Bioaccumulation par Dreissena polymorpha: quel reflet de la contamination chimique du milieu ? Expérimentation – Observation – Modélisation
251
0
0
Texte intégral
(2) . .
(3) . .
(4) . .
(5) . !
(6) "# !$%#& ' (!)*+!,)(+ ! " #$ % . & '. . (&)*+ . . ,&)-.
(7) . -&" .
(8) . ,&).&. /.
(9) . .&)0&*)1. 2 /3. (& $)4. ( /3 . .
(10)
(11) . Bioaccumulation par Dreissena polymorpha: quel reflet de la contamination chimique du milieu ? Expérimentation – Observation – Modélisation. Rapport de Thèse. Adeline Bourgeault.
(12)
(13) .
(14)
(15) . !
(16) "# $ . % & ' (
(17)
(18) )*+ &,!- .&/),!")$&!&!
(19)
(20) 0 ' " 1# ( - 2
(21) " 3 4 % " 2
(22) % 2
(23) ( 1( .
(24) /%5 6
(25) 2 ( 0 ""
(26) ( 6% 3 ! .$ '7 # % ' . 0 % % + ! %
(27) 8
(28) " ! 0 ! .$'7# % 24 2!
(29) 2 4 &."! 4
(30) ( 4 9 " 2 ( #,'2 2 4 6 ( (3 % 3" " 2 / 2 %
(31) %
(32) % % 8 - (3 % ( ( % (3
(33) % - % " 3 - " 3 % %:;24 . - "
(34) (% % - ) 2 4 . % - !
(35) $
(36) <
(37) (3 "( % 2
(38)
(39) . .
(40) -. ! % (8 '7 "
(41) $ + =% ( > . ) 2 3 0 ( 32? . .
(42)
(43) .
(44)
(45)
(46) ! " ! # $ $ % !
(47) ! " & $ ' .
(48) . ( & )' * ! &+(,' - . . ! & ' ! &
(49)
(50) ' + ,
(51) + / 0 .
(52) , + !. .
(53)
(54) .
(55) 2 / 3 4 ! . ! ! ! 3 ! 4 5 3 3 . ! ! 6 4 4 $ 3 4 % ! ( !
(56) 3
(57) 3 ! " !& $ ' 6 & )' * 3 ! ! + (, &+(,'#. .
(58) 3 # $ - . ! 3 ! 4 ! " ! & ' ! ! & 3 ' + , + ! .
(59) + ! , . 1.
(60)
(61) . Remerciements............................................................................................ I Résumé ..................................................................................................... III Abstract.......................................................................................................V Liste des articles en annexe.......................................................................XI Liste des abréviations ..............................................................................XIII Introduction ................................................................................................. 1 Chapitre 1: !&. - +%5 . 6&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7 !&! !&. &. ;
(62) " + +&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& !: " /+&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ! .< &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& . 4 => &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 9 &! &. 9&. -
(63) &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7 8 &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& !9. .
(64) &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& !: &! & &. &. Etat des connaissances ......................................................... 7. /$ )/" &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 9 ( /$ +< &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7. - 3 $+&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 9&! 9& 9& 9&9 9&@. 2 3 &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 2 $+ &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 1 3 $+ &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ? 1 3 $+&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7 "< 3&&&&&&&&&&&&&&&&& :. 1.
(65) 2 3 $+ A Chapitre 2: Accumulation du Cd et du Ni par voie dissoute - Facteurs de contrôle………………………………………………………………………..… …...43 !&. 8# =&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 9. &. . / &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 99 &! & & &9 &@. 3" 3&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 99 . <
(66) &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 99.
