا ،Wل و Wز 4 42 ا M ل ِ ن M ٌفَ#: - M أ "# ل ا " إ ( اذ ھ ق 2 م 4 ا M # نT Wم 5 ن و ،هد ; ن M ف#: - -و ،M ر و M#
8ا هذ ھ ةرادإ ب و ھؤادأ ب أ وھ ف : - ،M طو ا ف : - ا )# Q ا ق42 ) 7 ا ( ، ق #ط ا اذھ ن و ) ف : - ا ( ل ر " # ن ا وؤ - ا -ر ل 8ا ت --ؤ ر ت ر ا نأ ك ذ ،ت ر # -<ا 8ا ن ءز ھ و ر . 4.2 ا وؤ ا ل أ د و ا : وھ د 2و ا " # " و M 2 - M ط ،ةد او ط " G دار إ ل ل ا M M ) كر و M ر أ م ر ا M ط -او وأ ز ز تاو# M # M -و G ، اذT ،M د 4 رھ ظ ن ر )ظ ة 2 ا M ر و ن - <ا كو#- و 1# ت2# د 2و ا ةد 4 ت م 5 ن و ،كو# - ا د - تد - اذإو ،م 4 -او كو# - ا 7 ا 1# در ا ح و ،M : ل - ن - <ا ) ' - ةرور( ، ئد و ، ط اور " # 7 ا دار أ ن ت ا م أ م -< ت :أو ةد : ق :8ا هذھ مھأو ، -: ر 5 <ا و ل ا و نو ا ،G ب2 ا ،ةاو - ا ،ةو:8ا . ك ذ ن ،7 ا "# ر و ظ ر 5 نذإ د 2و ## 8 : ا ر 2 و د 2و ا " إ ةو د ا نأ 7 ا ن 8ا و ن 8ا ب - وھ كر . ف : - ا و ن ا و ةز ا ب - M أ 1# نأ دارأ ن نو ن ا اذ ھو ، كر ا ناردأ ن 7 ا ر )ط " - ن ل ،ط4 M-. " ل ت ر او قزر ا باو أ ح ا ھ 5 5 ا ةر 5 ا ) : ىر 4 ا ل ھأ نأ و و او او آ ضر8او ء - ا ن ت ر م) # 2 او4 ) ( فار 8ا / Iا 96 ( . ط اور ا و ت ا مظ \ ص : ا د 2و ا و #- ا ةد 4 ا لظ 9 : و ،س ا ن هر 0 7 ن - <ا و ،M ر د ا و ا 7 ن - <ا ط 2 ا ، و M 2 - G 7 م#- ا ط او ب2 ا ھدو- " ، ةد 8ا M 0رو Mط: -و M (0 ب او ه (ر ل ن -<ا ر مز # نأ م# - ل " # و ر ا س ا ل أ ح ا ق 42 و ،ف ط ا ) . :8ا م 4 ا " # --ؤ نو نأ ب ،هر 0 7 م#- ا أ ل 5 ، -<ا
،فار -إ M و 2 M وؤ- ت2 مھ ن ر و و ، ا او نو نأ م#-7 ر ا ق 2 ا مر 2 نأ ' M T ل 8ا ت ظ ق # و فار ط8ا ن ھ - ا ل5 ، ) # ا ا ا ن ( ،ن درو او ن ظو او . 3 . م ا ( ت ر ا وؤ ا س أ : مو4 ھ و ،س-أ 5 5 "# م -<ا ا وؤ- ا 10 : 1.3 ن ا : ب او هرو 2ُ و M اد و M و و - <ا ر ( ا ر 5 ن <ا نإ ، 8ا 7 اد ا و ھ نو م 5 ، ا وؤ - م 4 ا " إ # م ظ او 7 ر ا ; ل ا كر م -<ا نأ ،بو#ط ا رود ا اذھ د ؤ ء د ز نأ دارأ ن 2ر ً ر هد ز M د4 ل WنT ،ه ِروَد Mـ # ا Mـ (و ، ـ ـ د ا ـ M ذ و ،" G ن M " د ا ةر:Iاو : } َو ُھ َو ُM ُ ِ# ْ:ُ َو ُ)َ ٍء ْ َ نa مُ ْ4َ َأ َ َو َن ِ ِزاWر ا ُر ْ َ: { ] ; -٩٣ [ ا وؤ - م 4 ا نو ، ةد مو 4 M W أ ن - <ا رور - ً ط ر G (ر ) ق42 و ) # ب 5 و ءادأ " # رـ ـ 4 ةد ـ ـ او ،M د " ز ا ـ ـ- أ ك M ً ط ل فد ھ ق 42 M د 4 ن - <ا M مو4 لـ ل ل ،ط4 و ) ،G (ر ةد و د ا ل 8ا نأ نورر4 ء )4 ا نأ د : ضور ن ھ ، او ةر ت ا . 2.3 لاد او ط # ا : ا " # M # م -< ،ةد د رھ ظ ط-4# د M ،7 او ن - < عزو و ،" # ا ت رد ا " إ مو 4 ث 2 ، 5 او او ا هذ ھ 7 ط - ف W# ا ةد 4 ،ر : ا ن د دز ا ب0ار ا ن و # 8ا } ْمُ ْ َطَ ْ-ا َ َ WG اوُ4W َ { ] ن ' ا : ٦١ [ لو4 و ، # ن #ط # : } ْ'َ "َ إ اوُ ِر َ- َو ْمُ a Wر نa ٍة َرِ ُتا َوَ W- ا َ) ُ( ْرَ ٍ W َ َو َن ِ4W ُ ْ#ِ ْتWد ِ ُأ ُض ْرَ8ا َو } [ نار لآ : ٣٣١ [ د ا ب او ا " ار ( أ و ھو ، ك " إ ) #0 يدؤ او ،ةد ا ب #' م # ، ) ط-4 ا ناز ذ:ا و ، 2ور او
