الأزمة النفطية 2014 وإجراءات الجزائر للتعامل معها

ا ز ا

2014

ا ا تاءا و

أ  د  : ا ا ا ا ا تاءا ا إ ا ل ف ا ز ا ا 2014 ق ا و ا ا ع إ ا أ و ، ) ة ا ل ا ر أ ر إ 2014 - ي 2016 أ و ( د ا ر ا ر ا زا إ إ إ ، ذ ءارو ا ا ا ا تاءا او ي ا ا ا ت ا أ ةد ز ،ة ا ا ا د ا أ إ ا أ و ، ا ا ت زا ا ا ا ر ا ر ن ا إ و ا د ا ا د ا يد ا ا : ا ت ا ت زا ا ،ي ا ا د ا ، ا ر أ ا ا يد ا ا ، ر او Abstract :

The objective of this article is to know the different solutions that Algeria has taken to face the oil shock 2014, and for this we followed the analytical approach, this article deals the following points: the evolution of oil prices in (January 2014-February 2016), Causing factors, the impact of the fall in prices on the Algerian economy and the most important mechanisms to reduce dependence on the hydrocarbons sector.

Among the results achieved, the collapse of prices had a profound impact on the various economic balances which have proved the fragility of the national economy and to solve this problem, it is necessary to move toward a diversified economy.

Keywords: oil prices, Algerian economy, internal and external

balances, economic diversification.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 هار د – ج وأ آ – ة ا

ا ز ا 2014 ا ا تاءا و : ا ب ا ا إ ا د ،ة ا ، د ا وأ د ا ا ا ا ء ق ا ا فا ا بر و ا ا ه ا و ءا ا ت ز او ت ا ض ة ا ه ن ا زأ ا ز ا وأ ي ا 1973 و ا ر أ إ ا ا ا ر 2014 ا او ا ق ا ت و ا ع از و ت ا ر ا او زا و ا ا ، ارد ءا د ا أ ذ او ك ا ا ا ا ن ا و ، ا ر أ ر ار لو ا ر ا ا ر آ و تاءا ا و : ا لا ا ار ا إ ز ا ا ا او ت ا ر أ ر ا ر آ ا ا ؟ ا : ار ا فا أ ا ا ا ا ار ا ه ا ر أ ر و 2014 ا ا ، ا تاءا ا ، ا ر ي ا ا د ا ا ا ا ا ا ت ا حا ا و ا ر أ ر ا ا هر أ ةر ا ت ا و : ار ا رو : ا ط ا إ ق ع ا وأ - ) ة ا ا ر أ ر 2014 - ي 2016 ( - ا ر أ ر ا ب أ - ي ا ا يد ا ا ر أ ر ا ار - ر ا ر ا ر آ ة ا تاءا ا - ا ا يد ا ا وأ - ) ة ا ا ر أ ر 2014 - ي 2016 :( ا ا ا ق ا ا ر أ ت 2014 ا ا اد 150 دو إ ر ود 26,5 ر ود 2016 : ا ا ض ل ذ ر إ و ،

) ر ا 01 )ة ا ل ا ر أ ر :( 2014 - ي 2016 ( :ر ا :ت اد ا ا دا إ  ،لو ةر ا ا ر ا د ا ةراد ا ، 2016 ص ، 19  ،لو ةر ا ا ر ا د ا ةراد ا أ ، 2016 ص ، 19 أ ا ض ا ا ل ، ا أ ا ر و ا ت ر أ  ار ا 150,6 ر ود م 2014 دو إ 26,5 ر ود 2016 ا ث ا و ، نا ن ة ا ه ي ا ا 2014 دو 112,7 ر ود دأ 2016 ا 31,3 ر ود ر ض ذو 73 ℅ أو ا ةر ا و ، ا - : ا ر أ ر ا ب أ ثو و ا ر أ ر ا إ د ا ا ت زأ : ا ا ه و 1 : ا ت ض ا ذإ ر و ا ا 3,4 % 2014 أ ا و ا لو ا ا ل ه ا و ، ر ا ض ا إ ىدأ هرو ا و ، ا 1

