ـ
ا ثـ او ـ ا مـ
ا ةرازو
س د ن د
ا د
-م
ـ
ــ
ا
ـ
ا مو
ـ
ع
ا م م !
ـ ةد "# ل جر& ةر ذ ا م ( ر ا ـ ع ير* ا
ناو ت
:
ط ا داد إ ن
:
ذ .ا فار#إ ت
:
*
#0 ج
*
ق (و 2 # ك
: #! ا
0ر : ج ا يراو" ارر4 و (ر# : ق (و 2 # ك #! : ر & ا س ر
ا
ــ
ا
ـ
ـ
ــ
2012
–
2013
ا ش ـ ـــ"
ـــ د ــ ا ــ( ب ـ#ـــ
د
ادو ب # اد ار " و ھرإ يداو د"
سرـــ"ـــــ8 ا ر ءادھ ا د ا ... ... ... ... ... 01
8 ا
ــ
لو.ا ل9
:
# ا
ـ
او ب
ــ
د
ـ
د ... ... ... ... ... 11 لو ا ث ا : و ب ا مو ... 12 1 ـ ب ا مو ... ... . ... ... . 12 2 ـ ب ا ر ص ... ... ... ... .... ... 13 "# $ ا ث ا : ير از' ا ب ا ()اوو رود ... ... ... . 16 1 ـ أو ب ا رود "+ # ا ت --ؤ ھ راود ا م /د ... .... ... . 16 2 ـ ير از' ا ب ا ()او ... ... ... ... . 19 ث ا ث $ ا : و # د ا مو ... ... ... ... 20 1 # د ا ف ر1 ـ ... .... ... .... ... ... 20 2 ا # د ا ص ـ ةر 1 ... ... .. ... ... ... 22 ( ار ا ث ا : "# د ا ب ا ل ... ... ... 24 1 ـ - # او + $ او / ' ا ل ا ... ... ... . ... ... ... 24 2 د ) او - - ا ل ا ـ ... ... ... .. ... . 25 3 ... ... .. ... ... .. ... 2898 ا
ـ
: ا ل
:
ف او ش " ا ن ير* ا ط و ا
د ... ... ... ... .. ... 30 لو ا ث ا : ا تارو ا ... ... ... .. ... ... 311 ـ ا ا -... ... . ... ... ... 32 2 ـ ا ا د ) ... ... .... .... . ... 32 3 ةرھ ظ ا ـ 'و و -و-... ... ... 33 "# $ ا ث ا : ير از' ا ( ' ا "+ هر #إو ف#1 ا ... ... ... . ... ... 34 1 ـ -أو ف#1 ا ... . ... ... ... ... ... 34 2 ف#1 ا ت رظ# ـ ... ... ... ... ... ... 36 3 ـ ير از' ا ( ' ا "+ ف#1 ار #إ ... . ... ... ... 38 ث $ ا ث ا : ' ا "+ ف#1 )3/و ر7 ا ص ر از .. .... ... ... ... 40 1 ـ ر7 ا مو ... ... ... ... . ... ... 40 2 7 ا ةرھ ظ ص ـ ر ... ... ... ... .... ... 40 3 ـ ر7 ف#1 ا )3/ ... ... .... ... ... . ... 42 ( ار ا ث ا : ج د# او ش ا ن ب ا ... ... ... 43 1 يد ) او "/ ' ا ش ا ـ ... ... . ... ... ... 43 2 ا ـ ج د# او ش ا ن ب ... ... ... . ... ... ... ... .... 44 3 ا ت ا ج د / 'إو - - ؤر ـ ... . ... .... ... . ... ... 45 3 ... ... ... ... ... ... .... 47
ل9ــ8 ا
ث : ا
:
;ــ0 ــ ا ل ـ و ضر
د ... ... ... ... . ... ... .. 50 1 : ث ا # / ... ... ... ... . ... ... ... ... 50 1 ـ 1 : "# ا ل ' ا ... .. ... ... ... ... ... ... ... 50 1 ـ 2 : "# ز او ير ا ل ' ا ... ... ... ... 50 2 : ; # ا ل و ضر/ .... ... ... ... . . .... ... ... 51 2 ـ 1 : 1 ا ت # ا ; # ل و ضر/ ... ... ... .. ... ... 51
2 ـ 2 : لو ارو ا ; # ل و ضر/ ... ... ... ... 53 2 ـ 3 : "# $ ا رو ا ; # ل و ضر/ ... .... .... ... .... ... .... 62 2 ـ 4 : ث $ ا رو ا ; # ل و ضر/ ... ... ... ... .. ... 66 3 : ) # ت 7ر ا ... ... ... .. ... 72 4 : / ت ' # -إ ... ... .... .... ... . ... 74 ا ... ... . ... ... ... ... 75 ('ار ا ) ق 3 ا
ر ــــ# ـــ
= و و ، ? ادھ نأ و يد " و اذ" ادھ يذ ا A د ا
ل ز ا ر # د ك ذ د ن د أ ، = *8 ر
ذ B
م و ، دو" ن
= ذ ، ق (و 2 # ك فر# او مر
ا
ث ا اذھ ز إ ةر ( لاوط ، = و او 29
ل&
.
ن ث ا اذھ ز إ ( د
ن ل ل ز ا ر # مد4 أ
! مھر ذ نأ ل ! ! مھر ذ ( د ن وأ ب ر!
.
ا
ھ
ـــــ
ءاد
ا أ D إ = أ ص&# D Fأو ز أ D إ اذھ
ةر : يدھأ
ء !د9.او ب .او ر ا 0 ل D إو،
.
مار ا ذ أ مار او ر د4 او
ا قد9 م" ن أ ن D إو
.
د او ب ر4 ا ر 9 او ر
ء (و او
ا ل
م ر &Gا (و
.
ارد ا ص&
:
" او ـ : يداو # د ن- ادو " ب #اد -ارد # د ا "+ ب ا ش و ھر . ارد ا فادھأ ـ : عو7و لو )د ا 1 ا / ' ا ت و 1 ا ن ن رد) ( ' -ارد ا : ب ا ر +أو ءارأ +ر1 و ير7 ا ط-و ا "+ ب ا يد ب ا ش ةرھ ظ ا هذھ لو .
ارد ا عو*و ـ : "- ر ا لاؤ- ا A / ' ا "+ -ارد ا عو7و ل$ ": 1 ط ؟ير7 ا ط-و ا "+ ش ا " -أ ن #/ عر و . ـ ارد ا 4 و ;" : هذھ "+ # د -إ ف و ل'أ ن " و ا ; # ا -ارد ا دد ت أ " ا ش ا ةرھ ظ ل و ل'أ ن ; # ا اذھ # C رإ ك ذ ل'أ ن و # إ يدؤ " ا ب - او ش ا 1 ط +ر1 . د 1 أ ب1 ارظ# عو7و ا 1 ط ب- ك ذو ا # 1 -إ # ا ص + أ 3+، ط ا #ور ز ا ن عو# "ھو ةر ا ا ر إ م /و،عو7و ا ا - ا + دد ن ر رد) + كر ' ا تF إ Fو ن $و م ارC ءFدG ن $و ر ا . ارد ا لو9( ـ : " + ل$ : / د ـ : -ارد م 1 ا ر ط ا H7و . لو ا ل ا ـ : # د او ب ا A / ز ر . "# $ ا ل ا ـ : ص ير7 ا ط-و ا ف#1 او ش ا ن . ث $ ا ل ا ـ : ث ا ; # ل و ضر/ "+ ل$ و "#اد ا ب# ' ا م7 . ت ' # - ا A إ لو و او ت 7ر ا ) # ( -ارد ا م$ .
ا
ـــ دـــ4ــ
ب ا ()او نإ A / ير از' ا ب او مو ا " ر1 ا ت3 ل+ صو ا 'و # و ةر $ ن- م " ا / ' او د ) ا ت 3 G - ا ر $ ا ن/ ' # /و ) ا م 3 و ب ل ا . ن Fإ + ن F / ' او د ) ا # او ب ا C- نإ ط ر ل3 و' ا ت " او ير از' ا ( ' ا "+ ثد و ت$د " ا تFو ا ف ب#ا
3/ ا، + $ ا، / ' ا، د ) ا ت -ارد م ا ب ط + نأ # او إ ر يذ ا مو ا ب ا ()او ءار -I H - ثو و A ت3 ا ن د د1 ا ن مJر ، د ) ا ة ا "+ ب ا ج دإ "+ / ا # ت# #أ Fإ وذ ا دو ' ا ، / ' او / - س 1#إ يذ ا ر ا A / - F ت ا ف A و ب ا + ش او اد1 ا ماد1#I رو1 - # رار7أ ن ك ذ ب ، 3 ا ن/ 37+ ت ط او "-رد ا بر- او ر- ا ... L ا . # "# 1 " ا - ر ا ت3 ا يد إ ش ا ل$ /و ن # و ك ذ و # اذھ ل3 ث ا إ قرط ا A #او' ف -اردو ةرھ ظ ا هذھ . ن ن د + ن عو*و ا اذ" ر &إ ب أ ر أو اذ (+اود ى ت# و /و7و / ز+ $ A # -ارد # ھإ ، إ " ## ##و "+ اذ ا (+اود ا ت $ ذإ A هذھ ر ا ب ا ت 1' " ا ل او1 ا +ر1 لو7 ا ك ذ و ، ا ل - ل$ " ا ، # د ا "+ ش نور1 ( ط ا "+ Jر ا " + /و7و ا (+اود ا ص + أ / A / ءو7 ا ط - و ير7 ا ط-و ا "+ ب ا ()او A ل ھر /I ر ا هذھ م 1 ا يأر ا م ھإ ، 1 ك ذ و / ' ا # ا ن عو7و ا ' و 1 ا . أ ث ا فدھ مظ1 + ث ا م نأ ن " -أ فدھ يأ ك #ھ س + ث ا ب#او' مو يذ ا . 1 / ' ا ت و 1 ا ن ن ا رد ا ( ' وھ إ لو و ا د ر# يذ ا "- - ا فد او و )د ا 1 او -ارد ا عو7و ل . + A / تر$أ " ا تFو او تار N ا ن /و ' ير از' ا ( ' ا د د ا هذھ نأ م 1 ا ( د د' وھ ل 7ر1 ر$ ا هر /I ب ا -F ن #طاو ا -# ل$ 80 % ند ا ب Jأ د يذ ا ( ر- ا ر7 ا نأ ، ن - ا عو ' ن 1 ، ) #/و " / ـ ب # ا او 8 ا " إو طط& ا ر F ء .ا ، 1 ' ا ت /و ط ا ناو د ، ، ر از' ا 1983 ص ، 23
ا + $ او - - او د ) او / ' ا ل ا ن د د1 ا رو ظ "+ ب - ر از' ،ب )3/ "+ ر از' ا # د ا نI+ /و ، 'او A / ند ا تز'/ " او "/ ' ا ط 7 ا ، #7 " ا -ر ا ت --ؤ ا ل3 ن / 'إ ط 7 سر - - ا يذ ا ز'1 د#/ " و ، #و# ) -ر ا / ' او د ) ا ت "+ ب ا ج دإ ن/ -ر ا --ؤ ل3 ن / ' او د ) ا ت - - ا نو $ ( ' "+ ب ا ش ن د ز ھرود " او / ' او د ) ا ( ر ا ر ا ر ا + . ا نI+ /و ب ا ن ز' ق A / ل 1 " + ب ا # "# 1 ةرھ ظ ش " ا 'رد هدار+أ ل ل 1 A / ز'1 يذ ا ر Oا اذھ ، --ؤ ف ( ' او ر و او ش نور1 م 1' و م ) طو م ھاو و م ارد)و م اوذ + نو ناود1 او . ط - F يذ ا ب ا نأ ن نو# 1 ل 1 ا ن/ نو ط 1 او ( ' ا "+ ج د# ا ( ر Oا ءازإ يد او ف#1 ا كو - A إ م 1+د يذ ا غار ا . /و ن ا ل # ا حرط : ؟ير7 ا ط-و ا "+ ب ا يد ش ا 1 ط "+ ل$ " + /ر ا - ا أ : #1 ا A إ ب ا يد ش ا يدؤ لھ ـ ف ير7 ا ط-و ا "+ ب ا يد ف#1 ا A إ ر- ا ت )31 ا روھد و ك يدؤ لھ ـ / ' ا # ا ت --ؤ "+ ل3 ا لھ ـ " + $ ا يداو# او ت 1 ' ا " A إ يدؤ ش ا ب ا يد ف#1 ا كو -رو ظ ' ا ض1 ضار +I # ) تFؤ - ا هذھ A / ' ا ل'أ ن و " او و ا ت # "+ ' ا A / لو او ث ا اذ م ا ل3 ن # وأ $ إ مو # /و # ) " ا #اد ا -ارد ا ن/ ت ' # -إ ن إ # و ل3 ن ث ا ت# ت *ر8 F 9 " ا و # ا A / : 1 ير7 ا ط-و ا "+ ب ا يد ف#1 ا A إ يدؤ ش ا ـ . 2 ير7 ا ط-و ا "+ ب ا يد ش ا A إ يدؤ ر- ا ت )31 ا ك و روھد ـ .