ب#' م و ، ا ط اور ا 2ور ا و ا ف ( دؤ ا د- او س2# #ِ ) ا ةر (2 ا ء ، ت 2ا ن نزاو د- او حور ا . 3.3 ل ا : ت ق 42 ل ) ط ل :دُأو ،G (ر #ط ا وؤ - ا ) ، ) #ط ن زاو ،حور او د - ا ت 2 ار ،س ا 1 ف : ت 0ر ا عو و تارد 4 ا ، لو د ةر ظ ً 2أ ) ر ظ ُ ا وؤ -ت 2 ا W د - ا ، - ا ت 2 ا ل ك ذ ن د ; م -<ا مو 4 او ،كو#- م ھ او 7 ا ب ل س -2<او . <ا ا وؤ- ا نإ ا ت 2 ا و م : 2 ا ن م # او ر د 4 # ن ر :Iا 7 د ا ل او او ،فط او د ر<او ، رو (2و ض ر ا ةد م 4 f- ا و ، ) ًاءز 1 ث 2 ) ھا ك ذ Wل و ،ت او تاو د ا ا ن د ا ر ظ إ و 7 ا إ " # ث 2 ةر 5 صو ر ر 8او ،M زو او ن #- ا ر 0 " إ ن -2<ا ل ك ذ زو ل او ،م#- ا ر -و لد م 2 . 4 . + ا D ا و ) ا D ا ن مE ةر = ا وؤ ا : و د 2# ا ل 8 ، : ا 2# او ا 2# ا ن ءاو # و د م -<ا ا ةرور (# ز ر 5 5 ن د ا طر : : ن ع ھو ر او Q او ء ا ةرور ( ا 2# ا 7 ف # : ا : ا 2# ا نT ھ ن و ،س ا قو 42 ص 4 ا وأ ا 2# ا ن 0 نود M و42 ن ق2و ن - J -د4 ن ر :Iا ، -أر ا ت ا مو4 نأ 7 # زو سد 4 ن در ا نأ س -أ "# نأ س -أ " # و ا ت ا مو 4 و، در ا ت # ا ) ح ،M ر2 س ن و ،دار 8ا ) مر2 و 7 ا #5 ود ا د # ا 7( ل 8ا وھ 7 ا ،ت و ا س ن اذ ن - <ا ىر م -<ا و ( و ل4 - در نأ نود ا ز او در ا ز ا ،ن ز ا ن نزاو م -<او ، ا م5 ن و ،دار 8ا ن هر 0و در ل 1 ن يزاو ،ىر:8ا "# ھاد2إ رو
-أر ا ن 7 4 ا د ا زاو ا رظ ا هذ ھ ل 5 م -<ا ت د ا ن او 7 ا دود 2 ا ) 7( ) و ،أد ا ث 2 ن در ا # ا 1 ُ ) و ك ذ ق 42 # ھدد َ2ُ وأ ) د َ ُ وأ # ا هذ ھ در - نأ 7 # 1 و رر ( ا ) 7 ا 2# 11 . 5 . ا وؤ ا ةر / 5 و و ا ل( ا : ا ل ا ،ن و 2 مأ 2 ،ت مأ ادار أ ،7 ا ء أ ن ( و ھ ةد 4 ا ل أ ن 7 اد و رو ن 7 اد ،7 ا ا ف او ذ : ا "# نو و،در ا ةرزاؤ ا ش و ، ا در ا ش ، -<ا ر( ا 7 د و ل( 8ا 7 ا د < 7 ا هدار أ ن ر 12 . و ن - -أ ن - " إ ل ا ق 42 7 ا وؤ - م -4 13 : M ب ط م -ل و ، از إ دار 8ا : د ،تار ا ،روذ ا ،ة ز ا و 7 ا ف -إ ،ر ط ا ج 2 ا و ، 2 او وط دار 8ا M ب ط م : ، و ا ،ف و8ا ، 2 (8ا <ا ، ر ا د) ا ،ر 5 . و ةر 5 ا ل ا ل ( ھر 2 ا ةر ا ت ا 14 : M ن; و ھؤادأ M # M ش يذ ا 7 # ت او M # ن; در ل س2 نأ نأ و ،ر 4 ر 0 ن M 42 ق 2 يذ ل اوط نأ ) وؤ ن 4 ا "# مز# و ، و42 ( - ا ن رر ( ا او د ك ذ او # م نإ م ) 8 ن ز ا 2 اود - نأ و ن M رأ ت د و M- -أ ن 7 ا ر ) ا . : M و ىد ر و ،M ھو و ن - إ ل ط ب -2 " # ل 8ا 7 زو ،لو - ا لو : و ل ا ل M 1( ،ت 5 س -أ "# 7 ا مو4 نأ و ،M ھو و # ةو4 ل ھإ نود : ةرد4 ل 0إ . آ ،M د " ،M - و 7 ا ء أ ن در ل نو نأ "# ل ا كرد نأ و ، # ا 7 ا # ر - ا " # و M او م 4 ا "# ارد ،M ر- ت او ا و قو42 ا ل أ نوو - م) ; س ا . 42 M و "# ا لاو 8ا 7 زو ن #- ا ف اوط ن نزاو ا ق .
M و42 در ا 7 : ك# ا ق2 ، ار ا ق2 ،م# ا ق2 ، ر2 ا ق2 ،ة 2 ا ق2 . 7 و وأ دار 8ا ن M و2 ن 7 2ور ا ا "# 4 ا م#- ا ق 5و و 2ور ا ا "# مو4 نأ و ، 5 7 ا :8ا . و ت ا ء 4 إ و ىدار 8ا ء أ ن )# 2 نأ " # رد ل "# ت وؤ- ا عزاو ا هد نو ك ذ و ،M 2 و ر ا 7 د و M و ر : ا ل ل - ت د - ا د( ر ا ح - ا و ح <ا "# يو4 ا . 6 . ت ر ا رود / ا م ا : #:اد ا ل 8ا ر 2 ن وؤ - ا ق ط ھزر ن أ نإو ا ث2 ا 1 ا ل ذإ ،ت عر ا ) # ) 2 -ا وأ إ ( هذھ ق ط #:اد ت ر ا ) او2أو ) ا َر ْدُ و 15 ، رو د ا لو 2 د و " ن د ا ع ن ؤ ا د 16 " 7 (و رھ ظ نأ " إ ل و ، ا وؤ - ا L ار و ت ط )4 ا ف ا )4 ف ن ر5 8 7(: ا وؤ- ا : ر ا "# نو ا ل أ ن ل ا وؤ- ا . ا ل ا ل أ ن ل ا وؤ- ا . ل ا وؤ- ا ر ا ن ) ا و فور ر 8ا ل أ ن . G ل - ق <ا باو أ ن ب ا وؤ- ا . 7 ارذ ا د- ر طإ جرد ا وؤ- ا : ل ل ن ) ا وھ 7 ارذ ا ،ك ذ " إ يدؤ نأ M " : وأ روظ2 " إ يدؤ ن اذإ ل 8ا 2 ن نإ و 4 ط -و8ا ض ھار رذ د - ا 7 ر ا " # ق < ت ر ا م ا ط 8ا ض ت ر ا م ن ك ذ ن د و ت ر # ا و دو ا ت 7 ا و ت ر ا ن د و د - ا ب2 ا . ءرد ةد و ت ر # ا وؤ - ا د - ا م ا ب # ن " وأ : يأ نأ د - ا ن ،ةد - ا ءرد ف # ا مو 4 نأ " و8 ا 7 ت ا اذإ ةد - ا ص : 8ا ض ن ر2 ك ذ " # ب ر و و د - ا ءرد " و8 ،ل2 - و ر