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 13 ، ا ا ا ة ا ،ي ا ا ءا ا ،يد ا ا ا : م ا ، ا م ا ،ي ا ، ار ا ن ر ، ا ةر ا ا ، و ا ي ، ا ا ا يرودا ا روأ م ، ا ل ا م ، و ا م ا ،ي ا

ا ز ا 2014 ا ا تاءا و 2 -ا ا و ا :ر أ ذإ ر ا د ض ا ع ا ا ا ى ا ا فا ا 1 3 :ي ا ا ج إ ا را ا ا نو ا ف 29,3 ر 2004 إ 48,5 ر 2014 ذو ، ز ي ا ي ا ا ج إ ع را 2 4 :ر و ا ع را ا ا ا ه ا نإ ة ا ل و ،ر و ا 2014 - 2015 ت را ا ر و ا ا ا ا 3 5 :ر ا ر د ا م را د ا ا ا ا ازإ را ا ف ا ن و ، ا ج إ ارد و ا ر أ ة ا د و ، ا ق ا 4 6 تاذ ب أ و ذو : د ا ور و ا ت ا ُ ا نا إ و ا وأ زأ جر ا أ ةر أو 5 - :ي ا ا د ا ا ر أ ر ا ث ا ت ا لو ا ا ا ا ر أ ى ءا ة ا ه ل ث ا و ، ا ا قا ا ى ر ا ت زا ا مأ ا ا ت زا ا

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 - ،يزا د او ا ،ب ا : ا ر أ ر او ا د ا ر ل و ا ا ، ةر ا ت د ا ا ر أ ر ا ت ا" - ل او ا -" ، ا ،سر ، ، ا ا 28 أ 2015 ص ، 7 2 - ،سو و ر ة زأ ا ر أ ر ب أ 2014 -2015 و ا ا ، ل ةر ا ت د ا ا ر أ ر ا ت ا" - ل او ا -" ، ا ،سر ، ، ا ا 28 أ 2015 ص ، 7 3 - ، ا فر د ا ا ا د ا ،فر ا ، 135 ي ، ا ، 2015 ، ص 9 4 - أ ر ا ، ي ا ا د ا ا و ا ر ل و ا ا ، ر ا ت ا" ةر ا ت د ا ا ر أ - ل او ا -" ، ا ا ، ا ،سر ، 28 أ 2015 ص ، 7 5 - ، د ر ا أ ا و ا ر أ ر ا ب أ و ا 2014 ا ، ل و ا ةر ا ت د ا ا ر أ ر ا ت ا" - ل او ا -" ،سر ، ، ا ا ، ا 28 أ 2015 ص ، 9

1 : ا ا ت زا ا ا ت زا ا ا ر أ ت ت زا ا ا أ و ،نا ا ا ا ل ، و ا زا ا ه ا ر أ ر ا أ ار م و ، ا ل و يد ا ا ى تا ا 1 -1 -: و ا زا ا ا ي ن ، و ا تادا ر أ ا تادا ا نأ ف ا ر أ لو ا ض ل ا ز و ، و ا ا : ا ا ) ر لو ا 01 ة ا ل ا ا رو و ا تادا إ و :( ) 2011 -2016 ( (ر د ر :ة ا) ا 2011 2012 2013 2014 2015 2016 ا تادا ا 5790,1 6339,3 5957,5 5738,4 5103,1 4943,6 ا ا ر -63,5 -718,8 -66,6 -1257,3 -2553,2 -2439,9 :ر ا :ت اد ا ا دا إ  ، ا ا ي ا ا 2015 ، ا ي او يد ا ر ا 2016 ص ، 159  www.mf.gov.dz : sur le site , Solde global du Trésor , Ministère de finances ا تادا ا ي ا ي ا ا لو ا ل إ 2012 ا ا ر أ ا ا ع ر ا ذو 110 ر ود 2012 إ و ، 4943,6 ر ر د 2016 ا ض ذو 54 ℅ ر أ ض ا د ذو ا ا ا ر ى أ و ، ا 2015 2553,2 ن ر د ر 63,5 ر د ر 2011 ا غ ر ذو ، 2439,9 ر د ر 2016 1 -2 -: او يد ا ا ل ا ا و يد ا ا ل ا ا ت و ا ع ا تا ا ا ، ا ر أ ت ب ا لو ا ز و ، ا ر أ :