3 ب ا يد ف#1 ا كو - رو ظ A إ يدؤ / ' ا # ا ت --ؤ ءادأ ل3 Iـ # د ا "+ ش ا . + أ ص م ھ 8 ا د د + "ھو -ارد ا عو7و )3/ م ھ ةد/ # و # د : ش " ا : ت ض1 "+ ر O ن ن زر ت# ش ا وأ ا ةر / م / ( A إ / اد1 ذ م ةر 1 ا ن و ، / # ا ةرو$ ا ير و وروC ن رؤ ا ةر + "+ وJ -رد ( د د و ع ' ا -رد ا هذھ داور لو و ن ر ا ن ت /ار او ةو ا ن/ ذ ا ن )3ط#إ / ' ا ا وأ ش ا مو J هذھ ( " ا ل$ ا "N هذھ ش ا ةرھ ظ نأ A إ " اور C+ ، #/ ر ا ش ا " H + ، در ا إ " # " ا ك وأ + $ ا 1+ ر 1 F يذ ا ك ذ وھ هذھو ، جر Fو ل اد F ادو'و marginal man س - ا ن ر 17و ا ر آ م / "+ " ز' ا وأ " ا ج د# ا وأ ج د " لو Fو رزR او ف R د )إ ، - - ، + $ 1 ز . 1 " ھ ن -#إ : أ زأ "+ ص ن / ' "+ ر ب - " / عار "+ و رد ) ر J 1' ھر 1 وأ # يأ م ) A إ #إ مد/ وأ ن ن + $ نأ دد ا اذھ "+ ر ا د ز ل1 و 1 د و ك وأ / ' ا هذھ ر إ A / Fو ، /ر ھر 1 و ن / ' ا م ) نو ت 'رد Fإ ص ا اذھ / ق+او كر H ط ا اذھو تو . 2 ب # ا : N : ب ا بر1 ا ن - "+ ء ' د : ـ ب ـ ب ـ ب $اد او ء ا ن- A إ ل م و غو ا #- كردأ ن باو ك ذ و ث#ؤ ن ك ذ و ب ( ' و'ر ا . 1 ن -#و او ن 7 او / ' ا نوؤ ا ةرازو ـ ، جر س و ( نو! ا ، س#و ، ج دإو /رو )و ، ي 2008 1 ، ث J فط / د ـ ع ا م ( سو ! ص ، ر # #- نود ، 1 ' ا +ر1 ا راد ، 227
( ' ،ب در ب رد ب و + #- ر مJر ب ا A إ بو-# "# ، ب # ا س 3 ا ءاد رإ A / صر . 1 3ط إ : اذ H7او د د د ' إ "+ و1 ك #ھو ب د او ف ر1 د'و F ف3 إ ھأ ةر $ ب -أ A إ دو1 ل و د و ف ر1 A / ق ا مد/و مو ا ر1 ا (7و ن ةدو # ا فادھ ا م ھ ا ن و ف . ط + 'و و ةرھ ظ ت- و / 'إ هر /I ب "'و و -و- ا ه ' ا رظ# و هذھ ت# ن - ا ن + "+ تر+و اذإ ص او ت - ا ن /و ' ك #ھ "#1 ا . " ار' ا ف ر1 ا : ن #- حوار " ا ر 1 ا ا ب د 18 " إ 29 #-ن ر 1 ا ا ب ا ر J مو د و 30 د/ ا ن- A إ #-. د ا : #C ثر و س و +ر/ " : # - و + $ او ر -# ز ) م اد ن ن -# ' ر J دار+أ . " 2 ل1' " ا س# ' 3 ا A / ز ر هد'# ذإ 7او ء ' ثر و ف ر1 ا اذھ دار+أ ض1 ا م 71 ظو ' "+ ( ' ا . طط ا A / ير7 "/ 'إ ء # #أ A / ار'إ و دد # نأ ن /و ت )31 او ة ا رطو د او تاد 1 او ةر 7 او م ا )إ "+ "/ار نأ ير7 ا +أ A /و ء # ا د A إ + 7 ر- او / ' ا م )و ن /او او#و نأ ھدار ' "+ ل " ا # د ا + $ فر1 A / م ز ر طإ "+ ك ذو م 'اوو ن إ ك ذ A / د أ د)و " 1 ا ر7 ا و # # د ا ن - (+د "+ مھ - ' إ ر 1 ند او نار 1 ا ن/ ثد # نود . ف ا : ر1 ا N ا "+ ف#/ A إ ر " : ةو- او ةد ا "# 1 ن 7 كو - ل مو او L و او " و)و 1+ نو د) ف#1 ا نI+ س - ا اذھ A /و . وھ "# 3 ا ل ا نI+ ز '# ا N ا "+ أ violence وھ violentai ھ #1 و :
2_Henni a. Essai, sur l’économie parallèle, cas l’Algérie, Ed ENAG Alger, 1991, p25
3 ، ل / -إ ةر ) ـ ، " / " رJ ا و و و ( ،ر از' ا ، 1 ' ا ت /و ط ا ناو د ، 2001
" رار7 او يذ ا ق د ا ةو عور ا ر J ماد - ا ك ذ ن 7 و ت ن ر Oا ت ر "+ ل د او ب J ا ، ب 1 ا "# 1 "+ ." N ا د'# فر1 / ف#1 ا -#ر ا A #أ : " رط ةو ا + ل 1 - #/ +دھ -1 ر او م Jر ا ." 1 3ط إ : يذ ا ق إ A إ فد ت و - ا ن /و ' #أ A / ف#1 ا فر1 وأ س # ف#1 او،ء ا ف3 إ وأ ر د ا وأ ر' ا ،بر7 ا ل$ "#د إ ن " C و ،ر O ل$ "ظ ا : ةر رط يدؤ ر Oا "+ وھو /ذ3 ا # ا ،ز N ا ، # ا ، د د ا يذ ا ق إ A إ ةر ر J وأ . 2 إ A إ فد كو - #C ار'إ ر1 ن و نو د)و ز ر وأ ن ر O يذ ا ع / ' وأ در+ ف#1 ا اذھ . ت 7ر ا م$ ا د د أد ةد/ ل ار " 1 ا ث ا / ط 7 /و ت 1 ا A إ Fو و م$ ت # ا ( ' ھد1 و . 3 / 1 ا ث ا د 1 A ةر $ طور 7ر ;ھ # ھأ # و ث ا 1 ط فر1 ث ا ;" - -أ A / ف)و " ا 1 ا رظ# ا س- ا /و ' #أ A / 1 ط ءو7 "+و ث ا فد 1 ا ق ا +ر1 ن 1 عو7و ' 1 ل م او ث ا -أ ن/ ' ا ( ط -# " و هدود و 7ور+و ھ و ھأو او' # و ت # ن # ف)و ءو7 "+ - ةرو ذ ا ت 7ر ا ر إو # A / اذھ #$ "+ #ز ر ا 89و ا ;" ا A / و ا ت -اذد ا ز ر ث ، ةرھ ظ ل و ف و "+ #ھ ن #و ن 1 ( ' ص و ت -و 1 ط ف و ن و # دد ت أ " ا ش ا 1 ط +ر1 ل'أ ن ; # ا اذھ # C رإ ك ذ ل'أ إ يدؤ " ا ب - او ش ا . 1 ، يد - ، #ط3- م- ـ ير0از ا I ا ( ر48 او ف ا ط ، ةر - ، ( زو او ر # ر' ا راد ، 1 ، 2008 ص ، 7 2 ص ، ('ر ا س # ـ 8 1 ، نور آو " د أ 1 ' ـ ا ت أ او د 9 ! ا مو ا ( ا ث راد او ر # ء راد ، ، ن / ، ( زو او 1999 ص، 44
+ أ ص ث ا تاودأ A / د / ا م د + 4 ا 4 ث ةادأ و فد ص أ /و ' وأ ص ن و م ا ن م راو ن/ةر / "ھو لو ت و 1 A / لو ا كو - ا وأ ت ھ ' او ءار ق 1 و ن 1 عو7و ضر ا ر إو ا ر - "+ د تاد ا وأ ت و 1 ا وأ . 1 اذھ A /و ، 1 ' دار ا ت و 1 ا ب- ب- # ا عو# ا ر إ دد ، عاو#أ او ا ن عو# "ھو ةر ا ا ر إ م س - ا دد 3+ ، ط ا #ور ز ر ا ن ر رد) + كر ' ا تF إ Fو ن $و ا - ا + م ارC ءFدG ن $و . # 1 - ا A إ + 7 ظ K ا ن $و ا تF 1 #إو ت و - د ر ل'أ ن و# $ ةادC +ر1 ل'أ ن ا ءار'إ ء #$أ ن $و ا قد يد و ل1+ در . ع3ط م ا ث ا "+ ق3ط# ا ل ) # د F ن /و / A 4 ا ت ارد ا " ا ت -ارد ا مھأ ن و، #$ عو7و )3/ : ناو#1 نور آو " ھو م ھار إ -ارد ير7 ا ف#1 او ش ا . ا د 1 أ لو -ارد ا هذھ ترو ث ن # ا ت / ' ا ف)و و ر7 ا )3/و - - او + $ او د ) او / ' ا / 7وأو #د ا #د ا ت ا يد )إو -و- ا ء # ا "+ ظوو ا ء او ير7 ا ف#1 ر او ا ير7 ا . ل / 'إ ةرھ ظ ا نأ ' # مھأ ن و # ا ضار/ ا زر أ د أ / ' ا ةاو - 3 ا 7) س - ا "+ ر' ةرھ ظ #أ ذإ ، د )إ / 'إ #د ر J H ار ا هذ - - او / ' ا ر ا نأو (- ا ھ #1 د ) او . 2 ، د د ـ او ا مو ا ( ث ا " ،ر از' ا ،ر # رو-' ، 2008 ص ، 129
