HAL Id: sic_00001327
https://archivesic.ccsd.cnrs.fr/sic_00001327
Submitted on 30 Jan 2005HAL is a multi-disciplinary open access
archive for the deposit and dissemination of sci-entific research documents, whether they are pub-lished or not. The documents may come from teaching and research institutions in France or abroad, or from public or private research centers.
L’archive ouverte pluridisciplinaire HAL, est destinée au dépôt et à la diffusion de documents scientifiques de niveau recherche, publiés ou non, émanant des établissements d’enseignement et de recherche français ou étrangers, des laboratoires publics ou privés.
Transférabilité des connaissances : une
re-conceptualisation de la distinction tacite / explicite
Manuel Zacklad
To cite this version:
Manuel Zacklad. Transférabilité des connaissances : une re-conceptualisation de la distinction tacite / explicite. Jan 2005. �sic_00001327�
! " # $ % & ' ( ) " * + , * % ( (- . & * +
Transférabilité des connaissances : une
re-conceptualisation de la distinction tacite / explicite
/ 0 % 1 + 2 $" 1)3). 34 3 56$ )764 8-Résumé : 9 ** , " , * , " , + * % : " , ** , ; , % " * < = < * * * * ! ; % * % ** ** , " 1 * " 7 1 + * * 1 +; > * 4 * * " 7 % " , " *=* +
Introduction
& ; % * 1 1 , * % + % 5 2 7 1 (??@ " , A 2 * ** & % * < * < % * . % ** " , * B % & % C + (??( - ! 1 ) 1 * * " % , 2 < , 9 ** , " , * , " , + * % : " , ** , ; , % " * < = < * * * * ! ; % * % ** ** , " 1 * " 7 1 + * * 1 +; > *4 *
* " 7 % " , "
*=* +
Définition de l’action dans la théorie des transactions
communicationnelles symboliques
9 1 2 1 * " , +* " " ** , * < , " *=* % - ) , * " < * , % " % ,= + % * " " 9 + " , : " % " * + ** ( & * " *=* * * " * • D • D • E * = * , 2 +* " , 9 (?F " ;% * % o , = , : + " : < % D o = : ** % D o * , , : " * " D o * < , : D o 1 " * *=* 1 , + +; + * " G 1 , < * " * % * G D ( & * * " : " , + * , * 12 " * 3 % " # ' # ' * # ,* ' # ' * ; 1 " 4+ * * " % * 1 * " , * < " ; * ; ; + % 1 +" : * " " H * # ' * 1 ,% + # ** ' " # , + * ' * " *-o < , * ** % " ** < < ,1 ** < , * 1 % -** 2 ** ** D o < + < , % ** * * " * % * D • % 1 % < , 9 , 2 * " , * , # % 1 ' * . % , 2 " * ** * " * " & * " * • " *=* = 2 ** , % 1 *; o 1 , + +; + * " G " % * * 2 ;* + * + * 2 +* " +* " D o 1 , < * , 2 % * + * G " * , D • + " *=* = 1 * ; o " < % " ,+ * + * * *; < * * " 9 =* * + ,% " * 1 * # * * ' , " -& ** < # ** ' )
(??I 4 ) ? " , & J (?I? ** <
# , * ' 1 * " * + A J * = " *=* % 1 " 2 * * * * * & # ** ' 1 2 1 + + % < ,% + + , % % , * ** & # ** ' % ,% + < # ** ** + ' , * + ** + + ** * # , * ' % < # * " ' , * " % " # ' % K * * " L * " * 12 " , * L
* * ** D o 2 1" " ,% " * , , % ** ) * % + ** , ** , + * # * " ' ** 2 " * * + < * +* " + "
Vision pragmatique de la connaissance
9 1 " + . " : < # , : ' " 3 ,2 ** , * , % : " ,2 . % % < < , 1* " % 1 + , " , 1 ; , ; * ! * , # ' 2 1 * % " * & % * , " * , M < " , * " < % * " 12 " 9 * * < % * " % = *=* * * " * 12 " 3 " , * % * * # ' # ' + * * " " , ), " , * ; * % " , * # % 1 ' " * * " * % 2 1" 12 " &, % * * , " , ** +N * B % * * * * , + " , 9 O + , * " " " " , % " * , " , 2 * * " * : , , * " " * + ) < # 9 6 ' 1 P) (??I
@
Critique de la notion de « codification » et présentation des
stratégies de distribution des transactions
9 * * 5 2 F # ! ' , % # " ' , " # ' < % % 1 * * 1 * *=* " ; *=* , , " , , % , 4 * " # ' M < * , , < , % ** + " * K % = , + ** * 1 +; + & ;* ** * * , ** 2 + % * # ** ' < ** * % % * * 2 1 9 + * 1 +; 7 : " ;* " < ,+ * *; * 1 * * * * * " @ # < : *; 1 * + " : * % * * ; < + + * " * * 1 +; # < * 1 % * " % * $ < < * " < * < , * " % , * + * " 2 1 * * * " , % * * " # < % * * * ; < * " & * , " * " @ 7 " * **