ا ز ا 2014 ا ا تاءا و ) ر لو ا 02 :( ) ة ا ل او يد ا ا ل ر 2011 -2016 ( ا 2011 2012 2013 2014 2015 2016 يد ا ا ل 2,8 3,3 2,8 3,8 3,8 3,5 ا ل 4,5 8,9 3, 3 2,9 4,8 6,4 :ر ا :ت اد ا ا دا إ

International Monetary Fund, Algeria : Statistical Appendix, différents années.  www.mf.gov.dz : sur le site , Taux d’inflation , Ministère de finances  ، ا ا ا ا ة ا د ا ، 37 سر ، 2017 ص ، 30 . ل : لو ا ت ءا  ) ة ا يد ا ا ل ف 2011 -2016 ذإ ( ل أ 2014 ا 3,8 ℅ ل دأ ن ، 2011 و 2013 2,8 ℅ ل ة ا ا ا ا ر أ ا و ، ا ا ن ا ا ل ف ا ر ذإ ت و ا ع د ا 2016 ا 3,5 ℅  ل ا ا ف ، ا ا ت ا ا ا ل 2013 -2014 ن ر 2012 إ 2,9 ℅ 2014 ، ع ر ا دو 2015 و 2016 وو بر إ 4,8 ℅ و 6,4 ا ا ة ا ر د ا و ، ا ا % ا 2 -: ر ا ت زا ا ا ،ت ا نا ل ر ا ت زا ا ا ر أ ت أ ا ا و ف ا ا ر 2 -1 -:ت ا نا ا ا سر ت ا نا ر ا ر أ أ إ و ير ا نا ا ر و تادرا او تارد ا :لو ا ا ت ا و ا و ،ت ا نا ر

) ر لو ا 03 :( ) ة ا ل ت ا نا ر ر 2011 -2016 ( (ر ود ر :ة ا) ا 2011 2012 2013 2014 2015 2016 تارد ا 72,88 71,74 64,87 60,13 34,6 29,1 و ا تارد ت 71,66 7,58 63,82 58,46 33,1 27,7 ا تادرا 46,92 51,57 54,99 59,67 52,6 49,4 ير ا نا ا ر 25,96 20,17 9,88 0,46 -18,0 -20,4 ت ا نا ر 20,14 12,06 0,13 -5,88 - 27,5 -26,0 :ر ا :ت اد ا ا دا إ  ، ا ا ي ا ا 2015 ، ا ي او يد ا ر ا ه ذ ص ، 164  International Monetary Fund, Algeria : Statistical Appendix, N° 17/141, june

2017, p 26 . ن ز ا ثو ير ا نا ا ر نأ لو ا ل ا ر ف ا ر أ ر ا د ،ى ر ا ا ر ا ف 20,4 ر ود ر 2016 ا و ، ا ا ت و ا تارد ا ار 98 ℅ تارد ا إ ا ا 71,66 ر ود ر 2011 إ 27,7 ر ود ر 2016 ، تادرا ا را ا : ر ا او ف ا ا ا و ف ا ا ا ر أ ر ا ي ا ا زا إ : ا لو ا ر ا ا ) ر لو ا 04 ا ر ا او ف ا ا ر :( ) ة ا 2011 -2016 ( (ر ود ر :ة ا) ا 2011 2012 2013 2014 2015 2016 إ ف ا 182,224 190,661 194,012 178,94 142,6 112,9 ا ر ا 4,40 3,67 3,39 3,73 3,02 3,85

ا ز ا 2014 ا ا تاءا و :ر ا ا دا إ :ت اد ا  ، ا ا ا ا ة ا د ا ، 37 ص ،ه ذ ، 16  ، ا ا ا ا ة ا د ا ، 30 نا ، 2015 ص ، 16  ، ا ا ي ا ا 2015 ، ا ي او يد ا ر ا ه ذ ص ، 168  International Monetary Fund, Algeria : Statistical Appendix, N°