ر نأو ،"#د ا ( ' ء #إو ءFو H ار ا هذ نأو م / 7وأ ن - "+ و) م ك ذ س 1 وھو ت)و ا رور ا ع 7و ا ن- ، ا م 1 ' "+ كارد او "/و ا "+ ع رإ . 1 ناو#1 (' رد ا د / -ارد " : 31 ا او ن د او ةر- ا م أ ب ا " ير'أ ، + ن ر ةد (' رد ا د / ث ا فرط ن ا نأ د'و ث نارھو # د " ت --ؤ ا ض1 ( )3/ "+ لو د ا ضر در ا نأ "#1 " او مھ ا "ھ 31 ا و ا م "+ ز ر ب -# ل$ - -أرو - A / ز ر ا م ث "ھو : # د ا ة ا ، و1 ' ا ة ا ، ل 1 ا ، -رد ا ، ةر- ا . نأ د'و -ارد ا هذھ ; # ن و : 1 ت )31 ا ل3 ن ب ا ة "+ ز ر "ھ ةر- ا ـ ض1 ا م 71 م ط ر " ا . 2 -رد ا "+ ب ط ا ةر ب ا (# F ـ . 3 ر /I -ارد ا ل ء ا "+ ل 1 ا ةرد# ب - ب ا ق 3 H ط ا نأ د'و ـ "+ ر رود ل 1 ا نأ وأ ل ھ A / ل 1 # / ' ا # ا ( ' ا "+ ب ا . 4 ت 1 ' ا "+ طار # ا ب ا Jأ ض+ر ـ . 5 ن د ب ا ماز إ ـ ، ار او ةو ا م # . 2 ; # A إ لو و او ث ا اذھ ز '#إ ل'أ ن / ' # ع إ ن # د F ن /و # ) ع I ث ط& ل : " : / د : إ ،ث ا فادھأو ب -أ، عو7و ا د د A إ د ا هذھ "+ #)رط و ت -ارد ا ، # و ث ا ; # ، ث ا م ھ ا د د ، ث ا ت 7ر+و - ا 1 ، " د د ا د /،ةر ) ل / -إ ، " ھو م ھار إ ـ او ش " ا ير* ا ف ر # او / ط يد ا راد ، ، # ط#-) ، ( زو او 2004 1 ، (' رد ا د / ـ 40K ا # #" ا ن د او ةر .ا م أ ب # ا ، / ' ا مو 1 ا " "+ د) ةر7 ، ، م# N - 1 ' 16 / 01 / 2013
3 و د ل + ل لو + ث3$ A / ث ا اذھ يو إ . # + ل ا "+ # و "ھو ث 1 رأ A / يو ل ا اذھو ، # د او ب ا لو ا : ب ا مو ب ا ل ، و # د ا مو ، ير از' ا ب ا ()اوو رود ، و "# د ا . A / يو إ ث ،ف#1 او ش ا ن ير7 ا ط-و ا A إ + #)رط + "# $ ا ل ا أ "ھو ث 1 رأ : ير از' ا ( ' ا "+ هر #إو ف#1 ا ، ا تارو ا ج د# او ش ا ن ب ا ،ر از' ا ف#1 )3/و ر7 ا ص ، . ث $ ا ل ا أ : ث ا # /،د م7 : "# ز او ير ا ل ' او "# ا ل ' ا 1 ا ت # ا ل ، ث ت # ل ، : لو ارو ا : ب ا يد ف#1 او ش ا "# $ ارو ا ، : ث $ ا رو ا ، ةر- )3/و ش ا : ت --ؤ )3/و ش ا ا، ت ' # - او ) # ا ، / ' ا # ا .
لو.ا ل98 ا
:
د او ب # ا
د " ا لو.ا ث : =90 9&و ب # ا مو"8 1 ـ ب ا مو 2 ـ ب ا ر ص : ا ث ا : ير0از ا ب # ا I!اوو رود 1 ـ أو ب ا رود راود ا م /د "+ # ا ت --ؤ ھ 2 ـ ير از' ا ب ا ()او ث : ا ث ا : "90 9&و د ا مو"8 1 ـ # د ا ف ر1 2 ـ ر1 ا # د ا ص
I ار ا ث ا : د ا ب # ا ل # 1 ـ - # او + $ او / ' ا ل ا 2 ـ د ) او - - ا ل ا 9K&
ـــ " ــ ـد : د ا ت 1 ' ا "+ ةد از ھأ ب ا -ارد ل / # ا و A ك ذو ءاو- د / ةرد ا H " او ( " ا 1 ط ا ص ا م A نأ ، ط # ا ر ا # د او، ( ' ا "+ ' س 1#إ "ھ / ' ا ة ا "+ هر $C و ب ا ھأ - ةد د/ ل ن "# 1 ا هذھ ت 1' م )و ت 7) # ن / ةرد ا مد/ ب A / ءاو- تار ؤ ةد/ رو ظ ن ث # د ا ة ا ( ف او ج د# ا A يو /وأ م ر و دار+ ا كو -A ن ز " ا / ' ا ط اور او ت )31 ا يو # د ا .
لو.ا ث
ا
:
=90 9&و ب # ا مو"8
:
1 ـ ب # ا مو"8 : ب'او ا ر 1 ا دود ا ھ لو ب ا ن ا هذھ ف ر1 وأ مو C- حرط ا هذھ ز " او ھد د ، داد إ ن/ ثد ن ك # + allongement ر ب ا ، لو ا وأ ل # ا ر ن/ وأ transition م ھ ا هذھ ر 1 لھ ن و تار N ا ك ن/ / ر$ؤ " ا 1 ا تFو او A ر ر /إ وأ ر 1 ا ت ا أ ير ةد ار ا ة ا "+ لو د + ر 7 ا م ن- ب ا . نو ' 1 Galland وأ إ ن- ن ل # ا د /إ A " وأ ر ، / ز ر و د 1 ر مو نأ A 3 - ا ف ير #ادر او . " '#- ود f.de single2 وھ - ا ل ' ا ن/ $ورو ا ةر + اد ار در ا + H يذ ا ن- او و ط ا ط-و ر نأ . ن مھر /أ ن ذ ا دار+ ا مھ ب ا نأ نور 1 ن $ ا ض1 ك #ھ 16 و #-25 #-، ب' F 7 أ، ك ذ د1 ثد " ا ;7# ا / لھ ' ف ر1 ا اذھ نأ Fإ ر /ا / ب ا ر A / ثد ر #أ A / ھر /إ ب' #إو T' و # A ءز' #أ
1_ Galland .o, sociologie de la jeunesse, Paris, la découverte, 1984
2_De single .f, penser autrement la jeunesse lien social et politique rial, Edition, n43, printemps 2000, p.p09_15
نأ م ا ن و ة ا ط ر - و و ط ا ن أد " ا / ' ا # ا / ن و ط ا ر ت ط اذإ #I+ ك ذو وؤ- ب ا ل م- ب ا ر نأر ذ# مد/و ل د1 Fإ جر Fو ب ا ت ) ط ن ار $ دد ك ذ نI+ وؤ- ا ل و ط ا ةر + ت ط اذإ ثد F وھو وؤ- ا . 1 إ ر / 'إ ةرھ ظ ب ا نأ A إ " / - ا - ر A ب 1 ر 1 ا ن ر # او "/ ' ا ;7# ا ت 3/ 3 ود و ھار ا ر 7او "'و و او "-، ( ' ا "+ ثد ا ر N ا ( 3/ / ' ا H ار ا ر$ أ ن ب ا د1 و . 2 ن ز "ھو و او و ط ا ن ( ر 1 ا ل ار ن ر وھ ب او C / ' ا # ا ن ز ةو ا جو7#و يو71 ا ل 'و و ا # ا # " 1 ا - وأ "# ا - ءاو- ن -# ا ل - + دد " ا ر ا . 3 " ب و "ط/أ ن ن $ ا ن ك # + ...": هدد "/ 'إ ()او ب ا ن- ا "+ ر ت + م7 ل ' ( ' ا ، "/ ' ا ء # او س#' ا ث ن و ، "+ كر إ لو د ا رظ # و داد/ ا ر و، # ا ت --ؤ ر #و A ة ا / ' ا ، + 1)و $ د ل إ #و "+ وأ "... 4 يز ' " ط ير و ...": نأ - / # و ( ' ا ء # صر+ مھأ ل " ا 'ر ا ا مھ ب ا ، م #أ ا يد ا نو # / نOا "+ ة ا تار - "+ م ' دإو مھر طC / "+ ر ' # او #طو او / ' ا ، /رذ ت ط - ا ق 7 يذ ا ءب1 ا نو م #إ أ ه و ".... 5 3 ، ل قر ط ـ ب # ا و و " : د 9 !إو إ ب # ا " ، رد# - ا، 1 ' ا ب ا --ؤ ، 2005 ص ، 9 ـ 10 1 ، " / - ا - ـ ا ر او ر ا ب # ا ط ، # # ا ر ا راد ا ، 1 ، 2003 ص ، 15 2 نو- در+ ـ ، ر I ( ب # ا ر ، : ط ، رد# - ا، ر # او / ط ء +و اراد ،رد د / "-ر " 1 ، 2007 ص ، 5 3 ، نار أ قازر ا د / ـ ا م ( ت ارد ع ط، ( زو او ر # ن د ا ء راد ، 1 ، 2008 ص ، 268 ، ء 7 ا راد ا " ر1 ا "+ $ ا ز ر ا ، " إ 8 ت ارد" :رود" ا ن ا ، يز ' ا " ط ـ4 ط ، برN ا 2 ، 2005 ص ، 210
2 ـ ب # ا ر ص0 9& : ت ' ا و لو # س 1 " ا ر 1 ا ر ا ك ص +ر1 يرور7 ا ن ب ا . 2 ـ 1 -' ا ص ا : # 1 'و و ز+ و -' م 1 رو ظ ر ا هذھ ز جو7# ا و # و # ا "+ رار - ز -' ا # او ت # ا وأ ن # ا د#/ لوط ا 7 أ دادز " 1 ا " 71 ا ق+او ا "+ ف3 ا ن ص ا ( ل ا ت )31 ا ب-# ر N و نزو او - # ن/ ر 1 ا ز ارN ا لو و ا م-' ا ءاز'أ ن إ + 7 A ن -# ا ( " ا ) ط او تو او ل ا "+ ير ا تار N ا . 2 ـ 2 / ' ا ص ا : / ةر ا ةرد او ر ا هذھ "+ ب ا ف A رر ا "+ Jر ز و # او ر N ا ( و ' ر$ أ ر ا ك دار+أ ن #ھ ن و ا ت ز -A / ةرد) ( ' ا ت + ر$ أو ر N ا ق فد " - ا ء ط1 ا ذ ت $إو تا / ةرد ا A إ نو ر 1 ا ر ا هذھ "+و ، وؤ- ا ل A ب ط ر ا ر Oا " # ا A إ ةر N + $ او / 'إ ت # "+ ن ظ ا ر ا هذھ "+ د ز و م ر ا ا ت ظ# او ت / ' ا ى مأ ةر N ت / ' "+ ن 7 ا ن د 1 F ر $C / ' ا نأ ث -ر ت ظ# يأ /ر $C A دد د) " + ب ا ت - تاذ ر "ھو "/ ' ا هو # / ف)و و ص و نو و + $ و # و هر +أ L-ر و )و ب ا تاد 1 ھء #$أ ل ةز ة ا "+ ھ ' إو و . 1 2 ـ 3 - # ا ص ا : C- ا تاذ ا ن ر و ا "ھ ب ا ر ء #$أ رھو' ا رو # م- و ب او "/ 'Fا دد ا م ا ن )31 ا د 1# "ھو ( ' او عار او ()او ا لو ) مد/و 1 ، ن- ر # ن ھرو# ـ ب # او ا م 4 ا " : د روظ " ر1 ا راد ، ،ر # #- نود ، رد# - ا، 1 ' ا + ص 244 ـ 245