هر 0 و ك#) - وأ رار (<ا ن اذT ، ) # لو 2 ا ر :; وأ 7 ا ن ح ر8ا ض ن ر ا ن ر2 ك ذ "# ب ر نإ و أرد ةد- ا هذھ ن ،ةد-. ن <ا رد 4 7 د رر ( ا ةد و ا وؤ - ا : ن ر ةد 4 ا هذ ھ G لو -ر لو ةد 4 ا هذ ھ تدروو ،ل -و ا ل M و و ل رر( ا 7 د بو و : " رار( و رر( " 4 ا هذھ ق ط ، ت ر ا ھذ : ا و ا ر اد ا "# ةد )5 و# وأ رار(<ا نود و# 2# . لاز رر( ا ةد و ا وؤ- ا : يأ M و و د رر( ا 7 ر بو و . م ا رر( ا 7 د ص : ا رر( ا ل 2 ةد و ا وؤ- ا : هذ ھ و ا رر( ا ق ط نأ ةد 4 ا و ت ر ا وأ ص : 8ا ن و ىد ق ( ص : "# ك ذ هذھ م رر( 7 د ك ذ ن اذإ رر( ا اذھ ل 2 ت ر ا . م ' مر' ا ةد و ا وؤ- ا : ط ن ح ر8ا ن نأ و و ،فر ا ك ذ ءار ن ثد 2 ا رار (8ا ض و ل 2 نأ M # ن ، أ M - - ن يذ ا 7 ا ل( "-. ر 8ا و ط ل أ ن ل ا وؤ - ا : " G ل " : ) أ م ر 8ا وأ و لو-ر ا او طأ و G او طأ او آ ن ذ ا )" ء - ا ةرو-/ Iا 59 .( 7 . ا وؤ م ا م ظ ر أ ه ا ب : 1.7 م& -ا ه ا وؤ ا : نو 4 42 ا ك ا مھ م)-8ا # 2 ر # ، ةراد< ت ظ ا د) نأ ب و ،م) او 8 ةد ا م) او أ ) راد ا ا ر ق2 ا م) -إ روظ ن ، # أ ل 8ا ت ظ د ك ذ " " # ( أ ب و و ، 8ا مو ) ر طإ ت ظ ا ر و نأ م ) و 2 ا " # مد: - نأ ب او ) ار 5 -ا د او ن ارد م نأ ' و ،ل5 8ا <ا ءارIا ق او س -أ " # ةراد ،ىرو ا أد ن ط ا ر ن ) L و ر ا ت ا نو نأ ' ن ةد و ةر -: و 1 # 2 و ظ ا ن ق ا يأ نود نأ م) ا ن و ، # - # ( : و س د ا و ش' ا ت :ا يأ ب ط: م)-8ا 42 .
2.7 ا وؤ ا ر & ( ن ) ا ه : ن # ا قو42 ظ 2 ط او( -<ا ر ا ت ( ) ھأ ن : ل قو M ر و ن - <ا مر ل و ز \ ،ق ىو - ق2 ا ل # ء و# هر أ مد ب - ص 4 (ر M ار نو نأ زو ت و#: ا M مھ ن ت 2 و - -8ا M 2 17 ك ذ " # " و M 2 - G د أ د 4 و ، ل 4 : ) َْ َ َو مُھَء َ ْ َأ َس W ا اوُ- َ: ( ) فار 8ا : 85 .( M و م# -و M # G "# G لو -ر لو 4 ل ا ر أ ء ط إ ل ا ": او ط أ M ر ف نأ ل هر أ ر 8ا )" ير : ا هاور .( أد ر طإ تارار 4 ا ذ : ا ر ا و M أر ءاد إو ر2 ا ل ا ق2 أ او ىرو ا ل و ز G ) إ ر : ) ْمُ)َ ْ َ ى َروُ ْمُھُرْ َأ َو ( ) ىرو ا : 38 .( 7 (و د و ،ت ز8ا ل ظ و ط ا وأ ز ا د ا ق2 ل # ر ا ل نأ اذ ھ ماو و ر ا ة 2 ا ق 2 ن - إ ل ن ( ا ن (# اد ر ظ م -<ا ظ و ة ز ا م ظ وھ ن ( ا ا ل ا ة ز ا م 18 . اذ ،ر - ا و ق ر ا و - ا و 2ر ا "# مو4 ) أ -<ا ر ا ل 8ا 2 ق ھرإ " إ يدؤ ل ب ل : ن ،ل ا ت ر- ا ل نأ ب M ط ل ا ف # مد 7 ، رور ( ا 2ار ا ق 2 ن M ر2 وأ ل ا M 19 " M و4 اد ، " : ك # ق أ نأ د رأ و ) " ص 4 ا 27 ( . ب ن M # G M (ر ا ءادأ ن ل ا ن نأ ل ا ب2 " # ط ىدؤ و ر : ا " إ س ا بر أ ن د ا ل ،م او ة ص :T . ل : ن قو42 ا نو و ،ل ا ت ن -2 د او ق2 ا إ ك ذ ،س ا ن ل ق 2 ا إ نأ م) ( دار 8ا ت د لد او ض ل ا ن 45 ا ىو 4 و ن د ز و ةور5 ا و ل ا ب2 و ل ا ن ل ( و ء :ر ا ل ا ب2 و ج <او ل ا ) 0 " إ M4 رط ف4 نأ نود Mط لط .