17/141, op.cit :لو ا  إ ي ف ا ا ذ ا 2013 را ذإ ، 182,224 ر ود ر 2011 إ 194,012 ر ود ر 2013 ، ا ف ا ر أ ر ا د و ا ذإ 194,012 2013 دو إ 112,9 ر ود ر 2016 و 23 إ ء زا ا ا ذو ،ت او ا تادراو ف ا ا  إ ا ذإ ز ر ا ا ذ ا 3,39 2013 ا را ا ر أ ع را تا ل ا و ن ا ا ن ا ا نأ ر ، ا ا ا ا و ، ا ا ء ذو اد طو ر ا ا ا ر أ ض ا 2014 ا تدو ع ر ا ر ا 2016 ا 3,85 ر ود ر ار - :ر ا ر ا ر آ ة ا تاءا ا ادا إ ةد ز ف و ، او ا ر أ ر ا ر آ ا تاءا ا ه أ و ،تاءا إ ة ا ا ت ا و : 1 :تادا ا قو قو ةد ا ا ا ا ي ا ا و ا ر أ ر ا ا لوأ ع د تادا ا : ا لو ا ه و ، ا ا

) ر لو ا 05 ) ة ا درا ا قو ر ر :( 2011 -2016 ( (ر د ر :ة ا) ا 2011 2012 2013 2014 2015 2016 ر قو ا 5381,7 5633,7 5563,5 4408,5 2073,8 784,5 :ر ا :ت اد ا ا دا إ  Direction Générale de Prévision et Politique, Situation du Fonds de

mf.gov.dz

-www.dgpp

:

, sur le site

gulation des Recettes é

R

 Ministère des Finances, Rapport de présentation du projet de la Loi

de Finances pour 2016, p16. ا لا ا نأ لو ا ل درا ا قو ةز ، ر ا ا ا تد ا ا ة ا او إ درا ا قو ر و 784,5 ر د ر 2016 را ض ا و 86 ℅ تا ث ن 2 ع م ا ق ا : ا ا ا : ا ط ا ا ه و ا ر أ ر ا ا o م ا ع ا ا ت o او ا ا 2016 ن ر 2015 : ا لو ا ذو ) ر لو ا 06 :( )ة ا و ا ا تا ر 2014 - 2016 ( (ر د أ :ة ا) ا 2014 2015 2016 ا ا 4 714 452 366 4 972 278 494 4 807 332 000 ا ا 2 941 714 210 3 781 448 830 3 176 848 243 :ر ا إ :ت اد ا ا دا  ) ر ا ا ا ة ا 72 ر ا ( 19 لو ا ر 1437 ا ا 31 د 2015 ص ص ، 37 -38

ا ز ا 2014 ا ا تاءا و  ) ر ا ا ا ة ا 40 ر ا ( 07 لا 1436 ا ا 23 2015 ص ص ، 26 -27  ا ا ة ا ) ر ا 68 ر ا ( 28 1435 ا ا 31 د 2013 ص ص ، 46 -47 ا ا نأ لو ا ل 2016 ا 3,3 ℅ ر 2015 ا ا ا تا ، 16 ℅ ا ا ا و و ا 3 :ر ا ر ا ا ا ا ا رو ،دا ا ذو ، ا ت ا : ا لو ا و ،ر ا إ ر و ا ) ر لو ا 07 ) ة ا ر ا ف :( 2011 -2016 ( ا 2011 2012 2013 2014 2015 2016 ر و ا ا 72,9 77,6 79,4 80,6 100,4 109,5 ورو ا 102,2 102,2 105,4 106,9 111,4 121,2 :ر ا :ت اد ا ا دا إ  Direction Générale de Prévision et Politique, Flash Conjoncgure a fin

dicembre2012, p1.  www.mf.gov.dz : sur le site , Taux de change , Ministère de finances ، ا ر ا ا ض ا لو ا ل ر و ا ر ا ا 72,9 2011 إ 109,5 2016 ذو 50,2 ℅ ر ا ف ى أ و ، ورو ا 121,2 2016 ن 102,2 2011 ض ذو 18,6 ℅ ت ع را ر ا ا ا ، ا ا ا ةر ا ا و ، ا ا ا . 4 :ى أ ة ت ض و م او ا ا ت ا ا ت ا ا و ا تادا إ أ : تا ا ه أ و ة ا او ،م او  ء ا ك ا ا ا ا ر 7 ℅ إ 17 ℅  ا و ا زا ا ا ر ا تار ا