ن دد/ 7 أ # و ھ دد " ب ا H+ و ن ا ن ر $ "+ "/ ' ا ل$ ر/ ا : "/ ' او يرھ ظ ا م 1 ط ر ا مد/و ط - او 1)او ا مد/و ز1 ا " او 2 ـ 4 1 ا ص ا : ا و # ا و # ر ا هذھ "+ ب ا ل ( " 1 او ير ض1 "+ ء G ا ( هر ب ا ز 1 و ةر N او ر' او ل ا ( ط هز ز و ن ا ةر / ظ ر ا هذھ ل و / ر ج ب + A إ / لو ا A ب ا ر ص نI+ /و قو$و ةرد ن $و ت و 1 / ف)و A / ' ا وأ -' ا # ا ن ت# ءاو- - ا و # ا ل ار ر $C + ب ا ط ز 'إ ن و " او# ا هذھ ن ل او ل/ ا ج # 1 ا وأ - # اوأ " C : ور ب ا ز ـ ذ س 1# و ط ا $ او -# / ك A رظ#و 1 بو -أ ن ر ا ( ط و ة . اذ اد C 3 -إ /ز# ـ . نو نأ ب' - ) د # تد / $ م # اد د) # ـ . رر ا "+ Jر او / ط - ا طN7 ا ناو أ + ن ص ا و ـ . إ يدؤ 1 #إ تار ' # ر و ـ A )3/ "+ ل3 إ ةر- ا ن أد / ' ا إ A ل 1 + -رد ا . #ور او ط # ا ن ك اذ و ورذ U و ا ن / 'رد ـ . / ةرد) ر$ أ و + ر N او د د' ا "+ Jر ـ A و ن تار N ' - او ل 1 ا ثد - ا ل و ب 1 -إ "+ عر-أ وھو . ث ةر - # د ـ / ةرد او ط # او ر ا ن / 'رد ب ا ك A ر N ا . م 1 او ( ' او ن ر ا ك ذ و - # ف " Jر ـ . د ر يذ ا س ا زارط ( ' ا ن ةد د' + $ ط #أ ثد - ـ . 1 ص ، ('ر ا س # 250 ـ 251 ن- ر # ن ھرو#ـ1
: ا ث
ا
:
ير0از ا ب # ا I!اوو رود
1 ـ # ا ھأو ب # ا رود راود.ا م د ( ا 0 : ل ' ا H- نا ن "/ ' ا ء # ا ن رأ ن يو ا ن ر ا ل$ ب ا نإ ( ' ا ء 7/أ ن - " ا # ( نأو ( ' ا "+ "/ ' ا هرود ءاد ء # ز 1 يذ ا ( ' ا ل اد هراودأ عو# و ار ف "+ "+ نو ر و إ Fإ " C F ()و ا رود ا اذ ب ا عو ' ل ) ن ءاد ا ن- نإو #و هروط و # ر$C + بوJر ا ل/ ا اذھ نأ Fإ ( ' ا ل اد ب ق3 ا ل/ ا طور ر +و 1 ا 1 ' ا ة ا "+ م طار #إ نود لو ت - 3 ةد/ "+ ، م-) دو1 إ # A "/ ' ا عو# ا ، إ ر أ م-) دو1 و A ل ' ا ن )31 ا 1 ط ، إ + 7إ A 1 ط # او # + $ ا اد' - و ر 1 ا . ت ه ط/أ ر أ ر ا رو ذ ا ب ا "ط/أ د) " ر1 ا ( ' ا نأ "+ ءار 3+ ا د ا ن ك ذ د'وC+ ن " نھر إ د#/ ت ا أ ير- ا د د' ا وأ 1 ' ا ة ا "+ ن ' د#إ ر طإ "+ / ' ا ن ط # ، ن ر ا ل ' نأ $ اد د ةر - او ةرر ا م 3 د ل بر ) ا " و ةو او ت او ء ا آ ر ن -#' ا ن ب "/ ' ا ل/ ا 1 ط . 1 اذھ / H + $ او # ا اد' - و ر 1 ا 1 ط نأ ن "+ A ل/ " ب ا ، بو ا د1 + $ ( #ور إ ةرو و و ق ط# و "+ ب ا مظ1 ب ' -إ د)و #1 ' ل ، " ر1 ا ن ط $ د ةر ا ت # ا م / م )إ "+ و1 ا نأ - # #ھذ / ل 1 ا ن و 1 - ةد1 A ، /ار إ هذھ نأ ن/ 37+ / ب ا د/ - 1 ا ت $د - ا A ا د' ا "+ ت 7) # ا ن ر $ ا ف إ ر-أ "1'ر ا هر طإو + $ )3/ لو ر 1 ا تاد' - )3/و ' ن 1 ' و 1 ، نور أو نو7 ةرار ةز/ ـ ل 4 ا يؤرو ر ا ب # ا " ر1 ا ل - ا ب - - ، 48 ت -ارد ز ر ، ط ، تور ، ر1 ا ةد و ا 1 ، 2006 ص ، 18
، /ر - ا ار N و و هد A إ إو )3/ "+ نزاو ا مد/ ن عو# A ن عو# هر +أ ل "+ ت ا . نأ ث و م #1 او م د / ' ا م ا # ةرور7و ب ا ةر + ھ و ( ' ذ # د 3+ #1 او -رJ م ل و ء # ا ن + د F ار / ر ا و ت م ا # و - ا م # ل - "+ ف ا ن "/ ' ا م ظ# ا ت --ؤ ، م د و ط ا / ' ا ةر- ا ـ #1 ا ت --ؤ ا ك ن و 1 مظ# ا مھأ ن د1 " ا "+ -رN و / ' ا مھراود ب ا ب - إ "+ ةر$ؤ ا / ' ا $ و م ) ن و ط ا ر / ' ا تاذ ا ن و "+ م - كو - ا ط #أو ت /و A " 3 ذ أ ةر- ا ر $C نأ ن ل مJر ا ، و ر ت --ؤ ت نأ د1 ير أ ، "+ م- ا رود ا ب1 و ن -# ا 1 ل 1 " ا " و ا ا لظ ةر- ا نI+ ر 7 ا وھو Fأ ا ت و مھأ ن و "# -# ا ، ن / ةر- اء # ر N د و ظو 7 أ تر N و د) / ، / ( ط ك ذ س 1#او A 7/أ ن ت )31 ا 1 ط ء # ا ل 'و ء Oا ل ' ن )31 ا ر N ا H 3 زر أ ن و ، يد ا رود ا د1 م ذإ ا رود ا س # وھ ةر-V ط ا ط - ا ب بV نOا د -، ت# " ا ط - ا ك / ء Oا ةو-) "+ د-' A تاد 1 او د ا ر $C ن/ - -أ 1 # ا م # أ ، ل ل و إ د# - ء # او ء Oا ن )31 ا ن د د' عو# ك ذ A مار او ب ا . 2 / م ا 'و ا نأ A ط ا ط - ا ل ل ع # ) او مھ ا ، ر "+ و إ ن د او ا ن ج " ا ھار ا A م # أ ت ' م "+ د د' بو -أ ع #ط إ م Jرو م ط و . إ # #إ اذإو ـ A / ' ا مھراود ب ا ب - إ "+ م - " ا مظ# ا ن ر آ م ظ# # "+ م - / ' ا # م ظ# لوأ د1 -رد ا نأ د'#-+ / ' ا ا در ، / ' ا # ا / "+ -رد ا 1 يذ ا رود ا ھأ ن ل # نأ "N # Fو 1 م ھار إ ب د ا ـ ، و ر ا م 4 ا ء تار " و س أ ط ،ر ، ير ا مأ --ؤ ، 2 ، 1427 ص ، ه 72 2 ، ع ' ا م / م-) س رد ا ھ ء 7/أ ـ ا ا ر طإ ( ب # او ل8ط ا د 9 ! او +ر1 ا راد ، ، رد# - ا ، 1 ' ا 2006 ص ، 143 ـ 144
"+ رود ا اذھ دود ش) ## نأ اذ ت)و ا "+ ب' ھار او و ط ا ل ار ل3 ا ن و / ' ا ع 7و ا ر N ' # م ا 'او " ا ت3 ءو7 نأ ظ 3 / نو مو ا ذ 3 ا A يأ -رد س # و /و# رد ن ت و 1 ا / )ر وأ ن ط -، م ھ ا ةرؤ H " -رد ا م أ ار د ل اذھ ل و 1 - /اذإ ن م3/ ا ل -و ف ر $C نو17 ن ذ ا سراد ا ذ 3 "+ $ ا وأ ر و ت3' وأ ب ا وأ # ا رود وأ حر -... ط - ا ك ذ ظ 3 ا ن و L ا ذو # ا ن ارد) # هرود د1 م ذإ ةدد1 ل او/ ' # ص) # تذ أ م 1 -ر ا ر $C او ، ط-) ل # يذ ا د و ا ص ا نو نأ د م 1 ا ن # د) ن ا "+ م 1 ا ن ار ( ' . "+ و "/ ' ا ب رد او ر ا / "+ - ر ارود ب1 ق +ر ا / ' ـ /و#و "7 ر $ ر$ أ و ط ا ن ةر ا ل ار ا ، / ' ا هذھ ق ط# (- إو أد " ا ل ط ا ت / ' ن د# او -ر ا ر J ت 1 ' او ت ظ# ا ن ادد/ ل ط اور او ب ا ن و / ' ا حور ا # - - ا " ا ، H7 و ل3 ن م و -و ب ا م )و ت ھ ' إ ل "+ ھرودو ت / ' ا هذھ ھأ ب ا ن غار ا ت )وأ 7 ط #أو قرط ت و # " ا ت -رد ا ; # #/ ت ذإ /أ نأ H7 ا A 7 ب ا ن -# -# نأ لز# ا جر م Jار+ ت )وأ ء 7) نو م ) +ر ( ر ت اوھ "+ م Jار+ ت)و ء 7) نو 7 7 أ م # / ، -# ا أ ن و ا د أ ( لز# Jار+ ت)و ء 7) ل7 " ا ك #I+ ا ، ق ا هذھ ل1 و ا 7 ن ا ع ' ا ء / ت1+د " ا "ھ إ ب A ب ا + $ مو J ل$ و ب ا #و " ا #و " ا و - ا ت و - او م ا /و ' ن/ ر 1 يذ ا ر ا + $ ا ل اد ةز /ر+ + $ ، + $ ا تاذ ب ا ت / ' نأ ك ذ ن ر$ او / ير Oا "ھ يوط# ا A /أ ن / فر 1 تادد / ' ا # 7 ةد ر 1 و س و ، ط-و ا ف3 I ن او عو# + $ ا هذھ م- و + C # يذ ا "/ ' ا . 1 ' ا م / م-) س رد ا ھ ء 7/أ ، ع ص ، ('ر ا س # 145 ـ 146 ـ1