(67) 3 " 3 /+&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 9? * &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 9: -
(68) = %< /$ +3 &&&&& 9B. &. &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 9B. 9&. 2 &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& @ 9&! 9&. @&. C (<" D &&&&&&&&&&& @. == 3 +< ( &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& @9. ( &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& @?. Chapitre 3:. Accumulation des métaux par voie trophique....................... 57. !&. ; &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& @7. &. . / &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& @: &! & & &9 &@. &. &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ? &! & & &9 &@. 9&. <
(69) &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& @: 2 &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& @B (
(70) &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& @B . / $ +&&&&&&&&&&&&&&&& ?! (< &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ? ( &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ? ( < 3" &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ?9 *
(71) < 3&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ?@ ( =3 &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ??. == < &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ?7. ( " &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7. 1.
(72) 1 3 $+" /E3 Chapitre 4: Influence des facteurs environnementaux sur la bioaccumulation des métaux..................................................................... 73 !&. ; &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7. &. . / &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 79 &! & &. &. &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7? &! &. 9&. </ &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 79 3" &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7@ * / &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7@ ( &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7? &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 7B. ( &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& :. Chapitre 5: Prise en compte des facteurs physiologiques dans un suivi de bioaccumulation prolongé .................................................................... 85 !&. " + &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& :? !&! !& !&. &. &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& :? ( +< &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& :7 ( &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& B. . 3 &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& B! &! & & &9 &@. 4 3 $+ &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& B! .
(73) )
(74) = &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& B F + &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& B (/
(75) 3 $+ &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& B 2/ &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& B9. & -
(76) /+" )
(77) 6&&&&&&&&&& &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&GGGGGGGGGGGGGGGGGG&B9 9&. -<== < ) <6&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& B:. @&. F / < < &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& !. ?&. ( "&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& ! . Conclusion et perspectives ..................................................................... 105 Bibliographie ........................................................................................... 111 Annexes.................................................................................................. 126. 7.
(78) 7.
(79) . . + #8 !"/ 6"1,5-9.9, 3 ! 3 $ 6
(80) ! !-:&.9'%-.;-"-.;: . + # 8 !"/ 1 "5 / < / 8 # + = > <" > 6"1 ,"5 -9.9 ( $ %# .
(81) 6
(82) !-?&?'%@A;"@B;. . < + ##! >8 !"/ 6"1,5< + C",, 6" 86 % ! 3 . + # < 8 !"/ #! > 6"1 , 5 # .
(83) . 7.
(84)
(85) . #<. #! < . #>*. # >* . #1>. # 1 >&> '. +#/. / . +/. / . . +=. !+ = &+ = '. +(,. + (, &, '. D. D . D<. D < . . . 86. 8 6&8 '. /#,. / # !, &, '. 5#. # 5. 5#<. 5! # < ! ! . +8*. + 8 * . <",>. > . (>E. ( >! E . (>. ( > . ,>>. < F ,
(86) > . ,>. , > . ,D. , D . ,=8. , "= 8 &8
(87) '. ,6. , . *D. * D & '. *G. * G . <(>. < ( > &#! '. =*D. =* D . >,. > !
(88) , &,
(89)
(90) '. ><,. > < , &, '. ><,. >< , &, " '. >6<. > . 6#,. 6 !#, &, '. 7.
(91) . #. # !& # '. . &H(".'. . &H".'. . &H".'. . 6
(92) &F".'. =. &6
(93) '&".F".'. 4. . 4. . . 71.
(94) . !
(95) . ( & ' . . . !
(96) &= -99B' . & ' % ! #
(97) # -999 &'
(98) F , E F -9.? D F
(99) (
(100) I ! # & . ' &
(101) %*G.'
(102) J ( &+8*- '
(103) &, -99AK< L-99A' *G " " D F
(104) (
(105) &> .:B;K6"1 -99@' ME & ' ( .. ( I N (*G OO . &*< 5' &5#< P' + 8 * . ..
(106) . . .
(107) > & ' & ' . ! ! . ! " Q &= 3 .::?' ( F
(108) # &
(109) ' 0 &# -99@' ! ( R 0&+ -99?' & ' < * F
(110) & ' ! ! & !