 ا ن او و ا ت ا ا ر 2016 ، : ا لو ا ا و ) ر لو ا 08 او و ا ت ا ا ر :( 2007 -2016 ( /ر د :ة ا) ا ن ا ا ن ا 2007 ا ن ا 2016 01 ز ا ا 1 00 600 00 02 يد ا ا 1 00 500 00 03 ا ا ص ا 1 00 600 00 04 وأ ز 1 00 100 00 05 ا لو ا ز (د ا) 1 00 1 00 :ر ا : د ا دا إ  ) ر ا ا ا ة ا 72 ص ،ه ذ ( 8  ) ر ا ا ا ة ا 85 ر ا ( 07 ا وذ 1427 ا ا 27 د 2006 ص ، 11  ل ا ةو تاو ا ت ةد زو ض ه ا د ا ةو و ن ا  ق ض 15 ℅ ا و ا م ا ة أ ا ن 2016 5 :تادرا ا ا ا ا 2016 ر دا ا م ا ا ا ا أو ادراو ةر ة ا ا و او او ا ،تار ا : ا لو ا ض ل ا ا تادراو ر و ،تادرا ا ) ر لو ا 09 ) ة ا ل ا ا تادراو :( 2014 -2016 ( (ر ود ن :ة ا) ن ا 2014 2015 2016 ا ا ا 11005 9314 8224

ا ز ا 2014 ا ا تاءا و ا ا 17622 15970 14333 أ ا ا 19619 17740 15895 ا ا ا ا 10334 8676 8275 www.mf.gov.dz : sur le site , Balance commerciale , Ministère de finances تادرا ا ةر ض ا لو ا ت إ ل 2016 ر 2014 ة ا تاءا ا ذو ا ا ا ا ا تادراو ا ذإ ،تادرا ا ةر 25,3 ℅ ا ا أ ا ل ا و 19 ℅ ، ا ا ا ا او ا ا تادراو 18,7 ℅ و 19,9 ℅ ا ا 6 -ا إ :ي ا ض ا ر و ا تادا إ ا ثو ا " ا ي ا ي ا ض ا را ا ا ا ا ض ا يد ا خر ا را ا " 19 ا ىد 1437 ا ا 28 سر 2016 ا ة ا ا جر ةد ا تا ا ذو ، د ض ا را إ ت و طو و ا د ا أ ر او : ا ط ا و ي ا ) ر لو ا 10 ي ا ض ة ا ا : ( ا ا 50 000 جد ب ا ي و ح قارو ا ا ا تا وأ ب ا ا 18 أ 2016 ض ا ة ي ا ك 3 ك و تا ة ي ض 5 تا ب ا ة 6 ة ء ا ن إ و أ اذإ ل ذ ب ا ب ا ا ي ا ا 5 ℅ و 5,75 ℅ و ، ا ا ن ا ا د ا ر و ا ا د ب ا ر لوا ا إ ا وأ ة لز ءا ا لوا تا ا ه ض ر مأ ء و وأ ر ا ا دا إ : : د ) ر ا ا ا ة ا 20 ر ا ( 21 ا ىد 1437 ا ا 30 سر