ب ا ب - إ "+ "- ر ل 1 ك ذ ر 1 " + م3/ ا ل -و ص + Cـ ظو ا / ' ا مھراود ، -و ل ا ر # ل / يأ ر #إ ن ر$ أ م3/ ا ل ،ر آ ل -و نأ ر J ( 'أ م 1 ا ب ل ر+و و ح ت و 1 رد $ "ھ ذإ ف ن دار+ # ا ت ھ او ت ط ا + 'او نأ ( ط - F م3/ ا ا ا نأ ـ ھادؤ " ا ا # ردأ اذإ ر / ر نو از F يو نودد ن ذ ا مھ م3/ ا ل -و ھر # " ا ةد ا ل و ، ب'و ك ذ و "+ 3/ ا - - ا د ر / ب ل + ( ' ا A ث ا +ر1 ا م ر+و و # إ و/د " ا ' ا م ا م + م3/ ا A إ م $ و ل ا A "+ / ر ا ل ( ' ا "+ ير ا ر ا ةو ا نو $ م و م / ة ا وؤ- ا . ل او1 ا ل نإ ن ھرود ءادأ "+ ظو د# - و # + ل ق - + ھ #7ر/ " ا أ # ل' ق - ل اد ل او1 ا هذھ ل ل/ ل3 ن ل ا هذھ نأ ك ذ ب ا " ر رد د ر " / س - ا د# - ةز ' ا هذھ ن ل ا نو رد و ن 1 1+ / 'إ اراودأ ب ا ب - إ و # ھرود ءادأ "+ H'# . 2 ـ ير0از ا ب # ا I!او : إ ير از' ا ب ا ()او / 'إ ت -ارد ت و دد ا اذھ "+ A # ر ذ# ; # ةد/ : 2 ـ 1 ا ل ط ا 'او " ا #د ا ع ط) "+ ير ا / ' ا 1 ر ا ب ةر او ش او . 2 ـ 2 / ا ت - - از'/ A و # ا 1 ا "+ ب ا ; د . 2 ـ 3 / ' ا ضار او ت +ار # ا ف ب ا ضر1 . 2 ـ 4 -ر ا ت --ؤ ا و # #اود1 ا ت ھ ' ا " # . 2 ـ 5 م ظ ب ا رو1 " ةر ا " / ةرد ا مد/و A ()او ا زو ' . ط # ا سر " ا ت ا و ير از' ا ب ا نأ ; # ا هذھ ن ظ 3#و /ور ا ءاو- -ر ا ر J ر7 ا : / ( A /ور ا ر N اوأ ر ا : ( ، تارد ا ھ ود ا ر 1 م J نأ ، / 7وأ يدر ن/ وؤ- ا " ب # ا اد د و
، ةراد ا ل 'رو - - ا $و1 د أ ن/ ةر ) ل / -إ ث ا # ك ذو .." ن # إ #71 لو و ةاو - 3 او ةر ا 7 A إ ن ھرإ A يدر ا (7و ا ن/ ار 1 / ار $ ر # ن و T ل "+ A / ل 1 ن A و # Fذإ #ر + "... 1 ، - - او د ) او / ' ا ة ا "+ م ' دإ ود ا (ط - م اذI+ /و ن ن د ز ا م # و ع 7 او ط ا ن م # ت /ور و ; ار ل3 م #I+ ، - ا قرط م ط ن/ ر 1 ا ن او# طار د او ر ا "+ ل ا ، ظ يأ "+ ر' # نأ ن و)و #) $ ھر او ار' ا ت / ' ا ل - -و # ' ا طط قو- م / 7وأ .
ث : ا ث
ا
:
"90 9&و د ا مو"8
1 ـ د ا مو"8 : إ ر ('ر " ا ير ا ن ط - ا ل أ ن 3 ر 1 # د ا نأ ن مJر A إ # د ا وأ ةر 7 ا اد A لو #- ن ا " ) # او ث (7 لاز ر1 نأ ن ر7 ا ع ' ا ء 1 ت ر1 ا ض1 ضر/ . ثرو س و +ر/ ـ > / A ن - ا ن ھ ت 1 ' " / يو يذ ا ن ا #أ / ل 1 ةدد ز ار + م A او ر + ا ع 1 إ ط #و بو - ا " # " ا ت -ر # د ا ل اد $ د ا ر7 ا ت ا < . / م #إ ر7 ا / نأ ير ثرو نأ ف ر1 ا ل3 ن ظ 3# A بو -أ ھر /إ ة ا "+ . 2 ن 3 ا م م " / 'إ دار+ ا # ل3 ر7 ا ة ا ط # ( ف او م و -أو . 54ص ،2004 ، # ط#-) يرو # 1 ' ،؟ ر0از ا (ءار48 ل 4 يأ ، ةر ) ل / -إ ـ1 1 ، م ھار إ س / د ـ ر* ا ت 0او# او ا ": 4 ط ثو و رظ ت ھ إ " ، 1 ' ا +ر1 اراد ، ، رد# - ا 2000 ص، 22
ر1 ـ / نو- د + A #أ > /ارز ر J فر # - ب Jأ ل 1 سد "#ار / ل / # او ةر ' < درو س و +ر1 ـ MAMFORD #C > ن ز او ن ا "+ ار ر ذإ / ز ر A م د) L ر # د ا لو يذ ا "# ز ا أد ذ ا ن ث " ر ا د1 ا أو د ا #ار 1 ا دھاو ا ل3 ن م / فر1 ا ن . ب ا " ط ـ : إ - و - ا ةدود ر7 / 'إ ةد و #أ +ر1 A / ط # ا + مو و تارادإ A /ارز ن N ا -# + ل و ةر ' او / # ا ز و ت --ؤ او ف ظو او ت د ا + عو# و $ # د ا 3 او و -و + # و +ار ط ط و . إ قرط ر + ـ A / ر1 A #أ > /أ + ر ظ يذ ا "/ ' ا ل ا ك ذ A / (' / 'إ تاء # ل$ هد#/ # د + در ا ت 'رد A يدر ا كو - ا اذھ < . 1 رظ# ا J ا ل نأ رور7 ت م$ ن و ن رد) ر أ # د ا ف ر1 ار' او / تار N ا ك A إ + 7 / ' ا ب#او' ةر إ ن 7 نأ A ب# ' ا " ا ب# ' او "+ارJو د ا . 2 ط# "+ س # ا ن ر دد1 ن ط -إ يأ ن/ ةر / #C # د ا ف ر1 ن /و # 1 ، 1 و /ارز ر J ط #أ دو-/ د A -ر ا ط او7 او و# $ ا ط اور ا ر N ا ط # ا ن/ 37+ + $ او ا ار #/ ه # 7 د) ##أ د'# ف ر1 ا اذھ م و ، ( - او ت د ا د ا ظ# و /ارز و# $ ا ت / ' او ت )31 م- " او / - -أ ةرو د 1 و A ر ك ذو " -ر ا ط 7 ا -# ' مد/و / ' ف3 ، + $ ةد و ن د ز ' "+ # د # ر1 # 7 " ا ر #1 ا ك ن ل نأ Fإ / د د او م ا A ق ط 3 ) 1' س س -أ . 2 " ـ ، د " + ر ت 4 ط و يرظ ا ر ط ا ند ا (ار ، ةرھ ا ، $ د ا د و ا ( ط ا ر # ، ط 1 ، 2000 ص ، 22 3 ، "#Fو' ا ر / د + ـ ير* ا ع ا م ،ر # د نود ، ( زو او ر # ب ا م /راد ، 1984 ص ، 42
ن ز ا ن ب ر / ل ر $د ل ، و / $د ن م ر1 ا # د ا د3 نإ و وط اد ، / أرط ر N ل ن ك ذ A 'و ا "+ ثد وأ ا ص ا ر ا ظو ةر ' # وھ # 1 # -#إ / ' "+ $ ا . 1 2 ـ ةر9 ا د ا ص0 9& : /و ' دد/ قو 71 نأ " ةر ت +3 إ م' ا "+ ير ا ر1 ا ند ا ف اد ا ن ، 1 ' ن إ ر ن د ةر+و ا ت # ا "+ ند ا هذھ ف A إ د )إ A 1 ط فورظ ... L إ . + كر " ا ت ا دد/ ر ن # و " ھأو ند ا هذھ : 2 ـ 1 د) ر1 ا # د ا : "ھ ةدود تF ء #$ -I ةر ا ر1 ا ند ا ( ' ند وأ ء أ # د ل نأ اذھ "#1 و م / ف ا زو ' ل وط L ر تاذ " - ءاز'أ راود ا ةدد1 "# و 7 )زأ ةر / " + ار $ ءاز' ا هذھ و د ا # د رو- وأ رو-و +و - قو-أو ةد / ن أو ةدود1 ت -و . 2 ـ 2 # ا # د ا ةرھ ظ : "+ ذو - ھ # د د'و " ر1 ا نطو ا ن ءز' ل / A # ا J + ز ر و 1 ا "ھ هذھ نو و ر7 ا ن - ا ن / -# تC # او شرو او ت - او سراد ا ب Jأو (# ا + ت د او د ) ا ر ا و ا ر اود J ( ' و فر او ر ' ا -. 2 / ز ر ا اذھ يدأ د)و A إ 1 ا A ن - ن و ف ر ا ن - ن ھ داد/أ ق+د ند ا ت # ك ذ و تة د ا ن/ $ و ل 1 ا ن/ $ 1 ا ه ' I ةر N ا ند ا رط ا ل اد "+ ن - ا و # تFد1 ار $ قو تFد1 - ر ا . 2 ـ 3 - او د ا ن/ د از ا (-و ا ج # ا ن/د از ا ك3 : نإ ر1 ا ند ل ا و # ا # إ عار م + مظ# ر Jو "1 ط ر J و # #- ن 3$ ا ل3 ثد يذ او - ر ا 1 ق / ةد ) ـ ، ب ط& ا ( د ا د ر9 ا ر او ير # ا " : 4 ا #إ ( ارد ن ل ا " ن ، ، ق د ، " ر1 ا ب ا د إ تارو # 2001 ص ، 159 ـ 160 2 ، ر ا ر / " ط ـ ر ا I ا ( ر* ا ت ھ إ ط ، س ارط، 1 ا ت -ارد ا د أ تارو # ، 2 ، 2005 ص ، 235 ـ 237