(111) ' ! &# +"L -999K/ -99:K 8 ! -99?K 8 / -99@K 1 -99;' <
(112) . R " "I
(113) . &( .::-'( . . # . . &+/' &+#/' =. . =. . . . . &H".'. -.
(114) . &H(".'. . &H".' 6 &H(".'. . ( ! N ( ! <
(115) !% . ! ( . .
(116) &4'
(117) &4' . = ! ⋅ − ! ⋅ . ! > F
(118) . # F
(119) . ( . ! .
(120) ! ( ! !
(121) &'
(122) &=' &#'&6 .:;.K2 / .:::'( . = ! ⋅ +. ⋅ $% ⋅ − # ! + " ⋅ . ! &+ 3 -99BK 8 2-99AK( = 3-99?K= -999K6 2-99BK2 .::A' .
(123) . &( = 3-99?' E .
(124)
(125)
(126) .
(127) #
(128)
(129)
(130)
(131)
(132) F
(133) &= 3-99-'(
(134) # .
(135) & ! ' &1 "( -99O' ( N ! . O.
(136) . "#$ %
(137) & $'
(138) . %#$ % ( ) ) . )
(139) '
(140) *
(141)
(142)
(143) . + ,( ,( $ %
(144) )
(145) . +
(146) '
(147) '
(148)
(149) * K S O D
(150) T . & + >' (F . ! & ! ' ! " & '
(151)
(152) E
(153) >
(154) $ D ! ! ( !
(155)
(156) !% •. (
(157) & -'
(158) 6 % . &' $ &)' &,D' ( !
(159) !. •.
(160)
(161) & O' .
(162)
(163) . . 3. ( 5! # < ! ! &5#<'
(164) % # -
(165) &8 !"/ + # 6"1 , 5 , <#5 3 %. ! " . ' . @.
(166) . (
(167) $
(168) !
(169) . •. E
(170) D & @' ! . •. E
(171) >& ?' ! & '. ?.
(172)
(173) . -&) . . /. -"01 !01!"0 .1!23. .0 .!0. 23.. "31! 4. "0!1"!05 6. .. (
(174) > &&& '. (
(175) . . > . &6 -99-' ( !
(176) F F ( ( F F &=E6<'
(177) ( > . . A? O9U J(
(178) > 77 & < ) < * ' ( F
(179) <
(180)
(181) >" # 4 < &/ .'( F F > ( > &?@9 O". ! > < .?9O". ' ( >
(182)
(183) K
(184) & ' F &6 -99:'#
(185)
(186) @9U F N F . B.
(187) . 0 .
(188) . Paris et son agglomération. Paris et son agglomération. &)* + , - . * */ 0 #"/ . *# " #"/, # "/, # " . ( #( 11,". 2# /3445". &&3 6. . > .:O? &/ -' &,! 4 -99B' ( F -- ) .@9 A9" B9 F B9 J .:?9 -999 < ) .:?9 .::? &,! 4 -99B'N .:B: >#
(189) >6<
(190) ) < 5&6 -99:' . F !
(191)
(192) . ;.
(193) . 3) 7 #" 6 - # -, */ &"8& 6 &90:-3444#
(194) *! /3445". &=*+ -99A' * ! < ) 5 &6 .' / O @. " &, ' . &, ? .9' ?. > O @
(195) > T > B,O9 + > F A9"B9 . ( V (
(196) @. , &
(197) '% I < > , &."?'&?".9' !&.9"-9' &-9"?9' &?9".99'
(198) N&W.99' ? ( > ! # > . . - (> D. B. :.
(199) .
(200) N & ( -99:'. * &) + #;(&"344< +. . (. (. (. 0 . . . C. &9!. 9. 9. H!@. !7. @!. !7. 4 /+. &. 9 . !@. & !@. !?. . ? . 4 </ . . !. . ! . !. . . ( $ . ?. . % =*+ -99A &= * +' 333"" & .
Documents relatifs