ا و ل ر ا ن م <ا ىو 7#ط ( نأ ةأر # ح ; ،ل ا ق 2 ةأر اذ ھ د 4 م و ) ط 7 ر و ) ادأ ن-2 ا ور ا ل 8ا و ف ظو لذ ا ن ) و و ) ار ةأر # ظ 2 إ ق2 ا 20 . 3.7 ا وؤ ر إ روظ ن > ا ه : -<ا ن د ا ث 2 ظ ا M ل يذ ا 7 # نو نأ ةرور ( " # M و4 د ) - ا ن و ، # : ا ) ط ; ) ءار M يذ ا ر : ا ن ب م# - و M # G "# " : M #ھ8 م ر : م ر : " يذ ر ا M ر:أ 21 ، ؤر س و : ن ا ا ل 8ا ت ظ ر م -<ا ت ط ةد ل ) : نأ يأ ،ن د وأ نو وأ 4 ط وأ س ن ق ر 7 # صر ا ؤ أد ق 42 # ا ا ا د إ نو نأ ب M# - <ا د) ا 22 . ق 2 " إ M (إ و ،ر '# ق2 ا ب#- M 8 ل ' - ا -ر ت ر # زو ض و نود ر:آ ر ا ت (و ك ذ و ،تاور 5 ا 7 زو ءو - " إ يدؤ - اذ ھ و ، و ا ظو M G ل ل ا نأ ن8 M ر2 ك# ا "# ادو -<ا ر M # لو 2 ا نو نأ د . قو 42 ن ( M : ن ت ظ ا مھ - نأ ن م ) ق رط ا ل ا ا دار 8ا ل # ر)ظ مھأ ھ ة ز ا و ،7 ا . ع ا و ، ا 1 دار 8ا ر2 د د2 و ق 2 ا ل -ا ف - ا 7 ا 2# رر( ا مد طر ح . ر ا ت ا ن د ا ر5ؤ ا M ر2 د ا و 7 ا " # # ر ا ل5 م -<ا ش2 ا 1 ر ا و ن ' ا و ش' ا و ر 2 ا و ز ا و . ب اوو هر و 7 ا ل در # ق 2 و) ،ت و ا س ب اوو ق2 وھ ل ا رد ل ماز ا و رد ل ل ا ر و ظ ا ماز ا و ،7 ا ل ( أ M # ار لط # ن ، ظ ا " إ ل ا م د4 # - إ ط ل ن ار :ا و ) ء 4 ر ا ب -أ ر و و ا و ج <ا ضار0أ د: ر:- نأ د .
ةرور ( " # ت ر # ث 2 ك ذ و ، د ا و ھ -<ا د ا 4 42 د ا # ذ 2 ثد2 ،دراو # طط: ا و ل5 8ا ماد: - ا . ا -ر وأ ل وأ يأر ءاو - و ط ا ا ل ا و ير : ا ل ل و ت --ؤ ا م د و ، ، ر : ا ا 7 ر ا ل و و و ا و . 4.7 إ روظ ن ك & ا ه ا وؤ ا : و ةر ا ت # ادد2 :أ ار طإ م -<ا 7(و ت و4 ا ضر و ،لد ا و ،ش ' ا مد و ءار ا و 7 ا 8ا "# ث2 ا و ،ك#) - ا 2 ل ا " G ل اذھ " : اود - و م) أ س ا او -: و ناز ا و ل ا او و; ن ؤ م نإ م ر : م ذ )2 إ د ضر8ا ) " فار 8ا / Iا 85 ( ، ل و م#- و M # G "# G لو-ر " : س # 0 ن ) " م#- هاور .( M و4 م - ا و ة ا M # ر أ L ا ةدو لو 2 و " : م د 2أ ل اذإ ب 2 G نإ M 4 نأ ) " ار ط ا هاور ( 7 و ش ا 7 و رر ' ا 7 ن م -<ا " ) ، - ا و ةذ ا . ا ن و م ظ م#- و M # G "# G لو-ر ; ا ير ا و 7 ا ن ا م ظ ل ر )ظ اذإ ر ا ن ) ا و M ر ر )ظ اذإ فور ر 8ا ر أ ا و -2 ا -2 ا نو ل د و ،M# 5 أ ر " # ةدد 2 ت او ) ل ، ن - : ن ضر و ) ماز ا ) 2 ر - ل ب- 2 ا ار 23 . L ا م -<ا ر أ ث 2 L ا ن ك#) - ا 2 -<ا ر ا نأ ) ظ ا ( 8ا نو " 2 ت 4 ا د ر و 7 ا ن 4 T و ،ث : او ت ر2 ا ج إ ب ر -ك#) - ا لو ، أو قاو -8ا ت ا ر2 م -<ا ر أ : نو ن ، و ر ا ت او رر' او ) او ةر 4 او س د او ش' ا ن ، ر2 ا عو ا و ر- ا S و لط س ا لاو أ ل أ S ل و . 5.7 ا وؤ ا ر و ا ه ت : ت ظ 7 د مز # نأ ) # ث 2 و 2 ا ه ا و - ل 8ا ة ز ا
4 و ط 8او ر ا ت # ا -ر و (ور ا ب ار ( ا 7 دو ن او 4# ا ، و 2 ا ھدد2 ' اد نو و ا ط 8ا ظ ا كر نأ ا ت -ا و د ا ا م د ا ك# و : و 2 . 6.7 ن درو ا ه ا وؤ ا : و ظ ا ن ا م ظ ) إ ن 2 (او ت ) و م -<ا مد ق # ل 1 (و بو د 4 دو و ةرور ( ) ھأ ن ، ) ن # ا ن درو ا ء و ا " إ م -<ا و د و ،M و ن 2 دو) ا ر و 7 ، ر ا و ا ت ل ن M # ق ا 4 و ) و- و ن درو ا ه ت از ا ل . 7.7 ا وؤ ا ر إ روظ ن A ا ه : 2 ا 4 ط ا ر ا ئد ا ن - "# ظ # 24 : ف ا ن A ا ظ/ : يذ ا # ف <ا م -<ا ظ#' ) M ) ا ن ن و د2ا ل5 : 7 4 اذ ا ض و ا ن ا ز " إ ( يذ ا ف <ا ف <ا ك ذ ن و و ھدراو ماد: -ا ف <او ضار 4 ا " إ لوؤ M إ ف# ا ن ن و ا ن ذھ ن ا ر ا ت #ط إو ، ) -ا . ثو ا ن A ا ظ/ : ر ن ) فذ 4 ا ث و# ( أ د - ا نو م 28ا ن ن و ، ا ت و ا وأ ا ب ا ن ر ' وأ ، و -ا 4# ا ةر )ط ن ءاد ا ، )# M 2 ةر )ط ا ن - <ا "# ب و ا ن 8او عر ا ةر )ط ء ) او ،لز او Iاو بو5 ا ةر )ط " إ م- ا . ك & 99 ا طر99( ن99 99A ا ظ99/ : ر ذ ا مذ ر ا صو ا ھ ةر 5 ا وأ ء ا ءاو - ق 2 ر 0 ق <ا وھو فار-<او ، ا دراو ر - وأ ر ا دود2 وھ - و ل: او فار-<ا ن ط-و او د ا و . A ا ظ/ : M س د " إ ك ) - ر دراو ا ض ت دراو ا ن و ،ك ) - ا ك ذ د ر ) و ء -<ا 7 ر ا ن ر ا " إ M و -<ا 7 ر ا ء ر ا ل 4 ) و ذ ا " إ ( أ ھ ر د ر د ا ن ) ) ) -ا ) " إ M و ء M ، او ر 5 .