2016 ص ص، 33 -34 - : ا ا يد ا ا ا ر أ ب و ت و ي ا ا د ا ط ر ا نأ ا ا ا و ، م ا ل يد ا ء : ا ا يد ا 1 :ة ا ا ت ا ء ا ا ء ةد إ و ا و درا ا د د ا إ ل او ا ت و ا ع ةد إ ل ا او ا إ و م ي ا ا ار ا ع ا ، رو ا ر و ا ت ا رد او فا أ تاذ ارز و ا ا و ا ا ا ،ت و ا جر تارد ا و ا ع أ هر ا م أ ا تار ا أ ي ا ا ع ا ت ا نا و ا ةد ز و ا د ا ت ا ا ار و 1 2 :ص ا ع ا رود ا ص ا ع ا ر ع ة لا م نأ إ ي ا ا د ا ، ا أ ا ا و تارد ا ، ا ا ا ت و ا ع ا ة و د أ تاءا ا نأ و ا و ص ا ل ةو ا ج إ د ا م ا ة ا هر ع ا ا ا ا ،ع ا ا ا و ت آ و ع ا ا ت و ا ت ا و 2 3 :م او ص ا ع ا ا ا ا م ا يد ت آ أ ص او م ا ع ا او ا ا ا ا س أ أ رد ثو نأ إ ا ذو ،يد ا ا ح

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 - ة ، وأ د ا ا ا ا درا ا رود - ارد ا ا و أ ، ، ا ا ،ساد ،ة ا ،ك او ا ت د ا ،م هار د ةد 2015 -2016 2 ،ي ا تا مأ ص : او ي ا ا د ا ل و ا ا ، ا ا ا"

ا ز ا 2014 ا ا تاءا و و ،ي ا ا ع را إ يد ت و ا ا ا ه ا ا ا 1 4 : ا و ا ت ا ة ا ةراد ا و ن ا ةد ، ء ا ، ر ا ، ا م ت آ ل و ا زا ا ئد ا ه ء ر م نأ ا ا و ،د ا ا ذو ا ةراد ا درا ا ل ا ا او د د ا ا 5 :م ا ق ا ا ة زو و و ا تادا إ ا ا تادا ا ةار أ و ،ير او ير ا ا ت ا و ،ت ا م ا نأ ا ه : أ طو ا 2  ةدار و أ نأو ة ر ا ةرو  ب ا ةدار ا ن رادإ و و ا ة أ ةء ا ت ا فا ا ء يرادإ ز م ا ق ا  ف ا ا ت ا ل رو م و م ا ق ا ت : ر ا ت ث و ا ع ر ي ا ا د ا ا ا ا ا ا ا ق ا ى و د زأ ث ا و ،ق ا ا ا د ا 2014 و ، ، ز ا ت ا ا ا تاءا ا ذ ا إ ا د ا ا درا ا ا ا ع ا و ا ع ص ع م د ا ة ا ء رإ ةد ز ،م ا ع ا و ا و ة ا ا ت ا و ا ت ا او ا راد و و ا زا ا ئد : ا ا و ل : ا ا إ

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 - م ، ا ا يد ا ا او ة ا ت ا ، و ش آ ل ارد ا ر أ ا ا ا يد ا ة ا إ " " آ ، ، ا ا ،ة ا ،ج وأ 5 ي 2015 2 - ، أ ) ا ا ا يد ا ا ا ا أ 1989 -2012 ( و أ ، ا ا ، و د ، د ا م ا هار ا ةد 3 ، 2014 -2015 ،

ثو إ تدأ ا د او ا ا ا ا ت ا ز ا 2014 ا و ا ر أ ر ا د ا تا ا ت ا أ ر ا ت او ا ا ا ا ا إ ء ا ر ا ر ي ا تادا ا قو 53 ة او ل % و زا ا ا ا ا تاءا ا ذ ا ا ا ت ر تادا ا ةد زو ا ت ا ،ةد ى أ ض و م او ي ا ض ا را إ ا و ت ا تادرا ا ةر ا تار ا ا ةدر ا ا دا ا ر او او او ذ و ، ةرو ا د ا ع ا و ة ا ا ت ا ا ا ا ص ا :ت ا :ت ا ا م م ء  ي ا ض ا درا ل ر ا قو ء م ا ر ا ر إ  ل ا سأر ر ا ي ا ا ا نأو ي ا ت فو  ةد ا ا رد ا ت ا ل ا ا  ا ن ي ا يزا ا ق ا 40 و و ر ود ر ا د ا ا ا ا I. : ا وأ - :ت و ا 1 - ، أ ا ا ا يد ا ا ا ا أ ) 1989 -2012 ( ، د ا م ا هار ا ةد و أ ، ا ا ، و د 3 ، 2014 -2015