تاز ' ا داد/إ وؤ- م / ( ن ذ ا + ن 1 ا تارد) عار م ك اذ و # د ا و دد' ا نو د ا إ ج " ا ز3 ا ن ء أ و و # د ا ق+ار ر وط و د د' إ ر " ا H ا A إ اور' ھ ن ذ ا فFأ نI+ ك ذ و ة ا ت و ط- أ ط # د ا A أو-أ يو - تاذ ة ل ا م " #إ (+رأ يو - تاذ ة . 2 ـ 4 ; # ر$ أ ك - ر1 ا # د ا : # # د د'و F ( ط ن و - ; ) قو تاد1 و داو ; # #د ك #ھ ة ا رو أ ر - ھدار+أ -، و ا ، ' #إ ند "ھ ر$ أ ت د ند ر1 ا ند ا ن و / د/ - د A و # + د ) ا ع 7و ا ن- نر ا اذھ ت # - ن اءاد إ - ر ا ر1 ا ند ا نطو ا " ةر ت ط # ا ر د ھأ ل1 ةد د/ ل او/ ب - " ر1 ا . ط # ا تاد / ن ط # ا ; # " ا ر1 ا ر ط) ا تد+ -إ ك ذ و يدأو ةر ر J رط ن-إ يد ) ا (7و ا A ( - ا ل ' و ءاذN ا ل ' "+ در ا ك3 -إ تFد1 ع رإ رإ ن و 3 - ا تFد1 "+ ع رإ م ءاذN ا ن در ا ك3 -إ ط-و ع H ا وھ س 1 ا ل ءاذN ا ج #إ . 2 ـ 5 / ' ا ت3 او ر1 ا # د ا : ن / ر1 ا # د ا "# 1 ، ا ةد 'رد "+ ت إ نإو م ز ا دد/ - ر ا ر1 ا ند ا J نإ ن ت # ا دد/ ث ن نو)و ن - و ر - ا ر /و - ر$ أ تار - ا +ر ا ت3 و قاو- او ن - ةر+و ا . ل 1 ا ن/ ن ط 1 ا فFآ # ض1 ا ء #$ - ر1 ا # د ا "+ د'او و ، ن ذ ا فFآو م # ا ن/ ار $ ل ) ط نو 1 ، # د + ل ل 1 ا صر+ ر +و ن/ ةز' / ود ةر ا ر J ل 1 ا ن ف ر ا ن ن ز # ا J نأو و + نود'او ن ، Fو ر+و " ا ك ن ' او ن ط 1 ا نوؤ "/ر / 'إ ت --ؤ ر1 ا # د ا ر+و Oا ت 1 ' ا ض1 +ر1 " او ن ' س او ءاذN ا ر ى . 1
I ار ا ث
ا
:
د ا ب # ا ل #
1 ـ ر / A ط ،ر ا ص ، ('ر ا س # 240 ـ 241
1 ـ 8 او ( 4: او ا ل # ا : إ (# او ر7 ا يدؤ A ن - نو 1 + س # ا ن / ' ا ط اور ا ف17 -رد ء #إ وأ ق ر ء طإ "+ # د ا ، / م ا "/ ' ا ط 7 ا ف17 A ذ ل و و ا ت )31 ا / ( ' ا ط - ك A 1 نأ د ر ن -#إ ل ل1 و هدار+أ ن ر V نود تاد 1 او د ة /ار نود ، إ ف ر ا ن د+او او A نأ د' # د ا و ا ه # -و )إ ط# A ت3 ن + ا د ا ء ا "ھ ا ءو-و ر ا ن/ 37+ اذJو ف ، إ ن ر' ا أ A م ل / F ن ند ا إ يدؤ يذ ا ط نور1 + A ( ' ا م )و "/ ' ا ماز س - ا ناد + / لو "1- و وؤ- س F در ا ل1' هد و A ن ءاو- ق هار /ور ر J وأ /ور قرط ك ذ . 1 "+ ن ا ل #ھو ت3 ر ظ و ير ا ند ا ند ا ر' ا ت3 ل$ ل ثاد ا ر ظ ف#1 او ا 1 ا ا ف3 إو )ر- او تارد او ر ا بر "+ طار+ او 1 ا ضار او ء N او ن در او ن و- او ر- ا ب1 و . ا "+ ةر- ا م ظ# H أ جوز ا ن نو "ھو 'اوز ا ةر- ا م ظ# وھ ند "+ 1 ش 1 نأ # د ا "+ 'وز ا ل )و - ةد و ھدFوأو 'وز او ، د د' ا ز# نود ةد / نو'وز و م 'وز نور J ند ا "+ ب ا نأ ر ا "+و ند ا "+و #زو م آ ءار نو نأ ؤر H - ب ط ا نI+ ةروط ا ز ا "+ ا ت ط م3- ا ( "+ # ك ذ "+ س و جاوز ا د / ل ) ط إ + 7 ةر- ا ك ا ر ب - ت# / # ا ةرو$ ا ك ذ لھ ا رو7 A ك ذ / و و ةأر ا / A ض1 "+ - # ل3 - ا ن # ر'أ يدأو ن ا إ A هر-V Fو ل . 2 ، ناو ر د ا د / ن- ـ ع ا م ( ارد د ا تK # ، رد# - ا ، ث د ا ب ا ، 2002 ، ص 137
تFد1 ع راو ر7 ا ةر- ا دار+أ ن عاز# ا وأ ق ا ثود ك ا رھ ظ ن و ثاد ا در -# ع راو ل ) ن +و C ن م ةرو ق3ط ا . ا و # / +د#ا ر$ أو د او مؤ او ز1 3 ر$ أ او أ # نإ در او ف#1 ، ع 7 او بار J او ن 1 او ذر او ير ا فار #G 7ر/ ر$ أ مھ ك ذ و ، + $ ا ر$ أ م #إ ك ذ لو)أ ف- ا ( و # أ ادھ رJ ت + $ "# و ، 'و و# فار #G 7ر/ د أ مھو ةد ' ا ر J + $ او ر ا ب#او' و # 'و ر$ أو و " و - ا ، "- # او " او "/ ' ا وأ - ا ت د ا 'او / # ل)أو / ةرد ا A 1 ش 1 ا . 1 2 ـ د 9 ! او ا ل # ا : / مد نا ن نأ د 1 ب ا ن 1-او ت / ط) ك #ھ نأ A لو ھر J # ر Oا مر نإو " ل7+ ا صر ا " / ، م # و ر J ب ار #طاو نأ د 1 ن ن و ا ت 'رد ن 1 ر 'رد "+ /و)و " و ا 'رد ا ن نطاو #أو و -، "/ ' ا / لو ا # نI+ ك ذ A ، ل 1 ا "+ د ا ()او ا ن نإو " ، لھC ر J ،ر Oا د7 ز ا م ھ ل 1' ط ا ةاو - 3 او دار+ ا ن 1 ، ل'أ ن "1- او 1 # ا ر او ط-او او و- ا م ھ عر تF ا ض1 "+و T+ مو ب N ارظ# / ' ا اد1 ا ب J وھ ف)و ا اذ ر Oا 'و او ا ، ن #طاو ا ن صر ا إ "1- ب ا نأ A ا ط - او ب # او ةور$ ا ق " ، ح '# ا مو ن ت # وأ ل -أ ل3 ن ح '# ا اذھ ق لو ب ا نأ ث ھر )أ و قرط ا ، / صر ا و س # ا ف $ # ن س ب -C و A م 1 ا ن . د إ ط ا ل ى م 7# او ب ا ن م ا ر و - ا ا ت3 ا ذھ ('ر و "- - ا + 1 ا مظ# ا ت )إ " ا ا ت 1 ' ا "+ ا ه ر J د ا ت 1 ' ا "+ ثد وھ $ ب ا ر ب 1 - او أ أ ر #إ ن ن ق -# ا مد/و ( ' ا "+ يد ) او " 1 ا م ظ# ا ن يو71 ا ط ار ا دار+ ا ث ن 'ر و 3 د إ (+د نأ #C ن ن ھؤ ا A رو ظ 1 ، ب J م ھ ـ ر ا ر 8 ا يد ل 4 ا ت د و ر ا ب # ا ص ، ندر ا، ر1 ا تاراو ا - - ، 142
ت 1 ' ا هذھ "+ - - ا مظ# ا قرؤ ت أ " ا ا "ھو ن $ ا ن ط ا د 1 او ر # او د - ا ط + نو 'او F ا ت 1 ' ا "+ ب ا نأ د'# م$ ن و ا ل - ا لو ق ا 7 أ نو 'او م # و "- - ا مد/و رط فو ا " زو ' ةر داد/C ; # ـ ةد او N ـ ا ت 1 ' ا نأ د'# ذإ ن ا ، ن ' ر ا فF ف ظو ا و#- ر- F ةد / ذإ م رد 3 ا صر ا ن ذ ا "- - ا م ظ# -# ر و و ق3)إ رد نو و / تFد1 نود از "+ ر7 ا ت 1 ' ا . 1 ب ا ن- "+ ةر 7 ط ا ل1' د) " ا ب - ا ن ن نأ ، تار وط وأ ةرر ، ث3$ "ھو : ةأر ا ةرد) # ا ة ا ل - "+ ةر ا ط ا ف17 د) ـ / ل - ا "+ ل'ر ا top of form ا ل #إ ط ا ز'او ف17 د) ـ إ ھار ا ر ن ب A / ل " ا د ر ا A ةر-أ ل و لز# ء #إ إ " 'إ ل 1 ا ب ا ط ت و - يدؤ د) ـ A ن و ( ' ا ن ء ) ا طار د ا - - ا ت -ر ا "/ 'إ بارط7إ ب - د) . & ــــــــ 9K ـــــ ا نأ لو ا ن /و ل$ #أ ن مJر ةد د/ ل ن "# 1 ر1 ا ند ا "+ ب إ -# ر أ A 1 ' نوؤ ةرادإ "+ ار إ مد/ نأ #وؤ ةرادإ "+ ل ، ر1 1' ، وؤ- ا مد/و ةF 3 "ھو جر ا ن تد+و # د ا "+ ة ا رھ ظ نأ / رJ A /و ر1 ا + $ ا A 7 ا ةد+او ا ص ا مھأ ن ل1 و ر1 ا ةر ةد - ا فار # ا ل " ظ1 ا N ا ن فر # ا كو - ا ب#او' ف ق 1 ط # " - نأ ن ار $ تر$C " ا / ' ا ة ا 1 ط "+ روذ' مو ا 1 " / ـ ، ل 98 او ل 9 ا د أ I او ب # ا ، رد# - ا ، ( زو او ر # او / ط ر ا ا ، 2004 ص ، 145 ـ 146
ر- ا ت )31 ا ف17 ق 1 ا و و رط - ا " 1 ا ز ر او #ادر ا د C و / A /و ا ا A يد ا ح '# ا .