8.7 ا رود ت ر إ روظ ن د ا ا ( : ا د ا ا ر در م ن د د ا ك ھ ن ، - ا و ب ل5 ) ا ت 2#ط ا : ح إ ،ضر8ا - ا ،G ل( ن ء ' ا ،ر <ا ء :ر ا L ا ا ل -و ھ هذ ھ و ط ا ة 2 ا د ، ھد - إ مد و ضر8ا ھ ت 2#ط ا هذھ بر ا و ، ھرھ ظ ل : ةر ا و ء 2<ا ،ن ا 25 . م -<ا د ا أد ، ة 2 ا ر ا 2او ل مو) M طو ا رود مو4 ، 4#:و 2ورو د و ً د M ر ، اذ ن - <ا ن و ، ً -إ ،ضر8ا ر # ; ك ذ ل : ق 42 ن - J ط ا ة 2 ا ، ھد ا ط - و ةد ا دار إ ھو ،" ظ ا ' ا ق42 نأ ) و( 7 ) -2 و \ . ث = ا ث ا : ةر ) ا )'و ا ؤر ا و ا ؤر ا ن ا وؤ ا ةرو لو2 ف و 2 ھ ر ا ر' ا ر ا ا وؤ- ا إ و ةر : )# و ) -2 و ر ا نود ن 1 ر ا " إ ا ب ن اذھ و ، ،ل ار يأ ف و ر ا ظ2 ا ةرذ ھ و ،ةر ' و - ةرظ ھ :أ ) ر5 أ د ةرظ نذإ ) ، ) ط ر ا ا ت رظ ا 26 . ا ا وؤ - ا مو ) ن ا ت : ا ز ن (و ا مو ) -<ا روظ ا ) # صو ا ك# و ر ا : 1 . ا م ظ ا ( ا وؤ ا أ : ، -أر ا م ظ ا -<ا م ظ ا " # # :د ت - ا وؤ - ا ك اذ ا 2# # ھإو و ا م ظ ا اد 2و د ت- و د - و ،ل ا ن - <ا ف#: -ا ،ل و ز \ -<ا رو ظ ا ل ا # نأ " إ 8ا هذھ ق 2 و ھ -<ا رو ا G ق 2و ،ل ا ً 42 M 2 - \ نT و ،M " G لو4 ك ذ و ،7 ا : } ْمُ َ آ يِذW ا ِ WG ِل ن مُھوُ آ َو { ] رو ا : 33 [ ل دو ، ل و ز M و " G ق2 ءادأ وھ ا ءاد8ا نأ : } ُل َ ْ4َ َو ُھ َ ّG Wنَأ ْاو ُ َ#ْ َ ْمَ َأ Wو W ا َو ُھ َ ّG Wنَأ َو ِت َ َد W ا ُذ ُ:ْ;َ َو ِهِد َ ِ ْن َ َ َ ْوW ا ُم ِ2Wر ا ُبا { ] و ا : 104 [ ، اذ ھ
نو او 2ر او - <ا ، ل " G : } ْاوُ َو َ َ َ َو ى َو ْ4W ا َو aر ْ ا " # ْاوُ َو َ َ َو ِب َ4ِ ْ ا ُد ِدَ َ ّG Wنِإ َ ّG ْاوُ4W ا َو ِنا َوْدُ ْ ا َو ِمْ5ِ<ا "# { ] ةد ا : 2 [ 27 . 2 . +ا ا وؤ م # ا ث ف : ث -أر ا ل و ھ ، د ا -# ا ل ظ ا وؤ- م 4 ا رار -ا ن (و ، ا اد ا ق 42 ) أ ، )# ل ت ر ا ة; ا اد ز ز د M أ يأ ، ) أ 45 او ت2 يد ث . اذ ھ ث ، ر ا رو ظ ا أ ر ا ف # ا ل 5 2ور و ھ رود ا و ،G باو 5 #ط ن - <ا M مو4 يذ ا ر ا ذ :; ا -<ا ت :8ا M ط ، و#ط )# ، # ( ل م ز ل - " # ) ( و ،ب 2 - ا ل - "# )( ،بو و ا -2 1 ا ب ا ةر :Iاو د ا ) # ر ، او ا قو 42 او ة ز ىر :8ا وط ا ت د او ف و او ،ً ر ز# تار ا و نار او بر Q ق42 ءاز وھ يذ ا باو5 ا ل ) مو4 م#- ا ن اذ ا ماز ا ل ل:د . 3 . ا ( ا وؤ ا و د ا ب او ا 3 إ ( 'إ ور ا ب او م : ء س -ؤ ا م ظ م -<ا ) # ث 2 ا ا وؤ- ا نإ 7 او 45 ا ر ا 7 M ل ك- و ر4 - - او د او وأ د ا ت ھ - ا د 2 د ف و ھ و ، ھر 0و ل 2 و ھ ا ق #: # 2ر ا و 8ا و 2 ا حور سر 0 " إ هاد إ ، (و ا رو ظ ا 7 ا ر او8او ت او او قو 42 ا ل : ن رو ا ر ر - او ر4 - ا م#- ا ا ة 2 ا ت " ھاو او . 4 . ق ط د او# ا > ر ا م ظ ا ت از ا : إو ا وؤ - ا ءادأ "# ث2 او ر 8ا د2 د -<ا 7 ر ا ف و م ف و ا M 4 و ة ز ا M 4 اذ ھ 1 ( ، د ةدد 2 ت آ ءاد8ا اذ ھ م ظ ن ك ذ و 2 و ن درو او ء ا 7 2 - او ن -2<او ل # او ا قو 42 او ا ا ت # ةد ر ا م 28 ، ا وؤ- ا ق ط نT -<ا م ظ ا