ا ز ا 2014 ا ا تاءا و 2 - ة ، وأ ا ا درا ا رود د ا ا - ا ا ارد ،م هار د ةد و أ ، ، ا ا ،ساد ،ة ا ،ك او ا ت د ا 2015 -2016 - :ت او ت ا 1 - ، ا فر د ا ا ا د ا ،فر ا ، 135 ، ي ، ا 2015 2 - ا او ة ا ت ا ، و ش آ ل ارد م ، ا ا يد ا ة ا إ " " ا ر أ ا ا ا يد ا ،ة ا ،ج وأ آ ، ، ا ا 5 ي 2015 3 - ،سو و ر ة زأ ا ر أ ر ب أ 2014 -2015 ل و ا ا ، ت د ا ا ر أ ر ا ت ا" ةر ا -ل او ا -" ، ا ا ، ا ،سر ، 28 أ 2015 4 - ،ي ا ا د ا تا مأ ص : او ي ا و ا ا ، ل " ا درا ا ا ةء او ا ا ا" ت ، ، ا ا ، ،س 7 -8 أ 2008 5 - ،يزا د د ا ر او ا ،ب ا : ا ر أ ر او ا ، ل و ا ا ا" ةر ا ت د ا ا ر أ ر ا ت -ل او ا -" ، ا ا ، ا ،سر ، 28 أ 2015 6 - ، د و ا ر ا أ ا و ا ر أ ر ا ب أ 2014 ل و ا ا ، ا ر أ ر ا ت ا" ةر ا ت د ا - ل او ا -" ، ا ا ، ا ،سر ، 28 أ 2015 7 - ي ا ا د ا ا و ا ر أ ر ا ، و ا ا ، ل ةر ا ت د ا ا ر أ ر ا ت ا" -ل او ا -" ، ، ا ا ، ا ،سر 28 أ 2015 - :ى أ ا

1

، ا ا ي ا ا 2015 ، ا ي او يد ا ر ا 2016

2

، ا ا ا ا ة ا د ا ، 30 نا ، 2015

3

-، ا ا ا ا ة ا د ا ، 37 سر ، 2017

4

-) ر ا ا ا ة ا 20 ر ا ( 21 ا ىد 1437 ا ا 30 سر 2016

5

-) ر ا ا ا ة ا 40 ر ا ( 07 لا 1436 ا ا 23 2015

6

-) ر ا ا ا ة ا 68 ر ا ( 28 1435 ا ا 31 د 2013

7

-) ر ا ا ا ة ا 72 ر ا ( 19 لو ا ر 1437 ا ا 31 د 2015

8

-) ر ا ا ا ة ا 85 ر ا ( 07 ا وذ 1427 ا ا 27 د

9

-،لو ةر ا ا ر ا د ا ةراد ا أ ، 2016

10

-،لو ةر ا ا ر ا د ا ةراد ا ، 2016 II . ا

1- Direction Générale de Prévision et Politique, Flash

Con-joncgure a fin dicembre 2012

2- International Monetary Fund, Algeria : Statistical

Appen-dix, différents années.

3- International Monetary Fund, Algeria : Statistical

Appen-dix, N° 17/141, june 2017.

4- International Monetary Fund, WORLD ECONOMIC

OUTLOUK, April 2016.

5- Ministère des Finances, Rapport de présentation du projet

de la Loi de Finances pour 2016

III .

ا

و إ

1- Direction Générale de Prévision et Politique, Situation du

Fonds de Régulation des Recettes, sur le site :

www.dgpp-mf.gov.dz

2- Ministère des finances, Balance commerciale, sur le site :

www.mf.gov.dz

3- Ministère des finances, Solde global du Trésor, sur le site :

www.mf.gov.dz

4- Ministère des finances, Taux d’inflation, sur le site :

www.mf.gov.dz

Ministère des finances, Taux de change, sur le site :