: ا ل98 ا
:
ف او ش " ا ن ير* ا ط و ا
د " لو.ا ث ا : # " 8 & ا تارو9 ا 1 : ا ا 2 : ا ا د ) 3 : 'و و -و- ةرھ ظ ا : ا ث ا : ير0از ا I ا ( هر # إو ف ا 1 : -أو ف#1 ا
2 : ف#1 ا ت رظ# 3 : ير از' ا ( ' ا "+ ف#1 ار #إ ث ا ث : ا : 0از ا ( ف = !K و ر* ا ص0 9& ر 1 : ر7 ا مو 2 : ر7 ا ةرھ ظ ص 3 : ر7 ف#1 ا )3/ I ار ا ث ا : ج د او ش " ا ن ب # ا 1 : يد ) او "/ ' ا ش ا 2 : ج د# او ش ا ن ب ا 3 : ج د / 'إو - - ؤر ا ت ا 9K&
دـــ ــ"ــ
:
ت)و ا "+ ب ا # "# 1 " ا ل ا زر أ د أ د1 'و و -و- ةرھ ظ ش ا " ا "ھو ( ' ا دار+أ ن د ) او / ' ا ةاو - 3 ا ن/ ر 1 ةرھ ظ "ھو ، Jأ د يذ ا ( ر- ا ر7 ا ر 1 ث ل او/ ةد/ ن/ ' # مھأ ن ند ا ب ب ا ن ةرھ ظ ا هذھ ر #إ "+ ت ھ - " ا ل او1 ا ، " / ند ا هذھ ةرد) مد/ ب -، # 'او " ا ل ا ( ل 1 ا إ تF ا ن ر $ "+ ش ا يدؤ ذإ A ف#1 ا ر1 يذ ا ش ا اذ 7+ر ن/ ر 1 -و .
ث
ا
لو.ا
:
# " 8 & ا تارو9 ا
يد ) او " ر ا ب# ' ا ر / ا ن 1 ذ ا ب ط ()او مظ# ا م ا نإ "- - او "/ ' او ، ، 7ار / او ر ط ا تار N ا رود ن/ 37+ ارظ#و ن ر$ أ بار )G # تار - نوذ ن -راد ا د'# ب ط ا اذھ و1 C-" ر إ ()او ا ، / " 7 يذ ا ر ا A اذھ ر او ز' ا ( ط م /أ ، ن ر او سؤ ا لو J "+ ترو " ا ا ت دأ - 1 ن ذ ا ا ط ا # 1 . م ظ# ا ق ط# جر ( ا ا نأ نو- و ير ق - ا اذھ "+و +ر/و "# ا #C " ةر+ - ا ط ا ن نو# 1 و 1 ا ةر او ب رد ا م # س # ا ن /و '
1# ا ط او ، 1 ا ل 1 ا ةو) ق ط# جر م #أ ، إ ر A " ا ر- ا ھ +ر ا 1 و ر ا "# 1 وط تار ت / ." ن د 1 و " ا "ھ ا نأ ن / -أر ا ل 1 ث " -أر ا م ظ# A ن ءار ا ن ةر ت / ط) ش ا ت د او ةر N ا فر ا ل ' "+ نو 1 ، ھرود م ' و ط - ا ةر ' او ( ' ا "+ . ر ر Oا 'و ا "ھ "#1 ا اذ او اد1 ا ماد1#إو سؤ او / ' ا . 1 )و اذھ إ د ر7 ا ا ةرھ ظ ر - "+ 'و و -و- ا تاروظ# ا ت "ھو ل 1 ا ةو) "+ " -# ا ض ا ءو7 "+ م - ر ا ؤر ا لظ "+ + ا ت ا ن نو $ م + " و " -أر ا م ظ# ا ص ن رھو' ط ا $ وأ $ر ا ط ا مو و / A / س لر ر 1 د A نو 1 م #أ س -أ ' #إ ارود م س و ( ' ا "+ د ) او - - ا يو ا ن N - و 1 فورظ ادد . ورظ# ز ر # / ظو ا رظ# ا A ءار د ) او / ' ا ص ا ا قط # او ، نأ ود رظ# ا هذھ ر طإ "+و ث / 'إ ظو ن ( ' ا ن ير Oا ت ط او ت ا د 'و " ا ل / او ن ا نور ، " او ( ' ر- مھFو + ر آ "#1 و ت نو1# م #أ ،د أ ھر إ "+ م از F / ل نأ A " ا 1 ا ةو ا د' نأو ن $ ا ر ا ( - ا ن ل 1 نأ "7ر #/ ( ' ي "#JF " ا ا ل / او #د ا . د از "+ ا ةرھ ظ نأ + # ا ةد ز # ل او/ ةد/ ' # ر -ل 1 ا قو- "+ ، تار' ا م' ع رإو /ر ار Jو /ر ا ، ر ا ھ - ةد زو أ 1 ا يو ا "+ ة ، روط ا نI+ /و ة ير - ةرو ر ا تFد1 و # "+ ن و ھر #إو ا ط ا د از "+ ن F ( ' ا ل اد ةد د/ ت + ن . 2 1 ، 'او ا ر- د ـ !او ا ل او رظ ا ؤر ا ن ير* ا ع ا م ، ( زو او ر # ر1 ا ر ، ط ،ر 1 ، 2001 ص ، 246 ـ 247 1 ـ 'او ا ر- د ، ص ، ('ر ا س # 249 ـ 250
1 ـ ا # " ا : رود در ا ثار إ مد/ "+ ' ود "ھو F " + و ت # ا "+ كر Fو، باز او ظ# ا ت ؤ ا "+ مھ ر أ عو# يأ "+ وأ / جر و + ، رار ا (# A ظ# او ا طوN7 ا م + مھ - Fو ثاد ا . 1 2 ـ د 9 ! ا # " ا : -ر ا ت / ' ا دودر "+ د د ا ض # ا "+ ن "ھو ، /ور ر J د )إ ط # ل -و اد -او ، - ل1' يذ ا ر ا ھ ود1 د ) ا # ا "+ ، ا "+ ود + $ ا ـ / ' ا ا نأ Fإ 1 ن/ لز "#1 ا ( ' ا + $ "- ر ا ير' ا ، د 1 ا ة ا رط وأ N ا ف3 ءاو-، 'و او " ا ق-# ا ن ارظ# يد )Iـو -و- ا ء # ا ر #/ ( ن F در + " 3 - ا . إو A "+ ند (7و #C ا ق -إ تور$و رز / لد / ن $ ا فر1 اذھ ب# ' ز' وأ Fز/ ز/و / 'إ + ةر #/ د و "/ ' ا جرد م ظ# ر طإ ، إ ھذ ل د د ا اذ م و A إ دؤ ا ب - ھإ # ك ذ ن د1 أ A ق - - او د ) او / ' ا ق او1 ا (7وو ر - او ةرط - ةرھ ظ ا هذھ )و ( ا ن / ' ا ت ا ن ر . كر مد) دد ا اذھ "+و Park ارو ص ا ك ذ وھ " ا در+ نأ هادؤ مو كر يذ ا - نو نأ نود "/ 'إ م / ن ر$ أ ل3 # د او "+ /و ، ل'ر ا نأ يأ + $ # 'ھ ل " ا ، ن 1 ' و ن + $ ش ھ " / ش 1 # ، او7/ س # ھد أ "+ 3 . 2 3 ـ ظ # " ا و و و ةرھ : / ' ا ت ا ضارJ ا زر أ د أ د1 ا ةاو - 3 ا ن/ ر 1 " ا "ھو ا دار+أ ن د ) او / ' وھ ن هد Fؤ - 'و و -و- ا "+ رظ# ا ت ھ ' ا حرط ك ذ ادارط -او،( ' ا / ب ' و ش ا در ا A " ا و # ا : 1 "/ ' ا جرد ا م ظ#ر طإ "+ #د 17و ل يذ ا ص ا وھ ش ا در ـ . 2 ص ، ('ر ا س # ، " د د ا د / ، ةر ) ل / -إ ، " ھو م ھار إ ـ 62 1 ـ " د د ا د / ، ةر ) ل / -إ ، " ھو م ھار إ ، ص ، ('ر ا س # 12 ـ 13
2 رN ر1 ن -#إ ل وھ ـ #طو "+ . 1 3 )و " إ لو و ا ( ط - F يذ ا وھ ـ . 4 هرود ط1 د أ Fو ( ' ا "+ ر $C يأ س و ود ا وأ ط - ا 1+ جر وھ ـ . ق - ا اذھ "+و ، إ د # - ةر ) ل / -إ ث ا مد A تار N ث3$ > مد/،ش ا ف ا، 7ر ا < ا ف # در+ ت / ' "ھو ب : 2 أ : نو ا : نو 7 و : " ا بط ا ـ : نو+ر # او صو او / ' ا $ ا ن نو . نو -# ا ـ : / نو- ' ا مھ A ، نو'ر - ا ط " م 1 ' نأ نود 1 م # / ل 1 و م #/ A د 1 ا ة ا "+ م ر م أ ق رط ا (ط) . ب : نو ) # ا د : نو 3- ا ج : ه نو ھر ا : نو #طو ا
: ا ث
ا
:
ير0از ا I
ا ( هر # إو ف ا
1 ـ = أو ف ا ف ر : نور أو و#ر ب + فر1 > 141:1985 < #C ف#1 ا : " ةو ا ار و ن ر أ ص ةر م' " ا م > ت / ' وأ ادار+أ < م / ةرط - ا د ز ا وأ ع 7 او ر د او تو ا ط-او " ، " و د فر/ # > 100:1992 < #C ف#1 ا : " إ # ل فد ن /ر ن +رط ن "#اود/ كو -A نو# ا ھر F -و وھ ف#1 او ن 1 "/ 'إ (7و ر N وأ # 1 ب- ق " . نور أو ط رد ا د / حر+ فر1 و > 551:1993 < #C ف#1 ا : ةو- بو ا كو - ا ند او ر7 ا ن/ د 1 كو - وھو هار او ر او ناود1 او ، (+اود ا + ر $ -دار+V ل او بر7 اد ر ار $ -إ #اود1 ا ت ) ط او ، ر د او ر - او 2 ، ةر ) ل / -إ ـ ير* ا ع ا م ، # ط#-) ، يرو # 1 ' ، 2004 ص ، 32 3 ، نور أو و د ل 7و+ ـ ر0از ا ( طار4 د ا ل 4 ، ط ،تور ، ر1 ا ةد و ا ت -ارد ز ر 1 ، 2002 ، ص 258
د -او ت هر )و م ا هار ةو ا ما ، ن/ رد / ' ف#1 ا نو نأ ن و ةر اداد/أو ت / ' مد - --ؤ وأ ھ وأ / ' . 1 عر ا "+و ت ا "+ و ل ا ش 1 يدر ا ف#1 او ، ل 1 ا "+و ، ( ' ا -ر و و و F 'رو اء -# ، ذN ا ن/ $ خر وھو ( 7ر ا 1 أ يد$ ض1 وھو ءا ، / ض # ر FازJ در ط وھو ر # ، يد 1 وأ 3 ز ل وھو ل'ر / A 'وز سأر ن Fد ط -أر بر7 "ھو م و خر ةأر ، أر إ > #اود/ 'و - # و # < ، / نود 1 ن ذ ا ن 1 او ن #- # ا "7ر A م - #أ ح3+ ن ر - ب اوأ م او # نأ ل ) ن ر Oا د7 وأ ر # / ن ر Oا ت 7 ر $ و ص ا "+ زو'/ A # د هر #إ . 2 إ ر و + و درو ؤر ب- يز ر ا ف#1 ا مو أ A " ا يز ر ا ذو # ا ك ذ إ فد يذ ا A ل 1 # -1 رط و /ر تFFد ضر+ / A ةو ا ت )3/ ء إ ؤ " ا . 3 ف ا ب أ ـ : أ " دد1 و ار $ و هرد عو# و ف#1 ا ب -أ دد1 # ل ن/ م'# " ا ر $ او ق ط# او يد ا "+ تو و ن و هرو و ، ك ذ يز1 و دد1 ا إ A ا ض1 ا ('ر ن "+ ةرھ ظ 1 ا ؤر ا ف3 إ إ ف#1 A - # ب -أ 'و و -، إ هدر ف#1 ا نأ ر Oا ض1 ا ير و A م " ا #او ا ا ت $ورو ، ھر-أ ن د1 ن -# ا ص إ ث $ ق ر+ بھذ # A ارد ا ل او1 ا ل ف#1 ا وؤ-. نور آو بط و أ داؤ+ ('ر /و > 275:1995 < إ ف#1 ا A ةد/ "ھ ل او/ ير #1 او ير او " اذ ا أ ل ب 1 ا ، ،"/ ' ا م ظ او ةاو - ا مد/ طار د ا ب Jو "- - ار ا ، إ د ن ل # ا "#1 ف#1 ا ر د A ر آ ('ر و 1 ، " و ا د 1- د ـ و ا ة ا ف!او ( ف ا > تK 8 و ت ! ط < ف#1 ا 7) - - ، 1 و '# ا ، ، ةرھ ا ، ر ا 2008 ص ، 70 2 ـ ، نو- و ن و ف ا و و " ير# ا ار ا I(اد ا لو9أ " ر ، : ، ( زو او ر # ھ ا ، " و ا ك ط ، ن / 1 ، 2008 ص ، 09 1_Bourdieu, esquisse d’une théorie de la pratique, paris, 1972, P18
رو ( دو ل ' > 38:1995 < إ ف#1 ا A "ھو ب -أ ةد/ : أ : و م3/ ا ل -و نو ز ا ، # و ك -F (-و ا ن ا ف#1 ا نو ث ; ار ن و ةدو # J 1' و / ) ط1 و ف#1 ا د' " ا ةر+او ا دھ ا . ب : ةو ا و م ا و ب ا طار #إ ن ير- ا ك ا ر/ 1 ج : "#1 يذ ر Jو ش #C در ا س - إ د#/و ف-و "# ('ر # > 1147:2002 < إ ف#1 ا A "ھو ب -أ ةد/ : / 'إ ب -أ ـ : ) ض #إو ا ة ا تF ' "+ كو - / ر 1 ب J ء # ا ه ' "#د ا ب 1 ا ماد -إ ل$ / ' ا # او مار ا . 1 - - ب -أ ـ : ط - ا لواد مد/ ، م 1 ا H ا لھ ' ، ا / + مد/ بار7 "- - ا . د )إ ب -أ ـ : ط ا ر #إ ، ن 1 ا ن و ب ا يو - ض #إ ، 1 ا ، ل د ا تو ب - "/ ' ا د ا ةرھ ظ عو . 3/إ ب -أ ـ : ط ر ا ر + ا ط # د) ف#1 ا ةدھ ، ل -و 7ر1 د كو - ن ا م3/ ا ا ب J ا م ار' ب رإ "+ مھ - س#' ا دھ ضر1 . - # ب -أ ـ : ب ا يد و'ر ا ت $ -و وھ ف#1 ا دو'و ن/ ; # يذ ا ر و ا ، 1 ا ر J ت ' ا ، ر- ا ت3 ا ن/ ' # ا - # ا طوN7 ا . # أو - # ب -أ ـ : نو# ا مار إ مد/ ، ن ا ب J او 1 ا قط # ا "+ ، مد/ 1 ا ةور$ ا ( زو "+ اد/ دو'و . 2 و ب ر كو - ف#1 ا نI+ /و إ هروذ' "+ ('ر د 1 A / 'إو - #و ل او/ ف)او "+ دو'و و + #1 ' دد ةر ط ةرھ ظ H أ #أ د أو د )إو ةر- ا "+ ھار# " او ا # ب ا ن و عر او م3/ ا ل -وو -رد او نار ' او . 2 ـ نو- و ن و ، ص ، ق - ا ('ر ا 95 ـ 97 1 ـ نو- و ن و ، ا س # ص ، ('ر 99 ـ 100
2 ـ ف ا ت رظ : ير 7 ا ضو # ا نود ت ةد د/ ت د 'او ر از' ا نإ / " نأ تد " ا ف#1 ا ةرھ ظ ر 1 ا # )و "+ ھزر أ و دو # ا A "+ ر أ ل ت # إ و ت و ن ر - مJر ير 7 ا ء # نأ ير 7 ا ع3) ةر ظ # و )ؤ وأ در+ وأ وأ ز1# ت- ر از' ا "+ ف#1 ا ةرھ ظ ت # 1 - ا و ت # # $ ا "+ و 1ط تار +و ل ار ر / ةرر و . 1 ث ع ' ا م / "+ - - ا تاروظ# ا ءو7 "+ ف#1 ا ر - ن /و ود ر 1 ك- ا ف17 و "/ ' ا م ظ# ا ل3 ج # ير # ا ف#1 ا م ر 1 ا ناد + وأ " و# ا و # ك ذ م'ر د) و "/ ' ا / لFد - ا و A ك ذ عو# ن Jر # ا ادھ يو اد # ن -# ا نو 1 ط ا ا "+ #أ ا و "1 ط ا ث ا / ' ا # . ' ن ر + 1 ط ا و ا هذھ H مو " ا "ھر 1 ا و م ا ماد -إ /و اد ء /و ن3 ير أ ' ن / ' ا )ار ا و اذ د "+ ف#1 'ر و . 2 # إ ظو ا رظ# ارظ A / ف#1 ا A ' ا ق - ا ل اد Fد نأ هذھ م و "/ / "/ ' ا ء # ا ر #/ ظ+ " ا قرط رظ# ا A ت $ او ل او نزاو ا / ' ا ت / ' ا وأ ( ' " -# ا ، ناد ' # ر ظ ف#1 ا نأ رظ# ا هذھ ير و ، 7/أ كو - 'و و مظ# " ا / ' ا ت / ' ء # او ط ر ا #أ وأ ' # "/ ' ا ط 7 او 'و ا ص #و ر 1 ا ناد ، ر آ ' ن و ى دار+ ا ض1 نأ د'# إ نوC' و ة بو -أ ف#1 ا ن نوذ د) A / ناود1 ا A م +ر1 مد1 ارظ# ن ر Oا 2 ، د1-و دو1- ـ ل ا جK او ر0از ا ( ف ا ةرھ ظ ط ،ر از' ا ، ( زو اور # ازو# --ؤ ، 1 ، 2011 ص ، 04
1_François dubet, les violences a l’école regards sur l’actualité jeunesse violence et société
n243, la documentation française , juillet août 1998, p42