ت د ا هذ ھ حوار و ،ل ل ة ز ت د د دد2 ، ر مز# ا ب ا ن 2.5 % " إ 20 % ، ا قو 42 ا لد ا ة ار " إ (< و " # ظ 2 ا ، ر ا دراو ا ل 5 : ) ىذ8ا ف و ءاو ) او ه او ت ' او رو - او قر ط ا ، س ا ن و و ل 5 ت د ا ، ا ءاد8ا ب -أ د 2أ و " # ر 4 7 ا ةد < ت <ا ل ماد: - د إو ل <ا . 5 . ا وؤ ا ءاد- ا >(اود ا و : ن ض " # ل در (و ا مظ ا ا وؤ - ا رو )ظ ت -ر ا 28 : #- إ و ا M # ت ل5 ،ت ، 4 ا در إو ل 5 تاد -أر ا M # ت ، ءز ا وؤ - ا ءادأ نT -<ا م ظ ا أ ر او ةد 4 ا 2 ن د ا ن يو( . 6 . د ا د # ا ةو ن & از إ د م ا ( ا وؤ ا : ن M ش يذ ا 7 ا ه M از M ادأ بو و ن م#- ا د 4 ا ةو نإ و ،G ة (ر يد ا Mط M و و ر : - بو و هد 4 ا و M إ ةو د ا 7 اد ا نأ ك و در ا " # ر 58ا S M نو و ر :آ يد 7 اد يأ ن ىو أ ةو 4 ر (2 (و ا ت د ا 7 اد ا اذھ ب ' ،M :أ و M -ر "# ) ) و ل -<ا ر ا "# مو4 ا د ا ت -ر ا . (ر " إ ة 2 ا M ط أ ل M و هر أ ،ك ذ هر أ M 8 ل و ز G ة ط ل م#- ل ) ' ا ' ا ھ G ة (ر ،M ) ط أ ل M 2 نو ن و هر -: اذإ أ ،1 ار و) ء ل ر-: و M # ل 2 اذإ 4 42 ا 1 ر ا ھ و ،M دؤ ن ا نار-: ا ك ذ و ةر:Iا و د ا ر-: د4 ء ل ب-29 . ا + ) ت و ا و <A ا ( : مو) وھ و أ ، -<ا ر ا ل ; عو(و ف ا ةد إ "# ث2 ا ز ر و ر ا ل ; ا و ھ فد ) ا و ،يراد<ا ر M ط ر م و ، ا وؤ - ا
،ث 2 ا ق - ل : ن و ، -إ ق #ط ن مو ) ا اذ) د2او نآ # ا : ا L ا " إ # : ب او م -<ا ا وؤ- ا ءادأ ) م -<ا ق - -إ # ( و د ب اوو ،ةر ا مظ او ر 8ا ز G ر 8 -ا وؤ - ا هذ ھ ءادأ ن # - ا "# M و -ر ر 8و ل و ق اذ وأ اد #4 نو نأ ل م# -و M # G وأ ن تاو د ةدرو - مظ . ث د 2أ و آر ت آ ل : ن م -<ا # ; ا وؤ - ا ئد (و ا ظ 8ا 5د2 - ت- و ، )4 د او و ر . ن ءاد8ا اذ ھ م ظ و ا وؤ - ا ءادأ " # -<ا 7 ر ا ث2 ةدد2 ب -أ ل : ل5 د : ن -2<او ل # او ا قو42 او ف و ا M4 و ة ز ا M4 ت د ا و ن درو او ء ا 7 2 - او ھر 0 و . ن م# - ا فد ) و ،ةد 4 ا 2 م# - ا "# ب او ا وؤ- ا ءادأ ) ارو ةر :8ا و " و8ا M 0 وھ G (ر إ ،يد ب- يأ " إ . ا ت ) ا وأ و ط ا و ير : ا ل ا ىد م -<ا ا وؤ- ا ر و ل ار8ا و م 8ا و 2 ا و # ا ز ار ا و د - ا ء " إ " # ظ 2 ا و ط ا دراو ا 2 اذ و ،ءار 8ا قو 42 " # ظ 2 ا و ،ن - ا أ ف# : ن ا د ا و ا ا ر ا و ،د - ا ل . 2او ا " # ز ر ) ، و ةر ظ م -<ا ا وؤ- ا ز 2 ا ر - ل إ ، (و ا د ا ظ Q - ل 2 ا و ھ ط4 د ا ر أ و فط و ب2 ن 2ور ا و د8ا ر ا ن ) و فور . عو(و ا اذھ ءار5إ د ( # ت و ا ن و ضر : و : -ارد ا و ث 2 ا " إ -<ا ةراد<ا و -<ا د ا ن ر ا ةو د و ئد ن #- ا ل 8ا ل ر ف ر و M م <ا و هر وط ل أ ن مو) ا اذھ M : .