I < * " , " % * < * , * " *=* " " % % & * , , * 2 +* " +* " 9 * % < * ,+ * + * * " * , * , 1 A * 9 % < * " , * + " % 1 % ,% # + + * * * " , * , * < % " " * * , * " 9 1 ** " % # 12 " ' * = ** " , 1 *; & " * " , % 1 % " , + ** " % K 1 * + * " % 1 + , + % , + +; < * > , + ** +N " % K " * < + % * " " + % , * + , * ; : * G + * % + , + * " # ' , * " * 2 * # %+ ' + & + * < < + * " < * + * , * 12 " , %+ * " < , * " , * + * *=* < , + 1 * " + %+ * " $ 9 % + , * " *
Présentation de la stratégie d’abstraction
3* + * ** +
% < 2 * , + ;
" ** " < + "
+
8 * ** * , * 3* + " ,% % * + % + % < = + + *=* % ** * , 2 * 0 + * , * " " * * 1 +; ! < * * * < , + < , + , 2 * + * , , + < , 9, % * * " * < , % * < " , * 9, % * ** + " * ; + " * " < 3* + " + % % * , % % * 1 , 2 * 7 * * ** = * % , % * 1 , 2 " , * + > * , ;% " * * " % * + Q * < " ;% + * +" % < , , * , & , " % + + ; % ** # , ' E ** * % 1 +; 1 " &, ; : % + % " * < + K % 9 2 + * : % & % " ** " * * % " , : " , " % 2 " 1 " , + 8 ! % , * ; + " % * & + , " = * * , % % * , " 1 " *=* 2 * * ** % 2 * ; % ) * % , I ! E 2 1 + + % # * ; * ' 8 9 * * * % < * + Q % * < < % , * = " * ,
F * " = " % " * # K ' * + + + , * " 1 " % % " + " " < ,* " *
Variation de la focalisation épistémique
9 1 ** 2* " ** % % + 2 +* & & * , 2 + + * : , * ** * * 4$>3 % * , $ + 4$>3 + < ** < * * < ** < * + * " 9 * " * " < + + K * 9 : * " ** < 9 * * , 2 * + , * , < % " * * < * 1 * " K * + 3% * * , * , K , 2 + R + * * 2 1 = * < % + +* F ) + + + 2 , : 2 * 2 * + , , ** , =
? 5 % L 5 % L % ** * " L % % ** , # ' % ** % + + * % , : ** * " L !" #$ % ** * " % , ** * < * % ** * " * + " * * * % , % 2 1" 5+ ( & * ; 4$>3? % < , : * ,B % < * , 1 * % " +*
Transférabilité des connaissances
7 % % + * " + , +* < , * ** , ** + * " & * ; " ;% # 2 + ' + * , ," % * ; + " , * " ," % * ; 1 " & ;* " % * " * " < * , ,B % % + * * % * 4$>3 ) ** % * ;% * * " , * " % * + * " % ) + ** M < , < % < S 3 < " * " , " ), " % % * " < " + ;* ? 4$>3 ** >$>3 * # 3 * ' * # > +* " ' 2 * "
( , % ,% + " " ;" * " " < ** + * , 0 , " : * ** % ,= , * % *=* 2 " ,< , , * " < % * 1 *=* " % * < * % % ) , " ; * , * " ** " : ** * % * * ** > * * " ,* ) *=* A ** < ** + T (?8? $ , * , ** , + * ** + * + *=* * " "
Similarité entre situations source et cible
& " " , + * % &, , 2 2 * $ + * +" % + " 2 1 + + % 9 % " ; + * , ** " : * * ; ** * , 3% * ** ** " * , ** * " 1 ; * : +" 1 , & * " + * 2 * * * * % < % ! * + 2 # '( " , , * * , > + + * 4 : , , A % , * * * , * % , * % % + : ( 5 < U 9 J 2(?-F %
(( ! * " * " " 2 1 % * * * * 1 +; * * $ & * " " ; * % , * * * * ; * 3 % A ** * 2 * * * + & * * 1 +; E ;+ + " < $ % * " * 4$>3 " * < * < , % % *; + ! ,B % # * ' % * * 1 " + * , " " ,% * ; *
Conclusion : transférabilité créatrice
& < ; % * % , * ! " + * % < + + , % * ; * * " * * " " < ** , + , 2 " + % ! " * * " * * , * " % + , + , % " < + + * % + $ : * % " : , , + ** * % < , % " , + % * % , % * " ,
Bibliographie
! 1 ! ) 1 > ' ( ) . 0 % 2> ) V V (??I * ) * + 0 % 2>( 9 J 2 U (?-F # +, , - V 2 V ) * 2 5O (??-# +# ! >05> 9 . (?F # $ T > (?8? # ) ** - @8 8 7 3 1 V (??@ , ( ) . . +/ ) 0 . . 1 2 . 0 % 2> 5 2 9 # & 9 % > & % U C + $ (??( 3 # # ) * + 0 % 2> & 1 3 1 + + % * ).4 2 ( - (?@ - 0 1 " + * % R ) T + > 6 & %2 ) 6 7 4 3 ' - 5 6 , 3 > ) > 2 1 > (-@ (I ** 2* " ** , 1 % < A ' . +. ' 7 > & 6 $ > * 9 * ,! 9 ! 1 + " # # + 2 ' (- (@ . H