ةو د يذ ا م ھ ا ل نأ ل أ ن ،مو ) ا اذ ) ر ا ل ; ا " إ ء )4 ا م# ا فرط ن ق2 -. " إ ن #- ا ل 8ا ل ر ةو د حور ا L ار ا ر ا ةرور( ن ا او د ا 2 - ا "# ح 2 T عو(و ا اذھ حرط و -إ ا ق ل ا ل ا 7 او )# و -<ا ةرظ ت ر # ا . وؤ - ) 7 اد نأ -<ا ت ا ل 8ا ت ظ ر نأ ب ر 0 ت ظ ا ن و 7 ا ن ت طو' (# - ا در س ا -<ا ر ا ل ; د ب او و ھ إ ، و 2 ا M اد; ط ھ و ، ل و ز G (ر 0ر . تدرو ا ير ا ل ا ت :أ و ا ل ا ب -أ "# ز ر ا 1 ا ب 2 أ ف# : ه ا ت وؤ- ا ءاد8 -<ا 7 ر ا . ر ا م د ت ر # ا وؤ - ا ن رظ 0 -<ا يراد<ا ر م -<ا نأ د ؤ يذ ا ر ا اذ ھ ر و ، 2 2 ا ) رأ ل ر و ل ظ ا و - <ا ة 2 ا ت #ط 7 4 او ةد : . شﻤاوﻬﻝا : 1 ،مﺠﻨ دوﺒﻋ مﺠﻨ رﻴﻐﺘﻤ مﻝﺎﻋ ﻲﻓ ةرادﻹا مﻠﻋ تﺎﻴﻗﻼﺨأ ، ﺔﻴرادﻹا ﺔﻴﻤﻨﺘﻠﻝ ﺔﻴﺒرﻌﻝا ﺔﻤظﻨﻤﻝا تاروﺸﻨﻤ ) تﺎﺴارد و ثوﺤﺒ ( ، 2006 ص ص ، : 127 -128 . 2 ،يرﻤﺎﻌﻝا نﺴﺤﻤ يدﻬﻤ ﺢﻝﺎﺼ و ﻲﺒﻝﺎﻐﻝا روﺼﻨﻤ نﺴﺤﻤ رﻫﺎط تﺎﻤوﻠﻌﻤﻝا مﺎظﻨ ﺔﻴﻓﺎﻔﺸ و لﺎﻤﻋﻷا تﺎﻤظﻨﻤﻝ ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤﺴﻤﻝا ) نـﻤ ﺔﻨﻴﻌﻝ ﺔﻴﻘﻴﺒطﺘ ﺔﺴارد ﺔﻴﻨدرﻷا فرﺎﺼﻤﻝا ( ، ا ﺔﻤظﻨﻤﻝا ﻊﺌﺎﻗو ﺔﻠﺠﻤ ،ﺔﻴرادﻹا ﺔﻴﻤﻨﺘﻠﻝ ﺔﻴﺒرﻌﻝ 2002 ص ، : 216 . 3 ،ﻲﻓرﻴﺼﻝا دﻤﺤﻤ ةرادﻺﻝ ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤﺴﻤﻝا ،ﻰﻝوﻷا ﺔﻌﺒطﻝا ،رﺼﻤ ،ﺔﻴردﻨﻜﺴﻹا ،رﺸﻨﻝا و ﺔﻋﺎﺒطﻝا ﺎﻴﻨدﻝ ءﺎﻓوﻝا راد ، 2007 ص ، : 17
5 يرﻜﺒﻝا رﺴﺎﻴ رﻤﺎﺜ ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤﺴﻤﻝا و قﻴوﺴﺘﻝا ، ،ﻰﻝوﻷا ﺔﻌﺒطﻝا ،ندرﻷا ،نﺎﻤﻋ ،ﻊﻴزوﺘﻝا و رﺸﻨﻠﻝ لﺌاو راد ، 2001 ص ص ، : 53 -54 . 6 ،لﺴﻌﻝا مﻴﻫارﺒإ مﻼﺴﻹا ﻲﻓ ﺔﻴﻤﻨﺘﻝا ) ﻫﺎﻨﻤ ،مﻴﻫﺎﻔﻤ تﺎﻘﻴﺒطﺘ ،ﺞ ( ، ،ﻰﻝوﻷا ﺔﻌﺒطﻝا ،نﺎﻨﺒﻝ ،تورﻴﺒ ،ﻊﻴزوﺘﻝا و رﺸﻨﻝا و تﺎﺴاردﻠﻝ ﺔﻴﻌﻤﺎﺠﻝا ﺔﺴﺴؤﻤﻝا 1996 ص ، ص : 75 -76 . 7 ﺔﻴرادﻹا تارﺎﺸﺘﺴﻼﻝ سارﻤ زﻜرﻤ تﺎﻜرﺸﻠﻝ ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤﺴﻤﻝا موﻬﻔﻤ رﻴرﺤﺘ ، تﺎﻜرﺸﻠﻝ ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤﺴﻤﻝا رﻴوطﺘ ﺔﻠﺴﻠﺴ ، / ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤﺴﻤﻝا سﻠﺠﻤ ضﺎﻴرﻝﺎﺒ ، 2010 ص ، : 28 8 ، 2222222222222222 ا ج 2222222222222222,4 ا 5 2222222222222222 ) 01 / 08 / 2010 ( ، ، 0%622222222222222227 ا 2222222222222222 #2222222222222222 * ا 2222222222222222 2222222222222222 8$ ا &22222222222222229أ ، http://www.almenhaj.net/makal.php?linkid=2555
9 Rusnah Muhamad; Corporate Social Responsability : an Islamic perspective; research presented to : the international conference on global research in business and economics; Bangkok; Thailand; 2007; pp: 5-6.
10 قﺒﺎﺴ ﻊﺠرﻤ ،رﻴﺒﺠﻝا ﷲا دﺒﻋ نﺒ ﻲﻨﺎﻫ . 11 ،ﻲــــﻨورﺘﻜﻝﻻا موــــﻠﻌﻝا راد ﻊــــﻗوﻤ ) 01 / 08 / 2010 ( ،ﻲﻓﺎــــﻜﻝا دــــﺒﻋ حﺎــــﺘﻔﻝا دــــﺒﻋ لﻴﻋﺎﻤــــﺴإ ، ﻲﻤﻝﺎــــﻌﻝا لــــﻤﻷا ﺔﻌﻴرــــﺸ مﻼــــﺴﻹا ، http://www.darululoom-deoband.com/arabic/magazine/1173848580/fix4sub6file.htm 12 ،ناوﻠﻋ ﺢﺼﺎﻨ ﷲا دﺒﻋ مﻼﺴﻹا ﻲﻓ ﻲﻋﺎﻤﺘﺠﻻا لﻓﺎﻜﺘﻝا ص ،ﻰﻝوﻷا ﺔﻌﺒطﻝا ،ﺔﻤﺠرﺘﻝا و ﻊﻴزوﺘﻝا و رﺸﻨﻝا و ﺔﻋﺎﺒطﻠﻝ مﻼﺴﻝا راد ، : 09 13 ،دﺠﺴﻤﻝا مﺎﻤإ ﻊﻗوﻤ ) 02 / 08 / 2010 ( ، لﻓﺎﻜﺘﻝا ... ﻪﻘﻴﻘﺤﺘ لﺌﺎﺴوو ﻪﻠﻀﻓ ، http://www.alimam.ws/ref/788 14 ،لﺎﻌﻝا دﺒﻋ دﻤﺤأ لﺎﻌﻝا دﺒﻋ مﻼﺴﻹا ﻲﻓ ﻲﻋﺎﻤﺘﺠﻻا لﻓﺎﻜﺘﻝا ،رﺼﻤ ،ﻊﻴزوﺘﻝا و رﺸﻨﻠﻝ ﺔﻴﺒرﻌﻝا ﺔﻜرﺸﻝا ، 1997 ص ص ، : 13 -18 15 ،نﺎـــﻴﺒﻝا ﺔــــﻠﺠﻤ ﻊـــﻗوﻤ ) 25 / 07 / 2010 ( ، ،رــــﻴﺒﺠﻝا ﷲا دـــﺒﻋ نــــﺒ ﻲﻨﺎــــﻫ ﻲﻤﻼــــﺴﻹا موــــﻬﻔﻤﻝا ﻲـــﻓ تﺎﻜرــــﺸﻠﻝ ﺔــــﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤـــﺴﻤﻝا ، http://www.albayan-magazine.com/bayan-269/bayan-19.htm . 16 ،ﻲﻤﻼـــﺴﻹا لـــﻴوﻤﺘﻝا و دﺎـــﺼﺘﻗﻻا ﺔﻋوـــﺴوﻤ ﻊـــﻗوﻤ ) 01 / 07 / 2010 ( ، ،نﻴدـــﻝا عﺎﺠـــﺸ نﻤؤـــﻤﻝا دـــﺒﻋ نوﻨﺎـــﻘﻝا و ﻪـــﻘﻔﻝا نﻴـــﺒ تﺎﻜرـــﺸﻠﻝ ﺔـــﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤـــﺴﻤﻝا ، http://iefpedia.com/arab/?p=18888 ، ص ص : 8 -13 17 ،يرزﻝا رﺼﺎﻨ دﻴﻤﺤ ﻼﺴﻹا ﻲﻓ لﻤﻌﻝا موﻬﻔﻤ ﺔﻴﻤﻼﺴﻹا ﺔﻴﺒرﺘﻝا ﻲﻓ ﻩرﺜأ و م ،ﺔﻗرﺎﺸﻝا ،مﻼﻋﻹا و ﺔﻓﺎﻘﺜﻝا راد تاروﺸﻨﻤ ، 1998 ص ، : 22 18 قﺒﺎﺴ ﻊﺠرﻤ ،ﺔﺘﺎﺤﺸ نﻴﺴﺤ نﻴﺴﺤ . 19 ،رﻜﺒ نﻤﺤرﻝا دﺒﻋ مﻼﺴﻹا ﻲﻓ لﻤﻌﻝا تﺎﻗﻼﻋ ،رﺼﻤ ،ﻊﺒﺎطﻤﻝا نوؤﺸﻝ ﺔﻤﺎﻌﻝا ﺔﺌﻴﻬﻝا ، 1970 ص ، : 20 20 ص ص ،قﺒﺎﺴ ﻊﺠرﻤ ،رﻜﺒ نﻤﺤرﻝا دﺒﻋ : 30 -31 21 دا;. ﺤﻤ ،يدﻤﺤﻝا نﻴﺴﺤ دﻤ " كﻠﻬﺘـﺴﻤﻝا ﺎﻀر ﻰﻠﻋ ﺎﻬﺘﺎﺴﺎﻜﻌﻨا و تﺎﻤظﻨﻤﻠﻝ ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻹا ﺔﻴﻝوؤﺴﻤﻠﻝ ﺔﻴﻘﻴوﺴﺘﻝا دﺎﻌﺒﻷا "، ) ﻲـﻓ ﺔﻔـﺴﻠﻓ صـﺼﺨﺘ ﻲـﻓ ةاروـﺘﻜد ﺔﻝﺎـﺴر لﺎﻤﻋﻻا ةرادإ -ةروﺸﻨﻤ رﻴﻏ ،دادﻐﺒ ﺔﻌﻤﺎﺠ ( ،قارﻌﻝا ، 2003 ص ، : 74 . 22 ،دﻴﻤﺤﻝا دﺒﻋ نﺴﺤﻤ ،ﺔﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻤﻨﺘﻝا و مﻼﺴﻹا ﺸﻨﻠﻝ ةرﺎﻨﻤﻝا راد ،ﻰﻝوﻷا ﺔﻌﺒطﻝا ،ﺔﻴدوﻌﺴﻝا ،ةدﺠ ،ﻊﻴزوﺘﻝا و ر 1989 ص ، : 46 23 يدﻤﺤﻝا نﻴﺴﺤ دﻤﺤﻤ داؤﻓ ، ،قﺒﺎﺴ ﻊﺠرﻤ ص ص : 74 -75 24 ،ةدــﻏ وــﺒأ رﺎﺘــﺴﻝا دــﺒﻋ ،ﻲﻤﻼــﺴإ روــظﻨﻤ نــﻤ ﺎــﻬﻴﻠﻋ ظﺎــﻔﺤﻝا و ﺔــﺌﻴﺒﻝا ﻰــﻝإ مدــﻘﻤ ثــﺤﺒ : ةرﺎــﻤإ ،ﺔﻗرﺎــﺸﻝﺎﺒ ﻲﻝودــﻝا ﻲﻤﻼــﺴﻹا ﻪــﻘﻔﻝا ﻊــﻤﺠﻤﻝ ةرــﺸﻋ ﺔﻌــﺴﺎﺘﻝا ةرودــﻝا ﻝود ،ﺔﻗرﺎﺸﻝا ص ص ،ةدﺤﺘﻤﻝا ﺔﻴﺒرﻌﻝا تارﺎﻤﻹا ﺔ : 10 -12 25 ،دﻤﺤأ مﻌﻨﻤﻝا دﺒﻋ داؤﻓ ةرﺼﺎﻌﻤﻝا ﺎﻬﺘﺎﻘﻴﺒطﺘ و ﺔﻴدﺎﺼﺘﻗﻻا ﺔﻴﻤﻨﺘﻝﺎﺒ ﺎﻬﺘﻗﻼﻋ و ﺔﻴﻋرﺸﻝا ﺔﺴﺎﻴﺴﻝا ثوﺤﺒﻠﻝ ﻲﻤﻼﺴﻹا دﻬﻌﻤﻝا ،نﻴزرﺎﺒﻝا ءﺎﻤﻠﻌﻝا تارﻀﺎﺤﻤ ﺔﻠﺴﻠﺴ ، ،ﻰﻝوﻷا ﺔﻌﺒطﻝا ،ﺔﻴدوﻌﺴﻝا ،رﻴوطﺘﻝا و 2001 ص ، : 52 26
Asyraf Wajdi Dsuki; "What does Islam say about Corporate Social Responsibility"; review of Islamic economics ; vol.12; N°1;2008; p : 12. 27 ،ﻲﻤﻼـــــــــــــــﺴﻹا لــــــــــــــــﻴوﻤﺘﻝا و دﺎـــــــــــــــﺼﺘﻗﻻا ﺔﻋوــــــــــــــــﺴوﻤ ﻊـــــــــــــــﻗوﻤ ) 15 / 07 / 2010 ( ،يرــــــــــــــــﺘﻋزﻝا نﻴدـــــــــــــــﻝا ءﻼــــــــــــــــﻋ ، تﺎﻜرــــــــــــــــﺸﻠﻝ ﺔــــــــــــــــﻴﻋﺎﻤﺘﺠﻻا ﺔﻴﻝوؤـــــــــــــــﺴﻤﻝا ، http://iefpedia.com/arab/?p=18976 28 قﺒﺎﺴ ﻊﺠرﻤ ،يرﺘﻋز نﻴدﻝا ءﻼﻋ . 29 ،< $% 8ا يد ا ك$ ا . ا > ا ?4 . @ ا راد ، ،& ،#%ز$ ا و & 1990 ص ، : 44 .